ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ರಾಜೋವಾಚ ನಿಃ ಶಙ್ಕಂ ಬ್ರೂಹಿ ಮತ್ತೋ ಯದ್ಭವಾತ್ಯಾ ಕಿಞ್ಚಿದೀಪ್ಸಿತಮ್ । ತದಲಭ್ಯಂ ನ ತೇ ಭೀರು ! ತವಾಯತ್ತೋಽಸ್ಮಿ ನಾನ್ಯಥಾ ॥ ೭೨.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ನೋಡು, ನೀನು ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಕೇಳು. ಭಯಪಡುವದಕ್ಕೆ ಏನು ಇಲ್ಲ. ನಿನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಂತಹುದು ಇಲ್ಲ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ.'

ಪತ್ನ್ಯುವಾಚ ಮದರ್ಥಂ ತೇನ ನಾಗೇನ ಸುತಾ ಶಪ್ತಾ ಸಖೀ ಮಮ । ಮೂಕಾ ಭವಿಷ್ಯಸೀತ್ಯಾಹ ಸಾ ಚ ಮೂಕತ್ವಮಾಗತಾ ॥ ೭೨.

ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು: 'ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಆ ನಾಗಕನ್ಯೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಗೆಳತಿ ಶಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಮೂಗಾದಳು. ಆಕೆ ಈಗ ಮಾತಾಡಲಾಗದೆ ಇದ್ದಾಳೆ.'

ತಸ್ಯಾಃ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಂ ಪ್ರೀತ್ಯಾ ಮಮ ಶಕ್ನೋತಿ ಚೇದ್ಭವಾನ್ । ವಾಗ್ವಿಘಾತಪ್ರಶಾನ್ತ್ಯರ್ಥಂ ತತಃ ಕಿಂ ನ ಕೃತಂ ಮಮ ॥ ೭೨.

'ನೀನು ನನಗಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡಬಲ್ಲೆಂದರೆ, ಅವಳ ಮಾತಾಡುವ ತೊಂದರೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲೆಂದರೆ, ನನಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡದೇಕೆ?'

ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯ ಉವಾಚ ತತಃ ಸ ರಾಜಾ ತಂ ವಿಪ್ರಮಾಹಾಸ್ಮಿನ್ ಕೀದೃಶೀ ಕ್ರಿಯಾ । ತನ್ಮೂಕತಾಪನೋದಾಯ ಸ ಚ ತಂ ಪ್ರಾಹ ಪಾರ್ಥಿವಮ್ ॥ ೭೨.

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು: ಆಗ ರಾಜನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೇಳಿದನು, 'ಇಲ್ಲಿ ಅವಳ ಮೂಗುತನವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?' ಎಂದು. ಆಗ ಅವನು ರಾಜನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ ಭೂಪ ! ಸಾರಸ್ವತೀಮಿಷ್ಟಿಂ ಕರೋಮಿ ವಚನಾತ್ತವ । ಪತ್ನೀ ತವೇಯಮಾನೃಣ್ಯಂ ಯಾತು ತದ್ವಾಕ್ಪ್ರವರ್ತನಾತ್ ॥ ೭೨.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: 'ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನಾನು ಸಾರಸ್ವತ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ಈ ಬಾಧೆ ಹೋಗಲಿ, ಅವಳ ಮಾತು ಮರಳಿ ಬರಲಿ.'

ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯ ಉವಾಚ ಇಷ್ಟಿಂ ಸಾರಸ್ವತೀಂ ಚಕ್ರೇ ತದರ್ಥಂ ಸ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ । ಸಾರಸ್ವತಾನಿ ಸೂಕ್ತಾನಿ ಜಜಾಪ ಚ ಸಮಾಹಿತಃ ॥ ೭೨.

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು: ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವಳಿಗಾಗಿ ಸಾರಸ್ವತ ಯಾಗವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಾರಸ್ವತ ಸೂಕ್ತಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿದನು.

ತತಃ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಕ್ಯಾನ್ತಾಂ ಗರ್ಗಃ ಪ್ರಾಹ ರಸಾತಲೇ । ಉಪಕಾರಃ ಸಖೀಭರ್ತ್ರಾ ಕೃತೋಽಯಮತಿದುಷ್ಕರಃ ॥ ೭೨.

ಅನಂತರ ಗರ್ಗನು ಮಾತಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು: 'ನನ್ನ ಗೆಳತಿಗೆ ಅವಳ ಗಂಡನು ಈ ಮಹಾ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದನು, ಇದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾದದ್ದು.'

ಇತ್ಥಂ ಜ್ಞಾನಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ನನ್ದಾ ಶೀಘ್ರಗತಿಃ ಪುರಮ್ । ತತೋ ರಾಜ್ಞೀಂ ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಸ್ವಸಖೀಮುರಗಾತ್ಮಜಾ ॥ ೭೨.

ಮಾತು ಮರಳಿ ಬಂದ ನಂದಾ ಬೇಗನೆ ಊರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗೆಳತಿ ರಾಣಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಆ ನಾಗಕನ್ಯೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಳು.

ತಞ್ಚ ಸಂಸ್ತೂಯ ಭೂಪಾಲಂ ಕಲ್ಯಾಣೋಕ್ತ್ಯಾ ಪುನಃ ಪುನಃ । ಉವಾಚ ಮಧುರಂ ನಾಗೀ ಕೃತಾಸನಪರಿಗ್ರಹಾ ॥ ೭೨.

ಆ ನಾಗಕನ್ಯೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ರಾಜನನ್ನು ಶುಭವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕೂತು ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು.

ಉಪಕಾರಃ ಕೃತೋ ವೀರ ! ಭವತಾ ಯೋ ಮಮಾಧುನಾ । ತೇನಾಸ್ಮ್ಯಾಕೃಷ್ಟಹೃದಯಾ ಯದ್ಬ್ರವೀಮಿ ಶೃಣುಷ್ವ ತತ್ ॥ ೭೨.

'ವೀರನೇ, ನೀನು ನನಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಈ ಉಪಕಾರದಿಂದ ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದೀಯೆ. ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು.'

ತವ ಪುತ್ರೋ ಮಹಾವೀರ್ಯೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನರಾಧಿಪ । ತಸ್ಮಾಪ್ರತಿಹತಂ ಚಕ್ರಮಸ್ಯಾಂ ಭುವಿ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ ೭೨.

'ನಿನ್ನ ಮಗನು ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿರುವನು, ಅವನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.'

ಸರ್ವಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರತತ್ತ್ವಜ್ಞೋ ಧರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನತತ್ಪರಃ । ಮನ್ವನ್ತರೇಶ್ವರೋ ಧೀಮಾನ್ ! ಭವಿಷ್ಯತಿ ಸ ವೈ ಮನುಃ ॥ ೭೨.

'ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಾರವನ್ನು ತಿಳಿದ, ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರುವನು. ಅವನು ಈ ಮನ್ವಂತರದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗುವನು, ಅವನೇ ಮನುವಾಗುವನು.'

ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯ ಉವಾಚ ಇತಿ ದತ್ವಾ ವರಂ ತಸ್ಮೈ ನಾಗರಾಜಸುತಾ ತತಃ । ಸಖೀಂ ತಾಂ ಸಂಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಪಾತಾಲಮಗಮನ್ಮುನೇ ॥ ೭೨.

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ನಾಗರಾಜನ ಮಗಳು ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಳು, ಮುನಿಯೇ.

ತತ್ರ ತಸ್ಯ ತಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ರಮತಃ ಪೃಥಿವೀಪತೇಃ । ಜಗಾಮ ಕಾಲಃ ಸುಮಹಾನ್ ಪ್ರಜಾಃ ಪಾಲಯತಸ್ತಥಾ ॥ ೭೨.

ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಾಧಿಪತಿ ಆ ರಾಜನು ಆಕೆಯ ಜೊತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾ, ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದನು.

ತತಃ ಸ ತಸ್ಯಾನ್ತನಯೋ ಜಜ್ಞೇ ರಾಜ್ಞೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಂ ಯಥಾ ಕಾನ್ತಶ್ಚನ್ದ್ರಃ ಸಂಪೂರ್ಣಮಣ್ಡಲಃ ॥ ೭೨.

ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಜನಿಗೆ ಆಕೆಯಿಂದ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ತಸ್ಮಿನ್ ಜಾತೇ ಮುದಂ ಪ್ರಾಪುಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾ ಮಹಾತ್ಮನಿ । ದೇವದುನ್ದುಭಯೋ ನೇದುಃ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಃ ಪಪಾತ ಚ ॥ ೭೨.

ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಜನಿಸಿದಾಗ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು; ದೇವತೆಗಳ ಡೊಳ್ಳುಗಳು ಮೊಳಗಿದವು, ಹೂವಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು.

ತಸ್ಯ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಪುಃ ಕಾನ್ತಂ ಭವಿಷ್ಯಂ ಶೀಲಮೇವ ಚ । ಔತ್ತಮಶ್ಚೇತಿ ಮುನಯೋ ನಾಮ ಚಕ್ರುಃ ಸಮಾಗತಾಃ ॥ ೭೨.

ಅವನ ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನೂ, ಭವಿಷ್ಯವನ್ನೂ, ಶೀಲವನ್ನೂ ನೋಡಿ, ಸೇರಿದ್ದ ಮುನಿಗಳು ಅವನಿಗೆ 'ಉತ್ತಮ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು.

ಜಾತೋಽಯಮುತ್ತಮೇ ವಂಶೇ ತತ್ರ ಕಾಲೇ ತಥೋತ್ತಮೇ । ಉತ್ತಮಾವಯವಸ್ತೇನ ಔತ್ತಮೋಽಯಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ ೭೨.

ಅವನಂತಹ ಉತ್ತಮ ವಂಶದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದವನು 'ಉತ್ತಮ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವನು.

ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯ ಉವಾಚ ಉತ್ತಮಸ್ಯ ಸುತಃ ಸೋಽಥ ನಾಮ್ನಾ ಖ್ಯಾತಸ್ತಥೌತ್ತಮಃ । ಮನುರಾಸೀತ್ತತ್ಪ್ರಭಾವೋ ಭಾಗುರೇ ಶ್ರೂಯತಾಂ ಮಮ ॥ ೭೨.

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು: ಉತ್ತಮನ ಮಗನೂ ಅವನು 'ಉತ್ತಮ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು; ಅವನು ಮನುವಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು. ಭಾಗುರಿ, ಅವನ ಮಹಿಮೆ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

ಉತ್ತಮಾಖ್ಯಾನಮಖಿಲಂ ಜನ್ಮ ಚೈವೋತ್ತಮಸ್ಯ ಚ । ನಿತ್ಯಂ ಶೃಣೋತಿ ವಿದ್ವೇಷಂ ಸ ಕದಾಚಿನ್ನ ಗಚ್ಛತಿ ॥ ೭೨.

ಯಾರು ಉತ್ತಮನ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಅವನ ಜನ್ಮವನ್ನೂ ಸದಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ವೈರಾಗ್ಯ ಅಥವಾ ಶತ್ರುತ್ವ ಉಂಟಾಗದು.

ಇಷ್ಟೈರ್ದಾರೈಸ್ತಥಾ ಪುತ್ರೈರ್ಬನ್ಧುಭಿರ್ವಾ ಕದಾಚನ । ವಿಯೋಗೋ ನಾಸ್ಯ ಭವಿತಾ ಶೃಣ್ವತಃ ಪಠತೋಽಪಿ ವಾ ॥ ೭೨.

ಯಾರು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಓದುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರಾದ ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ ಬಂಧುಗಳಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ದೂರವಾಗುವದು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಯ ಮನ್ವನ್ತರಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ! ವದತೋ ಮೇ ನಿಶಾಮಯ । ಶ್ರೂಯತಾಂ ತತ್ರ ಯಶ್ಚೇನ್ದ್ರೋ ಯೇ ಚ ದೇವಾಸ್ತಥರ್ಷಯಃ ॥ ೭೨.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಈಗ ಅವನ ಮನ್ವಂತರದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವಾಗ ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು; ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇಂದ್ರನಾಗಿದ್ದ, ಯಾರು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಯಾರು ಋಷಿಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು.

ಮಾರ್ತಣ್ಡ ರಸ್ಯವೇರ್ಭಾರ್ಯಾ ತನಯಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಃ । ಸಂಜ್ಞಾ ನಾಮ ಮಹಾಭಾಗ ತಸ್ಯಾಂ ಭಾನುರಜೀಜನತ್ ॥ ೭೭.

ರಶಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಮಾರ್ತಂಡನಿಗೆ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ಮಗಳಾದ ಸಂಜ್ಞೆ ಎಂಬ ಪತ್ನಿಯಿದ್ದಳು; ಆಕೆಯೊಳಗೆ ಭಾನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಮನುಂ ಪ್ರಖ್ಯಾತಯಶಸಮನೇಕಜ್ಞಾನಪಾರಗಮ್ । ವಿವಸ್ವತಃ ಸುತೋ ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾದ್ವೈವಸ್ವತಸ್ತು ಸಃ ॥ ೭೭.

ವಿವಸ್ವಂತನ ಮಗನು ಅನೇಕ ಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ, ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಮನುವಾಗಿದ್ದನು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ವೈವಸ್ವತನು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಜ್ಞಾ ಚ ರವಿಣಾ ದೃಷ್ಟಾ ನಿಮೀಲಯತಿ ಲೋಚನೇ । ಯತಸ್ತತಃ ಸರೋಷೋರ್ಽಕಃ ಸಂಜ್ಞಾಂ ನಿಷ್ಠುರಮಬ್ರವೀತ್ ॥ ೭೭.

ಸಂಜ್ಞೆ, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಳು; ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಸೂರ್ಯನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಆಕೆಗೆ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಮಯಿ ದೃಷ್ಟೇ ಸದಾ ಯಸ್ಮಾತ್ಕುರುಷೇ ನೇತ್ರಸಂಯಮಮ್ । ತಸ್ಮಾಜ್ಜನಿಷ್ಯಸೇ ಮೂಢೇ ಪ್ರಜಾಸಂಯಮನಂ ಯಮಮ್ ॥ ೭೭.

ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೀನು ಮೂರ್ಖಳೇ, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಯಮನನ್ನು ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ.

ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯ ಉವಾಚ ತತಃ ಸಾ ಚಪಲಾಂ ದೃಷ್ಟಿಂ ದೇವೀ ಚಕ್ರೇ ಭಯಾಕುಲಾ । ವಿಲೋಲಿತದೃಶಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪುನರಾಹ ಚ ತಾಂ ರವಿಃ ॥ ೭೭.

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು: ಆಗ ಭಯದಿಂದ ದೇವಿಯಾದ ಸಂಜ್ಞೆ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಚಂಚಲಗೊಳಿಸಿದಳು; ಆಕೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸೂರ್ಯನು ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಯಸ್ಮಾದ್ವಿಲೋಲಿತಾ ದೃಷ್ಟಿರ್ಮಯಿ ದೃಷ್ಟೇ ತ್ವಯಾಧುನಾ । ತಸ್ಮಾದ್ವಿಲೋಲಾಂ ತನಯಾಂ ನದೀಂ ತ್ವಂ ಪ್ರಸವಿಷ್ಯಸಿ ॥ ೭೭.

ಈಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಕಣ್ಣು ಚಂಚಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನೀನು ಚಂಚಲಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ನದಿಯಾದ ಮಗಳನ್ನು ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ.

ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯ ಉವಾಚ ತತಸ್ತಸ್ಯಾನ್ತು ಸಂಜಜ್ಞೇ ಭರ್ತೃಶಾಪೇನ ತೇನ ವೈ । ಯಮಶ್ಚ ಯಮುನಾ ಚೇಯಂ ಪ್ರಖ್ಯಾತಾ ಸುಮಹಾನದೀ ॥ ೭೭.

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು: ಆಕೆಗೆ ಗಂಡನ ಶಾಪದಿಂದ ಯಮನು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮಹಾನದಿಯಾದ ಯಮುನೆಯು ಹುಟ್ಟಿದರು.