ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ಪೂರ್ವರ್ದ್ಧಿಮಾತ್ರಃ ಸಪ್ತಾಸೌ ಪುರುಷಾಂಶ್ಚ ನ ಮುಞ್ಚತಿ । ತಾಮಸೋ ಮಕರೋ ನಾಮ ನಿಧಿಸ್ತೇನಾವಲೋಕಿತಃ ।। 68.

ಅವನು ಹಿಂದಿನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನಷ್ಟೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಜನರನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ಮಕರ ಎಂಬ ಖಜಾನೆ ತಾಮಸಿಕವಾದದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಪುರುಷೋಽಥ ತಮಃ ಪ್ರಾಯಃ ಸುಶೀಲೋಽಪಿ ಹಿ ಜಾಯತೇ । ಬಾಣ-ಖಡ್್ಗÐಷ್ಟ-ಧನುಷಾಂ ಚಮ್ರ್ಮಣಾಞ್ಚ ಪರಿಗ್ರಹಮ್ ।। 68.

ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ವಭಾವ ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ಅವನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾನೆ; ಬಾಣ, ಕತ್ತಿ, ಧನುಸ್ಸು, ಚರ್ಮ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ.

ದಂಶನಾನಾಞ್ಚ ಕುರುತೇ ಯಾತಿ ಮೈತ್ರೀಞ್ಚ ರಾಜಭಿಃ । ದದಾತಿ ಶೌಯ್ರ್ಯವೃತ್ತೀನಾಂ ಭೂಭುಜಾಂಯೇ ಚ ತತ್ಪ್ರಿಯಾಃ ।। 68.

ಅವನು ಕಚ್ಚುವ ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಸೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯವಂತರು ಹಾಗೂ ರಾಜರಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದವರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯೇ ಚ ಶಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ನಾನ್ಯತ್ರ ಪ್ರೀತಿಮೇತಿ ಚ । ಏಕಸ್ಯೈವ ಭವತ್ಯೇಷ ನರಸ್ಯ ನ ಸುತಾನುಗಃ ।। 68.

ಅವನು ಆಯುಧಗಳ ಖರೀದಿ ಮಾರಾಟದಲ್ಲೇ ಸಂತೋಷ ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಬೇರೆ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ; ಈ ಖಜಾನೆ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದ್ದು, ಅವನ ಮಗನಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

ದ್ರವ್ಯಾರ್ಥಂ ದಸ್ಯುತೋ ನಾಶಂ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಚಾಪಿ ಸ ವ್ರಜೇತ್ । ಕಚ್ಛಪಶ್ಚ ನಿಧಿರ್ಯೋಽಸೌ ನರಸ್ತೇನಾಭಿವೀಕ್ಷಿತಃ ।। 68.

ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಕಳ್ಳರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗಬಹುದು; ಕಚ್ಛಪ ಎಂಬ ಖಜಾನೆ ಇಂತಹವನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ತಮಃ ಪ್ರಧಾನೋ ಭವತಿ ಯತೋಽಸೌ ತಾಮಸೋ ನಿಧಿಃ । ವ್ಯವಹಾರಾನಶೇಷಾಂಸ್ತು ಪುಣ್ಯಜಾತೈಃ ಕರೋತಿ ಚ ।। 68.

ಅವನು ತಾಮಸಿಕ ಗುಣದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ತಾಮಸಿಕ ಖಜಾನೆ; ಆದರೂ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಅವನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ.

ಕರ್ಮಸ್ಥಾನಖಿಲಾಂಶ್ಚೈವನ ವಿ•ಾಸಿತಿ ಕಸ್ಯಚಿತ್ । ಸಮಸ್ತಾನಿ ಯಥಾಙ್ಗಾನಿ ಸಂಹರತ್ಯೇವ ಕಚ್ಛಪಃ ।। 68.

ಅವನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಹೇಗೆ ಕಚ್ಛಪನು ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಅವನು ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ತಥಾ ವಿಷ್ಟಭ್ಯ ಚಿತ್ತಾನಿ ತಿಷ್ಠತ್ಯಾಯತಮಾನಸಃ । ನ ದದಾತಿ ನ ವಾ ಭುಙ್್ಕ್ತೇ ತದ್ವಿನಾಶಭಯಾಕುಲಃ ।। 68.

ಹಾಗೆಯೇ, ಅವನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಒಳಗೆ ಸೆಳೆದು ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಷ್ಟದ ಭಯದಿಂದ ಅವನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಭೋಗಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ.

ನಿಧಾನಮುರ್ವ್ವ್ಯಾಂ ಕುರುತೇ ನಿಧಿಃ ಸೋಽಪ್ಯೇಕಪೂರುಷಃ । ರಜೋಗುಣಮಯಶ್ಚಾನ್ಯೋ ಮುಕುನ್ದೋ ನಾಮ ಯೋ ನಿಧಿಃ ।। 68.

ಅವನು ತನ್ನ ಖಜಾನೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಾನೆ, ಆ ಖಜಾನೆ ಕೂಡ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಖಜಾನೆ ಮುಕುಂದ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು, ಅದು ರಾಜಸಿಕ ಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ನರೋಽವಲೋಕಿತಸ್ತೇನ ತದ್್ಗುಣೋ ಭವತಿ ದ್ವಿಜ । ವೀಣಾವೇಣುಮೃದಙ್ಗಾನಾಮಾತೋದ್ಯಸ್ಯ ಪರಿಗ್ರಹಮ್ ।। 68.

ಆ ಧನದಿಂದ ನೋಡುವವನಿಗೆ ಅದರ ಗುಣಗಳು ಬರುತ್ತವೆ, ದ್ವಿಜನೇ. ವೀಣೆ, ಬಾಸುರಿ, ಮೃದಂಗ ಮತ್ತು ಇತರ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಭಾಗ್ಯವೂ ಅವನಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಕರೋತಿ ಗಾಯತಾಂ ವತಿಂ್ತ ನೃತ್ಯತಾಞ್ಚ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ । ವನ್ದಿನಾಮಥ ಸೂತಾನಾಂ ವಿಟಾನಾಂ ಲಾಸ್ಯಾಪಾಠಿನಾಮ್ ।। 68.

ಅವನು ಹಾಡುವವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿ, ನೃತ್ಯಗಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವಂದಿಗಳು, ಸಾರಥಿಗಳು, ಹಾಸ್ಯಗಾರರು ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಯ ಕಲಾವಿದರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವನು ನೆರವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ದದಾತ್ಯಹರ್ನಿಶಂ ಭೋಗಾನ್ ಭುಙ್್ಕ್ತೇ ತೈಶ್ಚ ಸಮಂ ದ್ವಿಜ । ಕುಲಟಾಸುರತಿಶ್ಚಾಸ್ಯ ಭವತ್ಯನ್ಯೈಶ್ಚ ತದ್ವಿಧೈಃ ।। 68.

ಅವನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಸವಿನೋದನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರರೊಡನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ, ದ್ವಿಜನೇ. ಕುಲಟೆಯರ ಮೇಲೂ ಅವನಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರರ ಮೇಲೂ.

ಪ್ರಯಾತಿ ಸಙ್ಗಮೇಕಞ್ಚ ಯಂ ನಿಧಿರ್ಭಜತೇ ನರಮ್ । ರಜಸ್ತಮೋಮಯಶ್ಚಾನ್ಯೋ ನನ್ದೋ ನಾಮ ಮಹಾನಿಧಿಃ ।। 68.

ಅವನು ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಯಾವವನನ್ನು ಆ ನಿಧಿ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಆತನ ಹಿಂದೆ ರಾಜಸ್ಸು-ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾ ನಿಧಿ ನಂದ ಎಂಬುದು ಕೂಡ ಬರುತ್ತದೆ.

ಉಪೈತಿ ಸ್ತಮ್ಭಮಧಿಕಂ ನರಸ್ತೇನಾವಲೋಕಿತಃ । ಸಮಸ್ತಧಾತುರತ್ನಾನಾಂ ಪುಣ್ಯಧಾನ್ಯಾದಿಕಸ್ಯ ಚ ।। 68.

ಆ ನಿಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನು ಬಹಳ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಲೋಹಗಳು, ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಶುಭ ಧಾನ್ಯಗಳೂ ಅವನಿಗೆ ದೊರಕುತ್ತವೆ.

ಪರಿಗ್ರಹಂ ಕರೋತ್ಯೇಷ ತಥೈವ ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯಮ್ । ಆಧಾರಃ ಸ್ವಜನಾನಾಞ್ಚ ಆಗತಾಭ್ಯಾಗತಸ್ಯ ಚ ।। 68.

ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಖರೀದಿ ಮಾರಾಟದಲ್ಲೂ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನವರಿಗೂ, ಬರುವವರಿಗೂ ಹೋಗುವವರಿಗೂ ಅವನು ಆಧಾರವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಸಹತೇ ನಾಪಮಾನೋಕಿಂ್ತ ಸ್ವಲ್ಪಾಮಪಿ ಮಹಾಮುನೇ । ಸ್ತೂಯಮಾನಶ್ಚ ಮಹತೀಂ ಪ್ರೀತಿಂ ಬಧ್ನಾತಿ ಯಚ್ಛತಿ ।। 68.

ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸೋದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಹೊಗಳಿದರೆ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಯಂ ಯಮಿಚ್ಛತಿ ವೈ ಕಾಮಂ ಮೃದುತ್ವಮುಪಯಾತಿ ಚ । ಬಹ್ವ್ಯೋ ಭಾಯ್ರ್ಯಾ ಭವನ್ತ್ಯಸ್ಯ ಸೂತಿಮತ್ಯೋಽತಿಶೋಭನಾಃ ।। 68.

ಅವನು ಯಾವ ಆಸೆ ಇಟ್ಟರೂ ಅದು ನೆರವೇರುತ್ತದೆ; ಅವನಿಗೆ ಮೃದುತನವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಅವನಿಗೆ ಅನೇಕ ಸುಂದರ, ಸಂತಾನವಂತಿಯರಾದ ಹೆಂಡತಿಯರು ಇರುತ್ತಾರೆ.

ರತಯೇ ಸಪ್ತ ಚ ನರಾನ್ನಿಧಿರ್ನನ್ದೋಽನುವರ್ತತೇ । ಪ್ರವದ್ರ್ಧಮಾನೋಽಥ ನರಮಷ್ಟಭಾಗೇನ ಸತ್ತಮ ।। 68.

ಸಂಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ನಂದ ನಿಧಿ ಏಳು ಜನರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದು ಬಿಟ್ಟಾಗ, ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಎಂಟನೇ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಒತ್ತಮನೇ.

ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಟ್ವಞ್ಚ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪುರುಷಾಣಾಂ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ । ಬನ್ಧೂನಾಮೇವ ಭರಣಂ ಯೇ ಚ ದೂರಾದುಪಾಗತಾಃ ।। 68.

ಅದು ಎಲ್ಲ ಪುರುಷರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಬಂಧುಗಳಿಗೂ, ದೂರದಿಂದ ಬಂದವರಿಗೂ ಅವನು ಪೋಷಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತೇಷಾಂ ಕರೋತಿ ವೈ ನನ್ದಃ ಪರಲೋಕೇ ನ ಚಾದೃತಃ । ಭವತ್ಯಸ್ಯ ನ ಚ ಸ್ನೇಹಃ ಸಹವಾಸಿಷು ಜಾಯತೇ ।। 68.

ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನಂದ ಅವರಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವನು ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಜೊತೆಯವರಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸ್ನೇಹವೂ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

ಪೂರ್ವಮಿತ್ರೇಷು ಶೈಥಿಲ್ಯಂ ಪ್ರೀತಿಮನ್ಯೈಃ ಕರೋತಿ ಚ । ತಥೈವ ಸತ್ತ್ವರಜಸೀ ಯೋ ಬಿಭರ್ತಿ ಮಹಾನಿಧಿಃ ।। 68.

ಹಿಂದಿನ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಅವನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರಿಸಿ, ಹೊಸವರೊಡನೆ ಪ್ರೀತಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸತ್ತ್ವ-ರಾಜಸ್ಸು ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಾ ನಿಧಿಯೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸ ನೀಲಸಂಜ್ಞಸ್ತತ್ಸಙ್ಗೀ ನರಸ್ತಚ್ಛೀಲವಾನ್ ಭವೇತ್ । ವಸ್ತ್ರ-ಕಾರ್ಪಾಸ-ಧಾನ್ಯಾದಿ-ಫಲ-ಪುಷ್ಪಪರಿಗ್ರಹಮ್ ।। 68.

ಆ ನಿಧಿಯನ್ನು ನೀಲ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅದರ ಸಂಗದಿಂದ ಇರುವವನಿಗೆ ಅದರ ಗುಣಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಅವನು ಬಟ್ಟೆ, ಹತ್ತಿ, ಧಾನ್ಯ, ಹಣ್ಣು, ಹೂವಿನಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಮುಕ್ತಾವಿದ್ರುಮಶಙ್ಖಾನಾಂ ಶುಕ್ತ್ಯಾದೀನಾಂ ತಥಾ ಮುನೇ । ಕಾಷ್ಠಾದೀನಾಂ ಕರೋತ್ಯೇಷ ಯಚ್ಚಾನ್ಯಜ್ಜಲಸಮ್ಭವಮ್ ।। 68.

ಅವನು ಮುತ್ತು, ಪಗಡು, ಶಂಖ, ಚಿಪ್ಪು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದ್ರದ ವಸ್ತುಗಳು, ಮರ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಮುನಿಯೇ.

ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯಮನ್ಯೇಷಾಂ ನಾನ್ಯತ್ರ ರಮತೇ ಮನಃ । ತಡಾಗಾನ್ ಪುಷ್ಕರಿಣ್ಯೋಽಥ ತಥಾಽಽರಾಮಾನ್ ಕರೋತಿ ಚ ।। 68.

ಅವನು ಇವುಗಳ ಖರೀದಿ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ; ಬೇರೆ ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಆನಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಕೆರೆ, ಹೊಂಡ, ತೋಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಬನ್ಧಞ್ಚ ಸರಿತಾಂ ವೃಕ್ಷಾಂಸ್ತಥಾರೋಪಯತೇ ನರಃ । ಅನುಲೇಪನಪುಷ್ಪಾದಿಭೋಗಂ ಭುಕ್ತ್ವಾಭಿಜಾಯತೇ ।। 68.

ಅವನು ನದಿಗಳಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ, ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುತ್ತಾನೆ; ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ, ಹೂವು ಮುಂತಾದ ಸೌಖ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.

ತ್ರಿಪೌರುಷಶ್ಚಾಪಿ ನಿಧಿರ್ನೋಲೋ ನಾಮೈಷ ಜಾಯತೇ । ರಜಸ್ತಮೋಮಯಶ್ಚಾನ್ಯಃ ಶಙ್ಖಸಂಜ್ಞೋ ಹಿ ಯೋ ನಿಧಿಃ ।। 68.

ಮೂರು ಪೀಳಿಗೆಗಳವರೆಗೆ ಇರುವ ನಿಧಿಯನ್ನು ನೋಲ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ರಾಜಸ್ಸು-ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮತ್ತೊಂದು ನಿಧಿ ಶಂಖ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ತೇನಾಪಿ ನೀಯತೇ ವಿಪ್ರ ! ತದ್್ಗುಣಿತ್ವಂ ನಿಧೀ•ಾರಃ । ಏಕಸ್ಯೈವ ಭವತ್ಯೇಷ ನರಂ ನಾನ್ಯಮುಪೈತಿ ಚ ।। 68.

ಆ ನಿಧಿಯೂ ಕೂಡ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಒಬ್ಬನನ್ನು ತನ್ನ ಗುಣಗಳಿಂದ ನಡೆಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದ್ದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಸ್ಯ ಶಙ್ಖೋ ನಿಧಿಸ್ತಸ್ಯ ಸ್ವರೂಪಂ ಕ್ರೌಷ್ಟುಕೇ ! ಶ್ರೃಣು । ಏಕ ಏವಾತ್ಮನಾ ಮಿಷ್ಟಮನ್ನಂ ಭುಙ್್ಕ್ತೇ ತಥಾಮ್ಬರಮ್ ।। 68.

ಯಾರಿಗೆ ಶಂಖವೆಂದೂ ಧನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆತನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಕೇಳು, ಕ್ರೌಷ್ಟುಕೀ. ಅವನು ತನ್ನಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತಮವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ, ಉತ್ತಮವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕದನ್ನಭುಕ್್ ಪರಿಜನೋ ನ ಚ ಶೋಭನವಸ್ತ್ರಧೃಕ್ । ನ ದದಾತಿ ಸುಹ್ಮದ್್ಭಾಯ್ರ್ಯಾಭ್ರಾತೃಪುತ್ರಸ್ನುಷಾದಿಷು ।। 68.44 ಸ್ವಪೋಷಣಪರಃ ಶಙ್ಖೀ ನರೋ ಭವತಿ ಸರ್ವದಾ । ಇತ್ಯೇತೇ ನಿಧಯಃ ಖ್ಯಾತಾ ನರಾಣಾಮರ್ಥದೇವತಾಃ ।। 68.

ಅವನ ಸೇವಕರು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಚೆನ್ನಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ, ತಮ್ಮ, ಮಗ, ಸೊಸೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಶಂಖಧನ ಹೊಂದಿರುವವನು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಧನಗಳು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುವ ದೇವತೆಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.