ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ಸತ್ಯಾಮೃದ್ಧೌ ಭವನ್ತ್ಯೇತೇ ಸಿದ್ಧಿಸ್ತೇಷಾಂ ಹಿ ಜಾಯತೇ । ಏತೇ ಹ್ರಷ್ಟೌ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾ ನಿಧಯಸ್ತವ ಕ್ರೌಷ್ಟುಕೇ ।। 68.

ಸತ್ಯವಾದ ಐಶ್ವರ್ಯ ಇದ್ದಾಗ ಈ ಎಲ್ಲ ಧನಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳಿಂದ ಯಶಸ್ಸು ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಈ ಎಂಟು ವಿಧದ ಧನಗಳನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆ, ಕ್ರೌಷ್ಟುಕಿಯೇ.

ದೇವಾತಾನಾಂ ಪ್ರಸಾದೇನ ಸಾಧುಸಂಸೇವನೇನ ಚ । ಏಭಿರಾಲೋಕಿತಂ ವಿತ್ತಂ ಮಾನುಷಸ್ಯ ಸದಾ ಮುನೇ ।। 68.

ಮುನಿಯೇ, ದೇವತೆಗಳ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗದಿಂದ, ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸದಾ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧನ ದೊರೆಯುವುದು ಕಾಣಬಹುದು.

ಯಾದೃಕ್್ ಸ್ವರೂಪಂ ಭವತಿ ತನ್ಮೇ ನಿಗದತಃ ಶ್ರೃಣು । ಪದ್ಮೋ ನಾಮ ನಿಧಿಃ ಪೂರ್ವಂ ಸ ಯಸ್ಯ ಭವತಿ ದ್ವಿಜ ।। 68.

ಅದರ ಸ್ವರೂಪ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ ಎಂಬ ಖಜಾನೆ ಇದ್ದಿತು; ಯಾರು ಅದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೋ, ದ್ವಿಜನೇ,

ಸುತಸ್ಯ ತತ್ಸುತಾನಾಞ್ಚ ತತ್ಪೈತ್ರಾಣಾಞ್ಚ ನಿತ್ಯಶಃ । ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಸಾರಃ ಪುರುಷಸ್ತೇನ ಚಾಧಿಷ್ಠಿತೋ ಭವೇತ್ ।। 68.

ಆ ಖಜಾನೆ ಅವರ ಮಗನಿಗೂ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೂ, ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಿಗೂ ಸದಾ ದಯಾಳುತ್ವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಗುಣವು ಅವರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.

ಸತ್ತ್ವಾಧಾರೋ ಮಹಾಭೋಗೋ ಯತೋಽಸೌ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೋ ನಿಧಿಃ । ಸುವರ್ಣರೂಪ್ಯತಾಮ್ರಾದಿಧಾತೂನಾಞ್ಚ ಪರಿಗ್ರಹಮ್ ।। 68.

ಆ ಖಜಾನೆ ಸತ್ತ್ವಗುಣವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟಿದೆ, ಬಹಳ ಭೋಗವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸತ್ತ್ವಸ್ವಭಾವದ ಖಜಾನೆ. ಅದರಿಂದ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರೋತ್ಯತಿತರಾಂ ಸೋಽಥ ತೇಷಾಞ್ಚ ಕ್ರಯಾವಿಕ್ರಯಮ್ । ಕರೋತಿ ಚ ತಥಾ ಯಜ್ಞಾನ್ ದಕ್ಷಿಣಾಞ್ಚ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ।। 68.

ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಖರೀದಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ದಾನಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ಸಭಾಂ ದೇವನಿಕೇತಾಂಶ್ಚ ಸ ಕಾರಯತಿ ತನ್ಮನಾಃ । ಸತ್ತ್ವಾಧಾರೋ ನಿಧಿಶ್ಚಾನ್ಯೋ ಮಹಾಪದ್ಮ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ ।। 68.

ಆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ಸಭೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಖಜಾನೆ ಮಹಾಪದ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು ಕೂಡ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟಿದೆ.

ಸತ್ತ್ವಪ್ರಧಾನೋ ಭವತಿ ತೇನ ಚಾಧಿಷ್ಠಿತೋ ನರಃ । ಕರೋತಿ ಪದ್ಮರಾಗಾದಿರತ್ನಾನಾಞ್ಚ ಪರಿಗ್ರಹಮ್ ।। 68.

ಅದರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾದವನು ಸತ್ತ್ವಗುಣವುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪದ್ಮರಾಗಾದಿ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮೌಕ್ತಿಕಾನಾಂ ಪ್ರವಾಲಾನಾಂ ತೇಷಾಂ ಚ ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯಾನ್ । ದದಾತಿ ಯೋಗಶೀಲೇಭ್ಯಸ್ತೇಷಾಮಾವಸಥಾಂಸ್ತಥಾ ।। 68.

ಅವನು ಮುತ್ತುಗಳು, ಪಗಡಿಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸ ಕಾರಯತಿ ತಚ್ಛೀಲಃ ಸ್ವಯಮೇವ ಚ ಜಾಯತೇ । ತತ್ಪ್ರಸೂತಾಸ್ತಥಾಶೀಲಾಃ ಪುತ್ರಪೌತ್ರಕ್ರಮೇಣ ಚ ।। 68.

ಅವನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಅವನು ಹೀಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಮಗ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೂ ಕೂಡ ಇದೇ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.

ಪೂರ್ವರ್ದ್ಧಿಮಾತ್ರಃ ಸಪ್ತಾಸೌ ಪುರುಷಾಂಶ್ಚ ನ ಮುಞ್ಚತಿ । ತಾಮಸೋ ಮಕರೋ ನಾಮ ನಿಧಿಸ್ತೇನಾವಲೋಕಿತಃ ।। 68.

ಅವನು ಹಿಂದಿನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನಷ್ಟೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಜನರನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ಮಕರ ಎಂಬ ಖಜಾನೆ ತಾಮಸಿಕವಾದದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಪುರುಷೋಽಥ ತಮಃ ಪ್ರಾಯಃ ಸುಶೀಲೋಽಪಿ ಹಿ ಜಾಯತೇ । ಬಾಣ-ಖಡ್್ಗÐಷ್ಟ-ಧನುಷಾಂ ಚಮ್ರ್ಮಣಾಞ್ಚ ಪರಿಗ್ರಹಮ್ ।। 68.

ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ವಭಾವ ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ಅವನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾನೆ; ಬಾಣ, ಕತ್ತಿ, ಧನುಸ್ಸು, ಚರ್ಮ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ.

ದಂಶನಾನಾಞ್ಚ ಕುರುತೇ ಯಾತಿ ಮೈತ್ರೀಞ್ಚ ರಾಜಭಿಃ । ದದಾತಿ ಶೌಯ್ರ್ಯವೃತ್ತೀನಾಂ ಭೂಭುಜಾಂಯೇ ಚ ತತ್ಪ್ರಿಯಾಃ ।। 68.

ಅವನು ಕಚ್ಚುವ ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಸೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯವಂತರು ಹಾಗೂ ರಾಜರಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದವರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯೇ ಚ ಶಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ನಾನ್ಯತ್ರ ಪ್ರೀತಿಮೇತಿ ಚ । ಏಕಸ್ಯೈವ ಭವತ್ಯೇಷ ನರಸ್ಯ ನ ಸುತಾನುಗಃ ।। 68.

ಅವನು ಆಯುಧಗಳ ಖರೀದಿ ಮಾರಾಟದಲ್ಲೇ ಸಂತೋಷ ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಬೇರೆ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ; ಈ ಖಜಾನೆ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದ್ದು, ಅವನ ಮಗನಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

ದ್ರವ್ಯಾರ್ಥಂ ದಸ್ಯುತೋ ನಾಶಂ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಚಾಪಿ ಸ ವ್ರಜೇತ್ । ಕಚ್ಛಪಶ್ಚ ನಿಧಿರ್ಯೋಽಸೌ ನರಸ್ತೇನಾಭಿವೀಕ್ಷಿತಃ ।। 68.

ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಕಳ್ಳರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗಬಹುದು; ಕಚ್ಛಪ ಎಂಬ ಖಜಾನೆ ಇಂತಹವನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ತಮಃ ಪ್ರಧಾನೋ ಭವತಿ ಯತೋಽಸೌ ತಾಮಸೋ ನಿಧಿಃ । ವ್ಯವಹಾರಾನಶೇಷಾಂಸ್ತು ಪುಣ್ಯಜಾತೈಃ ಕರೋತಿ ಚ ।। 68.

ಅವನು ತಾಮಸಿಕ ಗುಣದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ತಾಮಸಿಕ ಖಜಾನೆ; ಆದರೂ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಅವನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ.

ಕರ್ಮಸ್ಥಾನಖಿಲಾಂಶ್ಚೈವನ ವಿ•ಾಸಿತಿ ಕಸ್ಯಚಿತ್ । ಸಮಸ್ತಾನಿ ಯಥಾಙ್ಗಾನಿ ಸಂಹರತ್ಯೇವ ಕಚ್ಛಪಃ ।। 68.

ಅವನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಹೇಗೆ ಕಚ್ಛಪನು ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಅವನು ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ತಥಾ ವಿಷ್ಟಭ್ಯ ಚಿತ್ತಾನಿ ತಿಷ್ಠತ್ಯಾಯತಮಾನಸಃ । ನ ದದಾತಿ ನ ವಾ ಭುಙ್್ಕ್ತೇ ತದ್ವಿನಾಶಭಯಾಕುಲಃ ।। 68.

ಹಾಗೆಯೇ, ಅವನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಒಳಗೆ ಸೆಳೆದು ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಷ್ಟದ ಭಯದಿಂದ ಅವನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಭೋಗಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ.

ನಿಧಾನಮುರ್ವ್ವ್ಯಾಂ ಕುರುತೇ ನಿಧಿಃ ಸೋಽಪ್ಯೇಕಪೂರುಷಃ । ರಜೋಗುಣಮಯಶ್ಚಾನ್ಯೋ ಮುಕುನ್ದೋ ನಾಮ ಯೋ ನಿಧಿಃ ।। 68.

ಅವನು ತನ್ನ ಖಜಾನೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಾನೆ, ಆ ಖಜಾನೆ ಕೂಡ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಖಜಾನೆ ಮುಕುಂದ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು, ಅದು ರಾಜಸಿಕ ಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ನರೋಽವಲೋಕಿತಸ್ತೇನ ತದ್್ಗುಣೋ ಭವತಿ ದ್ವಿಜ । ವೀಣಾವೇಣುಮೃದಙ್ಗಾನಾಮಾತೋದ್ಯಸ್ಯ ಪರಿಗ್ರಹಮ್ ।। 68.

ಆ ಧನದಿಂದ ನೋಡುವವನಿಗೆ ಅದರ ಗುಣಗಳು ಬರುತ್ತವೆ, ದ್ವಿಜನೇ. ವೀಣೆ, ಬಾಸುರಿ, ಮೃದಂಗ ಮತ್ತು ಇತರ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಭಾಗ್ಯವೂ ಅವನಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಕರೋತಿ ಗಾಯತಾಂ ವತಿಂ್ತ ನೃತ್ಯತಾಞ್ಚ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ । ವನ್ದಿನಾಮಥ ಸೂತಾನಾಂ ವಿಟಾನಾಂ ಲಾಸ್ಯಾಪಾಠಿನಾಮ್ ।। 68.

ಅವನು ಹಾಡುವವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿ, ನೃತ್ಯಗಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವಂದಿಗಳು, ಸಾರಥಿಗಳು, ಹಾಸ್ಯಗಾರರು ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಯ ಕಲಾವಿದರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವನು ನೆರವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ದದಾತ್ಯಹರ್ನಿಶಂ ಭೋಗಾನ್ ಭುಙ್್ಕ್ತೇ ತೈಶ್ಚ ಸಮಂ ದ್ವಿಜ । ಕುಲಟಾಸುರತಿಶ್ಚಾಸ್ಯ ಭವತ್ಯನ್ಯೈಶ್ಚ ತದ್ವಿಧೈಃ ।। 68.

ಅವನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಸವಿನೋದನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರರೊಡನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ, ದ್ವಿಜನೇ. ಕುಲಟೆಯರ ಮೇಲೂ ಅವನಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರರ ಮೇಲೂ.

ಪ್ರಯಾತಿ ಸಙ್ಗಮೇಕಞ್ಚ ಯಂ ನಿಧಿರ್ಭಜತೇ ನರಮ್ । ರಜಸ್ತಮೋಮಯಶ್ಚಾನ್ಯೋ ನನ್ದೋ ನಾಮ ಮಹಾನಿಧಿಃ ।। 68.

ಅವನು ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಯಾವವನನ್ನು ಆ ನಿಧಿ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಆತನ ಹಿಂದೆ ರಾಜಸ್ಸು-ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾ ನಿಧಿ ನಂದ ಎಂಬುದು ಕೂಡ ಬರುತ್ತದೆ.

ಉಪೈತಿ ಸ್ತಮ್ಭಮಧಿಕಂ ನರಸ್ತೇನಾವಲೋಕಿತಃ । ಸಮಸ್ತಧಾತುರತ್ನಾನಾಂ ಪುಣ್ಯಧಾನ್ಯಾದಿಕಸ್ಯ ಚ ।। 68.

ಆ ನಿಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನು ಬಹಳ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಲೋಹಗಳು, ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಶುಭ ಧಾನ್ಯಗಳೂ ಅವನಿಗೆ ದೊರಕುತ್ತವೆ.

ಪರಿಗ್ರಹಂ ಕರೋತ್ಯೇಷ ತಥೈವ ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯಮ್ । ಆಧಾರಃ ಸ್ವಜನಾನಾಞ್ಚ ಆಗತಾಭ್ಯಾಗತಸ್ಯ ಚ ।। 68.

ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಖರೀದಿ ಮಾರಾಟದಲ್ಲೂ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನವರಿಗೂ, ಬರುವವರಿಗೂ ಹೋಗುವವರಿಗೂ ಅವನು ಆಧಾರವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಸಹತೇ ನಾಪಮಾನೋಕಿಂ್ತ ಸ್ವಲ್ಪಾಮಪಿ ಮಹಾಮುನೇ । ಸ್ತೂಯಮಾನಶ್ಚ ಮಹತೀಂ ಪ್ರೀತಿಂ ಬಧ್ನಾತಿ ಯಚ್ಛತಿ ।। 68.

ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸೋದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಹೊಗಳಿದರೆ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಯಂ ಯಮಿಚ್ಛತಿ ವೈ ಕಾಮಂ ಮೃದುತ್ವಮುಪಯಾತಿ ಚ । ಬಹ್ವ್ಯೋ ಭಾಯ್ರ್ಯಾ ಭವನ್ತ್ಯಸ್ಯ ಸೂತಿಮತ್ಯೋಽತಿಶೋಭನಾಃ ।। 68.

ಅವನು ಯಾವ ಆಸೆ ಇಟ್ಟರೂ ಅದು ನೆರವೇರುತ್ತದೆ; ಅವನಿಗೆ ಮೃದುತನವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಅವನಿಗೆ ಅನೇಕ ಸುಂದರ, ಸಂತಾನವಂತಿಯರಾದ ಹೆಂಡತಿಯರು ಇರುತ್ತಾರೆ.

ರತಯೇ ಸಪ್ತ ಚ ನರಾನ್ನಿಧಿರ್ನನ್ದೋಽನುವರ್ತತೇ । ಪ್ರವದ್ರ್ಧಮಾನೋಽಥ ನರಮಷ್ಟಭಾಗೇನ ಸತ್ತಮ ।। 68.

ಸಂಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ನಂದ ನಿಧಿ ಏಳು ಜನರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದು ಬಿಟ್ಟಾಗ, ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಎಂಟನೇ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಒತ್ತಮನೇ.

ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಟ್ವಞ್ಚ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪುರುಷಾಣಾಂ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ । ಬನ್ಧೂನಾಮೇವ ಭರಣಂ ಯೇ ಚ ದೂರಾದುಪಾಗತಾಃ ।। 68.

ಅದು ಎಲ್ಲ ಪುರುಷರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಬಂಧುಗಳಿಗೂ, ದೂರದಿಂದ ಬಂದವರಿಗೂ ಅವನು ಪೋಷಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.