ಕಲಶಬ್ದಮಹಾಹಂಸಂ ಮಾಖ್ಯಾನಪರಾಮ್ಬುಜಮ್ । ಕಥಾವಿಸ್ತೀರ್ಣಸಲಿಲಂ ಕಾರ್ಷ್ಣ ವೇದಮಹಾಹ್ರದಮ್॥೧.
ಇದು ಕೃಷ್ಣನ ಪುತ್ರನಾದ ವ್ಯಾಸನ ವೇದಗಳ ಮಹಾ ಸರೋವರ, ಕಲಶಗಳ ಧ್ವನಿಯ ಹಂಸಗಳು, ಕಥೆಗಳ ಕಮಲವು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವಿಶಾಲವಾದ ಕಥಾಸರಿತೆಯಾಗಿದೆ.
ತದಿದಂ ಭಾರತಾಖ್ಯಾನಂ ಬಹ್ವಿರ್ಥಂ ಶ್ರುತಿವಿಸ್ತರಮ್ । ತತ್ತ್ವತೋ ಜ್ಞಾತುಕಾಮೋಽಹಂ ಭಗವಂಸ್ತ್ವಾಮುಪಸ್ಥಿತಃ॥೧.
ಆದುದರಿಂದ, ಬಹುಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಈ ಭಾರತವನ್ನು ಅದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಭಗವಂತನೇ, ನಿಮಗೆ ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
ಕಸ್ಮಾನ್ಮಾನುಷತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ನಿರ್ಗುಣೋಽಪಿ ಜನಾರ್ದನಃ । ವಾಸುದೇವೋ ಜಗತ್ಸೂತಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಸಂಯಮಕಾರಣಮ್॥೧.
ಗುಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ದೂರನಿರುವ ಜನಾರ್ದನನು, ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯದ ಕಾರಣನಾದ ವಾಸುದೇವನು, ಮಾನವನಾಗಿ ಜನ್ಮವನ್ನು ಏಕೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು?
ಕಸ್ಮಾಚ್ಚ ಪಾಣ್ಡುಪುತ್ತ್ರಾಣಾಮೇಕಾ ಸಾ ದ್ರುಪದಾತ್ಮಜಾ । ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಮಹೀಷೀ ಕೃಷ್ಣಾ ಹ್ಯತ್ರ ನಃ ಸಂಶಯೋ ಮಹಾನ್॥೧.
ಪಾಂಡು ಪುತ್ರರು ಐವರು ಇದ್ದರೂ, ದ್ರುಪದನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಕೃಷ್ಣೆ ಏಕೆ ಒಬ್ಬಳೇ ಅವರ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು? ಇದರಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯವಿದೆ.
ಭೇಷಜಂ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಯಾ ಬಲದೇವೋ ಮಹಾಬಲಃ । ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಕಸ್ಮಾಚ್ಚಕ್ರೇ ಹಲಾಯುಧಃ॥೧.
ಬಲವಂತನಾದ ಬಲರಾಮನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪ ನಿವಾರಣೆಗೆ, ಹಾಲಾಯುಧನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಏಕೆ ಮಾಡಿದನು?
ಕಥಞ್ಚ ದ್ರೌಪದೇಯಾಸ್ತೇಽಕೃತದಾರಾ ಮಹಾರಥಾಃ । ಪಾಣ್ಡುನಾಥಾ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ವಧಮಾಪುರನಾಥವತ್॥೧.
ದ್ರೌಪದಿಯ ಪುತ್ರರು, ಮಹಾರಥಿಗಳು, ವಿವಾಹವಾಗದೆ ಇದ್ದರೂ, ಪಾಂಡು ಪುತ್ರರು ಮಹಾತ್ಮರಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ರಕ್ಷಕರಿಲ್ಲದವರಂತೆ ಹೇಗೆ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಕಂಡರು?
ಏತತ್ಸರ್ವಂ ವಿಸ್ತರಶೋ ಮಮಾಖ್ಯಾತುಮಿಹಾರ್ಹಸಿ । ಭವನ್ತೋ ಮೂಢಬುದ್ಧೀನಾಮವಬೋಧಕರಾಃ ಸದಾ॥೧.
ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಸದಾ ಮೂಢಬುದ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವವರು.
ಇತಿ ತಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯೋ ಮಾಹಮುನಿಃ । ದಶಾಷ್ಟದೋಷರಹಿತೋ ವಕ್ತುಂ ಸಮುಪಚಕ್ರಮೇ॥೧.
ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹರ್ಷಿಯಾದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು, ಹತ್ತು ಎಂಟು ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಉತ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯ ಉವಾಚ ಕ್ರಿಯಾಕಾಲೋಽಯಮಸ್ಮಾಕಂ ಸಮಪ್ರಾಪ್ತೋ ಮುನಿಸತ್ತಮ । ವಿಸ್ತರೇ ಚಾಪಿ ವಕ್ತವ್ಯೇ ನೈಷ ಕಾಲಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ॥೧.
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು: ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಮ್ಮಿಗೆ ಈಗ ಕರ್ಮಕಾಲ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ವಿವರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕಾದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಇದು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯವಲ್ಲ.
ಯೇ ತು ವಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ವಕ್ಷ್ಯೇಽದ್ಯ ತಾನಹಂ ಜೈಮಿನೇ ತವ । ತಥಾ ಚ ನಷ್ಟಸನ್ದೇಹಂ ತ್ವಾಂ ಕರಿಷ್ಯನ್ತಿ ಪಕ್ಷಿಣಃ॥೧.
ಆದರೆ ಇಂದು ಯಾರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆಂದು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ಜೈಮಿನಿಯೇ. ಆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಪಿಙ್ಗಾಕ್ಷಶ್ಚ ವಿಬೋಧಶ್ಚ ಸುಪುತ್ತ್ರಃ ಸುಮುಖಸ್ತಥಾ । ದ್ರೋಣಪುತ್ರಾಃ ಖಗಶ್ರೇಷ್ಠಾಸ್ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾಃ ಶಾಸ್ತ್ರಚಿನ್ತಕಾಃ॥೧.
ಪಿಂಗಾಕ್ಷ, ವಿಭೋಧ, ಸುಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಸುಮುಖ — ಇವರು ದ್ರೋಣನ ಮಗರು, ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತವರು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು.
ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥವಿಜ್ಞಾನೇ ಯೇಷಾಮವ್ಯಾಹತಾ ಮತಿಃ । ವಿನ್ಧ್ಯಕನ್ದರಮಧ್ಯಸ್ಥಾಸ್ತಾನುಪಾಸ್ಯ ಚ ಪೃಚ್ಛ ಚ॥೧.
ವೇದ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯುವಲ್ಲಿ ಇವರ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಯಾವ ಅಡ್ಡಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಇವರು ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತಗಳ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ — ನೀನು ಹೋಗಿ ಅವರ ಬಳಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳು.
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತದಾ ತೇನ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯೇನ ಧೀಮತಾ । ಪ್ರತ್ಯುವಾಚರ್ಷಿಶಾರ್ದೂಲೋ ವಿಸ್ಮಯೋತ್ಫುಲ್ಲಲೋಚನಃ॥೧.
ಹೀಗೆ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿ, ಉತ್ತರ ನೀಡಿದನು.
ಜೈಮಿನಿರುವಾಚ ಅತ್ಯದ್ಭುತಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಖಗವಾಗಿವ ಮಾನುಷೀ । ಯತ್ ಪಕ್ಷಿಣಸ್ತೇ ವಿಜ್ಞಾನಮಾಪುರತ್ಯನ್ತದುರ್ಲಭಮ್॥೧.
ಜೈಮಿನಿಯನು ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದ್ಭುತ. ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮಾತು ಮಾನವನ ಮಾತಿನಂತಿದೆ, ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಅಪರೂಪವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನ್ಯಾಂ ಯದಿ ಭವಸ್ತೇಷಾಂ ಜ್ಞಾನಂ ಕುತೋಽಭವತ್ । ಕಥಞ್ಚ ದ್ರೋಣತನಯಾಃ ಪ್ರೋಚ್ಯನ್ತೇ ತೇ ಪತತ್ರಿಣಃ॥೧.
ಅವರು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಆ ಜ್ಞಾನ ಹೇಗೆ ಬಂದಿದೆ? ಮತ್ತು ದ್ರೋಣನ ಮಕ್ಕಳು ಹೇಗೆ ಹಕ್ಕಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ?
ಕಶ್ಚ ದ್ರೋಣಃ ಪ್ರವಿಖ್ಯಾತೋ ಯಸ್ಯ ಪುತ್ರಚತುಷ್ಟಯಮ್ । ಜಾತಂ ಗುಣವತಾಂ ತೇಷಾಂ ಧರ್ಮಜ್ಞಾನಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್॥೧.
ಯಾರು ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದ್ರೋಣನು? ಅವನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಗುಣವಂತರು, ಧರ್ಮಜ್ಞಾನವುಳ್ಳ ಮಹಾತ್ಮರು ಮಕ್ಕಳು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದರು?
ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯ ಉವಾಚ ಶೃಣುಷ್ವಾವಹಿತೋ ಭೂತ್ವಾ ಯದ್ವೃತ್ತಂ ನನ್ದನೇ ಪುರಾ । ಶಕ್ರಸ್ಯಾಪ್ಯಸರಸಾಂ ಚೈವ ನಾರದಸ್ಯ ಚ ಸಙ್ಗಮೇ॥೧.
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು, ನಂದನವನದಲ್ಲಿ ಶಕ್ರ ಮತ್ತು ನಾರದರು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಏನು ಸಂಭವಿಸಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ನಾರದೋ ನನ್ದನೇಽಪಶ್ಯತ್ ಪುಂಶ್ಚಲೀಗಣಮಧ್ಯಗಮ್ । ಶಕ್ರಂ ಸುರಾಧಿರಾಜಾನಂ ತನ್ಮುಖಾಸಕ್ತಲೋಚನಮ್॥೧.
ನಾರದನು ನಂದನವನದಲ್ಲಿ, ಸುಂದರಿಯರ ಗುಂಪಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ದೇವೇಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಅವರ ಮುಖಗಳತ್ತ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಾಯಿಸಿದ್ದನು.
ಸ ತೇನರ್ಷಿವರಿಷ್ಠೇನ ದೃಷ್ಟಮಾತ್ರಃ ಶಚೀಪತಿಃ । ಸಮುತ್ತಸ್ಥೌ ಸ್ವಕಂ ಚಾಸ್ಮೈ ದದಾವಾಸನಮಾದರಾತ್॥೧.
ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು ಬಂದುದನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಶಚೀಪತಿ ಎದ್ದು, ಗೌರವದಿಂದ ತನ್ನ ಆಸನವನ್ನು ನಾರದನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬಲವೃತ್ರಘ್ನಮುತ್ಥಿತಂ ತ್ರಿದಶಾಙ್ಗನಾಃ । ಪ್ರಣೇಮುಸ್ತಾಶ್ಚ ದೇವರ್ಷಿ ವಿನಯಾವನತಾಃ ಸ್ಥಿತಾಃ॥೧.
ಬಲವಂತನಾದ ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ದೇವೇಂದ್ರನು ಎದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ದೇವಕನ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಯು ವಿನಯದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.
ತಾಭಿರಭ್ಯರ್ಚಿತಃ ಸೋಽಥ ಉಪವಿಷ್ಟೇ ಶತಕ್ರತೌ । ಯಥಾರ್ಹಂ ಕೃತಸಮ್ಭಾಷಃ ಕಥಾಶ್ಚಕ್ರೇ ಮನೋರಮಾಃ॥೧.
ಅವರು ಗೌರವದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಶಕ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಕುಳಿತ ನಾರದನು, ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿ ಆನಂದಕರವಾದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡನು.
ಶಕ್ರ ಉವಾಚ ತತಃ ಕಥಾನ್ತರೇ ಶಕ್ರಸ್ತಮುವಾಚ ಮಹಾಮುನಿಮ್ । ದೇಹ್ಯಾಜ್ಞಾಂ ನೃತ್ಯತಾಮಾಸಾಂ ತವ ಯಾಭಿಮತೇತಿ ವೈ॥೧.
ಶಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಮಾತುಕತೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಕ್ರನು ಆ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, 'ಈ ನೃತ್ಯಮಂದಿಯರಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಯಾವುದು ಇಷ್ಟವೋ, ಆಕೆಗೆ ಆದೇಶವನ್ನು ನೀಡು' ಎಂದನು.
ರಮ್ಭಾ ವಾ ಕರ್ಕಶಾ ವಾಥ ಉರ್ವಶ್ಯಥ ತಿಲೋತ್ತಮಾ । ಘೃತಾಚೀ ಮೇನಕಾ ವಾಪಿ ಯತ್ರ ವಾ ಭವತೋ ರುಚಿಃ॥೧.
ರಂಭೆಯಾದರೂ, ಕರ್ಕಶೆಯಾದರೂ, ಉರ್ವಶಿಯಾದರೂ, ತಿಲೋತ್ತಮೆಯಾದರೂ, ಘೃತಾಚಿಯಾದರೂ, ಮೆನಕೆಯಾದರೂ, ನಿನಗೆ ಯಾರ ಮೇಲೆ ಇಷ್ಟವೋ ಅವಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು.
ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವಚೋ ಶಕ್ರಸ್ಯ ನಾರದಃ । ವಿಚಿನ್ತ್ಯಾಪ್ಸರಸಃ ಪ್ರಾಹ ವಿನಯಾವನತಾಃ ಸ್ಥಿತಾಃ॥೧.
ಶಕ್ರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಾರದನು, ಯೋಚಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ವಿನಯದಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದ ಅಪ್ಸರೆಯರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಯುಷ್ಮಾಕಮಿಹ ಸರ್ವಾಸಾಂ ರೂಪೌದಾರ್ಯಗುಣಾಧಿಕಮ್ । ಆತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯತೇ ಯಾ ತು ಸಾ ನೃತ್ಯತು ಮಮಾಗ್ರತಃ॥೧.
ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸ್ವಂತನ್ನು ರೂಪ, ಉದಾರತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಆಕೆ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲಿ.
ಗುಣರೂಪವಿಹೀನಾಯಾಃ ಸಿದ್ಧಿರ್ನಾಟ್ಯಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ವೈ । ಚಾರ್ವಧಿಷ್ಠಾನವನ್ನೃತ್ಯಂ ನೃತ್ಯಮನ್ಯದ್ವಿಡಮ್ಬನಮ್॥೧.
ಗುಣ ಮತ್ತು ರೂಪವಿಲ್ಲದವಳಿಗೆ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗದು. ಸುಂದರವಾದ ನೆಲೆ ಇಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ನೃತ್ಯ, ನಿಜವಾದ ನೃತ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಅನುಕರಣ ಮಾತ್ರ.
ತದ್ವಾಕ್ಯಸಮಕಾಲಂ ಚ ಏಕೈಕಾಸ್ತಾ ನತಾಸ್ತತಃ । ಅಹಂ ಗುಣಾಧಿಕಾ ನ ತ್ವಂ ನ ತ್ವಂ ಚಾನ್ಯಾಬ್ರವೀದಿದಮ್॥೧.
ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ತಲೆಬಾಗಿದರು ಮತ್ತು ಹೀಗಂದರು: 'ನಾನು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲು, ನೀನು ಅಲ್ಲ; ನೀನೂ ಅಲ್ಲ,' ಎಂದು ಪ್ರತಿ ಒಬ್ಬರೂ ಹೇಳಿದರು.
ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯ ಉವಾಚ ತಾಸಾಂ ಸಂಭ್ರಮಮಾಲೋಕ್ಯ ಭಗವಾನ್ ಪಾಕಶಾಸನಃ । ಪೃಚ್ಛ್ಯತಾಂ ಮುನಿರಿತ್ಯಾಹ ವಕ್ತಾ ಯಾಂ ವೋ ಗುಣಾಧಿಕಾಮ್॥೧.
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು: ಅವಳರ ಗಾಬರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವೇಂದ್ರನು ಹೀಗೆಂದನು: 'ಮುನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಬನ್ನಿ; ಅವನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲು ಎಂದು ಹೇಳುವನು.'
ಶಕ್ರಚ್ಛನ್ದಾನುಯಾತಾಭಿಃ ಪೃಷ್ಟಸ್ತಾಭಿಃ ಸನಾರದಃ । ಪ್ರೋವಾಚ ಯತ್ ತದಾ ವಾಕ್ಯಂ ಜೈಮಿನೇ ತನ್ನಿಬೋಧ ಮೇ॥೧.
ಇಂದ್ರನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅವಳುಗಳು ನಾರದಮುನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಆಗ ನಾರದನು ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ಜೈಮಿನಿಯೇ, ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳು.
ತಪಸ್ಯನ್ತಂ ನಗೇನ್ದ್ರಸ್ಥಂ ಯಾ ವಃ ಕ್ಷೋಭಯತೇ ಬಲಾತ್ । ದುರ್ವಾಸಸಂ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತಾಂ ವೋ ಮನ್ಯೇ ಗುಣಾಧಿಕಾಮ್॥೧.
ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರು ಆ ಮಹಾಮುನಿ ದುರ್ವಾಸನನ್ನು, ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬಲವಂತವಾಗಿ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಳಿಸಬಲ್ಲಳು, ಅವಳೇ ನಾನು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.