ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಾಗರಿಕರು ದುಃಖದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡರು: "ಅಯ್ಯೋ, ರಾಜನೇ, ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದೆ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ದಯೆ ತೋರಿಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆ, ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮನ್ನೂ ಜೊತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲು, ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಕಮಲದಂತೆ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಕೊಡು." "ನಮ್ಮ ಕಣಗಳು ಜೇನುಕೀಟಗಳಂತೆ ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತಿವೆ; ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಯಾವಾಗ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ? ರಾಜನನ್ನು ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಕೆಲವರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ." ರಾಜನ ಪತ್ನಿ, ತಮ್ಮ ಮಗನನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ರಾಜನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ರಾಜನ ಸೇವಕರು ಆತನನ್ನು ಮುನ್ನಡೆದು, ಗಜಗಳಂತೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಈ ರಾಜ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಈಗ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅಯ್ಯೋ, ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಸುಂದರ眉ಯುಳ್ಳ, ನಾಜೂಕಾದ ಚರ್ಮದ ಮಗನು ನಿನ್ನೊಡನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಧೂಳಿನಿಂದ ಆತನ ಮುಖ ಹೇಗಾಗುತ್ತದೋ? ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು, ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸು." "ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ದಯೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧರ್ಮ; ಪತ್ನಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಧನ, ಧಾನ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಏನು? ನಾವು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ತೊರೆದು, ನಿನ್ನ ನೆರಳಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದೇವೆ. ಅಯ್ಯೋ ಮಹಾರಾಜ, ಅಯ್ಯೋ ಸ್ವಾಮಿ, ಯಾಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆ?" "ನೀನು ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನಾವು ಅಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ; ನಿನ್ನಿರುವುದೇ ನಮ್ಮ ಸಂತೋಷ. ನಿನ್ನಿರುವ ಸ್ಥಳವೇ ನಗರ, ನಿನ್ನಿರುವುದೇ ಸ್ವರ್ಗ." ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾಗರಿಕರಿಂದ ಕೇಳಿದ ರಾಜನು, ಅವರ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಸಂಕಟಗೊಂಡು, ದಯೆಯಿಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದನು. ರಾಜನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದುಃಖದಿಂದ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರನು ಕೋಪದಿಂದ, ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ, ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಮಾತನಾಡಿದನು: "ನಿನ್ನ ನಡವಳಿಕೆ ಕೆಟ್ಟದು, ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳು ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ವಕ್ರ. ನನ್ನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ, ಈಗ ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಯಾಕೆ ಬಯಸುತ್ತೀ?" ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರನು ಈ ರೀತಿ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ, ರಾಜನು ಕಂಪಿಸುತ್ತಾ, "ಹೌದು, ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ," ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯ ಕೈ ಹಿಡಿದು ತಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು. ರಾಜನು ತನ್ನ ನಾಜೂಕಾದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು, ಆಕೆ ದೌರ್ಬಲ್ಯದಿಂದ ದಣಿದಿದ್ದರೂ, ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೌಶಿಕನು ಆಕೆಯನ್ನು ದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆದನು. ಪತ್ನಿಯ ಮೇಲೆ ಈ ರೀತಿ ಹೊಡೆಯುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ದುಃಖದಿಂದ "ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಇನ್ನೇನು ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಐದು ದಯಾಮಯ ದೇವತೆಗಳು ಮಾತನಾಡಿದರು: "ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರನು ಈ ರೀತಿ ಪಾಪ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವನು ಯಾವ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ?" "ಅವನಿಂದ ಯಜ್ಞಶ್ರೇಷ್ಠನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟನು—ಅವನ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ನಾವು ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತೇವೆ, ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ導ಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೊರಡುವೆವು." ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕೌಶಿಕನು, ಮಹಾ ಕೋಪದಿಂದ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಶಾಪಿಸಿದನು: "ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಮಾನವ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ." ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ನಂತರ, ಮಹರ್ಷಿಯು ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು: "ನೀವು ಮಾನವ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ನಿಮಗೆ ಸಂತಾನವಾಗದು; ಪತ್ನಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಹಿಂಸೆಯೂ ಇರದು; ಕಾಮ-ಕೋಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತೀರಿ, ಮತ್ತೆ ದೇವತೆಗಳಾಗುತ್ತೀರಿ." ಆ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಅಂಶದಿಂದ ಕುರು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದರು, ದ್ರೌಪದಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಐದು ಪಾಂಡವ ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಪಾಂಡವರು ಶಾಪದಿಂದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. "ಈ ರೀತಿ ಪಾಂಡವ ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದೆ, ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹಾಡಿದೆ; ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀ?" ಜೈಮಿನಿಯು ಹೇಳಿದನು: "ನೀವು ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಕಥೆ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ವಿಶೇಷ ಕುತೂಹಲವಿದೆ." "ಅಹಾ! ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನೋ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ?" ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊರಟನು; ದುಃಖದಿಂದ ಪಡುವ ಪತ್ನಿ ಶೈವ್ಯ ಮತ್ತು ಮಗ ರೋಹಿತನು ರಾಜನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಭೂಪತಿಯು ದಿವ್ಯವಾದ ವಾರಾಣಸಿಗೆ ತೆರಳಿದನು; ಅದು ಮಾನವರಿಗೆ ಅನುಭವಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ದುಃಖದಿಂದ ಆತನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿ, ನಗರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರನು ಅಲ್ಲಿದ್ದನು. ಆತನನ್ನು ನೋಡಿದ ರಾಜನು ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಅಂದನು: "ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ಇಲ್ಲಿದೆ ನನ್ನ ಜೀವ, ನನ್ನ ಮಗ, ನನ್ನ ಪತ್ನಿ; ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಉನ್ನತ ದಾನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ." "ಅಥವಾ, ಇನ್ನೇನಾದರೂ ಕಾರ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ." ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು: "ಮಾಸ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ, ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ; ರಾಜಸೂಯಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ನೀನು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡಬೇಕು, ನೆನಪಿದ್ದರೆ." ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: "ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಇಂದು ಮಾಸ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ, ನಿಮ್ಮ ತಪಸ್ಸು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದೆ; ಉಳಿದ ಅರ್ಧ ದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಯಿರಿ." ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದರು: "ಸರಿ, ಮಹಾರಾಜನೇ; ನಾನು ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಇಂದು ಕೊಡದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸುತ್ತೇನೆ." ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮಹರ್ಷಿಯು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು. ರಾಜನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, "ನಾನು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಡಲಿ?" ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು. "ನನ್ನ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ನನ್ನ ಧನ ಎಲ್ಲಿದೆ? ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ನನಗೆ ನಿಷಿದ್ಧ; ನಾನು ಹೇಗೆ ನಾಶವಾಗಲಿ?" "ನಾನು ಜೀವವನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕೆ? ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗಲಿ, ನಿರ್ಗತಿಕನಾಗಿ? ನಾನು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದ ದಾನ ನೀಡದೆ ಸಾಯುವದಾದರೆ—" "ನಾನು ಅತಿ ನೀಚನಾಗಿ, ಪಾಪಿಯಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹುಳಾಗಿ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ; ಅಥವಾ, ನಾನು ಸೇವಕನಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗಲಿ—ನನ್ನನ್ನು ಮಾರುವುದು ಉತ್ತಮ." ರಾಜನು ಈ ರೀತಿ ದುಃಖದಿಂದ, bowed down, ಯೋಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪತ್ನಿಯು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಮಾತಾಡಿದಳು: "ಮಹಾರಾಜನೇ, ಚಿಂತೆಯನ್ನು ತೊರೆ, ನಿನ್ನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸು; ಸತ್ಯವನ್ನು ತೊರೆಯುವವನನ್ನು ಶ್ಮಶಾನವನ್ನಂತೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಬೇಕು.