భవాన్ యోనిరహం బీజం కథం బీజీ మహేశ్వరః ఏతన్మే సూక్ష్మమవ్యక్తం సంశయం ఛేత్తుమర్హసి
నీవు యోని, నేను బీజం. మరి మహేశ్వరుడు ఎలా బీజధారి? ఈ సూక్ష్మమైన, అవ్యక్తమైన సందేహాన్ని నీవు తీర్చాలి.
జ్ఞాత్వా చ వివిధోత్పత్తిం బ్రహ్మణో లోకతన్త్రిణః ఇమం పరమసాదృశ్యం ప్రశ్నమ్ అభ్యవదద్ధరిః
బ్రహ్ముడి వివిధ ఉత్పత్తులను తెలుసుకుని, లోకాలకు అధిపతిని, ఆ పరమమైన ప్రశ్నకు హరి సమాధానం చెప్పాడు.
అస్మాన్మహత్తరం భూతం గుహ్యమన్యన్న విద్యతే మహతః పరమం ధామ శివమ్ అధ్యాత్మినాం పదమ్
ఈ భూతం కన్నా గొప్పది, రహస్యమైనది ఇంకేదీ లేదు. మహత్తుకు పరమమైన నిలయం, శివుని స్థానం, ఆధ్యాత్మికులకు లక్ష్యం.
ద్వివిధం చైవమాత్మానం ప్రవిభజ్య వ్యవస్థితః నిష్కలస్తత్ర యో ఽవ్యక్తః సకలశ్ చ మహేశ్వరః
ఆత్మను రెండు విధాలుగా విభజించి స్థాపించబడింది. అక్కడ మహేశ్వరుడు అవ్యక్తమైన, భాగాలులేని రూపంగా, భాగాలుతో కూడిన రూపంగా ఉన్నాడు.
యస్య మాయావిధిజ్ఞస్య అగమ్యగహనస్య చ పురా లిఙ్గోద్భవం బీజం ప్రథమం త్వాదిసర్గికమ్
మాయా తత్త్వాలను తెలిసినవాడికి, అందరికీ అందని, లోతైన స్వభావం ఉన్నవాడికి, మొదట్లో నీవంటి లింగబీజం పుట్టింది.
మమ యోనౌ సమాయుక్తం తద్బీజం కాలపర్యయాత్ హిరణ్మయమకూపారే యోన్యామణ్డమజాయత
ఆ బీజం నా యోనిలో కలిసినప్పుడు, కాలక్రమంలో, ఆ యోనిలో బంగారు గుడ్డు పుట్టింది.
శతాని దశ వర్షాణామ్ అణ్డమ్ అప్సు ప్రతిష్ఠితమ్ అన్తే వర్షసహస్రస్య వాయునా తద్ద్విధా కృతమ్
పది వందల సంవత్సరాలు ఆ గుడ్డు నీటిలో ఉండింది. వెయ్యేళ్ల చివర, గాలి వలన అది రెండు భాగాలుగా విడిపోయింది.
కపాలమేకం ద్యౌర్జజ్ఞే కపాలమపరం క్షితిః ఉల్బం తస్య మహోత్సేధో యో ఽసౌ కనకపర్వతః
ఒక గుడ్డు పొర ఆకాశంగా మారింది, ఇంకొకటి భూమిగా మారింది. దాని మందమైన పొర, ఎత్తైనది, అదే బంగారు పర్వతం.
తతశ్ చ ప్రతిసంధ్యాత్మా దేవదేవో వరః ప్రభుః హిరణ్యగర్భో భగవాంస్ త్వ్ అభిజజ్ఞే చతుర్ముఖః
ఆ సమయంలో, ఆ సంధి నుండి దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన పరమేశ్వరుడు, హిరణ్యగర్భుడు, నాలుగు ముఖాలు కలిగిన వాడు జన్మించాడు.
ఆ తారార్కేన్దునక్షత్రం శూన్యం లోకమవేక్ష్య చ కో ఽహమిత్యపి చ ధ్యాతే కుమారాస్తే ఽభవంస్తదా
నక్షత్రాలు, చంద్రుడు, సూర్యుడు వరకు ఈ లోకం ఖాళీగా ఉందని చూసి, 'నేను ఎవరు?' అని ధ్యానం చేస్తూ, కుమారులారా, అప్పుడే నేను ఉద్భవించాను.
ప్రియదర్శనాస్తు యతయో యతీనాం పూర్వజాస్ తవ భూయో వర్షసహస్రాన్తే తత ఏవాత్మజాస్తవ
అందంగా కనిపించే యతులు, నీకు ముందుగా పుట్టిన సన్యాసులు, మరో వెయ్యేళ్ళు గడిచిన తర్వాత, అదే మూలం నుండి నీకు కుమారులుగా పుట్టారు.
భువనానలసంకాశాః పద్మపత్రాయతేక్షణాః శ్రీమాన్సనత్కుమారశ్ చ ఋభుశ్చైవోర్ధ్వరేతసౌ
లోకాలన్నింటిలో అగ్నిలా ప్రకాశించే వారు, తామరాకుల్లా పొడవైన కళ్ళు కలిగిన వారు, మహిమాన్వితుడైన సనత్కుమారుడు, ఋభుడు, ఇద్దరూ పవిత్ర బ్రహ్మచారులు.
సనకః సనాతనశ్చైవ తథైవ చ సనన్దనః ఉత్పన్నాః సమకాలం తే బుద్ధ్యాతీన్ద్రియదర్శనాః
సనకుడు, సనాతనుడు, అలాగే సనందనుడు—ఇవన్నీ ఒకేసారి జన్మించారు. వీరికి ఇంద్రియాలకు అతీతమైన జ్ఞానం ఉంది.
ఉత్పన్నాః ప్రతిభాత్మానో జగతాం స్థితిహేతవః నారప్స్యన్తే చ కర్మాణి తాపత్రయవివర్జితాః
ప్రతిభతో జన్మించిన వారు, జగత్తు నిలబడే కారణమైన వారు, వారు ఏ పనిలోనూ లీనమవరు, బాధలు లేని వారు.
అల్పసౌఖ్యం బహుక్లేశం జరాశోకసమన్వితమ్ జీవనం మరణం చైవ సంభవశ్ చ పునః పునః
జీవితం, మరణం, పునఃపునః జననం—ఇవి అన్నీ తక్కువ ఆనందంతో, ఎక్కువ బాధలతో, వృద్ధాప్యంతో, దుఃఖంతో కూడి ఉంటాయి.
అల్పభూతం సుఖం స్వర్గే దుఃఖాని నరకే తథా విదిత్వా చాగమం సర్వమ్ అవశ్యం భవితవ్యతామ్
స్వర్గంలో ఆనందం తక్కువ, నరకంలో బాధలు ఉంటాయి. ఈ సత్యాన్ని తెలుసుకుని, ప్రతి ఒక్కరికీ విధి తప్పదని గ్రహించాలి.
ఋభుం సనత్కుమారం చ దృష్ట్వా తవ వశే స్థితౌ త్రయస్తు త్రీన్ గుణాన్ హిత్వా చాత్మజాః సనకాదయః
ఋభుడు, సనత్కుమారుడు నీ ఆధీనంలో ఉన్నారని చూసి, నీ కుమారులైన సనకుడు మొదలైన ముగ్గురు తాము మూడు గుణాలను వదిలిపెట్టారు.
వవర్తేన తు జ్ఞానేన ప్రవృత్తాస్తే మహౌజసః తతస్తేషు ప్రవృత్తేషు సనకాదిషు వై త్రిషు
వారు గొప్ప శక్తితో జ్ఞాన మార్గంలో ప్రవేశించారు. అలా సనకుడు మొదలైన ముగ్గురు ఆ మార్గంలో ముందుకు సాగారు.
భవిష్యసి విమూఢస్త్వం మాయయా శఙ్కరస్య తు ఏవం కల్పే తు వైవృత్తే సంజ్ఞా నశ్యతి తే ఽనఘ
శంకరుని మాయ వల్ల నీవు మాయలో పడిపోతావు. అలా కల్పం తిరిగినప్పుడు, పాపరహితుడా, నీ జ్ఞానం పోతుంది.
కల్పే శేషాణి భూతాని సూక్ష్మాణి పార్థివాని చ సర్వేషాం హ్యైశ్వరీ మాయా జాగృతిః సముదాహృతా
కల్పాంతంలో మిగిలిన సూత్ష్మమైన మరియు భౌతిక ప్రాణులు, అందరిలోని దైవ మాయ వల్ల మళ్లీ చైతన్యం పొందుతారు.
యథైష పర్వతో మేరుర్ దేవలోకో హ్యుదాహృతః తస్య చేదం హి మాహాత్మ్యం విద్ధి దేవవరస్య హ
ఈ మేరుపర్వతం దేవతల లోకం అని చెప్పబడినట్లు, దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడైన వాడి మహిమను నీవు తెలుసుకో.
జ్ఞాత్వా చేశ్వరసద్భావం జ్ఞాత్వా మామంబుజేక్షణమ్ మహాదేవం మహాభూతం భూతానాం వరదం ప్రభుమ్
ఈశ్వరుని నిజ స్వరూపాన్ని, నన్ను తామరపువ్వు కన్నులతో ఉన్న మహాదేవుడిని, మహాబలుడిని, భూతాలకు వరాలిచ్చే ప్రభువునిగా తెలుసుకో.
ప్రణవేనాథ సామ్నా తు నమస్కృత్య జగద్గురుమ్ త్వాం చ మాం చైవ సంక్రుద్ధో నిఃశ్వాసాన్నిర్దహేదయమ్
ఓం మంత్రంతో, సామవేద గీతాలతో, జగద్గురువుకు నమస్కరిస్తూ, నీవు కూడా నేను కూడా కోపంతో ఊపిరితో ఈ లోకాన్ని కాల్చగలం.
ఏవం జ్ఞాత్వా మహాయోగమ్ అభ్యుత్తిష్ఠన్మహాబలమ్ అహం త్వామగ్రతః కృత్వా స్తోష్యామ్యనలసప్రభమ్
ఇలా మహాయోగాన్ని తెలుసుకుని, గొప్ప బలంతో లేచి, నిన్ను ముందుగా ఉంచి, అగ్నిలా ప్రకాశించే వాడిని నేను స్తుతిస్తాను.
బ్రహ్మాణమగ్రతః కృత్వా తతః స గరుడధ్వజః అతీతైశ్ చ భవిష్యైశ్ చ వర్తమానైస్తథైవ చ
ఆ తర్వాత, బ్రహ్మను ముందుగా ఉంచి, గరుత్మంతుడు గత, భవిష్యత్తు, వర్తమాన కాలాల్లో ఉన్నవారితో కలసి—
నామభిశ్ఛాన్దసైశ్చైవ ఇదం స్తోత్రముదీరయత్ నమస్తుభ్యం భగవతే సువ్రతానన్తతేజసే
పేరు, ఛందస్సులతో ఈ స్తోత్రాన్ని పాడాడు: 'నీకు నమస్కారం, ఓ భగవంతుడా, శుభ్రమైన వ్రతాలు, అనంతమైన తేజస్సు కలవాడా.'
నమః క్షేత్రాధిపతయే బీజినే శూలినే నమః సుమేఢ్రాయార్చ్యమేఢ్రాయ దణ్డినే రూక్షరేతసే
క్షేత్రాధిపతికి, విత్తనాన్ని ధరించువారికి, త్రిశూలాన్ని పట్టినవారికి నమస్కారం. మహోన్నతమైన లింగాన్ని కలిగినవారికి, పూజించదగినవారికి, దండాన్ని పట్టినవారికి, కఠినమైన విత్తనాన్ని కలిగినవారికి నమస్కారం.
నమో జ్యేష్ఠాయ శ్రేష్ఠాయ పూర్వాయ ప్రథమాయ చ నమో మాన్యాయ పూజ్యాయ సద్యోజాతాయ వై నమః
పెద్దవారికి, శ్రేష్ఠులకు, మొదటివారికి, ప్రథమునకు నమస్కారం. గౌరవించదగినవారికి, పూజించదగినవారికి, తక్షణమే జన్మించినవారికి నమస్కారం.
గహ్వరాయ ఘటేశాయ వ్యోమచీరాంబరాయ చ నమస్తే హ్యస్మదాదీనాం భూతానాం ప్రభవే నమః
గుహల్లో నివసించువారికి, పాత్రల అధిపతికి, ఆకాశాన్ని వస్త్రంగా ధరించువారికి నమస్కారం. మనతో పాటు అన్ని భూతాలకు ప్రభువైనవారికి నమస్కారం.
వేదానాం ప్రభవే చైవ స్మృతీనాం ప్రభవే నమః ప్రభవే కర్మదానానాం ద్రవ్యాణాం ప్రభవే నమః
వేదాలకు అధిపతికి, స్మృతులకు అధిపతికి నమస్కారం. కర్మలకు, దానాలకు, పదార్థాలకు ప్రభువైనవారికి నమస్కారం.