లిఙ్గపురాణమ్

అవ్యక్తాదివిశేషాన్తం విశ్వం తస్యాః సముచ్ఛ్రితమ్ విశ్వధాత్రీ త్వజాఖ్యా చ శైవీ సా ప్రకృతిః స్మృతా

ఆమె నుండే, కనిపించని స్థితి నుండి ప్రత్యేకమైనదాకా, ఈ సృష్టి كلها ఉద్భవించింది. ఆమెను విశ్వాన్ని పోషించేవాడిగా, 'అజా' అని కూడా పిలుస్తారు. ఆ శైవీ ప్రకృతిని ఇలానే గుర్తిస్తారు.

తామజాం లోహితాం శుక్లాం కృష్ణామేకాం బహుప్రజామ్ జనిత్రీమనుశేతే స్మ జుషమాణః స్వరూపిణీమ్

ఆ అజా, ఎరుపు, తెలుపు, నలుపు రంగులతో, అనేక జీవులకు తల్లి. తన స్వరూపంలో ఆనందిస్తూ, ఆ తల్లిని శివుడు అనుభవించాడు.

తామేవాజామజో ఽన్యస్తు భుక్తభోగాం జహాతి చ అజా జనిత్రీ జగతాం సాజేన సమధిష్ఠితా

ఇంకొక అజుడు, ఆమె సుఖాలను అనుభవించి, అక్కడినుండి వెళ్లిపోతాడు. అయినా, ఈ జగత్తుకు తల్లైన అజా, ఆ అజునితో కలిసి స్థిరంగా ఉంటుంది.

ప్రాదుర్బభూవ స మహాన్ పురుషాధిష్ఠితస్య చ అజాజ్ఞయా ప్రధానస్య సర్గకాలే గుణైస్ త్రిభిః

ఆ అజా ఆజ్ఞతో, సృష్టి సమయంలో, పురుషుని ఆధీనంగా, మూడు గుణాలతో కూడిన మహత్తత్వం ప్రబలంగా ఉద్భవించింది.

సిసృక్షయా చోద్యమానః ప్రవిశ్యావ్యక్తమవ్యయమ్ వ్యక్తసృష్టిం వికురుతే చాత్మనాధిష్ఠితో మహాన్

సృష్టిచేయాలనే ఆకాంక్షతో ప్రేరేపితుడై, మహత్తత్వం, కనిపించని, నశించని ప్రకృతిలో ప్రవేశించి, తన స్వరూపంలో స్థిరంగా ఉండి, కనిపించే సృష్టిని ఉత్పత్తి చేశాడు.

మహతస్తు తథా వృత్తిః సంకల్పాధ్యవసాయికా మహతస్ త్రిగుణస్ తస్మాద్ అహంకారో రజో ఽధికః

మహత్తత్వం నుండి సంకల్పం, నిర్ణయం వంటి క్రియలు ఉద్భవించాయి. మూడు గుణాలతో కూడిన మహత్త్వం నుండే, రాజోగుణం అధికంగా ఉన్న అహంకారం పుట్టింది.

తేనైవ చావృతః సమ్యగ్ అహంకారస్ తమో ఽధికః మహతో భూతతన్మాత్రం సర్గకృద్వై బభూవ చ

ఆ అహంకారం, తమోగుణం ఎక్కువగా ఉండి, మహత్త్వాన్ని పూర్తిగా కప్పేసింది. ఆ మహత్త్వం నుండే, భూతతన్మాత్రలు, అంటే సృష్టికర్తలు, ఉద్భవించాయి.

అహంకారాచ్ఛబ్దమాత్రం తస్మాదాకాశమవ్యయమ్ సశబ్దమావృణోత్పశ్చాద్ ఆకాశం శబ్దకారణమ్

అహంకారం నుండి శబ్దతన్మాత్ర పుట్టింది. దానినుండి, నశించని ఆకాశం ఉద్భవించింది. ఆకాశం శబ్దాన్ని కలిగి, దానిని కప్పేసింది. శబ్దానికి కారణం ఆకాశమే.

తన్మాత్రాద్భూతసర్గశ్ చ ద్విజాస్త్వేవం ప్రకీర్తితః స్పర్శమాత్రం తథాకాశాత్ తస్మాద్వాయుర్ మహాన్మునే

తన్మాత్రల నుండి భూతాల సృష్టి జరిగినదని, ఓ ద్విజులారా, చెప్పబడింది. ఆకాశం నుండి స్పర్శతన్మాత్ర, దానినుండి వాయువు, ఓ మహామునీ!

తస్మాచ్చ రూపమాత్రం తు తతో ఽగ్నిశ్చ రసస్తతః రసాదాపః శుభాస్తాభ్యో గన్ధమాత్రం ధరా తతః

దానినుండి రూపతన్మాత్ర, ఆ తరువాత అగ్ని, రుచి నుండి నీరు, ఆ నీటిలోని శుభత, వాటినుండి గంధతన్మాత్ర, దానినుండి భూమి పుట్టింది.

ఆవృణోద్ధి తథాకాశం స్పర్శమాత్రం ద్విజోత్తమాః ఆవృణోద్రూపమాత్రం తు వాయుర్వాతి క్రియాత్మకః

ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, ఆకాశం స్పర్శతన్మాత్రను కప్పేసింది. వాయువు, క్రియాశీలుడై, రూపతన్మాత్రను కప్పేసింది.

ఆవృణోద్రసమాత్రం వై దేవః సాక్షాద్విభావసుః ఆవృణ్వానా గన్ధమాత్రమ్ ఆపః సర్వరసాత్మికాః

దేవుడు అగ్ని, రసతన్మాత్రను నేరుగా కప్పేసాడు. అన్ని రుచులతో కూడిన నీరు, గంధతన్మాత్రను కప్పేసింది.

క్ష్మా సా పఞ్చగుణా తస్మాద్ ఏకోనా రససమ్భవాః త్రిగుణో భగవాన్వహ్నిర్ ద్విగుణః స్పర్శసమ్భవః

అందువల్ల భూమి ఐదు గుణాలతో ఉంటుంది. ఆమెనుండి తక్కువ రుచిగల పదార్థాలు పుట్టుతాయి. భగవంతుడైన అగ్ని మూడు గుణాలతో, స్పర్శతన్మాత్రనుండి పుట్టిన వాయువు రెండు గుణాలతో ఉంటాడు.

అవకాశస్తతో దేవ ఏకమాత్రస్తు నిష్కలః తన్మాత్రాద్భూతసర్గశ్ చ విజ్ఞేయశ్ చ పరస్పరమ్

తర్వాత, ఆకాశం ఒకే ఒక గుణంతో, విభజించలేని దేవుడిగా ఉంటుంది. తన్మాత్రల నుండి భూతాల సృష్టి పరస్పరం అనుసంధానంగా ఉండే విషయాన్ని గ్రహించాలి.

వైకారికః సాత్త్వికో వై యుగపత్సమ్ప్రవర్తతే సర్గస్ తథాప్యహంకారాద్ ఏవమత్ర ప్రకీర్తితః

వైకారికుడు, సత్త్వగుణంతో కూడి, ఒకేసారి సృష్టిలో ప్రవేశిస్తాడు. అహంకారంనుండి సృష్టి ఇలానే జరుగుతుందని ఇక్కడ వివరించబడింది.

పఞ్చ బుద్ధీన్ద్రియాణ్యస్య పఞ్చ కర్మేన్ద్రియాణి తు శబ్దాదీనామవాప్త్యర్థం మనశ్చైవోభయాత్మకమ్

దానినుండి ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు, ఐదు కర్మేంద్రియాలు, శబ్దాది విషయాలను గ్రహించేందుకు, రెండింటి స్వభావం కలిగిన మనస్సు పుట్టాయి.

మహదాదివిశేషాన్తా హ్య్ అణ్డముత్పాదయన్తి చ జలబుద్బుదవత్తస్మాద్ అవతీర్ణః పితామహః

మహత్త్వం మొదలు ప్రత్యేక భూతాల వరకు, అవి అండాన్ని సృష్టించాయి. ఆ అండం నుండి, నీటిలో బుడగలా, పితామహుడు అవతరించాడు.

స ఏవ భగవాన్ రుద్రో విష్ణుర్విశ్వగతః ప్రభుః తస్మిన్నణ్డే త్విమే లోకా అన్తర్విశ్వమిదం జగత్

ఆ పరమేశ్వరుడు రుద్రుడే, ఆయనే విష్ణువు, ఈ జగత్తులో అంతటా వ్యాపించి ఉన్న అధిపతి. ఆ అండంలోనే ఈ లోకాలు, మొత్తం విశ్వం అంతా ఉన్నాయి.

అణ్డం దశగుణేనైవ వారిణా ప్రావృతం బహిః ఆపో దశగుణేనైవ తద్బాహ్యస్తేజసా వృతాః

ఆ అండాన్ని బయటపక్కన దాని పది రెట్లు ఎక్కువ నీరు చుట్టి ఉంది. ఆ నీటిని కూడా దాని పది రెట్లు ఎక్కువ అగ్ని బయట నుంచి ఆవరించింది.

తేజో దశగుణేనైవ బాహ్యతో వాయునా వృతమ్ వాయుర్దశగుణేనైవ బాహ్యతో నభసా వృతః

ఆ అగ్నిని దాని పది రెట్లు ఎక్కువ గాలి బయట నుంచి చుట్టుకుంది. ఆ గాలిని కూడా దాని పది రెట్లు ఎక్కువ ఆకాశం బయట నుంచి ఆవరించింది.

ఆకాశేనావృతో వాయుర్ అహంకారేణ శబ్దజః మహతా శబ్దహేతుర్వై ప్రధానేనావృతః స్వయమ్

ఆ గాలిని ఆకాశం చుట్టుకుంది. శబ్దం అహంకారంతో కలిగి ఉంటుంది. శబ్దానికి కారణమైన మహత్తత్వాన్ని ప్రాధానిక ప్రకృతి ఆవరించింది.

సప్తాణ్డావరణాన్యాహుస్ తస్యాత్మా కమలాసనః కోటికోటియుతాన్యత్ర చాణ్డాని కథితాని తు

ఆ అండానికి ఏడు పొరలు ఉన్నాయని చెబుతారు. దానికి ఆత్మగా కమలంపై కూర్చున్నవాడు ఉన్నాడు. ఇక్కడ కోటి కోట్లు అండాలు ఉన్నాయని చెప్పబడింది.

తత్రతత్ర చతుర్వక్త్రా బ్రహ్మాణో హరయో భవాః సృష్టాః ప్రధానేన తదా లబ్ధ్వా శమ్భోస్తు సంనిధిమ్

ప్రతి అండంలోనూ నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మ, విష్ణువు, భవుడు ప్రాధానిక ప్రకృతి ద్వారా సృష్టించబడి, ఆ తరువాత శంభువు సన్నిధిని పొందుతారు.

లయశ్చైవ తథాన్యోన్యమ్ ఆన్ద్యన్తమ్ ఇతి కీర్తితమ్ సర్గస్య ప్రతిసర్గస్య స్థితేః కర్తా మహేశ్వరః

ఇలా పరస్పరం లయం, సృష్టి అండాంతం వరకు జరుగుతాయని చెప్పబడింది. సృష్టికి, లయానికి, స్థితికి మహేశ్వరుడే కారణుడు.

సర్గే చ రజసా యుక్తః సత్త్వస్థః ప్రతిపాలనే ప్రతిసర్గే తమోద్రిక్తః స ఏవ త్రివిధః క్రమాత్

సృష్టిలో ఆయన రాజోగుణంతో ఉంటాడు. స్థితిలో సత్త్వగుణంలో స్థిరంగా ఉంటాడు. లయ సమయంలో తామోగుణం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇలా ఆయన మూడు విధాలుగా ఉంటాడు.

ఆదికర్తా చ భూతానాం సంహర్తా పరిపాలకః తస్మాన్మహేశ్వరో దేవో బ్రహ్మణో ఽధిపతిః శివః

ఆయనే భూతాలకూ ఆదికర్త, సంహారకుడు, రక్షకుడు. అందువల్ల మహేశ్వరుడు, శివుడు, బ్రహ్మకు అధిపతిగా ఉన్నాడు.

సదాశివో భవో విష్ణుర్ బ్రహ్మా సర్వాత్మకో యతః ఏకదణ్డే తథా లోకా ఇమే కర్తా పితామహః

సదాశివుడు, భవుడు, విష్ణువు, బ్రహ్మ — వీరందరూ ఆయన విశ్వరూపాలే. ప్రతి అండంలోనూ లోకాలను పితామహుడు సృష్టిస్తాడు.

ప్రాకృతః కథితస్త్వేష పురుషాధిష్ఠితో మయా సర్గశ్ చాబుద్ధిపూర్వస్తు ద్విజాః ప్రాథమికః శుభః

ఈ సృష్టిని ప్రకృతిసంబంధమైనదిగా, పురుషుడు అధిష్ఠించినదిగా నేను వివరించాను. ఆ ప్రథమమైన మంగళకరమైన సృష్టి ఆలోచన లేకుండానే ఉద్భవిస్తుంది.

అథ ప్రాథమికస్యేహ యః కాలస్తదహః స్మృతమ్ సర్గస్య తాదృశీ రాత్రిః ప్రాకృతస్య సమాసతః

ఇప్పుడు, ఈ ప్రథమ సృష్టికి సమయాన్ని ఒక రోజు అంటారు. సృష్టికి రాత్రి కూడా అలాగే, ప్రకృతిసంబంధ లయానికి రాత్రిగా సంక్షిప్తంగా చెబుతారు.