లిఙ్గపురాణమ్

ప్రధానం ప్రకృతిశ్చేతి యదాహుర్లిఙ్గముత్తమమ్ గన్ధవర్ణరసైర్హీనం శబ్దస్పర్శాదివర్జితమ్

ప్రధానం, ప్రకృతి అని వారు చెప్పే పరమ లింగం, వాసన, రంగు, రుచి లేని, శబ్దం, స్పర్శ మొదలైనవి లేని స్వరూపం.

అగుణం ధ్రువమక్షయ్యమ్ అలిఙ్గం శివలక్షణమ్ గన్ధవర్ణరసైర్యుక్తం శబ్దస్పర్శాదిలక్షణమ్

గుణాలు లేని, శాశ్వతమైన, అవినాశి, అప్రకటితమే శివుని లక్షణం. వాసన, రంగు, రుచి కలిగి, శబ్దం, స్పర్శ మొదలైన లక్షణాలు ఉన్నదే లింగం.

జగద్యోనిం మహాభూతం స్థూలం సూక్ష్మం ద్విజోత్తమాః విగ్రహో జగతాం లిఙ్గమ్ అలిఙ్గాద్ అభవత్స్వయమ్

ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా! జగత్తుకు మూలమైనది, మహాభూతం, స్థూలమైనది, సూక్ష్మమైనది, జగత్తుకు రూపమైన లింగం, అప్రకటితం నుండి స్వయంగా ఉద్భవించింది.

సప్తధాచాష్టధా చైవ తథైకాదశధా పునః లిఙ్గాన్యలిఙ్గస్య తథా మాయయా వితతాని తు

ఏడు, ఎనిమిది, మళ్లీ పదకొండు విధాలుగా, అప్రకటిత లింగాలు మాయ ద్వారా వ్యాపించాయి.

తేభ్యః ప్రధానదేవానాం త్రయమాసీచ్ఛివాత్మకమ్ ఏకస్మాత్త్రిష్వభూద్విశ్వమ్ ఏకేన పరిరక్షితమ్

వాటిలో ప్రధాన దేవతలలో ముగ్గురు శివస్వరూపంగా ప్రబవించారు. ఒకదానినుండి మూడు విధాలుగా జగత్తు ఉద్భవించింది; మరొకదానితో అది కాపాడబడుతోంది.

ఏకేనైవ హృతం విశ్వం వ్యాప్తం త్వేవం శివేన తు అలిఙ్గం చైవ లిఙ్గం చ లిఙ్గాలిఙ్గాని మూర్తయః

ఒకదానితోనే జగత్తు లయమవుతుంది; అదే శివుని ద్వారా వ్యాపించి ఉంది. అప్రకటితం, లింగం, లింగం-అప్రకటిత రూపాలు ఇవే మూర్తులు.

యథావత్కథితాశ్చైవ తస్మాద్బ్రహ్మ స్వయం జగత్ అలిఙ్గీ భగవాన్ బీజీ స ఏవ పరమేశ్వరః

ఇలా వివరించిన ప్రకారం, బ్రహ్మనే జగత్తు. అప్రకటితుడైన భగవంతుడు విత్తనంలా ఉన్నాడు; ఆయనే పరమేశ్వరుడు.

బీజం యోనిశ్ చ నిర్బీజం నిర్బీజో బీజముచ్యతే బీజయోనిప్రధానానామ్ ఆత్మాఖ్యా వర్తతే త్విహ

విత్తనం, యోని, విత్తనం లేనిదీ— విత్తనం లేనిదే విత్తనమని పిలవబడుతుంది. వీటిలో ఆత్మ అనే స్వరూపం ఇక్కడ ఉంది.

పరమాత్మా మునిర్బ్రహ్మ నిత్యబుద్ధస్వభావతః విశుద్ధో ఽయం తథా రుద్రః పురాణే శివ ఉచ్యతే

పరమాత్మ, ముని బ్రహ్మ, స్వభావతః నిత్యజ్ఞానిగా ఉండి, పవిత్రుడు. అలాగే రుద్రుడు కూడా పురాణాలలో శివుడిగా పిలవబడతాడు.

శివేన దృష్టా ప్రకృతిః శైవీ సమభవద్ద్విజాః సర్గాదౌ సా గుణైర్యుక్తా పురావ్యక్తా స్వభావతః

శివుడు తన దృష్టితో చూసినప్పుడు, ప్రకృతి శైవీగా మారింది, ఓ ద్విజులారా. సృష్టి ప్రారంభంలో, ఆమె సహజంగా కనిపించని వాడై ఉండగా, ఆ సమయంలో గుణాలతో కూడినదిగా అయింది.

అవ్యక్తాదివిశేషాన్తం విశ్వం తస్యాః సముచ్ఛ్రితమ్ విశ్వధాత్రీ త్వజాఖ్యా చ శైవీ సా ప్రకృతిః స్మృతా

ఆమె నుండే, కనిపించని స్థితి నుండి ప్రత్యేకమైనదాకా, ఈ సృష్టి كلها ఉద్భవించింది. ఆమెను విశ్వాన్ని పోషించేవాడిగా, 'అజా' అని కూడా పిలుస్తారు. ఆ శైవీ ప్రకృతిని ఇలానే గుర్తిస్తారు.

తామజాం లోహితాం శుక్లాం కృష్ణామేకాం బహుప్రజామ్ జనిత్రీమనుశేతే స్మ జుషమాణః స్వరూపిణీమ్

ఆ అజా, ఎరుపు, తెలుపు, నలుపు రంగులతో, అనేక జీవులకు తల్లి. తన స్వరూపంలో ఆనందిస్తూ, ఆ తల్లిని శివుడు అనుభవించాడు.

తామేవాజామజో ఽన్యస్తు భుక్తభోగాం జహాతి చ అజా జనిత్రీ జగతాం సాజేన సమధిష్ఠితా

ఇంకొక అజుడు, ఆమె సుఖాలను అనుభవించి, అక్కడినుండి వెళ్లిపోతాడు. అయినా, ఈ జగత్తుకు తల్లైన అజా, ఆ అజునితో కలిసి స్థిరంగా ఉంటుంది.

ప్రాదుర్బభూవ స మహాన్ పురుషాధిష్ఠితస్య చ అజాజ్ఞయా ప్రధానస్య సర్గకాలే గుణైస్ త్రిభిః

ఆ అజా ఆజ్ఞతో, సృష్టి సమయంలో, పురుషుని ఆధీనంగా, మూడు గుణాలతో కూడిన మహత్తత్వం ప్రబలంగా ఉద్భవించింది.

సిసృక్షయా చోద్యమానః ప్రవిశ్యావ్యక్తమవ్యయమ్ వ్యక్తసృష్టిం వికురుతే చాత్మనాధిష్ఠితో మహాన్

సృష్టిచేయాలనే ఆకాంక్షతో ప్రేరేపితుడై, మహత్తత్వం, కనిపించని, నశించని ప్రకృతిలో ప్రవేశించి, తన స్వరూపంలో స్థిరంగా ఉండి, కనిపించే సృష్టిని ఉత్పత్తి చేశాడు.

మహతస్తు తథా వృత్తిః సంకల్పాధ్యవసాయికా మహతస్ త్రిగుణస్ తస్మాద్ అహంకారో రజో ఽధికః

మహత్తత్వం నుండి సంకల్పం, నిర్ణయం వంటి క్రియలు ఉద్భవించాయి. మూడు గుణాలతో కూడిన మహత్త్వం నుండే, రాజోగుణం అధికంగా ఉన్న అహంకారం పుట్టింది.

తేనైవ చావృతః సమ్యగ్ అహంకారస్ తమో ఽధికః మహతో భూతతన్మాత్రం సర్గకృద్వై బభూవ చ

ఆ అహంకారం, తమోగుణం ఎక్కువగా ఉండి, మహత్త్వాన్ని పూర్తిగా కప్పేసింది. ఆ మహత్త్వం నుండే, భూతతన్మాత్రలు, అంటే సృష్టికర్తలు, ఉద్భవించాయి.

అహంకారాచ్ఛబ్దమాత్రం తస్మాదాకాశమవ్యయమ్ సశబ్దమావృణోత్పశ్చాద్ ఆకాశం శబ్దకారణమ్

అహంకారం నుండి శబ్దతన్మాత్ర పుట్టింది. దానినుండి, నశించని ఆకాశం ఉద్భవించింది. ఆకాశం శబ్దాన్ని కలిగి, దానిని కప్పేసింది. శబ్దానికి కారణం ఆకాశమే.

తన్మాత్రాద్భూతసర్గశ్ చ ద్విజాస్త్వేవం ప్రకీర్తితః స్పర్శమాత్రం తథాకాశాత్ తస్మాద్వాయుర్ మహాన్మునే

తన్మాత్రల నుండి భూతాల సృష్టి జరిగినదని, ఓ ద్విజులారా, చెప్పబడింది. ఆకాశం నుండి స్పర్శతన్మాత్ర, దానినుండి వాయువు, ఓ మహామునీ!

తస్మాచ్చ రూపమాత్రం తు తతో ఽగ్నిశ్చ రసస్తతః రసాదాపః శుభాస్తాభ్యో గన్ధమాత్రం ధరా తతః

దానినుండి రూపతన్మాత్ర, ఆ తరువాత అగ్ని, రుచి నుండి నీరు, ఆ నీటిలోని శుభత, వాటినుండి గంధతన్మాత్ర, దానినుండి భూమి పుట్టింది.

ఆవృణోద్ధి తథాకాశం స్పర్శమాత్రం ద్విజోత్తమాః ఆవృణోద్రూపమాత్రం తు వాయుర్వాతి క్రియాత్మకః

ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, ఆకాశం స్పర్శతన్మాత్రను కప్పేసింది. వాయువు, క్రియాశీలుడై, రూపతన్మాత్రను కప్పేసింది.

ఆవృణోద్రసమాత్రం వై దేవః సాక్షాద్విభావసుః ఆవృణ్వానా గన్ధమాత్రమ్ ఆపః సర్వరసాత్మికాః

దేవుడు అగ్ని, రసతన్మాత్రను నేరుగా కప్పేసాడు. అన్ని రుచులతో కూడిన నీరు, గంధతన్మాత్రను కప్పేసింది.

క్ష్మా సా పఞ్చగుణా తస్మాద్ ఏకోనా రససమ్భవాః త్రిగుణో భగవాన్వహ్నిర్ ద్విగుణః స్పర్శసమ్భవః

అందువల్ల భూమి ఐదు గుణాలతో ఉంటుంది. ఆమెనుండి తక్కువ రుచిగల పదార్థాలు పుట్టుతాయి. భగవంతుడైన అగ్ని మూడు గుణాలతో, స్పర్శతన్మాత్రనుండి పుట్టిన వాయువు రెండు గుణాలతో ఉంటాడు.

అవకాశస్తతో దేవ ఏకమాత్రస్తు నిష్కలః తన్మాత్రాద్భూతసర్గశ్ చ విజ్ఞేయశ్ చ పరస్పరమ్

తర్వాత, ఆకాశం ఒకే ఒక గుణంతో, విభజించలేని దేవుడిగా ఉంటుంది. తన్మాత్రల నుండి భూతాల సృష్టి పరస్పరం అనుసంధానంగా ఉండే విషయాన్ని గ్రహించాలి.

వైకారికః సాత్త్వికో వై యుగపత్సమ్ప్రవర్తతే సర్గస్ తథాప్యహంకారాద్ ఏవమత్ర ప్రకీర్తితః

వైకారికుడు, సత్త్వగుణంతో కూడి, ఒకేసారి సృష్టిలో ప్రవేశిస్తాడు. అహంకారంనుండి సృష్టి ఇలానే జరుగుతుందని ఇక్కడ వివరించబడింది.

పఞ్చ బుద్ధీన్ద్రియాణ్యస్య పఞ్చ కర్మేన్ద్రియాణి తు శబ్దాదీనామవాప్త్యర్థం మనశ్చైవోభయాత్మకమ్

దానినుండి ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు, ఐదు కర్మేంద్రియాలు, శబ్దాది విషయాలను గ్రహించేందుకు, రెండింటి స్వభావం కలిగిన మనస్సు పుట్టాయి.

మహదాదివిశేషాన్తా హ్య్ అణ్డముత్పాదయన్తి చ జలబుద్బుదవత్తస్మాద్ అవతీర్ణః పితామహః

మహత్త్వం మొదలు ప్రత్యేక భూతాల వరకు, అవి అండాన్ని సృష్టించాయి. ఆ అండం నుండి, నీటిలో బుడగలా, పితామహుడు అవతరించాడు.

స ఏవ భగవాన్ రుద్రో విష్ణుర్విశ్వగతః ప్రభుః తస్మిన్నణ్డే త్విమే లోకా అన్తర్విశ్వమిదం జగత్

ఆ పరమేశ్వరుడు రుద్రుడే, ఆయనే విష్ణువు, ఈ జగత్తులో అంతటా వ్యాపించి ఉన్న అధిపతి. ఆ అండంలోనే ఈ లోకాలు, మొత్తం విశ్వం అంతా ఉన్నాయి.

అణ్డం దశగుణేనైవ వారిణా ప్రావృతం బహిః ఆపో దశగుణేనైవ తద్బాహ్యస్తేజసా వృతాః

ఆ అండాన్ని బయటపక్కన దాని పది రెట్లు ఎక్కువ నీరు చుట్టి ఉంది. ఆ నీటిని కూడా దాని పది రెట్లు ఎక్కువ అగ్ని బయట నుంచి ఆవరించింది.