లిఙ్గపురాణమ్

తథైవ భగవాన్ విష్ణుః శ్రాన్తః సంత్రస్తలోచనః సర్వదేవభవస్తూర్ణమ్ ఉత్థితః సః మహావపుః

అలాగే శ్రీహరి విష్ణువు కూడా అలసిపోయి, కన్నులు కంపించేటట్లు, తన మహా రూపంతో, అన్ని దేవతల ముందు వేగంగా పైకి వచ్చాడు.

సమాగతో మయా సార్ధం ప్రణిపత్య మహామనాః మాయయా మోహితః శంభోస్ తస్థౌ సంవిగ్నమానసః

అతడు నాతో కలసి వచ్చి, వినయంగా నమస్కరించాడు. శంభువు మాయ వల్ల మోహితుడై, కలవరపడి అక్కడ నిలబడ్డాడు.

పృష్ఠతః పార్శ్వతశ్చైవ చాగ్రతః పరమేశ్వరమ్ ప్రణిపత్య మయా సార్ధం సస్మార కిమిదం త్వితి

పరమేశ్వరుని వెనక, పక్కన, ఎదుట నేను అతడితో కలిసి నమస్కరించాను. మనసులో 'ఇది ఏమిటి?' అని ఆశ్చర్యపడ్డాడు.

తదా సమభవత్తత్ర నాదో వై శబ్దలక్షణః ఓమోమితి సురశ్రేష్ఠాః సువ్యక్తః ప్లుతలక్షణః

అప్పుడు అక్కడ ఓం ఓం అనే స్పష్టమైన, దీర్ఘమైన ధ్వని వినిపించింది, దేవతలలో శ్రేష్ఠులారా.

కిమిదం త్వితి సంచిన్త్య మయా తిష్ఠన్మహాస్వనమ్ లిఙ్గస్య దక్షిణే భాగే తదాపశ్యత్సనాతనమ్

'ఇది ఏమిటి?' అని ఆలోచిస్తూ, ఆ గొప్ప ధ్వనిని విని నిలబడ్డాను. అప్పుడు లింగానికి కుడి వైపున శాశ్వతుడిని చూశాను.

ఆద్యవర్ణమకారం తు ఉకారం చోత్తరే తతః మకారం మధ్యతశ్చైవ నాదాన్తం తస్య చౌమితి

కుడి వైపున మొదటి అక్షరం 'అ'ను, ఎడమవైపు 'ఉ'ను, మధ్యలో 'మ'ను, చివర్లో 'ఓం' అనే ధ్వనిని చూశాను.

సూర్యమణ్డలవద్దృష్ట్వా వర్ణమాద్యం తు దక్షిణే ఉత్తరే పావకప్రఖ్యమ్ ఉకారం పురుషర్షభః

కుడి వైపున సూర్య మండలంలా ప్రకాశించే మొదటి అక్షరాన్ని, ఎడమవైపు అగ్నిలా మెరుస్తున్న 'ఉ' అక్షరాన్ని చూశాను, మనుషులలో శ్రేష్ఠుడా.

శీతాంశుమణ్డలప్రఖ్యం మకారం మధ్యమం తథా తస్యోపరి తదాపశ్యచ్ ఛుద్ధస్ఫటికవత్ ప్రభుమ్

చంద్రబింబంలా ప్రకాశించే మధ్య అక్షరమైన 'మ'ను, దాని పైన స్వచ్ఛమైన స్ఫటికంలా ఉన్న ప్రభువును అతడు చూశాడు.

తురీయాతీతమ్ అమృతం నిష్కలం నిరుపప్లవమ్ నిర్ద్వన్ద్వం కేవలం శూన్యం బాహ్యాభ్యన్తరవర్జితమ్

ఆ పరమాత్మ తురీయ స్థితిని దాటి, అమృత స్వరూపుడై, ఏ భాగాలూ లేని వాడు, కలతలు లేని వాడు, ద్వంద్వాలు లేని వాడు, ఒకటే అయిన వాడు, శూన్య స్వరూపుడై, లోపల బయట అనే భావాలు లేని వాడు.

సబాహ్యాభ్యన్తరం చైవ సబాహ్యాభ్యన్తరస్థితమ్ ఆదిమధ్యాన్తరహితమ్ ఆనన్దస్యాపి కారణమ్

అయినా, లోపల బయట ఉన్నదాన్ని కలిగి, వాటిలోనే నిలిచి, ఆది మధ్య అంత్య రహితుడై, ఆనందానికీ కారణమైన వాడు.

మాత్రాస్తిస్రస్త్వర్ధమాత్రం నాదాఖ్యం బ్రహ్మసంజ్ఞితమ్ ఋగ్యజుఃసామవేదా వై మాత్రారూపేణ మాధవః

మూడు మాతృకలు, అర మాతృకతో కూడిన నాదం అనే బ్రహ్మం ఉంది. ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేదాల రూపంలో మాధవుడు ఆ మాతృకలలో ఉన్నాడు.

వేదశబ్దేభ్య ఏవేశం విశ్వాత్మానమచిన్తయత్ తదాభవదృషిర్వేద ఋషేః సారతమం శుభమ్

వేదముల మాటల ద్వారా, ప్రభువు విశ్వాత్మను ధ్యానించాడు. అప్పుడు ఆ ఋషి వేదంగా మారి, ఆ ఋషి నుండి పవిత్రమైన సారం ఉద్భవించింది.

తేనైవ ఋషిణా విష్ణుర్ జ్ఞాతవాన్ పరమేశ్వరమ్ చిన్తయా రహితో రుద్రో వాచో యన్మనసా సహ

ఆ ఋషి ద్వారా విష్ణువు పరమేశ్వరుడిని గ్రహించాడు. ఆ రుద్రుడు, ఆలోచనలేని స్థితిలో, వాక్కుతో మనసుతో ఆయనను ధ్యానించాడు.

అప్రాప్య తం నివర్తన్తే వాచ్యస్త్వేకాక్షరేణ సః ఏకాక్షరేణ తద్వాచ్యమ్ ఋతం పరమకారణమ్

ఆయనను పొందని వారు తిరిగి వెళ్తారు. ఆయనను ఒక్క అక్షరంతో వివరించవచ్చు. ఆ ఒక్క అక్షరంతోనే సత్యమూ, పరమ కారణమూ తెలియజేయబడుతుంది.

సత్యమానన్దమమృతం పరం బ్రహ్మ పరాత్పరమ్ ఏకాక్షరాదకారాఖ్యో భగవాన్కనకాణ్డజః

సత్యం, ఆనందం, అమృతత్వం, పరబ్రహ్మం, అత్యంత ఉన్నతమైనది — ఈ అన్నీ ఒక్క 'అ' అనే అక్షరం నుండి, కనకాండజుడైన భగవంతుడు ఉద్భవించాడు.

ఏకాక్షరాదుకారాఖ్యో హరిః పరమకారణమ్ ఏకాక్షరాన్మకారాఖ్యో భగవాన్నీలలోహితః

ఒక్క 'ఉ' అనే అక్షరం నుండి హరి అనే పరమ కారణుడు, ఒక్క 'మ' అనే అక్షరం నుండి నీలలోహితుడైన భగవంతుడు ఉద్భవించాడు.

సర్గకర్తా త్వకారాఖ్యో హ్య్ ఉకారాఖ్యస్తు మోహకః మకారాఖ్యస్ తయోర్ నిత్యమ్ అనుగ్రహకరో ఽభవత్

'అ' అనే అక్షరం సృష్టికర్త, 'ఉ' అనే అక్షరం మాయ కలిగించేవాడు, 'మ' అనే అక్షరం వారిలో ఎల్లప్పుడూ అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించేవాడు.

మకారాఖ్యో విభుర్బీజీ హ్య్ అకారో బీజముచ్యతే ఉకారాఖ్యో హరిర్యోనిః ప్రధానపురుషేశ్వరః

'మ' అనే అక్షరం బీజధారి, 'అ' అనే అక్షరం బీజం, 'ఉ' అనే అక్షరం హరి, యోని, ప్రధాన పురుషేశ్వరుడు.

బీజీ చ బీజం తద్యోనిర్ నాదాఖ్యశ్ చ మహేశ్వరః బీజీ విభజ్య చాత్మానం స్వేచ్ఛయా తు వ్యవస్థితః

బీజధారి, బీజం, ఆ యోని, నాదం అనే మహేశ్వరుడు. ఆ బీజధారి తన ఇష్టానుసారం తనను తాను విభజించుకొని స్థిరంగా ఉన్నాడు.

అస్య లిఙ్గాదభూద్బీజమ్ అకారో బీజినః ప్రభోః ఉకారయోనౌ నిక్షిప్తమ్ అవర్ధత సమన్తతః

ఈ లింగం నుండి బీజధారి ప్రభువు యొక్క 'అ' అనే బీజం పుట్టింది. అది 'ఉ' అనే యోనిలో ఉంచబడగా, అన్ని దిశలలో విస్తరించింది.

సౌవర్ణమభవచ్చాణ్డమ్ ఆవేష్ట్యాద్యం తదక్షరమ్ అనేకాబ్దం తథా చాప్సు దివ్యమణ్డం వ్యవస్థితమ్

ఒక బంగారు గుడ్డు ఆ మొదటి అక్షరాన్ని చుట్టుకొని ఏర్పడింది. అనేక సంవత్సరాలు ఆ దివ్య మండలం జలాలలో స్థిరంగా ఉంది.

తతో వర్షసహస్రాన్తే ద్విధా కృతమజోద్భవమ్ అణ్డమ్ అప్సు స్థితం సాక్షాద్ ఆద్యాఖ్యేనేశ్వరేణ తు

వెయ్యేళ్ళ తర్వాత, ఆ ఆదిలేని గుడ్డు రెండు భాగాలుగా విడిపోయింది. ఆ గుడ్డు నీటిలో ఉండగా, మొదటి ప్రభువు దానిని విభజించాడు.

తస్యాణ్డస్య శుభం హైమం కపాలం చోర్ధ్వసంస్థితమ్ జజ్ఞే యద్ద్యౌస్తదపరం పృథివీ పఞ్చలక్షణా

ఆ గుడ్డులో పైభాగంలో శుభ్రమైన బంగారు పొర ఏర్పడింది. క్రింద భాగం భూమిగా, ఐదు లక్షణాలతో ఏర్పడింది.

తస్మాదణ్డోద్భవో జజ్ఞే త్వ్ అకారాఖ్యశ్చతుర్ముఖః స స్రష్టా సర్వలోకానాం స ఏవ త్రివిధః ప్రభుః

ఆ గుడ్డు నుండి 'అ' అనే అక్షర రూపంలో నాలుగు ముఖాలవాడు జన్మించాడు. అతడే అన్ని లోకాల సృష్టికర్త, మూడు రూపాలలో ప్రభువు.

ఏవమోమోమితి ప్రోక్తమ్ ఇత్యాహుర్యజుషాం వరాః యజుషాం వచనం శ్రుత్వా ఋచః సామాని సాదరమ్

ఇలా 'ఓం ఓం' అని చెప్పబడింది అని యజుర్వేద పండితులు అంటారు. యజుర్వేద వాక్యాన్ని వినగానే ఋగ్వేద, సామవేదాలు గౌరవంతో వినిపించాయి.

ఏవమేవ హరే బ్రహ్మన్న్ ఇత్యాహుః శ్రుతయస్తదా తతో విజ్ఞాయ దేవేశం యథావచ్ఛ్రుతిసంభవైః

అలా, హరి! బ్రహ్మన్! ఆ సమయంలో వేదాలు కూడా ఇదే చెప్పారు. అప్పుడు వేదాలలో చెప్పినట్టు దేవతల అధిపతిని తెలుసుకొని,

మన్త్రైర్మహేశ్వరం దేవం తుష్టావ సుమహోదయమ్ ఆవయోః స్తుతిసంతుష్టో లిఙ్గే తస్మిన్నిరఞ్జనః

వేదమంత్రాలతో మహేశ్వరుడిని, ఆ మహోన్నత దేవుని స్తుతించాడు. మా స్తోత్రాలతో సంతుష్టుడై, నిర్దోషుడైన ఆయన ఆ లింగంలో స్థిరంగా ఉన్నాడు.

దివ్యం శబ్దమయం రూపమ్ ఆస్థాయ ప్రహసన్ స్థితః అకారస్తస్య మూర్ధా తు లలాటం దీర్ఘముచ్యతే

దివ్యమైన, శబ్దరూపాన్ని ధరించి, చిరునవ్వుతో అక్కడ నిలిచాడు. ఆ స్వరాల్లో 'అ' ఆయన తల, ఆయన నుదురు పొడవుగా ఉందని అంటారు.

ఇకారో దక్షిణం నేత్రమ్ ఈకారో వామలోచనమ్ ఉకారో దక్షిణం శ్రోత్రమ్ ఊకారో వామముచ్యతే

'ఇ' ఆయన కుడి కన్ను, 'ఈ' ఆయన ఎడమ కన్ను; 'ఉ' ఆయన కుడి చెవి, 'ఊ' ఆయన ఎడమ చెవి అని అంటారు.