లిఙ్గపురాణమ్

మోహితం ప్రాహ మామత్ర పరీక్షావో ఽగ్నిసంభవమ్ అధోగమిష్యామ్యనలస్తంభస్యానుపమస్య చ

ఆ మాయతో ఉన్న హరి నన్ను చూసి, 'ఈ అగ్ని నుండి పుట్టిన స్థంభాన్ని పరీక్షిద్దాం. నేను క్రిందికి వెళ్తాను,' అని అన్నాడు.

భవానూర్ధ్వం ప్రయత్నేన గన్తుమర్హసి సత్వరమ్ ఏవం వ్యాహృత్య విశ్వాత్మా స్వరూపమకరోత్తదా

'నీవు శీఘ్రంగా పైకి వెళ్ళి చూడాలి,' అని చెప్పి, విశ్వానికి ఆత్మ అయిన వాడు తన అసలు రూపాన్ని ధరించాడు.

వారాహమహమప్యాశు హంసత్వం ప్రాప్తవాన్సురాః తదాప్రభృతి మామాహుర్హ్ అంసం హంసో విరాడితి

నేను వెంటనే వరాహ రూపాన్ని తీసుకున్నాను. దేవతలు హరిని హంస రూపంలో చూశారు. అప్పటినుంచి నన్ను 'హంసుడు', 'విరాట్హంసుడు' అని పిలుస్తున్నారు.

హంసహంసేతి యో బ్రూయాన్ మాం హంసః స భవిష్యతి సుశ్వేతో హ్యనలాక్షశ్ చ విశ్వతః పక్షసంయుతః

ఎవరైనా నన్ను 'హంస హంస' అని పిలిస్తే, వారు తెల్లగా, అగ్నికంటి కలిగి, అన్ని వైపులా రెక్కలతో ఉన్న హంసలుగా అవుతారు.

మనో ఽనిలజవో భూత్వా గతో ఽహం చోర్ధ్వతః సురాః నారాయణో ఽపి విశ్వాత్మా నీలాఞ్జనచయోపమమ్

నేను మనస్సు, గాలిలా వేగంగా పైకి వెళ్ళాను. నీలాంజనపు ముద్దలా నలుపుగా ఉన్న నారాయణుడు, విశ్వానికి ఆత్మ అయిన వాడు,

దశయోజనవిస్తీర్ణం శతయోజనమాయతమ్ మేరుపర్వతవర్ష్మాణం గౌరతీక్ష్ణాగ్రదంష్ట్రిణమ్

పది యోజనాల వెడల్పుతో, వంద యోజనాల పొడవుతో, మేరు పర్వతం లాంటి ఆకారంతో, తెల్లగా, పదునైన పళ్లతో ఉన్న వరాహ రూపాన్ని ధరించాడు.

కాలాదిత్యసమాభాసం దీర్ఘఘోణం మహాస్వరమ్ హ్రస్వపాదం విచిత్రాఙ్గం జైత్రం దృఢమ్ అనౌపమమ్

కాలాంతంలో సూర్యుని తేజస్సు లా ప్రకాశిస్తూ, పొడవైన ముక్కుతో, గొప్ప స్వరంతో, చిన్న కాళ్లతో, అద్భుతమైన అవయవాలతో, విజయవంతంగా, దృఢంగా, అపూర్వంగా కనిపించాడు.

వారాహమసితం రూపమ్ ఆస్థాయ గతవానధః ఏవం వర్షసహస్రం తు త్వరన్విష్ణురధోగతః

విష్ణువు ఆ నలుపు వరాహ రూపాన్ని ధరించి క్రిందికి వెళ్లాడు. అలా వెయ్యేళ్ల పాటు అతడు వేగంగా క్రిందికి ప్రయాణించాడు.

నాపశ్యదల్పమప్యస్య మూలం లిఙ్గస్య సూకరః తావత్కాలం గతో హ్యూర్ధ్వమ్ అహమప్యరిసూదనః

ఆ వరాహుడు ఆ లింగానికి కనీసం కొంత భాగమైనా మూలాన్ని కనుగొనలేకపోయాడు. అదే సమయం పాటు నేను, శత్రువులను నాశనం చేసే వాడిని, పైకి ప్రయాణించాను.

సత్వరం సర్వయత్నేన తస్యాన్తం జ్ఞాతుమిచ్ఛయా శ్రాన్తో హ్యదృష్ట్వా తస్యాన్తమ్ అహఙ్కారాదధోగతః

అది ఎక్కడ ముగుస్తుందో తెలుసుకోవాలని శక్తివంతంగా, వేగంగా ప్రయత్నించాను. అలసిపోయి, దాని అంతం కనబడక, అహంకారంతో క్రిందికి వచ్చాను.

తథైవ భగవాన్ విష్ణుః శ్రాన్తః సంత్రస్తలోచనః సర్వదేవభవస్తూర్ణమ్ ఉత్థితః సః మహావపుః

అలాగే శ్రీహరి విష్ణువు కూడా అలసిపోయి, కన్నులు కంపించేటట్లు, తన మహా రూపంతో, అన్ని దేవతల ముందు వేగంగా పైకి వచ్చాడు.

సమాగతో మయా సార్ధం ప్రణిపత్య మహామనాః మాయయా మోహితః శంభోస్ తస్థౌ సంవిగ్నమానసః

అతడు నాతో కలసి వచ్చి, వినయంగా నమస్కరించాడు. శంభువు మాయ వల్ల మోహితుడై, కలవరపడి అక్కడ నిలబడ్డాడు.

పృష్ఠతః పార్శ్వతశ్చైవ చాగ్రతః పరమేశ్వరమ్ ప్రణిపత్య మయా సార్ధం సస్మార కిమిదం త్వితి

పరమేశ్వరుని వెనక, పక్కన, ఎదుట నేను అతడితో కలిసి నమస్కరించాను. మనసులో 'ఇది ఏమిటి?' అని ఆశ్చర్యపడ్డాడు.

తదా సమభవత్తత్ర నాదో వై శబ్దలక్షణః ఓమోమితి సురశ్రేష్ఠాః సువ్యక్తః ప్లుతలక్షణః

అప్పుడు అక్కడ ఓం ఓం అనే స్పష్టమైన, దీర్ఘమైన ధ్వని వినిపించింది, దేవతలలో శ్రేష్ఠులారా.

కిమిదం త్వితి సంచిన్త్య మయా తిష్ఠన్మహాస్వనమ్ లిఙ్గస్య దక్షిణే భాగే తదాపశ్యత్సనాతనమ్

'ఇది ఏమిటి?' అని ఆలోచిస్తూ, ఆ గొప్ప ధ్వనిని విని నిలబడ్డాను. అప్పుడు లింగానికి కుడి వైపున శాశ్వతుడిని చూశాను.

ఆద్యవర్ణమకారం తు ఉకారం చోత్తరే తతః మకారం మధ్యతశ్చైవ నాదాన్తం తస్య చౌమితి

కుడి వైపున మొదటి అక్షరం 'అ'ను, ఎడమవైపు 'ఉ'ను, మధ్యలో 'మ'ను, చివర్లో 'ఓం' అనే ధ్వనిని చూశాను.

సూర్యమణ్డలవద్దృష్ట్వా వర్ణమాద్యం తు దక్షిణే ఉత్తరే పావకప్రఖ్యమ్ ఉకారం పురుషర్షభః

కుడి వైపున సూర్య మండలంలా ప్రకాశించే మొదటి అక్షరాన్ని, ఎడమవైపు అగ్నిలా మెరుస్తున్న 'ఉ' అక్షరాన్ని చూశాను, మనుషులలో శ్రేష్ఠుడా.

శీతాంశుమణ్డలప్రఖ్యం మకారం మధ్యమం తథా తస్యోపరి తదాపశ్యచ్ ఛుద్ధస్ఫటికవత్ ప్రభుమ్

చంద్రబింబంలా ప్రకాశించే మధ్య అక్షరమైన 'మ'ను, దాని పైన స్వచ్ఛమైన స్ఫటికంలా ఉన్న ప్రభువును అతడు చూశాడు.

తురీయాతీతమ్ అమృతం నిష్కలం నిరుపప్లవమ్ నిర్ద్వన్ద్వం కేవలం శూన్యం బాహ్యాభ్యన్తరవర్జితమ్

ఆ పరమాత్మ తురీయ స్థితిని దాటి, అమృత స్వరూపుడై, ఏ భాగాలూ లేని వాడు, కలతలు లేని వాడు, ద్వంద్వాలు లేని వాడు, ఒకటే అయిన వాడు, శూన్య స్వరూపుడై, లోపల బయట అనే భావాలు లేని వాడు.

సబాహ్యాభ్యన్తరం చైవ సబాహ్యాభ్యన్తరస్థితమ్ ఆదిమధ్యాన్తరహితమ్ ఆనన్దస్యాపి కారణమ్

అయినా, లోపల బయట ఉన్నదాన్ని కలిగి, వాటిలోనే నిలిచి, ఆది మధ్య అంత్య రహితుడై, ఆనందానికీ కారణమైన వాడు.

మాత్రాస్తిస్రస్త్వర్ధమాత్రం నాదాఖ్యం బ్రహ్మసంజ్ఞితమ్ ఋగ్యజుఃసామవేదా వై మాత్రారూపేణ మాధవః

మూడు మాతృకలు, అర మాతృకతో కూడిన నాదం అనే బ్రహ్మం ఉంది. ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేదాల రూపంలో మాధవుడు ఆ మాతృకలలో ఉన్నాడు.

వేదశబ్దేభ్య ఏవేశం విశ్వాత్మానమచిన్తయత్ తదాభవదృషిర్వేద ఋషేః సారతమం శుభమ్

వేదముల మాటల ద్వారా, ప్రభువు విశ్వాత్మను ధ్యానించాడు. అప్పుడు ఆ ఋషి వేదంగా మారి, ఆ ఋషి నుండి పవిత్రమైన సారం ఉద్భవించింది.

తేనైవ ఋషిణా విష్ణుర్ జ్ఞాతవాన్ పరమేశ్వరమ్ చిన్తయా రహితో రుద్రో వాచో యన్మనసా సహ

ఆ ఋషి ద్వారా విష్ణువు పరమేశ్వరుడిని గ్రహించాడు. ఆ రుద్రుడు, ఆలోచనలేని స్థితిలో, వాక్కుతో మనసుతో ఆయనను ధ్యానించాడు.

అప్రాప్య తం నివర్తన్తే వాచ్యస్త్వేకాక్షరేణ సః ఏకాక్షరేణ తద్వాచ్యమ్ ఋతం పరమకారణమ్

ఆయనను పొందని వారు తిరిగి వెళ్తారు. ఆయనను ఒక్క అక్షరంతో వివరించవచ్చు. ఆ ఒక్క అక్షరంతోనే సత్యమూ, పరమ కారణమూ తెలియజేయబడుతుంది.

సత్యమానన్దమమృతం పరం బ్రహ్మ పరాత్పరమ్ ఏకాక్షరాదకారాఖ్యో భగవాన్కనకాణ్డజః

సత్యం, ఆనందం, అమృతత్వం, పరబ్రహ్మం, అత్యంత ఉన్నతమైనది — ఈ అన్నీ ఒక్క 'అ' అనే అక్షరం నుండి, కనకాండజుడైన భగవంతుడు ఉద్భవించాడు.

ఏకాక్షరాదుకారాఖ్యో హరిః పరమకారణమ్ ఏకాక్షరాన్మకారాఖ్యో భగవాన్నీలలోహితః

ఒక్క 'ఉ' అనే అక్షరం నుండి హరి అనే పరమ కారణుడు, ఒక్క 'మ' అనే అక్షరం నుండి నీలలోహితుడైన భగవంతుడు ఉద్భవించాడు.

సర్గకర్తా త్వకారాఖ్యో హ్య్ ఉకారాఖ్యస్తు మోహకః మకారాఖ్యస్ తయోర్ నిత్యమ్ అనుగ్రహకరో ఽభవత్

'అ' అనే అక్షరం సృష్టికర్త, 'ఉ' అనే అక్షరం మాయ కలిగించేవాడు, 'మ' అనే అక్షరం వారిలో ఎల్లప్పుడూ అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించేవాడు.

మకారాఖ్యో విభుర్బీజీ హ్య్ అకారో బీజముచ్యతే ఉకారాఖ్యో హరిర్యోనిః ప్రధానపురుషేశ్వరః

'మ' అనే అక్షరం బీజధారి, 'అ' అనే అక్షరం బీజం, 'ఉ' అనే అక్షరం హరి, యోని, ప్రధాన పురుషేశ్వరుడు.

బీజీ చ బీజం తద్యోనిర్ నాదాఖ్యశ్ చ మహేశ్వరః బీజీ విభజ్య చాత్మానం స్వేచ్ఛయా తు వ్యవస్థితః

బీజధారి, బీజం, ఆ యోని, నాదం అనే మహేశ్వరుడు. ఆ బీజధారి తన ఇష్టానుసారం తనను తాను విభజించుకొని స్థిరంగా ఉన్నాడు.