తవాపరాధో నాస్త్యత్ర మమ మాయాకృతం త్విదమ్ శృణు సత్యం చతుర్వక్త్ర సర్వదేవేశ్వరో హ్యయమ్
"ఇక్కడ నీకు ఎలాంటి తప్పు లేదు; ఇది అన్నీ నా మాయ వల్లే జరిగింది. నిజాన్ని విను, నలుగురు ముఖాలవాడా: ఇతనే సమస్త దేవతలకు అధిపతి."
కర్తా నేతా చ హర్తా చ న మయాస్తి సమో విభుః అహమేవ పరం బ్రహ్మ పరం తత్త్వం పితామహ
"నేనే సృష్టికర్త, నాయకుడు, హర్తను; నాకు సమానుడు ఎవరూ లేరు, మహాశక్తివంతుడా. నేనే పరబ్రహ్మ, పరమసత్యం, బ్రహ్మా!"
అహమేవ పరం జ్యోతిః పరమాత్మా త్వహం విభుః యద్యద్దృష్టం శ్రుతం సర్వం జగత్యస్మింశ్చరాచరమ్
"నేనే పరమజ్యోతి, పరమాత్మ, విస్తృతుడను. ఈ లోకంలో కనబడేదీ, వినబడేదీ, చలించేదీ, అచలమైనదీ అన్నీ నాలోనే ఉన్నాయి."
తత్తద్విద్ధి చతుర్వక్త్ర సర్వం మన్మయమిత్యథ మయా సృష్టం పురావ్యక్తం చతుర్వింశతికం స్వయమ్
"నలుగురు ముఖాలవాడా! ఈ సమస్తం నాలోనిదే అని తెలుసుకో. గతంలో నేను స్వయంగా అవ్యక్తమైన, ఇరవై నాలుగు తత్త్వాలను సృష్టించాను."
నిత్యాన్తా హ్యణవో బద్ధాః సృష్టాః క్రోధోద్భవాదయః ప్రసాదాద్ధి భవానణ్డాన్య్ అనేకానీహ లీలయా
"శాశ్వతమైన అణువులు పరస్పరం కలిసిపోయి, కోపాది భావాలు కలిగి సృష్టించబడ్డాయి. నీ అనుగ్రహంతో అనేక బ్రహ్మాండాలు లీలగా ఉత్పన్నమవుతున్నాయి."
సృష్టా బుద్ధిర్మయా తస్యామ్ అహఙ్కారస్త్రిధా తతః తన్మాత్రాపఞ్చకం తస్మాన్ మనః షష్ఠేన్ద్రియాణి చ
"బుద్ధిని నేను సృష్టించాను; దానిలోనుంచి మూడురకాల అహంకారం పుట్టింది. దానివల్ల ఐదు తన్నమాత్రాలు, వాటినుండి మనస్సు, ఆరు ఇంద్రియాలు ఉద్భవించాయి."
ఆకాశాదీని భూతాని భౌతికాని చ లీలయా ఇత్యుక్తవతి తస్మింశ్ చ మయి చాపి వచస్ తథా
"ఆకాశం మొదలైన భూతాలు, వాటి స్థూలరూపాలు అన్నీ నేను లీలగా సృష్టించాను." అని ఆయన అన్నపుడు, నేనూ అలాగే పలికాను.
ఆవయోశ్చాభవద్యుద్ధం సుఘోరం రోమహర్షణమ్ ప్రలయార్ణవమధ్యే తు రజసా బద్ధవైరయోః
మా ఇద్దరి మధ్య, ప్రళయసముద్రంలో, రజోగుణంతో, శత్రుత్వంతో కూడిన భయంకరమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
ఏతస్మిన్నన్తరే లిఙ్గమ్ అభవచ్చావయోః పురః వివాదశమనార్థం హి ప్రబోధార్థం చ భాస్వరమ్
అయితే ఆ సమయంలో, మా ఇద్దరి ముందు, మన వివాదాన్ని నివారించేందుకు, జ్ఞానం కలిగించేందుకు ఒక ప్రకాశవంతమైన లింగం ప్రత్యక్షమైంది.
జ్వాలామాలాసహస్రాఢ్యం కాలానలశతోపమమ్ క్షయవృద్ధివినిర్ముక్తమ్ ఆదిమధ్యాన్తవర్జితమ్
అది వేల అగ్నిజ్వాలల హారాలతో అలంకరించబడి, వందల కాలాగ్నిలాంటి తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ, క్షయం-వృద్ధి లేని, ఆదిమధ్యాంతరహితమైన రూపంలో కనిపించింది.
అనౌపమ్యమనిర్దేశ్యమ్ అవ్యక్తం విశ్వసంభవమ్ తస్య జ్వాలాసహస్రేణ మోహితో భగవాన్ హరిః
అద్వితీయమైనది, వర్ణించలేనిది, కనబడని, ఈ సృష్టికి మూలమైనది — దాని వేల అగ్నిజ్వాలల తేజంతో శ్రీహరి మాయలో పడిపోయాడు.
మోహితం ప్రాహ మామత్ర పరీక్షావో ఽగ్నిసంభవమ్ అధోగమిష్యామ్యనలస్తంభస్యానుపమస్య చ
ఆ మాయతో ఉన్న హరి నన్ను చూసి, 'ఈ అగ్ని నుండి పుట్టిన స్థంభాన్ని పరీక్షిద్దాం. నేను క్రిందికి వెళ్తాను,' అని అన్నాడు.
భవానూర్ధ్వం ప్రయత్నేన గన్తుమర్హసి సత్వరమ్ ఏవం వ్యాహృత్య విశ్వాత్మా స్వరూపమకరోత్తదా
'నీవు శీఘ్రంగా పైకి వెళ్ళి చూడాలి,' అని చెప్పి, విశ్వానికి ఆత్మ అయిన వాడు తన అసలు రూపాన్ని ధరించాడు.
వారాహమహమప్యాశు హంసత్వం ప్రాప్తవాన్సురాః తదాప్రభృతి మామాహుర్హ్ అంసం హంసో విరాడితి
నేను వెంటనే వరాహ రూపాన్ని తీసుకున్నాను. దేవతలు హరిని హంస రూపంలో చూశారు. అప్పటినుంచి నన్ను 'హంసుడు', 'విరాట్హంసుడు' అని పిలుస్తున్నారు.
హంసహంసేతి యో బ్రూయాన్ మాం హంసః స భవిష్యతి సుశ్వేతో హ్యనలాక్షశ్ చ విశ్వతః పక్షసంయుతః
ఎవరైనా నన్ను 'హంస హంస' అని పిలిస్తే, వారు తెల్లగా, అగ్నికంటి కలిగి, అన్ని వైపులా రెక్కలతో ఉన్న హంసలుగా అవుతారు.
మనో ఽనిలజవో భూత్వా గతో ఽహం చోర్ధ్వతః సురాః నారాయణో ఽపి విశ్వాత్మా నీలాఞ్జనచయోపమమ్
నేను మనస్సు, గాలిలా వేగంగా పైకి వెళ్ళాను. నీలాంజనపు ముద్దలా నలుపుగా ఉన్న నారాయణుడు, విశ్వానికి ఆత్మ అయిన వాడు,
దశయోజనవిస్తీర్ణం శతయోజనమాయతమ్ మేరుపర్వతవర్ష్మాణం గౌరతీక్ష్ణాగ్రదంష్ట్రిణమ్
పది యోజనాల వెడల్పుతో, వంద యోజనాల పొడవుతో, మేరు పర్వతం లాంటి ఆకారంతో, తెల్లగా, పదునైన పళ్లతో ఉన్న వరాహ రూపాన్ని ధరించాడు.
కాలాదిత్యసమాభాసం దీర్ఘఘోణం మహాస్వరమ్ హ్రస్వపాదం విచిత్రాఙ్గం జైత్రం దృఢమ్ అనౌపమమ్
కాలాంతంలో సూర్యుని తేజస్సు లా ప్రకాశిస్తూ, పొడవైన ముక్కుతో, గొప్ప స్వరంతో, చిన్న కాళ్లతో, అద్భుతమైన అవయవాలతో, విజయవంతంగా, దృఢంగా, అపూర్వంగా కనిపించాడు.
వారాహమసితం రూపమ్ ఆస్థాయ గతవానధః ఏవం వర్షసహస్రం తు త్వరన్విష్ణురధోగతః
విష్ణువు ఆ నలుపు వరాహ రూపాన్ని ధరించి క్రిందికి వెళ్లాడు. అలా వెయ్యేళ్ల పాటు అతడు వేగంగా క్రిందికి ప్రయాణించాడు.
నాపశ్యదల్పమప్యస్య మూలం లిఙ్గస్య సూకరః తావత్కాలం గతో హ్యూర్ధ్వమ్ అహమప్యరిసూదనః
ఆ వరాహుడు ఆ లింగానికి కనీసం కొంత భాగమైనా మూలాన్ని కనుగొనలేకపోయాడు. అదే సమయం పాటు నేను, శత్రువులను నాశనం చేసే వాడిని, పైకి ప్రయాణించాను.
సత్వరం సర్వయత్నేన తస్యాన్తం జ్ఞాతుమిచ్ఛయా శ్రాన్తో హ్యదృష్ట్వా తస్యాన్తమ్ అహఙ్కారాదధోగతః
అది ఎక్కడ ముగుస్తుందో తెలుసుకోవాలని శక్తివంతంగా, వేగంగా ప్రయత్నించాను. అలసిపోయి, దాని అంతం కనబడక, అహంకారంతో క్రిందికి వచ్చాను.
తథైవ భగవాన్ విష్ణుః శ్రాన్తః సంత్రస్తలోచనః సర్వదేవభవస్తూర్ణమ్ ఉత్థితః సః మహావపుః
అలాగే శ్రీహరి విష్ణువు కూడా అలసిపోయి, కన్నులు కంపించేటట్లు, తన మహా రూపంతో, అన్ని దేవతల ముందు వేగంగా పైకి వచ్చాడు.
సమాగతో మయా సార్ధం ప్రణిపత్య మహామనాః మాయయా మోహితః శంభోస్ తస్థౌ సంవిగ్నమానసః
అతడు నాతో కలసి వచ్చి, వినయంగా నమస్కరించాడు. శంభువు మాయ వల్ల మోహితుడై, కలవరపడి అక్కడ నిలబడ్డాడు.
పృష్ఠతః పార్శ్వతశ్చైవ చాగ్రతః పరమేశ్వరమ్ ప్రణిపత్య మయా సార్ధం సస్మార కిమిదం త్వితి
పరమేశ్వరుని వెనక, పక్కన, ఎదుట నేను అతడితో కలిసి నమస్కరించాను. మనసులో 'ఇది ఏమిటి?' అని ఆశ్చర్యపడ్డాడు.
తదా సమభవత్తత్ర నాదో వై శబ్దలక్షణః ఓమోమితి సురశ్రేష్ఠాః సువ్యక్తః ప్లుతలక్షణః
అప్పుడు అక్కడ ఓం ఓం అనే స్పష్టమైన, దీర్ఘమైన ధ్వని వినిపించింది, దేవతలలో శ్రేష్ఠులారా.
కిమిదం త్వితి సంచిన్త్య మయా తిష్ఠన్మహాస్వనమ్ లిఙ్గస్య దక్షిణే భాగే తదాపశ్యత్సనాతనమ్
'ఇది ఏమిటి?' అని ఆలోచిస్తూ, ఆ గొప్ప ధ్వనిని విని నిలబడ్డాను. అప్పుడు లింగానికి కుడి వైపున శాశ్వతుడిని చూశాను.
ఆద్యవర్ణమకారం తు ఉకారం చోత్తరే తతః మకారం మధ్యతశ్చైవ నాదాన్తం తస్య చౌమితి
కుడి వైపున మొదటి అక్షరం 'అ'ను, ఎడమవైపు 'ఉ'ను, మధ్యలో 'మ'ను, చివర్లో 'ఓం' అనే ధ్వనిని చూశాను.
సూర్యమణ్డలవద్దృష్ట్వా వర్ణమాద్యం తు దక్షిణే ఉత్తరే పావకప్రఖ్యమ్ ఉకారం పురుషర్షభః
కుడి వైపున సూర్య మండలంలా ప్రకాశించే మొదటి అక్షరాన్ని, ఎడమవైపు అగ్నిలా మెరుస్తున్న 'ఉ' అక్షరాన్ని చూశాను, మనుషులలో శ్రేష్ఠుడా.
శీతాంశుమణ్డలప్రఖ్యం మకారం మధ్యమం తథా తస్యోపరి తదాపశ్యచ్ ఛుద్ధస్ఫటికవత్ ప్రభుమ్
చంద్రబింబంలా ప్రకాశించే మధ్య అక్షరమైన 'మ'ను, దాని పైన స్వచ్ఛమైన స్ఫటికంలా ఉన్న ప్రభువును అతడు చూశాడు.
తురీయాతీతమ్ అమృతం నిష్కలం నిరుపప్లవమ్ నిర్ద్వన్ద్వం కేవలం శూన్యం బాహ్యాభ్యన్తరవర్జితమ్
ఆ పరమాత్మ తురీయ స్థితిని దాటి, అమృత స్వరూపుడై, ఏ భాగాలూ లేని వాడు, కలతలు లేని వాడు, ద్వంద్వాలు లేని వాడు, ఒకటే అయిన వాడు, శూన్య స్వరూపుడై, లోపల బయట అనే భావాలు లేని వాడు.