కిం లిఙ్గం కస్ తథా లిఙ్గీ సో ఽప్యాహ చ పితామహః ప్రధానం లిఙ్గమాఖ్యాతం లిఙ్గీ చ పరమేశ్వరః
లింగం అంటే ఏమిటి? లింగి ఎవరు? అని అడిగినపుడు, పితామహుడు ఇలా సమాధానం ఇచ్చాడు — ప్రధాన లింగం వివరించబడింది; లింగి పరమేశ్వరుడే.
రక్షార్థమంబుధౌ మహ్యం విష్ణోస్త్వాసీత్ సురోత్తమాః వైమానికే గతే సర్గే జనలోకం సహర్షిభిః
రక్షణ కోసం సముద్రంలో నాకు విష్ణువు సహాయంగా ఉన్నాడు, ఓ ఉత్తమ దేవతలారా! ఆకాశమార్గంలో సృష్టి జానలోకానికి ఋషులతో కలిసి వెళ్లినపుడు,
స్థితికాలే తదా పూర్ణే తతః ప్రత్యాహృతే తథా చతుర్యుగసహస్రాన్తే సత్యలోకం గతే సురాః
స్థితికాలం పూర్తయినప్పుడు, అది తిరిగి లీనమైనపుడు, నాలుగు యుగాల వెయ్యి చక్రాల అనంతరం, దేవతలు సత్యలోకానికి వెళ్లారు.
వినాధిపత్యం సమతాం గతే ఽన్తే బ్రహ్మణో మమ శుష్కే చ స్థావరే సర్వే త్వ్ అనావృష్ట్యా చ సర్వశః
బ్రహ్మణి కాలం చివరలో పాలకత్వం లేక సమానత్వం ఏర్పడింది. అప్పుడు ఎక్కడైనా వర్షం లేక, స్థావరమంతా ఎండిపోయింది.
పశవో మానుషా వృక్షాః పిశాచాః పిశితాశనాః గన్ధర్వాద్యాః క్రమేణైవ నిర్దగ్ధా భానుభానుభిః
పశువులు, మనుషులు, చెట్లు, మాంసాహార పిశాచులు, గంధర్వాది ఇతరులు — వీరందరూ వరుసగా సూర్యకిరణాలతో కాలిపోయారు.
ఏకార్ణవే మహాఘోరే తమోభూతే సమన్తతః సుష్వాపాంభసి యోగాత్మా నిర్మలో నిరుపప్లవః
ఒకటే మహా భయంకరమైన సముద్రంలో, చుట్టూ చీకటి వ్యాపించి ఉండగా, యోగమయమైన స్వరూపుడు, నిర్మలుడు, కలతలేని వాడు, ఆ నీటిపై నిద్రించాడు.
సహస్రశీర్షా విశ్వాత్మా సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ సహస్రబాహుః సర్వజ్ఞః సర్వదేవభవోద్భవః
వెయ్యి తలలు, వెయ్యి కళ్ళు, వెయ్యి పాదాలు, వెయ్యి చేతులు కలిగి, సర్వజ్ఞుడు, సర్వదేవతలకు మూలమైన, విశ్వాత్ముడైన వాడు.
హిరణ్యగర్భో రజసా తమసా శఙ్కరః స్వయమ్ సత్త్వేన సర్వగో విష్ణుః సర్వాత్మత్వే మహేశ్వరః
హిరణ్యగర్భుడు రజస్సు, తమస్సుతో శంకరుడే; సత్త్వగుణంతో విష్ణువు అన్నిదిక్కులా వ్యాపించి ఉన్నాడు; మహేశ్వరుడు అన్నింటికీ ఆత్మ.
కాలాత్మా కాలనాభస్తు శుక్లః కృష్ణస్తు నిర్గుణః నారాయణో మహాబాహుః సర్వాత్మా సదసన్మయః
కాలానికి ఆత్మ, కాలమే నాభిగా ఉన్న వాడు తెల్లవాడైన వాడు; నల్లవాడు గుణరహితుడు; నారాయణుడు మహాబాహువు, సర్వాత్మ, సత్-అసత్ స్వరూపుడు.
తథాభూతమహం దృష్ట్వా శయానం పఙ్కజేక్షణమ్ మాయయా మోహితస్తస్య తమవోచమమర్షితః
అలా పద్మాక్షుడిని పడుకున్నట్టు చూసి, అతని మాయ వల్ల మోహించబడి, కోపంతో అతనితో మాట్లాడాను.
కస్త్వం వదేతి హస్తేన సముత్థాప్య సనాతనమ్ తదా హస్తప్రహారేణ తీవ్రేణ స దృఢేన తు
నీవెవరు? అని అడిగి, శాశ్వతుని చేతితో లేవనెత్తాను. అప్పుడు నా చేతి బలమైన ముద్దుతో,
ప్రబుద్ధో ఽహీయశయనాత్ సమాసీనః క్షణం వశీ దదర్శ నిద్రావిక్లిన్ననీరజామలలోచనః
అతడు తన పడకపై నుండి మేలుకొని, క్షణం స్థిరంగా కూర్చొని, నిద్రతో మసకపడని నిర్మలమైన కళ్లతో చూశాడు.
మామగ్రే సంస్థితం భాసాధ్యాసితో భగవాన్ హరిః ఆహ చోత్థాయ భగవాన్ హసన్మాం మధురం సకృత్
నా ముందుగా ప్రకాశవంతమైన హరి నిలబడి ఉన్నాడు. ఆయన లేచి, ఒక మధురమైన చిరునవ్వుతో నాకు మాటలు చెప్పాడు.
స్వాగతంస్వాగతం వత్స పితామహ మహాద్యుతే తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా స్మితపూర్వం సురర్షభాః
"స్వాగతం, స్వాగతం వత్సా! మహాప్రభావశాలి బ్రహ్మా!" అని ఆయన పలికాడు. ఆ మాటలు విని దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు చిరునవ్వుతో స్పందించాడు.
రజసా బద్ధవైరశ్ చ తమవోచం జనార్దనమ్ భాషసే వత్స వత్సేతి సర్గసంహారకారణమ్
రజోగుణంతో, శత్రుత్వంతో బంధించబడి నేను జనార్దనుడిని ఇలా అడిగాను: "నీవు నాకు వత్సా, వత్సా అని ఎందుకు పిలుస్తున్నావు? సృష్టి, లయానికి కారణమైనవాడివి కదా!"
మామ్ ఇహాన్తఃస్మితం కృత్వా గురుః శిష్యమివానఘ కర్తారం జగతాం సాక్షాత్ ప్రకృతేశ్ చ ప్రవర్తకమ్
ఇక్కడ నీవు స్వల్పంగా నవ్వుతూ, నిష్కల్మషుడవైన నన్ను గురువు శిష్యునికి చెప్పినట్లు సంభోదిస్తున్నావు. కానీ నేనే జగత్కర్త, ప్రకృతికి ప్రేరణ ఇచ్చేవాడిని.
సనాతనమజం విష్ణుం విరిఞ్చిం విశ్వసంభవమ్ విశ్వాత్మానం విధాతారం ధాతారం పఙ్కజేక్షణమ్
నీవు నన్ను శాశ్వతుడని, జన్మలేనివాడని, విష్ణువని, సృష్టికర్తనని, విశ్వానికి మూలమని, సమస్తానికి ఆత్మనని, ధారకుడని, పద్మనేత్రుడని పిలుస్తున్నావు.
కిమర్థం భాషసే మోహాద్ వక్తుమర్హసి సత్వరమ్ సో ఽపి మామాహ జగతాం కర్తాహమితి లోకయ
ఏ కారణంతో, మోహంతో నీవు ఇలా మాట్లాడుతున్నావు? నీవు నిజాన్ని త్వరగా చెప్పాలి. అప్పుడు ఆయన నన్ను చూసి, "నేనే జగత్కర్తను, చూడుము!" అని అన్నాడు.
భర్తా హర్తా భవాన్ అఙ్గాద్ అవతీర్ణో మమావ్యయాత్ విస్మృతో ఽసి జగన్నాథం నారాయణమనామయమ్
"నీవే భర్త, హర్త, నా అవినాశి శరీరంనుండి అవతరించినవాడివి. నీవు జగన్నాథుడు, నారాయణుడు, నిరాయాసుడని మరచిపోయావు."
పురుషం పరమాత్మానం పురుహూతం పురుష్టుతమ్ విష్ణుమచ్యుతమీశానం విశ్వస్య ప్రభవోద్భవమ్
"పరమపురుషుడు, పరమాత్మ, దేవతలందరిలో ప్రసిద్ధుడు, మానవుల్లో అత్యంత ప్రశంసించబడినవాడు, విష్ణువు, అచ్యుతుడు, ఈశ్వరుడు, విశ్వానికి ఆదికారణమై ఉన్నవాడిని."
తవాపరాధో నాస్త్యత్ర మమ మాయాకృతం త్విదమ్ శృణు సత్యం చతుర్వక్త్ర సర్వదేవేశ్వరో హ్యయమ్
"ఇక్కడ నీకు ఎలాంటి తప్పు లేదు; ఇది అన్నీ నా మాయ వల్లే జరిగింది. నిజాన్ని విను, నలుగురు ముఖాలవాడా: ఇతనే సమస్త దేవతలకు అధిపతి."
కర్తా నేతా చ హర్తా చ న మయాస్తి సమో విభుః అహమేవ పరం బ్రహ్మ పరం తత్త్వం పితామహ
"నేనే సృష్టికర్త, నాయకుడు, హర్తను; నాకు సమానుడు ఎవరూ లేరు, మహాశక్తివంతుడా. నేనే పరబ్రహ్మ, పరమసత్యం, బ్రహ్మా!"
అహమేవ పరం జ్యోతిః పరమాత్మా త్వహం విభుః యద్యద్దృష్టం శ్రుతం సర్వం జగత్యస్మింశ్చరాచరమ్
"నేనే పరమజ్యోతి, పరమాత్మ, విస్తృతుడను. ఈ లోకంలో కనబడేదీ, వినబడేదీ, చలించేదీ, అచలమైనదీ అన్నీ నాలోనే ఉన్నాయి."
తత్తద్విద్ధి చతుర్వక్త్ర సర్వం మన్మయమిత్యథ మయా సృష్టం పురావ్యక్తం చతుర్వింశతికం స్వయమ్
"నలుగురు ముఖాలవాడా! ఈ సమస్తం నాలోనిదే అని తెలుసుకో. గతంలో నేను స్వయంగా అవ్యక్తమైన, ఇరవై నాలుగు తత్త్వాలను సృష్టించాను."
నిత్యాన్తా హ్యణవో బద్ధాః సృష్టాః క్రోధోద్భవాదయః ప్రసాదాద్ధి భవానణ్డాన్య్ అనేకానీహ లీలయా
"శాశ్వతమైన అణువులు పరస్పరం కలిసిపోయి, కోపాది భావాలు కలిగి సృష్టించబడ్డాయి. నీ అనుగ్రహంతో అనేక బ్రహ్మాండాలు లీలగా ఉత్పన్నమవుతున్నాయి."
సృష్టా బుద్ధిర్మయా తస్యామ్ అహఙ్కారస్త్రిధా తతః తన్మాత్రాపఞ్చకం తస్మాన్ మనః షష్ఠేన్ద్రియాణి చ
"బుద్ధిని నేను సృష్టించాను; దానిలోనుంచి మూడురకాల అహంకారం పుట్టింది. దానివల్ల ఐదు తన్నమాత్రాలు, వాటినుండి మనస్సు, ఆరు ఇంద్రియాలు ఉద్భవించాయి."
ఆకాశాదీని భూతాని భౌతికాని చ లీలయా ఇత్యుక్తవతి తస్మింశ్ చ మయి చాపి వచస్ తథా
"ఆకాశం మొదలైన భూతాలు, వాటి స్థూలరూపాలు అన్నీ నేను లీలగా సృష్టించాను." అని ఆయన అన్నపుడు, నేనూ అలాగే పలికాను.
ఆవయోశ్చాభవద్యుద్ధం సుఘోరం రోమహర్షణమ్ ప్రలయార్ణవమధ్యే తు రజసా బద్ధవైరయోః
మా ఇద్దరి మధ్య, ప్రళయసముద్రంలో, రజోగుణంతో, శత్రుత్వంతో కూడిన భయంకరమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
ఏతస్మిన్నన్తరే లిఙ్గమ్ అభవచ్చావయోః పురః వివాదశమనార్థం హి ప్రబోధార్థం చ భాస్వరమ్
అయితే ఆ సమయంలో, మా ఇద్దరి ముందు, మన వివాదాన్ని నివారించేందుకు, జ్ఞానం కలిగించేందుకు ఒక ప్రకాశవంతమైన లింగం ప్రత్యక్షమైంది.
జ్వాలామాలాసహస్రాఢ్యం కాలానలశతోపమమ్ క్షయవృద్ధివినిర్ముక్తమ్ ఆదిమధ్యాన్తవర్జితమ్
అది వేల అగ్నిజ్వాలల హారాలతో అలంకరించబడి, వందల కాలాగ్నిలాంటి తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ, క్షయం-వృద్ధి లేని, ఆదిమధ్యాంతరహితమైన రూపంలో కనిపించింది.