లిఙ్గపురాణమ్

తం దృష్ట్వా బాలమీశానం మాయయా తస్య మోహితా ఉత్థాప్యాఘ్రాయ వక్షోజం స్తనం సా ప్రదదౌ ద్విజాః

ఆ చిన్నవాడైన ఈశానుని చూసి, ఆమె అతని మాయకు మోహితురాలై, అతన్ని ఎత్తి, ఛాతిని ముద్దాడి, తన పాలు ఇచ్చింది, ద్విజులారా.

స్తనజేన తదా సార్ధం కోపమస్యాః పపౌ పునః క్రోధేనానేన వై బాలః క్షేత్రాణాం రక్షకో ఽభవత్

ఆమె పాలతో పాటు ఆమె కోపాన్ని కూడా అతను త్రాగాడు. ఆ కోపంతో ఆ బాలుడు క్షేత్రాలను రక్షించే వాడయ్యాడు.

మూర్తయో ఽష్టౌ చ తస్యాపి క్షేత్రపాలస్య ధీమతః ఏవం వై తేన బాలేన కృతా సా క్రోధమూర్ఛితా

ఆ ధీరుడైన క్షేత్రపాలునికి ఎనిమిది రూపాలు కూడా పుట్టాయి. అలా ఆ బాలుడి వల్ల కోపంతో మత్తులో ఉన్న ఆమె శాంతించబడింది.

కృతమస్యాః ప్రసాదార్థం దేవదేవేన తాణ్డవమ్ సంధ్యాయాం సర్వభూతేన్ద్రైః ప్రేతైః ప్రీతేన శూలినా

ఆమెను ప్రసన్నం చేయడానికి, దేవదేవుడు సంధ్యాసమయంలో, అన్ని భూతాధిపతులు, పిశాచులతో కలిసి, ఆనందంగా తాండవం చేశాడు.

పీత్వా నృత్యామృతం శంభోర్ ఆకణ్ఠం పరమేశ్వరీ ననర్త సా చ యోగిన్యః ప్రేతస్థానే యథాసుఖమ్

శంభుని నృత్యామృతాన్ని పూర్తిగా ఆస్వాదించిన పరమేశ్వరీ కూడా నాట్యం చేసింది. యోగినీలు పిశాచ స్థలంలో తాము ఇష్టమైనట్లు నాట్యం చేశాయి.

తత్ర సబ్రహ్మకా దేవాః సేన్ద్రోపేన్ద్రాః సమన్తతః ప్రణేముస్తుష్టువుః కాలీం పునర్దేవీం చ పార్వతీమ్

అక్కడ బ్రహ్మతో పాటు దేవతలు, ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు చుట్టూ ఉండి, కాళీకి, మళ్లీ పార్వతీ దేవికి నమస్కరించి స్తుతించారు.

ఏవం సంక్షేపతః ప్రోక్తం తాణ్డవం శూలినః ప్రభోః యోగానన్దేన చ విభోస్ తాణ్డవం చేతి చాపరే

ఇలా తాండవం చేసిన త్రిశూలధారి ప్రభువు కథ సంక్షిప్తంగా చెప్పబడింది. యోగానందంతో కూడిన ఆయన తాండవాన్ని మరికొందరు కూడా అంటారు.

పురోపమన్యునా సూత గాణపత్యం మహేశ్వరాత్ క్షీరార్ణవః కథం లబ్ధో వక్తుమర్హసి సాంప్రతమ్

సూతా! ఉపమన్యుడు మహేశ్వరుని నుండి గణపత్య ఉపదేశాన్ని ఎలా పొందాడో, పాలు సముద్రాన్ని ఎలా పొందాడో ఇప్పుడు చెప్పు.

ఏవం కాలీమ్ ఉపాలభ్య గతే దేవే త్రియంబకే ఉపమన్యుః సమభ్యర్చ్య తపసా లబ్ధవాన్ఫలమ్

ఇలా కాళీని పూజించి, త్రినేత్రుడు వెళ్లిన తర్వాత, ఉపమన్యుడు తపస్సుతో ఆరాధించి ఫలితాన్ని పొందాడు.

ఉపమన్యురితి ఖ్యాతో మునిశ్ చ ద్విజసత్తమాః కుమార ఇవ తేజస్వీ క్రీడమానో యదృచ్ఛయా

ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, ఉపమన్యు అనే ఒక ఋషి ఉండేవాడు. అతడు యువకుడిలా ప్రకాశవంతంగా, తన ఇష్టానుసారం ఆడుకుంటూ తిరుగేవాడు.

కదాచిత్ క్షీరమ్ అల్పం చ పీతవాన్ మాతులాశ్రమే ఈర్ష్యయా మాతులసుతో హ్య్ అపిబత్ క్షీరమ్ ఉత్తమమ్

ఒకసారి తన మామగారి ఆశ్రమంలో, ఉపమన్యు కొంత పాలు తాగాడు. ఈ విషయాన్ని చూసి, అసూయతో అతని మామగారి కొడుకు మంచి పాలను తాగాడు.

పీత్వా స్థితం యథాకామం దృష్ట్వా ప్రోవాచ మాతరమ్ మాతర్మాతర్మహాభాగే మమ దేహి తపస్విని

తాను తాగిన తర్వాత, ఉపమన్యు తన తల్లిని చూసి ఇలా అన్నాడు: 'తల్లీ, మహాభాగ్యవంతురాలా, తపస్సు చేసే తల్లీ, నాకు కూడా కొంత ఇవ్వు.'

గవ్యం క్షీరమ్ అతిస్వాదు నాల్పముష్ణం నమామ్యహమ్ ఉపలాలితైవం పుత్రేణ పుత్రమ్ ఆలిఙ్గ్య సాదరమ్

'ఆవుపాలు ఎంతో తీపిగా ఉంటాయి, వేడిగా కూడా ఉండవు. నేను నీకు నమస్కరిస్తున్నాను.' అని తన కుమారుడు ప్రేమగా అడిగినప్పుడు, తల్లి అతన్ని హృదయంగా ఆలింగనం చేసింది.

దుఃఖితా విలలాపార్తా స్మృత్వా నైర్ధన్యమాత్మనః స్మృత్వా స్మృత్వా పునః క్షీరమ్ ఉపమన్యురపి ద్విజాః దేహి దేహీతి తామాహ రోదమానో మహాద్యుతిః

ఆ తల్లి తన దారిద్ర్యాన్ని గుర్తు చేసుకుని బాధతో ఏడ్చింది. మళ్లీ మళ్లీ ఆ విషయాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, ఉపమన్యు కూడా ఏడుస్తూ, 'ఇవ్వు, ఇవ్వు' అని తల్లిని వేడుకున్నాడు.

ఉఞ్ఛవృత్త్యార్జితాన్ బీజాన్ స్వయం పిష్ట్వా చ సా తదా బీజపిష్టం తదాలోడ్య తోయేన కలభాషిణీ

ఆమె అప్పుడే, పొలాల్లో ఏరిన గింజలను తానే నూరి, వాటిని నీటిలో కలిపి, మృదువుగా మాట్లాడింది.

ఐహ్యేహి మమ పుత్రేతి సామపూర్వం తతః సుతమ్ ఆలిఙ్గ్యాదాయ దుఃఖార్తా ప్రదదౌ కృత్రిమం పయః

'రా నా బిడ్డా' అని సాంత్వనతో పిలిచి, తన కుమారుడిని హత్తుకుని, ఆ బాధతో అతనికి ఆ కలిపిన పాలను ఇచ్చింది.

పీత్వా చ కృత్రిమం క్షీరం మాత్రా దత్తం ద్విజోత్తమాః నైతత్క్షీరమితి ప్రాహ మాతరం చాతివిహ్వలః

తల్లి ఇచ్చిన ఆ కలిపిన పాలను తాగిన ఉపమన్యు, చాలా బాధతో, 'ఇది పాలు కావు తల్లీ' అని అన్నాడు.

దుఃఖితా సా తదా ప్రాహ సమ్ప్రేక్ష్యాఘ్రాయ మూర్ధని సంమార్జ్య నేత్రే పుత్రస్య కరాభ్యాం కమలాయతే

అప్పుడు ఆ తల్లి బాధతో, తన కుమారుడి తలని ముద్దాడి, తన చేతులతో అతని పద్మపుష్పాలాంటి కళ్లను తుడిచింది.

తటినీ రత్నపూర్ణాస్తే స్వర్గపాతాలగోచరాః భాగ్యహీనా న పశ్యన్తి భక్తిహీనాశ్ చ యే శివే

స్వర్గంలో, పాతాళంలో రత్నాలతో నిండిన నదులు ఉన్నాయి. కానీ, అదృష్టం లేని వారు, శివునిపై భక్తి లేని వారు వాటిని చూడలేరు.

రాజ్యం స్వర్గం చ మోక్షం చ భోజనం క్షీరసంభవమ్ న లభన్తే ప్రియాణ్యేషాం నో తుష్యతి సదా భవః

రాజ్యం, స్వర్గం, మోక్షం, పాలతో తయారైన భోజనం — ఇవన్నీ శివుడు సంతుష్టి చెందని వారికి దక్కవు.

భవప్రసాదజం సర్వం నాన్యదేవప్రసాదజమ్ అన్యదేవేషు నిరతా దుఃఖార్తా విభ్రమన్తి చ

ఈ లోకంలో అన్నీ శివుని అనుగ్రహంతోనే లభిస్తాయి, ఇతర దేవతల అనుగ్రహంతో కాదు. ఇతర దేవతలను పూజించే వారు బాధల్లో, మాయలో తిరుగుతారు.

క్షీరం తత్ర కుతో ఽస్మాకం మహాదేవో న పూజితః పూర్వజన్మని యద్దత్తం శివముద్యమ్య వై సుత

ఇక్కడ మనకు పాలు ఎలా దొరుకుతాయి, మహాదేవుడు పూజించబడలేదు కదా! గత జన్మలో శివుని ఆరాధించి ఏది దక్కిందో, అదే మనకు లభిస్తుంది బిడ్డా.

తదేవ లభ్యం నాన్యత్తు విష్ణుముద్యమ్య వా ప్రభుమ్ నిశమ్య వచనం మాతుర్ ఉపమన్యుర్మహాద్యుతిః

శివుని అనుగ్రహంతో దొరికింది తప్ప, ఇతర దేవతలను పూజించినా, విష్ణువుని పూజించినా, ఇంకొకటి దక్కదు. తల్లి మాటలు విని, ప్రకాశవంతుడైన ఉపమన్యు—

బాలో ఽపి మాతరం ప్రాహ ప్రణిపత్య తపస్వినీమ్ త్యజ శోకం మహాభాగే మహాదేవో ఽస్తి చేత్క్వచిత్

చిన్నవాడైనా, తపస్సు చేసే తల్లికి నమస్కరించి, 'తల్లీ, శోకం విడిచిపెట్టు. మహాదేవుడు ఎక్కడో ఉన్నాడు కదా!' అని అన్నాడు.

చిరాద్వా హ్యచిరాద్వాపి క్షీరోదం సాధయామ్యహమ్ తాం ప్రణమ్యైవముక్త్వా స తపః కర్తుం ప్రచక్రమే

'ఎంత కాలమైనా సరే, త్వరగా అయినా, నేను పాల సముద్రాన్ని సాధిస్తాను.' అని చెప్పి, తల్లికి నమస్కరించి, ఉపమన్యు తపస్సు చేయడం ప్రారంభించాడు.

తమాహ మాతా సుశుభం కుర్వితి సుతరాం సుతమ్ అనుజ్ఞాతస్తయా తత్ర తపస్తేపే సుదుస్తరమ్

తల్లి, 'మంచి పనులు చేయు బిడ్డా' అని ఆశీర్వదించి, తన కుమారుడికి అనుమతి ఇచ్చింది. ఆమె అనుమతితో, ఉపమన్యు అక్కడ కఠినమైన తపస్సు చేశాడు.

హిమవత్పర్వతం ప్రాప్య వాయుభక్షః సమాహితః తపసా తస్య విప్రస్య విధూపితమభూజ్జగత్

హిమవంతు పర్వతాన్ని చేరుకుని, గాలినే భోజనంగా తీసుకుంటూ, ఉపమన్యు ధ్యానంలో లీనమై తపస్సు చేశాడు. అతని తపస్సుతో మొత్తం లోకం కంపించిపోయింది.

ప్రణమ్యాహుస్తు తత్సర్వే హరయే దేవసత్తమాః శ్రుత్వా తేషాం తదా వాక్యం భగవాన్పురుషోత్తమః

అందరు ఉత్తమ దేవతలు నమస్కరించి, హరిదేవునితో మాట్లాడారు. వారి మాటలు విని, పరమపురుషుడు ఆనందంగా ఉన్నాడు.

కిమిదం త్వితి సంచిన్త్య జ్ఞాత్వా తత్కారణం చ సః జగామ మన్దరం తూర్ణం మహేశ్వరదిదృక్షయా

ఇది ఏమిటి అని ఆలోచించి, కారణం తెలుసుకొని, మహేశ్వరునిని దర్శించాలనే కోరికతో అతడు వెంటనే మందరపర్వతానికి వెళ్లాడు.