అశనిర్ భాసకశ్ చైవ చతుఃషష్ట్యా సహస్రపాత్ ఏతే చాన్యే చ గణపా అసంఖ్యాతా మహాబలాః
అశని, భాసకుడు, అలాగే అరవై నాలుగు మంది తో సహస్రపాత్—ఇవాళ్లూ, ఇంకా అనేక గణపులు, లెక్కలేనంత బలమైనవారు.
సర్వే సహస్రహస్తాశ్ చ జటాముకుటధారిణః చన్ద్రరేఖావతంసాశ్ చ నీలకణ్ఠాస్ త్రిలోచనాః
అందరూ వేల చేతులతో, జటాముకుటాలను ధరించి, చంద్రరేఖను అలంకారంగా పెట్టుకుని, నీలకంఠులు, మూడు కళ్లవారు.
హారకుణ్డలకేయూరముకుటాద్యైర్ అలంకృతాః బ్రహ్మేన్ద్రవిష్ణుసంకాశా అణిమాదిగుణైర్వృతాః
హారాలు, కుండలాలు, కేయూరాలు, ముకుటాలు మొదలైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, బ్రహ్మ, ఇంద్ర, విష్ణువులవలె కనిపించే వారు, అణిమాది శక్తులతో కూడినవారు.
సూర్యకోటిప్రతీకాశాస్ తత్రాజగ్ముర్గణేశ్వరాః పాతాలచారిణశ్చైవ సర్వలోకనివాసినః
కోటి సూర్యుల్లా ప్రకాశించే గణాధిపతులు అక్కడికి వచ్చారు—పాతాళంలో సంచరించే వారు, అన్ని లోకాలలో నివసించే వారు.
తుంబరుర్నారదో హాహా హూహూశ్చైవ తు సామగాః రత్నాన్యాదాయ వాద్యాంశ్ చ తత్రాజగ్ముస్తదా పురమ్
తుంబురు, నారదుడు, హాహా, హూహూ, ఇంకా సామగులు, రత్నాలు, వాద్యపరికరాలు తీసుకుని, అప్పటికి ఆ పురానికి వచ్చారు.
ఋషయః కృత్స్నశస్తత్ర దేవగీతాస్తపోధనాః పుణ్యాన్ వైవాహికాన్ మన్త్రాన్ అజపుర్ హృష్టమానసాః
అక్కడ అన్ని ఋషులు, తపస్సుతో సంపన్నులు, దేవతల పాటలు పాడుతూ, పవిత్రమైన వివాహ మంత్రాలను ఆనందంగా ఉచ్చరించారు.
తత ఏవం ప్రవృత్తే తు సర్వతశ్ చ సమాగమే గిరిజాం తామ్ అలంకృత్య స్వయమేవ శుచిస్మితామ్
అలా అందరూ చుట్టూ కూడినప్పుడు, గిరిజా స్వయంగా తనను తాను అలంకరించుకుంది, స్వచ్ఛమైన చిరునవ్వుతో.
పురం ప్రవేశయామాస స్వయమ్ ఆదాయ కేశవః సదస్యాహ చ దేవేశం నారాయణమజో హరిమ్
కేశవుడు స్వయంగా ఆమెను పట్టుకుని పురంలోకి తీసుకెళ్లాడు. సభలో దేవతల అధిపతి నారాయణుడిని, అజుడు హరిని ఉద్దేశించి పలికారు.
భవానగ్రే సముత్పన్నో భవాన్యా సహ దైవతైః వామాఙ్గాదస్య రుద్రస్య దక్షిణాఙ్గాదహం ప్రభో
భవానితో పాటు దేవతలతో కలిసి నీవు ముందుగా జన్మించావు. ప్రభూ! రుద్రుని ఎడమ భాగం నుంచి నీవు, కుడి భాగం నుంచి నేను జన్మించాము.
మన్మూర్తిస్తుహినాద్రీశో యజ్ఞార్థం సృష్ట ఏవ హి ఏషా హైమవతీ జజ్ఞే మాయయా పరమేష్ఠినః
నా రూపం హిమవంతుని ప్రభువు, యజ్ఞార్థంగా సృష్టించబడ్డాడు. ఈ హేమవతీ పరమేశ్వరుని మాయ వల్ల జన్మించింది.
శ్రౌతస్మార్తప్రవృత్త్యర్థమ్ ఉద్వాహార్థమ్ ఇహాగతః అతో ఽసౌ జగతాం ధాత్రీ ధాతా తవ మమాపి చ
వేద, స్మృతి కర్మలు, వివాహార్థంగా నేను ఇక్కడికి వచ్చాను. అందువల్ల ఈమె లోకాలన్నిటికీ పోషకురాలు, నీకూ నాకు సృష్టికర్త.
అస్య దేవస్య రుద్రస్య మూర్తిభిర్ విహితం జగత్ క్ష్మాబగ్నిఖేన్దుసూర్యాత్మపవనాత్మా యతో భవః
ఈ దేవుడు రుద్రుడు తన రూపాలతో ఈ జగత్తును స్థాపించాడు. భూమి, అగ్ని, చంద్రుడు, సూర్యుడు, వాయువు, ఆకాశం అన్నీ ఆయన నుంచే ఉద్భవించాయి.
తథాపి తస్మై దాతవ్యా వచనాచ్చ గిరేర్మమ ఏషా హ్య్ అజా శుక్లకృష్ణా లోహితా ప్రకృతిర్భవాన్
అయినా శైలపుత్రుడి మాటను, నా మాటను అనుసరించి, ఈమెను ఆయనకు ఇవ్వాలి. ఈమె జన్మించని, తెలుపు, నలుపు, ఎరుపు రంగులతో కూడిన ప్రకృతి, ప్రభూ.
శ్రేయో ఽపి శైలరాజేన సంబన్ధో ఽయం తవాపి చ తవ పాద్మే సముద్భూతః కల్పే నాభ్యంబుజాదహమ్
ఈ శైలరాజుతో బంధం నీకూ శుభదాయకం. పద్మంలో నీవు జన్మించావు, కల్పంలో నేను నాభిపద్మం నుంచి పుట్టాను.
మదంశస్యాస్య శైలస్య మమాపి చ గురుర్భవాన్ బాఢమ్ ఇత్యజమ్ ఆహాసౌ దేవదేవో జనార్దనః
ఈ గర్వంతో నిండిన పర్వతానికీ, నాకు కూడా మీరు గురువు అని దేవదేవుడు జనార్దనుడు అన్నారు.
దేవాశ్ చ మునయః సర్వే దేవదేవశ్ చ శఙ్కరః తతశ్చోత్థాయ విద్వాన్సః పద్మనాభః ప్రణమ్య తామ్
అంతటా దేవతలు, మునులు, దేవదేవుడు శంకరుడు, పద్మనాభుడు అందరూ లేచి ఆమెకు నమస్కరించారు.
పాదౌ ప్రక్షాల్య దేవస్య కరాభ్యాం కమలేక్షణః అభ్యుక్షద్ ఆత్మనో మూర్ధ్ని బ్రహ్మణశ్ చ గిరేస్ తథా
కమలదృష్టుడు తన చేతులతో దేవుని పాదాలను కడిగి, ఆ నీటిని తన తలపై, బ్రహ్మ మరియు పర్వతుని తలపై కూడా చల్లాడు.
త్వదీయైషా వివాహార్థం మేనజా హ్యనుజా మమ ఇత్యుక్త్వా సోదకం దత్త్వా దేవీం దేవేశ్వరాయ తామ్
"ఇది నా చెల్లెలు, మేనాదేవి కుమార్తె, నీకు పెండ్లి కోసం ఇస్తున్నాను" అని చెప్పి, నీటితో కలిసి ఆ దేవిని దేవేశ్వరునికి ఇచ్చాడు.
స్వాత్మానమపి దేవాయ సోదకం ప్రదదౌ హరిః అథ సర్వే మునిశ్రేష్ఠాః సర్వవేదార్థపారగాః
హరిదేవుడు కూడా తనను తాను నీటితో కలిసి ఆ దేవునికి సమర్పించాడు. ఆ తరువాత అన్ని వేదార్థాలను తెలిసిన గొప్ప మునులు అందరూ
ఊచుర్దాతా గృహీతా చ ఫలం ద్రవ్యం విచారతః ఏష దేవో హరో నూనం మాయయా హి తతో జగత్
"ఇక్కడ దాత, గ్రహీత, ఫలం, వస్తువు అన్నీ కలిపి చూస్తే, ఈ హరదేవుడు తన మాయతో జగత్తు అంతా" అని అన్నారు.
ఇత్యుక్త్వా తం ప్రణేముశ్ చ ప్రీతికణ్టకితత్వచః ససృజుః పుష్పవర్షాణి ఖేచరాః సిద్ధచారణాః
అలా చెప్పి, ఆనందంతో ఒంట్లో రోమాలు నిక్కబొడుచుకుంటూ ఆయనకు నమస్కరించారు. ఆకాశంలో ఉన్న దేవగణాలు, సిద్ధులు, చారణులు పుష్పవర్షం కురిపించారు.
దేవదున్దుభయో నేదుర్ ననృతుశ్చాప్సరోగణాః వేదాశ్ చ మూర్తిమన్తస్తే ప్రణేముస్తం మహేశ్వరమ్
దేవదుండుభులు మోగాయి, అప్సరసలు నృత్యం చేశారు, మూర్తిరూపంలో ఉన్న వేదాలు ఆ మహేశ్వరునికి నమస్కరించాయి.
బ్రహ్మణా మునిభిః సార్ధం దేవదేవముమాపతిమ్ దేవో ఽపి దేవీమాలోక్య సలజ్జాం హిమశైలజామ్
బ్రహ్మతో పాటు మునులు, దేవదేవుడు, ఉమాపతి, ఆ హిమపర్వత కుమార్తెను, దేవుని ఎదుట సిగ్గుతో ఉన్న ఆమెను చూశాడు.
న తృప్యత్యనవద్యాఙ్గీ సా చ దేవం వృషధ్వజమ్ వరదో ఽస్మీతి తం ప్రాహ హరిం సో ఽప్యాహ శఙ్కరమ్
ఆయన ఆమెను నిరంతరం చూసినా తృప్తి చెందలేదు. ఆమె కూడా వృషధ్వజుడైన దేవుని చూసింది. ఆమె హరికి "నీవు కోరిన వరం ఇస్తాను" అని చెప్పగా, హరి శంకరునితో మాట్లాడాడు.
త్వయి భక్తిః ప్రసీదేతి బ్రహ్మాఖ్యాం చ దదౌ తు సః తతస్తు పునరేవాహ బ్రహ్మా విజ్ఞాపయన్ప్రభుమ్
"నీపై భక్తి పెరగాలి" అని వరమిచ్చి, బ్రహ్మ అనే పేరు కూడా ఇచ్చాడు. ఆ తరువాత బ్రహ్మా మళ్లీ ప్రభువును ప్రార్థిస్తూ మాట్లాడాడు.
హవిర్జుహోమి వహ్నౌ తు ఉపాధ్యాయపదే స్థితః దదాసి మమ యద్యాజ్ఞాం కర్తవ్యో హ్యకృతో విధిః
"నేను ఉపాధ్యాయునిగా అగ్నికి హవిస్సు సమర్పిస్తున్నాను. మీరు అనుమతిస్తే, ఇప్పటివరకు చేయని విధిని ఇప్పుడు చేయాలి" అని అన్నాడు.
తమాహ శఙ్కరో దేవం దేవదేవో జగత్పతిః యద్యదిష్టం సురశ్రేష్ఠ తత్కురుష్వ యథేప్సితమ్
శంకరుడు, జగత్పతి, దేవదేవుడు అతనితో, "దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు కోరినది ఏదైనా, నీ ఇష్టానుసారం చేయు" అని అన్నాడు.
కర్తాస్మి వచనం సర్వం దేవదేవ పితామహ తతః ప్రణమ్య హృష్టాత్మా బ్రహ్మా లోకపితామహః
"దేవదేవా, పితామహా, మీరు చెప్పినదంతా నేను చేస్తాను" అని అన్నాడు. ఆ తరువాత లోకపితామహుడు బ్రహ్మా ఆనందంతో నమస్కరించాడు.
హస్తం దేవస్య దేవ్యాశ్ చ యుయోజ పరమం ప్రభుః జ్వలనశ్ చ స్వయం తత్ర కృతాఞ్జలిరుపస్థితః
పరమేశ్వరుడు దేవుని చేతిని, దేవి చేతిని కలిపాడు. అప్పుడు అగ్నిదేవుడు కూడా అక్కడ చేతులు జోడించి ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
శ్రౌతైరేతైర్మహామన్త్రైర్ మూర్తిమద్భిర్ ఉపస్థితైః యథోక్తవిధినా హుత్వా లాజానపి యథాక్రమమ్
వేదమంత్రాలు మూర్తిరూపంలో అక్కడ ఉండగా, చెప్పిన విధిగా, లాజలు అగ్నిలో ఒక్కొక్కటిగా సమర్పించాడు.