లిఙ్గపురాణమ్

జ్యేష్ఠాయ చైవ శ్రేష్ఠాయ రుద్రాయ వరదాయ చ కాలహన్త్రే నమస్తుభ్యం నమస్తుభ్యం మహాత్మనే

పెద్దవాడవు, శ్రేష్ఠుడవు, రుద్రుడవు, వరాలిచ్చేవాడవు, కాలాన్ని నశింపజేసేవాడవు, మహాత్ముడవు! నీకు నమస్కారం.

ఇతి స్తవేన దేవేశం ననామ వృషభధ్వజమ్ యః పఠేత్ సకృదేవేహ బ్రహ్మలోకం గమిష్యతి

ఇలా ఈ స్తోత్రంతో వృషభధ్వజుడైన దేవతల అధిపతిని పూజించాడు. ఎవరు దీనిని ఒక్కసారి చదువుతారో వారు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతారు.

శ్రావయేద్వా ద్విజాన్ శ్రాద్ధే స యాతి పరమాం గతిమ్ ఏవం ధ్యానగతం తత్ర ప్రణమన్తం పితామహమ్

లేదా, ఎవరు దీన్ని శ్రాద్ధ సమయంలో ద్విజులకు వినిపిస్తారో వారు పరమగతిని పొందుతారు. అలా, అక్కడ పితామహుడు ధ్యానంలో లీనమై నమస్కరిస్తూ ఉన్నాడు.

ఉవాచ భగవానీశః ప్రీతో ఽహం తే కిమిచ్ఛసి తతస్తు ప్రణతో భూత్వా వాగ్విశుద్ధం మహేశ్వరమ్

అప్పుడు భగవంతుడైన ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను నీవల్ల సంతోషించాను. నీవు ఏమి కోరుకుంటున్నావు?' అప్పుడు పితామహుడు నమస్కరించి, శుద్ధమైన మాటలతో మహేశ్వరుని అడిగాడు.

ఉవాచ భగవాన్ రుద్రం ప్రీతం ప్రీతేన చేతసా యదిదం విశ్వరూపం తే విశ్వగౌః శ్రేయసీశ్వరీ

భగవంతుడు సంతోషంతో రుద్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'నీ విశ్వరూపం, విశ్వగావు, అత్యంత శుభదాయకమైన పాలకురాలు.'

ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామి యథేయం పరమేశ్వర కైషా భగవతీ దేవీ చతుష్పాదా చతుర్ముఖీ

పరమేశ్వరా! ఈ మహాదేవి ఎవరో, నలుగురు ముఖాలు, నలుగు కాళ్లు కలిగి ఉన్న ఈ భగవతిని గురించి తెలుసుకోవాలని నాకు ఆసక్తి కలిగింది.

చతుఃశృఙ్గీ చతుర్వక్త్రా చతుర్దంష్ట్రా చతుఃస్తనీ చతుర్హస్తా చతుర్నేత్రా విశ్వరూపా కథం స్మృతా

ఈమె నలుగు కొమ్ములు, నలుగు నోర్లు, నలుగు దంతాలు, నలుగు వక్షోజాలు, నలుగు చేతులు, నలుగు కళ్ళు కలిగి, జగత్తు అంతా రూపంగా ఎలా చెప్పబడింది?

కింనామగోత్రా కస్యేయం కింవీర్యా చాపి కర్మతః తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా దేవదేవో వృషధ్వజః

ఈమె పేరు ఏమిటి? వంశం ఏది? ఎవరి అమ్మాయో? శక్తి, కార్యాలు ఏమిటి? ఇలా అడిగినప్పుడు దేవతలలో అధిపతి అయిన వృషధ్వజుడు

ప్రాహ దేవవృషం బ్రహ్మా బ్రహ్మాణం చాత్మసంభవమ్ రహస్యం సర్వమన్త్రాణాం పావనం పుష్టివర్ధనమ్

దివ్యమైన వృషభునికీ, ఆత్మసంభూతుడైన బ్రహ్మకీ, అన్ని మంత్రాల రహస్యాన్ని, పవిత్రతను, పోషణను కలిగించే విషయాన్ని చెప్పాడు.

శృణుష్వైతత్పరం గుహ్యమ్ ఆదిసర్గే యథా తథా ఏవం యో వర్తతే కల్పో విశ్వరూపస్త్వసౌ మతః

ఈ పరమ గూఢార్థాన్ని విను. సృష్టి ప్రారంభంలో ఎలా ఉందో, ఇప్పటికీ అలాగే ఉంది. ఎవరు దానికి అనుగుణంగా ప్రవర్తిస్తారో, వారిని జగత్తు స్వరూపులుగా భావిస్తారు.

బ్రహ్మస్థానమిదం చాపి యత్ర ప్రాప్తం త్వయా ప్రభో త్వత్తః పరతరం దేవ విష్ణునా తత్పదం శుభమ్

ప్రభూ! నీవు చేరుకున్న ఈ స్థానం బ్రహ్మాస్థానం. నీకు పైగా ఉన్నది విష్ణువు యొక్క శుభమైన స్థానం.

వైకుణ్ఠేన విశుద్ధేన మమ వామాఙ్గజేన వా తదాప్రభృతి కల్పశ్ చ త్రయస్త్రింశత్తమో హ్యయమ్

వైకుంఠుడు, నా ఎడమ భాగం నుండి పుట్టిన విష్ణువు, అప్పటి నుండి ఈ ముప్పై మూడు కల్పాల వరుస కొనసాగుతోంది.

శతం శతసహస్రాణామ్ అతీతా యే స్వయంభువః పురస్తాత్తవ దేవేశ తచ్ఛృణుష్వ మహామతే

దేవతల అధిపతీ! లక్షలాది స్వయంభువ కల్పాలు గతించాయి. ముందుగా జరిగిన వాటిని కూడా విను, మహామతివంతుడా.

ఆనన్దస్తు స విజ్ఞేయ ఆనన్దత్వే వ్యవస్థితః మాణ్డవ్యగోత్రస్తపసా మమ పుత్రత్వమాగతః

ఆయన ఆనందంగా స్థిరంగా ఉన్నవాడిగా తెలుసుకోవాలి. మాండవ్య వంశానికి చెందినవాడు, తపస్సు ద్వారా నాకు కుమారుడయ్యాడు.

త్వయి యోగం చ సాంఖ్యం చ తపోవిద్యావిధిక్రియాః ఋతం సత్యం దయా బ్రహ్మ అహింసా సన్మతిః క్షమా

నీలో యోగం, సాంఖ్యం, తపస్సు, జ్ఞానం, కర్మలు, సత్యం, నిజం, దయ, బ్రహ్మం, అహింస, మంచి బుద్ధి, సహనం ఉన్నాయి.

ధ్యానం ధ్యేయం దమః శాన్తిర్ విద్యావిద్యా మతిర్ధృతిః కాన్తిర్నీతిః ప్రథా మేధా లజ్జా దృష్టిః సరస్వతీ

ధ్యానం, ధ్యేయం, దమనం, శాంతి, జ్ఞానం, అజ్ఞానం, బుద్ధి, స్థైర్యం, అందం, నైతి, ఖ్యాతి, మేధ, లజ్జ, దృష్టి, సరస్వతి,

తుష్టిః పుష్టిః క్రియా చైవ ప్రసాదశ్ చ ప్రతిష్ఠితాః ద్వాత్రింశత్సుగుణా హ్యేషా ద్వాత్రింశాక్షరసంజ్ఞయా

సంతృప్తి, పోషణ, కార్యం, అనుగ్రహం — ఇవన్నీ స్థిరంగా ఉన్నాయి. ఈ ముప్పై రెండు గుణాలు, ముప్పై రెండు అక్షరాల పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాయి.

ప్రకృతిర్విహితా బ్రహ్మంస్ త్వత్ప్రసూతిర్మహేశ్వరీ విష్ణోర్భగవతశ్చాపి తథాన్యేషామపి ప్రభో

బ్రహ్మా! ప్రకృతి విధించబడింది. మహేశ్వరీ నీ సంతానం, అలాగే విష్ణువు, ఇతరులకూ ఆమె సంతానం, ప్రభూ.

సైషా భగవతీ దేవీ మత్ప్రసూతిః ప్రతిష్ఠితా చతుర్ముఖీ జగద్యోనిః ప్రకృతిర్ గౌః ప్రతిష్ఠితా

ఈ భగవతిదేవి నా సంతానం, స్థిరంగా ఉన్నది, నలుగురు ముఖాలు కలిగి, జగత్తుకు మూలంగా, ప్రకృతి, గోవుగా స్థిరంగా ఉంది.

గౌరీ మాయా చ విద్యా చ కృష్ణా హైమవతీతి చ ప్రధానం ప్రకృతిశ్చైవ యామాహుస్తత్త్వచిన్తకాః

ఆమెను గౌరీ, మాయ, విద్య, కృష్ణ, హైమవతి, ప్రధాన, ప్రకృతి అని తత్వవేత్తలు పిలుస్తారు.

అజామేకాం లోహితాం శుక్లకృష్ణాం విశ్వప్రజాం సృజమానాం సరూపామ్ అజో ఽహం మాం విద్ధి తాం విశ్వరూపం గాయత్రీం గాం విశ్వరూపాం హి బుద్ధ్యా

ఆమెను జన్మలేని, ఏకైక, ఎరుపు, తెలుపు, నలుపు రంగులతో, సర్వజంతువులను సృష్టించేవారిగా తెలుసుకో. నేను కూడా జన్మలేనివాడిని, నన్ను ఆమెగా, విశ్వరూపిణిగా, గాయత్రీగా, విశ్వరూప గోవుగా బుద్ధితో తెలుసుకో.

ఏవముక్త్వా మహాదేవః ససర్జ పరమేశ్వరః తతశ్ చ పార్శ్వగా దేవ్యాః సర్వరూపకుమారకాః

ఇలా చెప్పిన అనంతరం మహాదేవుడు సృష్టిని ప్రారంభించాడు. ఆ తరువాత ఆ దేవి పక్కనుండి అన్ని రూపాల బాలురు పుట్టారు.

జటీ ముణ్డీ శిఖణ్డీ చ అర్ధముణ్డశ్ చ జజ్ఞిరే తతస్తేన యథోక్తేన యోగేన సుమహౌజసః

జటలు, ముండలు, శిఖలు, అర్ధముండలు కలిగిన వారు పుట్టారు. తరువాత చెప్పిన యోగబలంతో, వారు గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్నారు.

దివ్యవర్షసహస్రాన్తే ఉపాసిత్వా మహేశ్వరమ్ ధర్మోపదేశమఖిలం కృత్వా యోగమయం దృఢమ్

వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాలు ముగిసిన తరువాత, మహేశ్వరునిని భక్తితో ఆరాధించి, ధర్మోపదేశాన్ని పూర్తిగా తెలుసుకొని, దృఢమైన యోగంలో స్థిరంగా నిలిచాడు.

శిష్టాశ్ చ నియతాత్మానః ప్రవిష్టా రుద్రమీశ్వరమ్

ఆ శిష్యులు, మనస్సును నియంత్రించుకొని, రుద్రుడైన పరమేశ్వరునిలో లీనమయ్యారు.

ఏవం సంక్షేపతః ప్రోక్తః సహ్యాదీనాం సముద్భవః యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వాపి శ్రావయేద్వా ద్విజోత్తమాన్

ఇలా సంక్షిప్తంగా సహ్యాద్రి మొదలైన పర్వతాల ఉద్భవాన్ని వివరించాను. ఎవరు చదువుతారో, వినుతారో, లేక ఉత్తమ ద్విజులకు వినిపిస్తారో,

స యాతి బ్రహ్మసాయుజ్యం ప్రసాదాత్పరమేష్ఠినః కథం లిఙ్గమభూల్లిఙ్గే సమభ్యర్చ్యః స శఙ్కరః

వారు పరమేశ్వరుని కృపతో బ్రహ్మతో ఏకత్వాన్ని పొందుతారు. లింగంలో లింగం ఎలా పుట్టిందో, శంకరుని ఎలా ఆరాధించాలో చెప్పబడింది.

కిం లిఙ్గం కస్ తథా లిఙ్గీ సూత వక్తుమిహార్హసి ఏవం దేవాశ్ చ ఋషయః ప్రణిపత్య పితామహమ్

లింగం అంటే ఏమిటి? లింగి ఎవరు? సూతా, నీవు చెప్పాలి. అలా దేవతలు, ఋషులు, పితామహుని పాదాలకు నమస్కరించి,

అపృచ్ఛన్ భగవంల్లిఙ్గం కథమాసీదితి స్వయమ్ లిఙ్గే మహేశ్వరో రుద్రః సమభ్యర్చ్యః కథం త్వితి

ప్రభూ, లింగం ఎలా ఏర్పడిందో చెప్పమని అడిగారు. లింగంలో మహేశ్వరుడు రుద్రుడు ఎలా ఆరాధించబడాలో వివరించమని కోరారు.