రుద్రస్య క్రోధజేనైవ వహ్నినా హవిషా సురాః వినాశో వై క్షణాదేవ మాయయా శఙ్కరస్య వై
రుద్రుని కోపంతో పుట్టిన అగ్నితో, హవిస్సుతో కూడిన యజ్ఞంలో దేవతలు శంకరుని మాయవశంగా క్షణంలోనే నాశనం అయ్యారు.
విజిత్య విష్ణునా సార్ధం భగవాన్పరమేశ్వరః సర్వాన్దధీచవచనాత్ కథం భేజే మహేశ్వరః
విష్ణుతో కలిసి జయించిన పరమేశ్వరుడు, దధీచి మాట ప్రకారం మహేశ్వరుడు ఎలా ప్రవర్తించాడో చెప్పు.
దక్షయజ్ఞే సువిపులే దేవాన్ విష్ణుపురోగమాన్ దదాహ భగవాన్ రుద్రః సర్వాన్ మునిగణాన్ అపి
దక్షుని గొప్ప యజ్ఞంలో, విష్ణువు ముందుండగా, భగవంతుడైన రుద్రుడు దేవతలందరిని, మునుల గణాలనూ కాల్చేశాడు.
భద్రో నామ గణస్తేన ప్రేషితః పరమేష్ఠినా విప్రయోగేన దేవ్యా వై దుఃసహేనైవ సువ్రతాః
దేవిని విడిచిపోవడం తట్టుకోలేక, పరమేశ్వరుడు భద్ర అనే గణాన్ని పంపాడు, ఓ దీక్షతో ఉన్నవారూ!
సో ఽసృజద్ వీరభద్రశ్ చ గణేశాన్రోమజాఞ్ఛుభాన్ గణేశ్వరైః సమారుహ్య రథం భద్రః ప్రతాపవాన్
ఆయన వీరభద్రుడిని, తన జుట్టు నుండి పుట్టిన శుభమైన గణనాయకులను సృష్టించాడు. భద్రుడు, పరాక్రమశాలి, ఆ గణనాయకులతో రథంపై ఎక్కాడు.
గన్తుం చక్రే మతిం యస్య సారథిర్భగవానజః గణేశ్వరాశ్ చ తే సర్వే వివిధాయుధపాణయః
ఆయన వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అతని రథసారధి అజన్ముడైన భగవంతుడు. ఆ గణనాయకులందరూ వివిధ ఆయుధాలు పట్టుకుని అతనితో కలిసి వెళ్లారు.
విమానైర్విశ్వతో భద్రైస్ తమన్వయురథో సురాః హిమవచ్ఛిఖరే రమ్యే హేమశృఙ్గే సుశోభనే
దేవతలు అందరూ మంగళకరమైన విమానాల్లో అన్ని దిశలకూ వెళ్ళి, హిమవంతపు అందమైన శిఖరంపై ఉన్న మెరిసే బంగారు కొండపై ఆయన వెంటపడ్డారు.
యజ్ఞవాటస్ తథా తస్య గఙ్గాద్వారసమీపతః తద్దేశే చైవ విఖ్యాతం శుభం కనఖలం ద్విజాః
ఆ గంగ ద్వారానికి దగ్గరగా యజ్ఞవాటిక ఉంది. ఆ ప్రాంతంలో, ఓ ద్విజులారా, ప్రసిద్ధమైన, మంగళకరమైన కనఖళం ఉంది.
దగ్ధుం వై ప్రేషితశ్చాసౌ భగవాన్ పరమేష్ఠినా తదోత్పాతో బభూవాథ లోకానాం భయశంసనః
అప్పుడు పరమేశ్వరుని ఆజ్ఞతో ఆ భద్రుడు యజ్ఞాన్ని కాల్చడానికి పంపించబడ్డాడు. దాంతో భయంకరమైన అపశకునం ఏర్పడి, లోకాలకు భయాన్ని కలిగించింది.
పర్వతాశ్ చ వ్యశీర్యన్త ప్రచకమ్పే వసుంధరా మరుతశ్ చాప్య్ అఘూర్ణన్త చుక్షుభే మకరాలయః
పర్వతాలు చీలిపోయాయి, భూమి కంపించింది, గాలులు బలంగా ఊదాయి, సముద్రాల నివాసం కూడా కలతచెందింది.
అగ్నయో నైవ దీప్యన్తి న చ దీప్యతి భాస్కరః గ్రహాశ్ చ న ప్రకాశ్యన్తే న దేవా న చ దానవాః
అగ్నులు మండలేదు, సూర్యుడు ప్రకాశించలేదు, గ్రహాలు వెలుగు ఇవ్వలేదు, దేవతలు గానీ, దానవులు గానీ కనబడలేదు.
తతః క్షణాత్ ప్రవిశ్యైవ యజ్ఞవాటం మహాత్మనః రోమజైః సహితో భద్రః కాలాగ్నిరివచాపరః
తర్వాత, ఒక్క క్షణంలోనే భద్రుడు భైరవ గణాలతో కలిసి ఆ మహాత్ముని యజ్ఞవాటికలోకి ప్రవేశించాడు. అతడు మరణాగ్ని లా కనిపించాడు.
ఉవాచ భద్రో భగవాన్ దక్షం చామితతేజసమ్ సంపర్కాదేవ దక్షాద్య మునీన్దేవాన్ పినాకినా
ఆ భద్రుడు, అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న దక్షుని చూచి ఇలా అన్నాడు: 'పినాకిని సన్నిహితమవ్వడమే వల్ల, ఓ దక్షా, నువ్వు, మునులు, దేవతలు—'
దగ్ధుం సంప్రేషితశ్ చాహం భవన్తం సమునీశ్వరైః ఇత్యుక్త్వా యజ్ఞశాలాం తాం దదాహ గణపుఙ్గవః
'నిన్ను మునీశ్వరులతో కలిసి కాల్చమని నన్ను పంపించారు.' అని చెప్పి, ఆ గణాధిపతి ఆ యజ్ఞశాలని దహించేశాడు.
గణేశ్వరాశ్ చ సంక్రుద్ధా యూపానుత్పాట్య చిక్షిపుః ప్రస్తోత్రా సహ హోత్రా చ దగ్ధం చైవ గణేశ్వరైః
కోపంతో ఉన్న గణాధిపతులు యజ్ఞపు స్తంభాలను పీకి విసిరేశారు. ప్రస్తోతారులు, హోతారులతో పాటు వారందరినీ గణాధిపతులు కాల్చేశారు.
గృహీత్వా గణపాః సర్వాన్ గఙ్గాస్రోతసి చిక్షిపుః వీరభద్రో మహాతేజాః శక్రస్యోద్యచ్ఛతః కరమ్
గణాలు అందరినీ పట్టుకుని గంగానదిలో ప్రవాహంలో పడేశారు. మహాతేజస్సుతో ఉన్న వీరభద్రుడు ఇంద్రుడు ఎత్తిన చేయిని పట్టుకున్నాడు.
వ్యష్టమ్భయద్ అదీనాత్మా తథాన్యేషాం దివౌకసామ్ భగస్య నేత్రే చోత్పాట్య కరజాగ్రేణ లీలయా
ఆ భయములేని వీరభద్రుడు దానిని అడ్డేశాడు, ఇతర దేవతల చేతులను కూడా అలా చేశాడు. భగుడి కళ్ళను వేళ్లతో సులభంగా పీకి వేసాడు.
నిహత్య ముష్టినా దన్తాన్ పూష్ణశ్చైవం న్యపాతయత్ తథా చన్ద్రమసం దేవం పాదాఙ్గుష్ఠేన లీలయా
ఒక గుద్దుతో పూషణుని పళ్ళను కొట్టి పడగొట్టాడు. అలాగే, తన పాదపు బొటనవేలితో చంద్రుడిని కూడా సులభంగా నేలకూల్చాడు.
ఘర్షయామాస భగవాన్ వీరభద్రః ప్రతాపవాన్ చిఛేద చ శిరస్తస్య శక్రస్య భగవాన్ప్రభోః
వీరభద్రుడు తన పరాక్రమంతో ఇంద్రుని నెత్తిని తలవంచి, ఖడ్గంతో అతని తల నరికేశాడు.
వహ్నేర్హస్తద్వయం ఛిత్త్వా జిహ్వాముత్పాట్య లీలయా జఘాన మూర్ధ్ని పాదేన వీరభద్రో మహాబలః
అగ్నిదేవుని రెండు చేతులను నరికేసి, నాలుకను సులభంగా పీకి, ఆ మహాబలుడు వీరభద్రుడు అతని తలపై కాలితో కొట్టాడు.
యమస్య దణ్డం భగవాన్ ప్రచిఛేద స్వయం ప్రభుః జఘాన దేవమీశానం త్రిశూలేన మహాబలమ్
భగవంతుడు స్వయంగా యముని దండాన్ని నరికేశాడు. మహాబలుడు ఇశానుని త్రిశూలంతో గాయపరిచాడు.
త్రయస్త్రింశత్సురానేవం వినిహత్యాప్రయత్నతః త్రయశ్ చ త్రిశతం తేషాం త్రిసాహస్రం చ లీలయా
అలా, వీరభద్రుడు శ్రమ లేకుండా ముప్పత్తుమూడు దేవతలను, మూడువందల మందిని, మూడు వేల మందిని సులభంగా సంహరించాడు.
త్రయం చైవ సురేన్ద్రాణాం జఘాన చ మునీశ్వరాన్ అన్యాంశ్ చ దేవాన్ దేవో ఽసౌ సర్వాన్యుద్ధాయ సంస్థితాన్
అతడు మూడుగురు దేవేంద్రులను, మునీశ్వరులను, యుద్ధానికి వచ్చిన ఇతర దేవతలను కూడా సంహరించాడు.
జఘాన భగవాన్ రుద్రః ఖడ్గముష్ట్యాదిసాయకైః అథ విష్ణుర్మహాతేజాశ్ చక్రమ్ ఉద్యమ్య మూర్ఛితః
భగవంతుడు రుద్రుడు ఖడ్గాలు, గుద్దులు, బాణాలతో వారిని సంహరించాడు. అప్పుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న విష్ణువు చక్రాన్ని ఎత్తి కోపంగా మారాడు.
యుయోధ భగవాంస్తేన రుద్రేణ సహ మాధవః తయోః సమభవద్యుద్ధం సుఘోరం రోమహర్షణమ్
ఆ సమయంలో మాధవుడు రుద్రునితో కలసి యుద్ధం చేశాడు. వారి ఇద్దరి మధ్య జరిగిన యుద్ధం భయంకరంగా, ఒళ్ళు గగుర్పొడిచేలా ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసింది.
విష్ణోర్యోగబలాత్తస్య దివ్యదేహాః సుదారుణాః
విష్ణువు తన యోగబలంతో అనేక భయంకరమైన దివ్యరూపాలను ప్రదర్శించాడు.
శఙ్ఖచక్రగదాహస్తా అసంఖ్యాతాశ్ చ జజ్ఞిరే తాన్సర్వానపి దేవో ఽసౌ నారాయణసమప్రభాన్
శంఖం, చక్రం, గదా చేత పట్టుకున్న అనేక రూపాలు అవతరించాయి. అవన్నీ నారాయణుడి తేజస్సుతో ప్రకాశించాయి.
నిహత్య గదయా విష్ణుం తాడయామాస మూర్ధని తతశ్చోరసి తం దేవం లీలయైవ రణాజిరే
దేవుడు తన గదాతో విష్ణువును తలపై కొట్టాడు. వెంటనే యుద్ధరంగంలో అతని ఛాతిపై కూడా ఆటగా మళ్లీ దెబ్బతీశాడు.
పపాత చ తదా భూమౌ విసంజ్ఞః పురుషోత్తమః పునరుత్థాయ తం హన్తుం చక్రముద్యమ్య స ప్రభుః
ఆ సమయంలో పురుషోత్తముడు స్పృహ తప్పి నేలపై పడిపోయాడు. మళ్లీ లేచి, ఆ ప్రభువు తన చక్రాన్ని ఎత్తి అతన్ని సంహరించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
క్రోధరక్తేక్షణః శ్రీమాన్ అతిష్ఠత్ పురుషర్షభః తస్య చక్రం చ యద్రౌద్రం కాలాదిత్యసమప్రభమ్
కోపంతో కళ్లల్లో రక్తం పొంగిన ఆ మహాత్ముడు నిలువునా నిలబడ్డాడు. అతని భయంకరమైన చక్రం కాలాంతక సూర్యునిలా ప్రకాశించింది.