లిఙ్గపురాణమ్

సంభవః సూచితో దేవ్యాస్ త్వయా సూత మహామతే సవిస్తరం వదస్వాద్య సతీత్వే చ యథాతథమ్

ఓ మహామతి సూతా! దేవీ యొక్క ఆవిర్భావాన్ని నువ్వు సూచించావు. ఇప్పుడు ఆమె సతీగా ఎలా జన్మించింది, నిజంగా జరిగినట్లు వివరంగా చెప్పు.

మేనాజత్వం మహాదేవ్యా దక్షయజ్ఞవిమర్దనమ్ విష్ణునా చ కథం దత్తా దేవదేవాయ శంభవే

మేనా ఎలా మహాదేవిగా మారింది? దక్షయజ్ఞం ఎలా నాశనం అయింది? విష్ణువు ఎలా దేవదేవుడైన శంభువుకు ఆమెను ఇచ్చాడు?

కల్యాణం వా కథం తస్య వక్తుమర్హసి సాంప్రతమ్ తేషాం తద్వచనం శ్రుత్వా సూతః పౌరాణికోత్తమః

ఆమెకు మంగళం ఎలా కలిగింది? ఇదంతా ఇప్పుడు వివరంగా చెప్పాలి. వారి మాటలు విని, పురాణాలలో ప్రఖ్యాతుడైన సూతుడు

సంభవం చ మహాదేవ్యాః ప్రాహ తేషాం మహాత్మనామ్ బ్రహ్మణా కథితం పూర్వం దణ్డినే తత్ సువిస్తరమ్

ఆ మహాత్ములకు మహాదేవి ఆవిర్భావాన్ని, బ్రహ్మదేవుడు ముందుగా దండినికి చెప్పిన విధంగా, పూర్తిగా వివరించాడు.

యుష్మాభిర్ వై కుమారాయ తేన వ్యాసాయ ధీమతే తస్మాదహముపశ్రుత్య ప్రవదామి సువిస్తరమ్

మీరు ఆ కథను కుమారుడికి చెప్పారు, ఆయన ధీమంతుడైన వ్యాసునికి చెప్పారు. అందువల్ల, నేను వినిపించి, ఇప్పుడు పూర్తిగా వివరంగా చెబుతున్నాను.

వచనాద్వో మహాభాగాః ప్రణమ్యోమాం తథా భవమ్ సా భగాఖ్యా జగద్ధాత్రీ లిఙ్గమూర్తేస్త్రివేదికా

మీ ఆజ్ఞతో, మహాభాగ్యశాలులారా! నేను ఉమాదేవి, భవుడికి నమస్కరిస్తున్నాను. ఆమె భగ అనే పేరుతో, జగత్తును పోషించే త్రివేధి లింగమూర్తి.

లిఙ్గస్తు భగవాన్ద్వాభ్యాం జగత్సృష్టిర్ద్విజోత్తమాః లిఙ్గమూర్తిః శివో జ్యోతిస్ తమసశ్చోపరి స్థితః

ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా! లింగమూర్తి భగవంతుడు ఈ ఇద్దరితో కలసి జగత్తును సృష్టించేవాడు. లింగరూపమైన శివుడు, అంధకారానికి పైగా వెలుగుగా నిలిచాడు.

లిఙ్గవేదిసమాయోగాద్ అర్ధనారీశ్వరోభవత్ బ్రహ్మాణం విదధే దేవమ్ అగ్రే పుత్రం చతుర్ముఖమ్

లింగవేదిక కలయికతో అర్ధనారీశ్వరుడు అవతరించాడు. మొదటగా తన కుమారుడైన నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మను సృష్టించాడు.

ప్రాహిణోతి స్మ తస్యైవ జ్ఞానం జ్ఞానమయో హరః విశ్వాధికో ఽసౌ భగవాన్ అర్ధనారీశ్వరో విభుః

జ్ఞానరూపుడైన హరుడు అతనికి జ్ఞానం ఇచ్చాడు. ఆ అర్ధనారీశ్వరుడు, సర్వవ్యాపకుడైన భగవంతుడు, ఈ జగత్తుకు మించినవాడు.

హిరణ్యగర్భం తం దేవో జాయమానమపశ్యత సో ఽపి రుద్రం మహాదేవం బ్రహ్మాపశ్యత శఙ్కరమ్

దేవుడు హిరణ్యగర్భుడి జననాన్ని చూశాడు. ఆ బ్రహ్మ కూడా మహాదేవుడైన రుద్రుడిని, శంకరుడిని దర్శించాడు.

తం దృష్ట్వా సంస్థితం దేవమ్ అర్ధనారీశ్వరం ప్రభుమ్ తుష్టావ వాగ్భిర్ ఇష్టాభిర్ వరదం వారిజోద్భవః

అర్ధనారీశ్వరుడైన ఆ ప్రభువును అక్కడ నిలుచున్నట్టు చూసి, పద్మంలో జన్మించిన బ్రహ్మ, వరదాత అయిన ఆయనను ఇష్టమైన మాటలతో స్తుతించాడు.

విభజస్వేతి విశ్వేశం విశ్వాత్మానమజో విభుః ససర్జ దేవీం వామాఙ్గాత్ పత్నీం చైవాత్మనః సమామ్

అజన్ముడైన సర్వవ్యాపి జగదీశ్వరుడు, 'నీను విడగొట్టు' అని చెప్పి, తన ఎడమ భాగం నుండి తాను సమానమైన దేవిని, తన భార్యను సృష్టించాడు.

శ్రద్ధా హ్యస్య శుభా పత్నీ తతః పుంసః పురాతనీ సైవాజ్ఞయా విభోర్దేవీ దక్షపుత్రీ బభూవ హ

ఆ పురాతన పురుషునికి శ్రద్ధ అనే శుభలక్షణమయిన భార్య ఉండేది. భగవంతుని ఆజ్ఞతో ఆ దేవి దక్షుని కుమార్తెగా జన్మించింది.

సతీసంజ్ఞా తదా సా వై రుద్రమేవాశ్రితా పతిమ్ దక్షం వినిన్ద్య కాలేన దేవీ మైనా హ్యభూత్పునః

ఆమె సతీ అనే పేరుతో రుద్రుడిని మాత్రమే భర్తగా స్వీకరించింది. దక్షుని నిందించి, కాలక్రమంలో ఆ దేవి మళ్లీ మేనాదేవిగా జన్మించింది.

నారదస్యైవ దక్షో ఽపి శాపాదేవం వినిన్ద్య చ అవజ్ఞాదుర్మదో దక్షో దేవదేవముమాపతిమ్

నారదుని శాపంతో, దక్షుడు కూడా అహంకారం, అవమానంతో దేవదేవుడైన ఉమాపతిని తక్కువగా చూసి నిందించాడు.

అనాదృత్య కృతిం జ్ఞాత్వా సతీ దక్షేణ తత్క్షణాత్ భస్మీకృత్వాత్మనో దేహం యోగమార్గేణ సా పునః

దక్షుడు చేసిన అవమానాన్ని తెలుసుకున్న సతీ, వెంటనే యోగమార్గంతో తన శరీరాన్ని బూడిదగా మార్చుకుంది.

బభూవ పార్వతీ దేవీ తపసా చ గిరేః ప్రభోః జ్ఞాత్వైతద్భగవాన్ భర్గో దదాహ రుషితః ప్రభుః

ఆమె పర్వతాధిపతికి కుమార్తెగా తపస్సుతో పార్వతిగా జన్మించింది. ఇది తెలుసుకున్న భగవంతుడు భర్గుడు, కోపంతో ఆ యజ్ఞాన్ని కాల్చేశాడు.

దక్షస్య విపులం యజ్ఞం చ్యావనేర్ వచనాదపి చ్యవనస్య సుతో ధీమాన్ దధీచ ఇతి విశ్రుతః

చ్యవనుని మాటతో, దక్షుని గొప్ప యజ్ఞం నాశనం అయింది. చ్యవనుని కుమారుడు, ధీమంతుడైన దధీచి అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందాడు.

విజిత్య విష్ణుం సమరే ప్రసాదాత్ త్ర్యంబకస్య చ విష్ణునా లోకపాలాంశ్ చ శశాప చ మునీశ్వరః

త్ర్యంబకుని అనుగ్రహంతో యుద్ధంలో విష్ణువును జయించిన మునీశ్వరుడు, విష్ణువుని మరియు లోకపాలులను శపించాడు.

రుద్రస్య క్రోధజేనైవ వహ్నినా హవిషా సురాః వినాశో వై క్షణాదేవ మాయయా శఙ్కరస్య వై

రుద్రుని కోపంతో పుట్టిన అగ్నితో, హవిస్సుతో కూడిన యజ్ఞంలో దేవతలు శంకరుని మాయవశంగా క్షణంలోనే నాశనం అయ్యారు.

విజిత్య విష్ణునా సార్ధం భగవాన్పరమేశ్వరః సర్వాన్దధీచవచనాత్ కథం భేజే మహేశ్వరః

విష్ణుతో కలిసి జయించిన పరమేశ్వరుడు, దధీచి మాట ప్రకారం మహేశ్వరుడు ఎలా ప్రవర్తించాడో చెప్పు.

దక్షయజ్ఞే సువిపులే దేవాన్ విష్ణుపురోగమాన్ దదాహ భగవాన్ రుద్రః సర్వాన్ మునిగణాన్ అపి

దక్షుని గొప్ప యజ్ఞంలో, విష్ణువు ముందుండగా, భగవంతుడైన రుద్రుడు దేవతలందరిని, మునుల గణాలనూ కాల్చేశాడు.

భద్రో నామ గణస్తేన ప్రేషితః పరమేష్ఠినా విప్రయోగేన దేవ్యా వై దుఃసహేనైవ సువ్రతాః

దేవిని విడిచిపోవడం తట్టుకోలేక, పరమేశ్వరుడు భద్ర అనే గణాన్ని పంపాడు, ఓ దీక్షతో ఉన్నవారూ!

సో ఽసృజద్ వీరభద్రశ్ చ గణేశాన్రోమజాఞ్ఛుభాన్ గణేశ్వరైః సమారుహ్య రథం భద్రః ప్రతాపవాన్

ఆయన వీరభద్రుడిని, తన జుట్టు నుండి పుట్టిన శుభమైన గణనాయకులను సృష్టించాడు. భద్రుడు, పరాక్రమశాలి, ఆ గణనాయకులతో రథంపై ఎక్కాడు.

గన్తుం చక్రే మతిం యస్య సారథిర్భగవానజః గణేశ్వరాశ్ చ తే సర్వే వివిధాయుధపాణయః

ఆయన వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అతని రథసారధి అజన్ముడైన భగవంతుడు. ఆ గణనాయకులందరూ వివిధ ఆయుధాలు పట్టుకుని అతనితో కలిసి వెళ్లారు.

విమానైర్విశ్వతో భద్రైస్ తమన్వయురథో సురాః హిమవచ్ఛిఖరే రమ్యే హేమశృఙ్గే సుశోభనే

దేవతలు అందరూ మంగళకరమైన విమానాల్లో అన్ని దిశలకూ వెళ్ళి, హిమవంతపు అందమైన శిఖరంపై ఉన్న మెరిసే బంగారు కొండపై ఆయన వెంటపడ్డారు.

యజ్ఞవాటస్ తథా తస్య గఙ్గాద్వారసమీపతః తద్దేశే చైవ విఖ్యాతం శుభం కనఖలం ద్విజాః

ఆ గంగ ద్వారానికి దగ్గరగా యజ్ఞవాటిక ఉంది. ఆ ప్రాంతంలో, ఓ ద్విజులారా, ప్రసిద్ధమైన, మంగళకరమైన కనఖళం ఉంది.

దగ్ధుం వై ప్రేషితశ్చాసౌ భగవాన్ పరమేష్ఠినా తదోత్పాతో బభూవాథ లోకానాం భయశంసనః

అప్పుడు పరమేశ్వరుని ఆజ్ఞతో ఆ భద్రుడు యజ్ఞాన్ని కాల్చడానికి పంపించబడ్డాడు. దాంతో భయంకరమైన అపశకునం ఏర్పడి, లోకాలకు భయాన్ని కలిగించింది.

పర్వతాశ్ చ వ్యశీర్యన్త ప్రచకమ్పే వసుంధరా మరుతశ్ చాప్య్ అఘూర్ణన్త చుక్షుభే మకరాలయః

పర్వతాలు చీలిపోయాయి, భూమి కంపించింది, గాలులు బలంగా ఊదాయి, సముద్రాల నివాసం కూడా కలతచెందింది.