అహోరాత్రోషితః స్నాతః పిబేత్కూర్చం శివాగ్రతః బ్రాహ్మం బ్రహ్మజపం కుర్యాద్ ఆచమ్య చ యథావిధి
ఒక రోజు, ఒక రాత్రి ఉపవాసం చేసి, స్నానం చేసి, శివుని ముందు కుశమిశ్రమాన్ని సేవించాలి. బ్రహ్మమంత్రాన్ని జపించి, నియమంగా ఆచమనం చేయాలి.
ఏవం కృత్వా కృతఘ్నో ఽపి బ్రహ్మహా భ్రూణహా తథా వీరహా గురుఘాతీ చ మిత్రవిశ్వాసఘాతకః
ఇలా చేసినవాడు బ్రాహ్మణ హత్య, గర్భహత్య, వీరహత్య, గురువు హత్య, స్నేహితుని విశ్వాసాన్ని ద్రోహించినా కూడా —
స్తేయీ సువర్ణస్తేయీ చ గురుతల్పరతః సదా మద్యపో వృషలీసక్తః పరదారవిధర్షకః
దొంగ, బంగారం దొంగ, గురువు భార్యను అపహరించినవాడు, ఎప్పుడూ మద్యం తాగేవాడు, నీచస్త్రీలతో మమకారం కలిగినవాడు, పరస్త్రీని లైంగికంగా వేధించినవాడు అయినా —
బ్రహ్మస్వహా తథా గోఘ్నో మాతృహా పితృహా తథా దేవప్రచ్యావకశ్చైవ లిఙ్గప్రధ్వంసకస్ తథా
వేదహోమాన్ని ధ్వంసించినవాడు, ఆవును హత్య చేసినవాడు, తల్లిని లేదా తండ్రిని హత్య చేసినవాడు, దేవతలను తొలగించినవాడు, లింగాన్ని ధ్వంసించినవాడు అయినా —
తథాన్యాని చ పాపాని మానసాని ద్విజో యది వాచికాని తథాన్యాని కాయికాని సహస్రశః
ఇంకా ఇతర పాపాలు, మనసుతో, వాక్కుతో, శరీరంతో చేసినవి, వేర్వేరు వేల పాపాలు చేసినా కూడా —
కృత్వా విముచ్యతే సద్యో జన్మాన్తరశతైరపి ఏతద్రహస్యం కథితమ్ అఘోరేశప్రసంగతః
ఇలా చేసినవాడు వంద జన్మల పాపాల నుండి కూడా వెంటనే విముక్తి పొందుతాడు. ఈ రహస్యాన్ని అఘోరేశుని కృపవల్ల చెప్పాను.
తస్మాజ్జపేద్ద్విజో నిత్యం సర్వపాపవిశుద్ధయే
అందువల్ల, ద్విజుడు ఎల్లప్పుడూ అన్ని పాపాల నుండి పవిత్రత కోసం జపం చేయాలి.
అథాన్యో బ్రహ్మణః కల్పో వర్తతే మునిపుఙ్గవాః విశ్వరూప ఇతి ఖ్యాతో నామతః పరమాద్భుతః
మహర్షులారా! ఇప్పుడు బ్రహ్మదేవుని మరో కల్పం గురించి చెబుతాను. అది 'విశ్వరూప' అని ప్రసిద్ధి చెందినది, అద్భుతమైనది.
వినివృత్తే తు సంహారే పునః సృష్టే చరాచరే బ్రహ్మణః పుత్రకామస్య ధ్యాయతః పరమేష్ఠినః
ప్రళయం ముగిసిన తరువాత, సృష్టి మళ్లీ మొదలయ్యింది. అప్పుడూ, కుమారులను కోరుకున్న బ్రహ్మ దేవుడు పరమేశ్వరుని ధ్యానం చేశాడు.
ప్రాదుర్భూతా మహానాదా విశ్వరూపా సరస్వతీ విశ్వమాల్యాంబరధరా విశ్వయజ్ఞోపవీతినీ
ఆ సమయంలో, విశ్వరూపిణి అయిన మహానాదం, అంటే సరస్వతి, విశ్వమాలలు ధరించి, విశ్వ వస్త్రాలు కట్టుకుని, విశ్వయజ్ఞానికి యజ్ఞోపవీతం ధరించి ప్రత్యక్షమైంది.
విశ్వోష్ణీషా విశ్వగన్ధా విశ్వమాతా మహోష్ఠికా తథావిధం స భగవాన్ ఈశానం పరమేశ్వరమ్
ఆమె విశ్వపు పాగాను ధరించింది, విశ్వపు సువాసన కలిగి ఉంది, సమస్త లోకానికి తల్లి, గొప్ప తేనెటీగలా ఉంది. అటువంటి రూపంలో ఆ భగవంతుడు పరమేశ్వరుడైన ఈశానుని ధ్యానం చేశాడు.
శుద్ధస్ఫటికసంకాశం సర్వాభరణభూషితమ్ అథ తం మనసా ధ్యాత్వా యుక్తాత్మా వై పితామహః
శుద్ధమైన స్ఫటికంలా ప్రకాశిస్తూ, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉన్న పరమేశ్వరుని, పితామహుడు ఏకాగ్రతతో మనసులో ధ్యానం చేశాడు.
వవన్దే దేవమీశానం సర్వేశం సర్వగం ప్రభుమ్ ఓమీశాన నమస్తే ఽస్తు మహాదేవ నమో ఽస్తు తే
అతడు దేవతల అధిపతియైన ఈశానుని, సమస్తానికి అధిపతిని, సర్వవ్యాపకుడైన ప్రభువును పూజించాడు: 'ఓం ఈశానా! నీకు నమస్కారం. మహాదేవా! నీకు నమస్కారం.'
నమో ఽస్తు సర్వవిద్యానామ్ ఈశాన పరమేశ్వర నమో ఽస్తు సర్వభూతానామ్ ఈశాన వృషవాహన
సర్వ విద్యలకు అధిపతివైన ఈశానా పరమేశ్వరా! నీకు నమస్కారం. సమస్త భూతాలకు ఈశానా, వృషభధ్వజా! నీకు నమస్కారం.
బ్రహ్మణో ఽధిపతే తుభ్యం బ్రహ్మణే బ్రహ్మరూపిణే నమో బ్రహ్మాధిపతయే శివం మే ఽస్తు సదాశివ
బ్రహ్మకు అధిపతివైనవాడా! నీకు నమస్కారం. బ్రహ్మస్వరూపుడవైనవాడా! బ్రహ్మాధిపతివైన శివా! నా కోసం ఎప్పుడూ శుభముగా ఉండాలి, సదాశివా!
ఓఙ్కారమూర్తే దేవేశ సద్యోజాత నమోనమః ప్రపద్యే త్వాం ప్రపన్నో ఽస్మి సద్యోజాతాయ వై నమః
ఓ దేవతల అధిపతీ! ఓంకారమూర్తీ! సద్యోజాతా! నీకు పునఃపునః నమస్కారం. నేను నిన్ను శరణు పొందాను. సద్యోజాతుడికి నమస్కారం.
అభవే చ భవే తుభ్యం తథా నాతిభవే నమః భవోద్భవ భవేశాన మాం భజస్వ మహాద్యుతే
లేకపోయినప్పుడు, ఉండినప్పుడు, అలాగే మరీ ఎక్కువగా లేనప్పుడు కూడా నీకు నమస్కారం. భవోద్భవా! భవేశానా! మహాతేజస్సుతో నన్ను కరుణించు.
వామదేవ నమస్తుభ్యం జ్యేష్ఠాయ వరదాయ చ నమో రుద్రాయ కాలాయ కలనాయ నమో నమః
వామదేవా! నీకు నమస్కారం. పెద్దవాడవు, వరాలిచ్చేవాడవు. రుద్రా! కాలా! కాలాన్ని కొలిచేవాడా! నీకు పునఃపునః నమస్కారం.
నమో వికరణాయైవ కాలవర్ణాయ వర్ణినే బలాయ బలినాం నిత్యం సదా వికరణాయ తే
వికరణా! కాలవర్ణుడా! రంగులవాడా! బలవంతుడా! బలవంతుల్లో ఎప్పుడూ ఉన్నవాడా! నీకు ఎల్లప్పుడూ నమస్కారం, వికరణా!
బలప్రమథనాయైవ బలినే బ్రహ్మరూపిణే సర్వభూతేశ్వరేశాయ భూతానాం దమనాయ చ
బలాన్ని నశింపజేసేవాడా! బలవంతుడా! బ్రహ్మస్వరూపుడా! సమస్త భూతాలకు అధిపతివా! భూతాలను శాంతిపర్చేవాడా! నీకు నమస్కారం.
మనోన్మనాయ దేవాయ నమస్తుభ్యం మహాద్యుతే వామదేవాయ వామాయ నమస్తుభ్యం మహాత్మనే
ఉన్నతమైన మనస్సు కలిగిన దేవా! మహాతేజస్సుతో ఉన్నవాడా! వామదేవా! మృదువైనవాడా! మహాత్ముడా! నీకు నమస్కారం.
జ్యేష్ఠాయ చైవ శ్రేష్ఠాయ రుద్రాయ వరదాయ చ కాలహన్త్రే నమస్తుభ్యం నమస్తుభ్యం మహాత్మనే
పెద్దవాడవు, శ్రేష్ఠుడవు, రుద్రుడవు, వరాలిచ్చేవాడవు, కాలాన్ని నశింపజేసేవాడవు, మహాత్ముడవు! నీకు నమస్కారం.
ఇతి స్తవేన దేవేశం ననామ వృషభధ్వజమ్ యః పఠేత్ సకృదేవేహ బ్రహ్మలోకం గమిష్యతి
ఇలా ఈ స్తోత్రంతో వృషభధ్వజుడైన దేవతల అధిపతిని పూజించాడు. ఎవరు దీనిని ఒక్కసారి చదువుతారో వారు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతారు.
శ్రావయేద్వా ద్విజాన్ శ్రాద్ధే స యాతి పరమాం గతిమ్ ఏవం ధ్యానగతం తత్ర ప్రణమన్తం పితామహమ్
లేదా, ఎవరు దీన్ని శ్రాద్ధ సమయంలో ద్విజులకు వినిపిస్తారో వారు పరమగతిని పొందుతారు. అలా, అక్కడ పితామహుడు ధ్యానంలో లీనమై నమస్కరిస్తూ ఉన్నాడు.
ఉవాచ భగవానీశః ప్రీతో ఽహం తే కిమిచ్ఛసి తతస్తు ప్రణతో భూత్వా వాగ్విశుద్ధం మహేశ్వరమ్
అప్పుడు భగవంతుడైన ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను నీవల్ల సంతోషించాను. నీవు ఏమి కోరుకుంటున్నావు?' అప్పుడు పితామహుడు నమస్కరించి, శుద్ధమైన మాటలతో మహేశ్వరుని అడిగాడు.
ఉవాచ భగవాన్ రుద్రం ప్రీతం ప్రీతేన చేతసా యదిదం విశ్వరూపం తే విశ్వగౌః శ్రేయసీశ్వరీ
భగవంతుడు సంతోషంతో రుద్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'నీ విశ్వరూపం, విశ్వగావు, అత్యంత శుభదాయకమైన పాలకురాలు.'
ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామి యథేయం పరమేశ్వర కైషా భగవతీ దేవీ చతుష్పాదా చతుర్ముఖీ
పరమేశ్వరా! ఈ మహాదేవి ఎవరో, నలుగురు ముఖాలు, నలుగు కాళ్లు కలిగి ఉన్న ఈ భగవతిని గురించి తెలుసుకోవాలని నాకు ఆసక్తి కలిగింది.
చతుఃశృఙ్గీ చతుర్వక్త్రా చతుర్దంష్ట్రా చతుఃస్తనీ చతుర్హస్తా చతుర్నేత్రా విశ్వరూపా కథం స్మృతా
ఈమె నలుగు కొమ్ములు, నలుగు నోర్లు, నలుగు దంతాలు, నలుగు వక్షోజాలు, నలుగు చేతులు, నలుగు కళ్ళు కలిగి, జగత్తు అంతా రూపంగా ఎలా చెప్పబడింది?
కింనామగోత్రా కస్యేయం కింవీర్యా చాపి కర్మతః తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా దేవదేవో వృషధ్వజః
ఈమె పేరు ఏమిటి? వంశం ఏది? ఎవరి అమ్మాయో? శక్తి, కార్యాలు ఏమిటి? ఇలా అడిగినప్పుడు దేవతలలో అధిపతి అయిన వృషధ్వజుడు
ప్రాహ దేవవృషం బ్రహ్మా బ్రహ్మాణం చాత్మసంభవమ్ రహస్యం సర్వమన్త్రాణాం పావనం పుష్టివర్ధనమ్
దివ్యమైన వృషభునికీ, ఆత్మసంభూతుడైన బ్రహ్మకీ, అన్ని మంత్రాల రహస్యాన్ని, పవిత్రతను, పోషణను కలిగించే విషయాన్ని చెప్పాడు.