లిఙ్గపురాణమ్

నిర్లేపో నిష్ప్రపఞ్చాత్మా నిర్వ్యగ్రో వ్యగ్రనాశనః స్తవ్యస్తవప్రియః స్తోతా వ్యాసమూర్తిరనాకులః

మచ్చలు అంటని వాడు, ప్రపంచానికి అతీత స్వరూపుడు, కలవరపడని వాడు, కలవరాన్ని తొలగించేవాడు, స్తుతించదగినవాడు, స్తోత్రాలను ఇష్టపడేవాడు, స్తుతి చేసే వాడు, వ్యాసమూర్తి, కలవరము లేని వాడు.

నిరవద్యపదోపాయో విద్యారాశిరవిక్రమః ప్రశాన్తబుద్ధిరక్షుద్రః క్షుద్రహా నిత్యసున్దరః

నిర్దోషమైన ఫలితానికి మార్గం, జ్ఞానానికి నిలయం, ధైర్యంలో స్థిరమైనవాడు, ప్రశాంతమైన మనస్సు కలవాడు, చిన్నతనము లేని వాడు, చిన్నతనాన్ని తొలగించేవాడు, ఎప్పటికీ అందమైనవాడు.

ధైర్యాగ్ర్యధుర్యో ధాత్రీశః శాకల్యః శర్వరీపతిః పరమార్థగురుర్ దృష్టిర్ గురుర్ ఆశ్రితవత్సలః

ధైర్యంలో అగ్రగామి, భూమికి అధిపతి, విభాగాలలో నిపుణుడు, రాత్రికి అధిపతి, పరమార్థానికి గురువు, దృష్టి, గురువు, ఆశ్రయాన్ని కోరినవారికి స్నేహితుడు.

రసో రసజ్ఞః సర్వజ్ఞః సర్వసత్త్వావలంబనః ఏవం నామ్నాం సహస్రేణ తుష్టావ వృషభధ్వజమ్

రసం, రసాన్ని తెలిసినవాడు, అన్నీ తెలిసినవాడు, అన్ని జీవులకు ఆధారమైనవాడు; ఇలా వెయ్యి పేర్లతో వృషభధ్వజుడిని స్తుతించాడు.

స్నాపయామాస చ విభుః పూజయామాస పఙ్కజైః పరీక్షార్థం హరేః పూజాకమలేషు మహేశ్వరః

విశ్వేశ్వరుడు ఆయనను స్నానం చేయించి, కమలాలతో పూజ చేశాడు; హరిదేవుని పరీక్ష కోసం మహేశ్వరునికి కమలాలను సమర్పించాడు.

గోపయామాస కమలం తదైకం భువనేశ్వరః హృతపుష్పో హరిస్తత్ర కిమిదం త్వభ్యచిన్తయత్

అప్పుడు భువనేశ్వరుడు ఒక కమలాన్ని దాచిపెట్టాడు; పువ్వు లేకపోవడంతో హరిదేవుడు అక్కడ 'ఇది ఏమిటి?' అని ఆశ్చర్యపడ్డాడు.

జ్ఞాత్వా స్వనేత్రముద్ధృత్య సర్వసత్త్వావలమ్బనమ్ పూజయామాస భావేన నామ్నా తేన జగద్గురుమ్

అర్థమై, తన కన్నును తీసి, అన్ని జీవులకు ఆధారమైనవాడై, ఆ భక్తితో ఆ పేరుతో జగద్గురువును పూజించాడు.

తతస్తత్ర విభుర్దృష్ట్వా తథాభూతం హరో హరిమ్ తస్మాదవతతారాశు మణ్డలాత్పావకస్య చ

అప్పుడు భగవంతుడు హరిని అలా చూసి, హరుడు వెంటనే అగ్నిమండలం నుంచి దిగివచ్చాడు.

కోటిభాస్కరసంకాశం జటాముకుటమణ్డితమ్ జ్వాలామాలావృతం దివ్యం తీక్ష్ణదంష్ట్రం భయఙ్కరమ్

కోట్లాది సూర్యుల్లా ప్రకాశించే వాడు, జటాముకుటంతో అలంకరించబడ్డవాడు, అగ్నిమాలలతో చుట్టబడి, దివ్యుడు, పదునైన పళ్లతో, భయంకరంగా కనిపించే వాడు.

శూలటఙ్కగదాచక్రకున్తపాశధరం హరమ్ వరాదభయహస్తం చ ద్వీపిచర్మోత్తరీయకమ్

శూలం, గద, ముసల, చక్రం, కుంటం, పాశం ధరించిన హరుడు, వరద మరియు అభయహస్తంతో, పులిచర్మాన్ని పైదుస్తులుగా ధరించాడు.

ఇత్థంభూతం తదా దృష్ట్వా భవం భస్మవిభూషితమ్ హృష్టో నమశ్చకారాశు దేవదేవం జనార్దనః

భవుడిని అలా బస్మంతో అలంకరించబడినవాడిగా చూసి, జనార్దనుడు ఆనందంతో వెంటనే దేవదేవునికి నమస్కరించాడు.

దుద్రువుస్తం పరిక్రమ్య సేన్ద్రా దేవాస్త్రిలోచనమ్ చచాల బ్రహ్మభువనం చకమ్పే చ వసుంధరా

ఇంద్రుడితో కలసి దేవతలు ఆ త్రినేత్రుడిని చుట్టూ తిరిగి, భయంతో పరుగెత్తారు. బ్రహ్మలోకం కంపించిపోయింది, భూమి కూడా వణికిపోయింది.

దదాహ తేజస్తచ్ఛంభోః ప్రాన్తం వై శతయోజనమ్ అధస్తాచ్చోర్ధ్వతశ్చైవ హాహేత్యకృత భూతలే

శంభుని తేజస్సు పది కోట్ల యోజనాల వరకు పైకి, క్రిందికి, చుట్టూ అంతటా మండింది. భూమిపై 'అయ్యో!' అని అరుపులు వినిపించాయి.

తదా ప్రాహ మహాదేవః ప్రహసన్నివ శఙ్కరః సమ్ప్రేక్ష్య ప్రణయాద్విష్ణుం కృతాఞ్జలిపుటం స్థితమ్

అప్పుడు మహాదేవుడు శంకరుడు చిరునవ్వుతో, చేతులు జోడించి నిలబడ్డ విష్ణువును ప్రేమగా చూసి ఇలా అన్నాడు.

జ్ఞాతం మయేదమధునా దేవకార్యం జనార్దన సుదర్శనాఖ్యం చక్రం చ దదామి తవ శోభనమ్

జనార్దన, ఇప్పుడు నీ దైవ కార్యాన్ని నేను గ్రహించాను. సుదర్శనము అనే మహద్భాగ్యమైన చక్రాన్ని నీకు ఇస్తున్నాను.

యద్రూపం భవతా దృష్టం సర్వలోకభయంకరమ్ హితాయ తవ యత్నేన తవ భావాయ సువ్రత

నీకు కనిపించిన ఆ రూపం, అన్ని లోకాలకు భయంకరంగా ఉన్నా, నీ మేలు కోసమే, నీ స్వరూపానికి కలిసిరావడానికే ప్రकटమైంది, ఓ ధైర్యవంతుడా.

శాన్తం రణాజిరే విష్ణో దేవానాం దుఃఖసాధనమ్ శాన్తస్య చాస్త్రం శాన్తః స్యాచ్ ఛాన్తేనాస్త్రేణ కిం ఫలమ్

విష్ణువూ, యుద్ధంలో శాంతి ఉండటం దేవతలకు బాధను కలిగిస్తుంది. శాంతియుతమైన ఆయుధంతో శాంతి కలుగుతుంది కానీ దాని వల్ల ప్రయోజనం ఏముంటుంది?

శాన్తస్య సమరే చాస్త్రం శాన్తిరేవ తపస్వినామ్ యోద్ధుః శాన్త్యా బలచ్ఛేదః పరస్య బలవృద్ధిదః

యుద్ధంలో శాంతియుతుల ఆయుధం శాంతే. తపస్సు చేసే వారికి శాంతే బలంగా ఉంటుంది. యోధుడు శాంతితో శత్రువు బలాన్ని తగ్గించి తన బలాన్ని పెంచుకుంటాడు.

దేవైరశాన్తైర్యద్రూపం మదీయం భావయావ్యయమ్ కిమాయుధేన కార్యం వై యోద్ధుం దేవారిసూదన

దేవతలు శాంతిగా లేనప్పుడు నా అవినాశి రూపాన్ని ధ్యానించాలి. దేవత శత్రువులను సంహరించేవాడా, యుద్ధానికి ఆయుధం ఉపయోగం ఏమిటి?

క్షమా యుధి న కార్యం వై యోద్ధుం దేవారిసూదన అనాగతే వ్యతీతే చ దౌర్బల్యే స్వజనోత్కరే

దేవత శత్రువులను సంహరించేవాడా, యుద్ధంలో క్షమను పాటించకూడదు. భవిష్యత్తులోనైనా, గతంలోనైనా, బలహీనతలోనైనా, తనవారు చుట్టూ ఉన్నా కూడా కాదు.

అకాలికే త్వధర్మే చ అనర్థే వారిసూదన ఏవముక్త్వా దదౌ చక్రం సూర్యాయుతసమప్రభమ్

సరైన సమయం కానప్పుడు, ధర్మం లేనప్పుడు, అపాయంలోనూ, శత్రువులను సంహరించేవాడా, ఇలా చెప్పి, పది వేల సూర్యుల్లా ప్రకాశించే చక్రాన్ని ఇచ్చాడు.

నేత్రం చ నేతా జగతాం ప్రభుర్వై పద్మసన్నిభమ్ తదాప్రభృతి తం ప్రాహుః పద్మాక్షమితి సువ్రతమ్

లోకాలకు నాయకుడైన పద్మం లాంటి కంటి కూడా ఇచ్చాడు. అప్పటి నుంచి, ఓ ధైర్యవంతుడా, అతనిని 'పద్మాక్షుడు' అని పిలుస్తారు.

దత్త్వైనం నయనం చక్రం విష్ణవే నీలలోహితః పస్పర్శ చ కరాభ్యాం వై సుశుభాభ్యామువాచ హ

నీలలోహితుడు ఆ కంటి, చక్రాన్ని విష్ణువుకు ఇచ్చి, తన అందమైన చేతులతో స్పర్శించి ఇలా అన్నాడు.

వరదో ఽహం వరశ్రేష్ఠ వరాన్వరయ చేప్సితాన్ భక్త్యా వశీకృతో నూనం త్వయాహం పురుషోత్తమ

నేను వరాలిచ్చేవాడిని. నీవు కోరిన గొప్ప వరాలను అడుగు. నీ భక్తితో నన్ను పూర్తిగా వశపరిచావు, ఓ ఉత్తమ పురుషుడా.

ఇత్యుక్తో దేవదేవేన దేవదేవం ప్రణమ్య తమ్ త్వయి భక్తిర్మహాదేవ ప్రసీద వరముత్తమమ్

దేవతల దేవుడు ఇలా అనగానే, అతడు నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు — మహాదేవా, నీపై నాకు భక్తి కలగాలని, నాకు పరమ వరాన్ని దయచేయు.

నాన్యమిచ్ఛామి భక్తానామ్ ఆర్తయో నాస్తి యత్ప్రభో తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య దయావాన్ సుతరాం భవః

ప్రభూ, నీ భక్తులకు బాధలు ఉండవు. నాకు ఇంకేమీ కావాలి. అతని మాటలు విని, ఆయన మరింత దయతో నిండిపోయాడు.

పస్పర్శ చ దదౌ తస్మై శ్రద్ధాం శీతాంశుభూషణః ప్రాహ చైవం మహాదేవః పరమాత్మానమచ్యుతమ్

చల్లని చంద్రుడిని అలంకరించుకున్నవాడు అతనిని తాకి, విశ్వాసాన్ని ప్రసాదించాడు. మహాదేవుడు అచ్యుతునికి, పరమాత్ముడికి ఇలా అన్నాడు.

మయి భక్తశ్ చ వన్ద్యశ్ చ పూజ్యశ్చైవ సురాసురైః భవిష్యసి న సందేహో మత్ప్రసాదాత్సురోత్తమ

నా కృపతో, నీవు నా భక్తుడవుగా, దేవతలు, దానవులు అందరూ నిన్ను పూజిస్తారు, గౌరవిస్తారు. దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు, ఓ ఉత్తమ దేవతా.

యదా సతీ దక్షపుత్రీ వినిన్ద్యైవ సులోచనా మాతరం పితరం దక్షం భవిష్యతి సురేశ్వరీ

సతీ, దక్షుని కుమార్తె, సుందరమైన కళ్లతో తల్లి, తండ్రి అయిన దక్షుని నిందించినప్పుడు, ఆమె దేవతల రాణిగా అవుతుంది.