లిఙ్గపురాణమ్

వేధా ధాతా విధాతా చ అత్తా హర్తా చతుర్ముఖః కైలాసశిఖరావాసీ సర్వావాసీ సతాం గతిః

సృష్టికర్త, పోషకుడు, విధిని నిర్ణయించేవాడు, అన్నింటిని గ్రహించేవాడు, తీసుకునేవాడు, నాలుగు ముఖాలవాడు, కైలాస శిఖరంపై నివసించేవాడు, అన్నిచోట్లా ఉండేవాడు, సజ్జనులకు ఆశ్రయం.

హిరణ్యగర్భో హరిణః పురుషః పూర్వజః పితా భూతాలయో భూతపతిర్ భూతిదో భువనేశ్వరః

బంగారు గర్భంతో ఉన్నవాడు, మృగముద్రతో ఉన్నవాడు, పురుషుడు, ఆదికవి, తండ్రి, సమస్త భూతాలకు నివాసమైనవాడు, భూతాలకు అధిపతి, భూతాలను ప్రసాదించేవాడు, భువనాధిపతి.

సంయోగీ యోగవిద్బ్రహ్మ బ్రహ్మణ్యో బ్రాహ్మణప్రియః దేవప్రియో దేవనాథో దేవజ్ఞో దేవచిన్తకః

సంపర్కంతో ఉన్నవాడు, యోగాన్ని తెలిసినవాడు, బ్రహ్మ, బ్రహ్మను ఆరాధించే వాడు, బ్రాహ్మణులకు ప్రియుడు, దేవతలకు ప్రియుడు, దేవతల అధిపతి, దేవతలను తెలిసినవాడు, దేవతలను ధ్యానించే వాడు.

విషమాక్షః కలాధ్యక్షో వృషాఙ్కో వృషవర్ధనః నిర్మదో నిరహఙ్కారో నిర్మోహో నిరుపద్రవః

వికృత కళ్లతో ఉన్నవాడు, కళలకు అధిపతి, వృషభాన్ని గుర్తుగా ధరించినవాడు, వృషభాన్ని అభివృద్ధి చేసే వాడు, అహంకారం లేనివాడు, స్వీయాభిమానము లేనివాడు, మాయ లేనివాడు, కలహం లేనివాడు.

దర్పహా దర్పితో దృప్తః సర్వర్తుపరివర్తకః సప్తజిహ్వః సహస్రార్చిః స్నిగ్ధః ప్రకృతిదక్షిణః

అహంకారాన్ని నాశనం చేసే వాడు, గర్వంతో ఉన్నవాడు, బలవంతుడు, అన్ని ఋతువులను మార్చేవాడు, ఏడు నాలుకలవాడు, వెయ్యి కాంతులు వెదజల్లే వాడు, మృదువైనవాడు, ప్రకృతిలో నైపుణ్యం కలవాడు.

భూతభవ్యభవన్నాథః ప్రభవో భ్రాన్తినాశనః అర్థో ఽనర్థో మహాకోశః పరకార్యైకపణ్డితః

గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు అన్నిటికీ అధిపతి, సృష్టికి మూలము, మాయను తొలగించేవాడు, అర్థం, అనర్థం, గొప్ప ధనభాండాగారం, పరుల పనుల్లో నిపుణుడు.

నిష్కణ్టకః కృతానన్దో నిర్వ్యాజో వ్యాజమర్దనః సత్త్వవాన్ సాత్త్వికః సత్యకీర్తిస్తమ్భకృతాగమః

ముల్లు లేని వాడు, ఆనందాన్ని కలిగించేవాడు, మాయ లేని వాడు, మాయను నాశనం చేసే వాడు, సద్గుణాలు కలవాడు, సాత్వికుడు, నిజమైన కీర్తితో ఉన్నవాడు, ఆచార సంప్రదాయానికి నిలువెత్తు స్తంభం.

అకంపితో గుణగ్రాహీ నైకాత్మా నైకకర్మకృత్ సుప్రీతః సుముఖః సూక్ష్మః సుకరో దక్షిణో ఽనలః

అచలుడు, గుణాలను గ్రహించేవాడు, అనేక స్వరూపాలవాడు, అనేక కార్యాలు చేసే వాడు, సంతోషంగా ఉన్నవాడు, మంగళమయమైన ముఖం కలవాడు, సూక్ష్మ స్వరూపుడు, సులభంగా చేరదగినవాడు, నైపుణ్యం కలవాడు, అగ్ని.

స్కన్ధః స్కన్ధధరో ధుర్యః ప్రకటః ప్రీతివర్ధనః అపరాజితః సర్వసహో విదగ్ధః సర్వవాహనః

భుజం, భారాన్ని మోయగలవాడు, సామర్థ్యవంతుడు, స్పష్టంగా కనిపించే వాడు, ప్రేమను పెంచేవాడు, ఎవ్వరూ జయించలేని వాడు, అన్నిటిని భరించేవాడు, జ్ఞానవంతుడు, అన్నిటిని మోయగలవాడు.

అధృతః స్వధృతః సాధ్యః పూర్వమూర్తిర్యశోధరః వరాహశృఙ్గధృగ్ వాయుర్ బలవాన్ ఏకనాయకః

ఏదీ పట్టుకోని వాడు, తనను తానే నిలబెట్టుకున్నవాడు, సులభంగా పొందదగినవాడు, ప్రాచీన స్వరూపుడు, కీర్తిని మోసేవాడు, వరాహ దంతాన్ని మోసేవాడు, గాలి, బలవంతుడు, ఏకైక నాయకుడు.

శ్రుతిప్రకాశః శ్రుతిమాన్ ఏకబన్ధుర్ అనేకధృక్ శ్రీవల్లభశివారమ్భః శాన్తభద్రః సమఞ్జసః

వేదాలను ప్రకాశింపజేసేవాడు, వేదజ్ఞుడు, ఒక్క స్నేహితుడు, అనేక రూపాలవాడు, లక్ష్మికి ప్రియుడు, శివుడి మూలకారణం, శాంతమయుడు, మంగళకరుడు, న్యాయంగా ఉండేవాడు.

భూశయో భూతికృద్భూతిర్ భూషణో భూతవాహనః అకాయో భక్తకాయస్థః కాలజ్ఞానీ కలావపుః

భూమిలో నివసించేవాడు, ఐశ్వర్యాన్ని కలిగించేవాడు, ఐశ్వర్యమే స్వరూపంగా ఉన్నవాడు, అలంకారం, భూతాలను మోయగలవాడు, శరీరం లేనివాడు, భక్తుల హృదయంలో నివసించేవాడు, కాలాన్ని తెలిసినవాడు, కళారూపుడు.

సత్యవ్రతమహాత్యాగీ నిష్ఠాశాన్తిపరాయణః పరార్థవృత్తిర్ వరదో వివిక్తః శ్రుతిసాగరః

సత్యవ్రతంలో, త్యాగంలో గొప్పవాడు, స్థిరత, శాంతిలో నిబద్ధుడైనవాడు, పరుల కోసం జీవించే వాడు, వరాలు ప్రసాదించేవాడు, ప్రత్యేకమైనవాడు, వేదాల సముద్రం.

అనిర్విణ్ణో గుణగ్రాహీ కలఙ్కాఙ్కః కలఙ్కహా స్వభావరుద్రో మధ్యస్థః శత్రుఘ్నో మధ్యనాశకః

అలసట లేకుండా, గుణాలను తెలుసుకునే వాడు, మచ్చలు ఉన్నా వాటిని తొలగించేవాడు, సహజంగా ఉగ్రుడు, నిష్పక్షపాతి, శత్రువులను నాశనం చేసే వాడు, మధ్యలో ఉన్నదాన్ని కూడా నిర్మూలించే వాడు.

శిఖణ్డీ కవచీ శూలీ చణ్డీ ముణ్డీ చ కుణ్డలీ మేఖలీ కవచీ ఖడ్గీ మాయీ సంసారసారథిః

కిరీటం ధరించినవాడు, కవచంతో రక్షించుకున్నవాడు, శూలాన్ని పట్టుకున్నవాడు, భయంకరుడు, ఖడ్గాన్ని ధరించినవాడు, ఉంగరాలు, మెడలో పట్టు, కవచం, ఖడ్గం ధరించినవాడు, మాయలో నిపుణుడు, ఈ లోక జీవితాన్ని రథంలా నడిపేవాడు.

అమృత్యుః సర్వదృక్ సింహస్ తేజోరాశిర్ మహామణిః అసంఖ్యేయో ఽప్రమేయాత్మా వీర్యవాన్ కార్యకోవిదః

మరణం లేని వాడు, అన్నింటినీ చూడగలిగేవాడు, సింహంలాంటి వాడు, ప్రకాశానికి నిలయం, గొప్ప రత్నం, లెక్కించలేనంత, కొలవలేని స్వరూపుడు, బలవంతుడు, పనిలో నిపుణుడు.

వేద్యో వేదార్థవిద్గోప్తా సర్వాచారో మునీశ్వరః అనుత్తమో దురాధర్షో మధురః ప్రియదర్శనః

తెలిసికొనదగినవాడు, వేదార్థాన్ని తెలిసినవాడు, దాన్ని కాపాడేవాడు, అన్ని ఆచారాల్లో ఉన్నవాడు, మునులలో అధిపతి, ఎవ్వరూ సాటి లేని వాడు, ఎదుర్కోలేని వాడు, మృదువైనవాడు, అందంగా కనిపించే వాడు.

సురేశః శరణం సర్వః శబ్దబ్రహ్మ సతాం గతిః కాలభక్షః కలఙ్కారిః కఙ్కణీకృతవాసుకిః

దేవతల అధిపతి, అందరికీ ఆశ్రయం, శబ్దబ్రహ్మ స్వరూపుడు, సద్జనుల గమ్యం, కాలాన్ని మింగేవాడు, మచ్చలు కలిగించేవాడు, వాసుకిని కంకణంగా ధరించినవాడు.

మహేష్వాసో మహీభర్తా నిష్కలఙ్కో విశృఙ్ఖలః ద్యుమణిస్ తరణిర్ ధన్యః సిద్ధిదః సిద్ధిసాధనః

గొప్ప విలువాడు, భూమిని పోషించేవాడు, మచ్చలేని వాడు, నియమాలకు అతీతుడు, ప్రకాశించే రత్నం, సూర్యుడిలాంటి వాడు, అదృష్టవంతుడు, సిద్ధిని ప్రసాదించేవాడు, సిద్ధి సాధనానికి మార్గం.

నివృత్తః సంవృతః శిల్పో వ్యూఢోరస్కో మహాభుజః ఏకజ్యోతిర్ నిరాతఙ్కో నరో నారాయణప్రియః

ప్రపంచ విషయాల నుంచి ఉపసంహరించుకున్నవాడు, దాగి ఉన్నవాడు, కళలో నైపుణ్యం కలవాడు, విస్తారమైన ఛాతి కలవాడు, బలమైన భుజాలు ఉన్నవాడు, ఒకే వెలుగు, అడ్డంకులు లేని వాడు, మానవుడు, నారాయణుడికి ప్రియమైనవాడు.

నిర్లేపో నిష్ప్రపఞ్చాత్మా నిర్వ్యగ్రో వ్యగ్రనాశనః స్తవ్యస్తవప్రియః స్తోతా వ్యాసమూర్తిరనాకులః

మచ్చలు అంటని వాడు, ప్రపంచానికి అతీత స్వరూపుడు, కలవరపడని వాడు, కలవరాన్ని తొలగించేవాడు, స్తుతించదగినవాడు, స్తోత్రాలను ఇష్టపడేవాడు, స్తుతి చేసే వాడు, వ్యాసమూర్తి, కలవరము లేని వాడు.

నిరవద్యపదోపాయో విద్యారాశిరవిక్రమః ప్రశాన్తబుద్ధిరక్షుద్రః క్షుద్రహా నిత్యసున్దరః

నిర్దోషమైన ఫలితానికి మార్గం, జ్ఞానానికి నిలయం, ధైర్యంలో స్థిరమైనవాడు, ప్రశాంతమైన మనస్సు కలవాడు, చిన్నతనము లేని వాడు, చిన్నతనాన్ని తొలగించేవాడు, ఎప్పటికీ అందమైనవాడు.

ధైర్యాగ్ర్యధుర్యో ధాత్రీశః శాకల్యః శర్వరీపతిః పరమార్థగురుర్ దృష్టిర్ గురుర్ ఆశ్రితవత్సలః

ధైర్యంలో అగ్రగామి, భూమికి అధిపతి, విభాగాలలో నిపుణుడు, రాత్రికి అధిపతి, పరమార్థానికి గురువు, దృష్టి, గురువు, ఆశ్రయాన్ని కోరినవారికి స్నేహితుడు.

రసో రసజ్ఞః సర్వజ్ఞః సర్వసత్త్వావలంబనః ఏవం నామ్నాం సహస్రేణ తుష్టావ వృషభధ్వజమ్

రసం, రసాన్ని తెలిసినవాడు, అన్నీ తెలిసినవాడు, అన్ని జీవులకు ఆధారమైనవాడు; ఇలా వెయ్యి పేర్లతో వృషభధ్వజుడిని స్తుతించాడు.

స్నాపయామాస చ విభుః పూజయామాస పఙ్కజైః పరీక్షార్థం హరేః పూజాకమలేషు మహేశ్వరః

విశ్వేశ్వరుడు ఆయనను స్నానం చేయించి, కమలాలతో పూజ చేశాడు; హరిదేవుని పరీక్ష కోసం మహేశ్వరునికి కమలాలను సమర్పించాడు.

గోపయామాస కమలం తదైకం భువనేశ్వరః హృతపుష్పో హరిస్తత్ర కిమిదం త్వభ్యచిన్తయత్

అప్పుడు భువనేశ్వరుడు ఒక కమలాన్ని దాచిపెట్టాడు; పువ్వు లేకపోవడంతో హరిదేవుడు అక్కడ 'ఇది ఏమిటి?' అని ఆశ్చర్యపడ్డాడు.

జ్ఞాత్వా స్వనేత్రముద్ధృత్య సర్వసత్త్వావలమ్బనమ్ పూజయామాస భావేన నామ్నా తేన జగద్గురుమ్

అర్థమై, తన కన్నును తీసి, అన్ని జీవులకు ఆధారమైనవాడై, ఆ భక్తితో ఆ పేరుతో జగద్గురువును పూజించాడు.

తతస్తత్ర విభుర్దృష్ట్వా తథాభూతం హరో హరిమ్ తస్మాదవతతారాశు మణ్డలాత్పావకస్య చ

అప్పుడు భగవంతుడు హరిని అలా చూసి, హరుడు వెంటనే అగ్నిమండలం నుంచి దిగివచ్చాడు.

కోటిభాస్కరసంకాశం జటాముకుటమణ్డితమ్ జ్వాలామాలావృతం దివ్యం తీక్ష్ణదంష్ట్రం భయఙ్కరమ్

కోట్లాది సూర్యుల్లా ప్రకాశించే వాడు, జటాముకుటంతో అలంకరించబడ్డవాడు, అగ్నిమాలలతో చుట్టబడి, దివ్యుడు, పదునైన పళ్లతో, భయంకరంగా కనిపించే వాడు.