పురా జలన్ధరం హన్తుం నిర్మితం త్రిపురారిణా రథాఙ్గం సుశితం ఘోరం తేన తాన్ హన్తుమ్ అర్హసి
పూర్వంలో జలంధరుడిని సంహరించేందుకు త్రిపురాసురుని సంహారకుడు ఒక పదునైన, భయంకరమైన రథచక్రాన్ని తయారు చేశాడు. అదే ఆయుధంతో వారిని నీవు సంహరించాలి.
తస్మాత్తేన నిహన్తవ్యా నాన్యైః శస్త్రశతైరపి తతో నిశమ్య తేషాం వై వచనం వారిజేక్షణః
అందువల్ల, వేరే వందలాది ఆయుధాలతో కాదు, ఆ ఆయుధంతోనే వారిని సంహరించాలి. వారి మాటలు విని, కమలనయనుడు—
వాచస్పతిముఖానాహ స హరిశ్చక్రభృత్ స్వయమ్ భోభో దేవా మహాదేవం సర్వైర్ దేవైః సనాతనైః
చక్రాన్ని ధరించిన హరిదేవుడు, వాచస్పతి మొదలైన దేవతలతో ఇలా అన్నాడు: 'ఓ దేవతలారా! శాశ్వత దేవతలందరితో కలిసి, మనం మహాదేవుడి దగ్గరకు వెళ్లుదాం.'
సమ్ప్రాప్య సాంప్రతం సర్వం కరిష్యామి దివౌకసామ్ దేవా జలన్ధరం హన్తుం నిర్మితం హి పురారిణా
ఇప్పుడు అన్నీ సిద్ధమైన తరువాత, నేను దేవతల కోసం కార్యాన్ని చేయగలను. దేవతలారా! జలంధరుడిని సంహరించేందుకు త్రిపురాసురుని సంహారకుడు ఒక ఆయుధాన్ని తయారు చేశాడు.
లబ్ధ్వా రథాఙ్గం తేనైవ నిహత్య చ మహాసురాన్ సర్వాన్ధున్ధుముఖాన్దైత్యాన్ అష్టషష్టిశతాన్ సురాన్
ఆ రథచక్రాన్ని పొందిన తరువాత, దానితోనే నేను ధుంధు మొదలైన అరవై ఎనిమిది మంది మహాదైత్యులను, వారి సేనలతో సహా సంహరిస్తాను.
సబాన్ధవాన్క్షణాదేవ యుష్మాన్ సంతారయామ్యహమ్ ఏవమ్ ఉక్త్వా సురశ్రేష్ఠాన్ సురశ్రేష్ఠమనుస్మరన్
వారి బంధువులతో సహా, క్షణంలోనే మిమ్మల్ని రక్షిస్తాను. ఇలా ఉత్తమ దేవతలకు చెప్పి, ఉత్తమ దేవునిని స్మరించాడు.
సురశ్రేష్ఠస్తదా శ్రేష్ఠం పూజయామాస శఙ్కరమ్ లిఙ్గం స్థాప్య యథాన్యాయం హిమవచ్ఛిఖరే శుభే
అప్పుడు ఉత్తమ దేవత, శ్రేష్ఠమైన శంకరుని, హిమవంతుడు పర్వతంపై శుభ్రమైన స్థలంలో, నియమానుసారం లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి పూజించాడు.
మేరుపర్వతసంకాశం నిర్మితం విశ్వకర్మణా త్వరితాఖ్యేన రుద్రేణ రౌద్రేణ చ జనార్దనః
మెరుపర్వతాన్ని పోలిన ఆ లింగాన్ని విశ్వకర్మ తయారు చేశాడు. త్వరితుడు అనే జనార్దనుడు, రుద్రుడు, రౌద్రుడితో కలిసి దాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.
స్నాప్య సమ్పూజ్య గన్ధాద్యైర్ జ్వాలాకారం మనోరమమ్ తుష్టావ చ తదా రుద్రం సమ్పూజ్యాగ్నౌ ప్రణమ్య చ
ఆ అగ్ని రూపంలో ప్రకాశవంతంగా, అద్భుతంగా ఉన్న రూపాన్ని స్నానం చేయించి, గంధాదులతో పూజ చేసి, ఆ సమయంలో రుద్రుని స్తుతించాడు. అగ్నికి నమస్కరించి, పూజను ముగించాడు.
దేవం నామ్నాం సహస్రేణ భవాద్యేన యథాక్రమమ్ పూజయామాస చ శివం ప్రణవాద్యం నమో ఽన్తకమ్
భవ మొదలైన వెయ్యి పేర్లతో, క్రమంగా, ప్రణవంతో ప్రారంభించి, 'నమో అంతక'తో ముగిస్తూ, శివుని పూజించాడు.
దేవం నామ్నాం సహస్రేణ భవాద్యేన మహేశ్వరమ్ ప్రతినామ స పద్మేన పూజయామాస శఙ్కరమ్
భవ మొదలైన వెయ్యి పేర్లతో, ఒక్కో పేరుకు ఒక్కో పద్మాన్ని సమర్పిస్తూ, మహేశ్వరుడైన శంకరుని పూజించాడు.
అగ్నౌ చ నామభిర్ దేవం భవాద్యైః సమిదాదిభిః స్వాహాన్తైర్విధివద్ధుత్వా ప్రత్యేకమయుతం ప్రభుమ్
అగ్నిలో భవ మొదలైన పేర్లతో, సమిధాదులతో, 'స్వాహా'తో ముగిస్తూ, ప్రతి పేరుకు పది వేల హోమాలు విధిగా సమర్పించాడు.
తుష్టావ చ పునః శంభుం భవాద్యైర్భవమీశ్వరమ్ భవః శివో హరో రుద్రః పురుషః పద్మలోచనః
ఆయన మళ్లీ భవ మొదలైన పేర్లతో భవేశ్వరుడైన శంభుని స్తుతించాడు — భవుడు, శివుడు, హరుడు, రుద్రుడు, పురుషుడు, పద్మలోచనుడు అని పాడాడు.
అర్థితవ్యః సదాచారః సర్వశంభుర్మహేశ్వరః ఈశ్వరః స్థాణురీశానః సహస్రాక్షః సహస్రపాత్
ఆయన కోరతగినవాడు, ఎప్పుడూ సద్గుణసంపన్నుడు, సర్వమంగళకారి, మహేశ్వరుడు, పరిపాలకుడు, స్థిరుడు, ఈశానుడు, వేల కళ్ళు, వేల కాళ్లు కలవాడు.
వరీయాన్ వరదో వన్ద్యః శఙ్కరః పరమేశ్వరః గఙ్గాధరః శూలధరః పరార్థైకప్రయోజనః
అత్యుత్తముడు, వరదాత, పూజకు యోగ్యుడు, శంకరుడు, పరమేశ్వరుడు, గంగాధరుడు, శూలధారుడు, పరమార్థమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నవాడు.
సర్వజ్ఞః సర్వదేవాదిగిరిధన్వా జటాధరః చన్ద్రాపీడశ్చన్ద్రమౌలిర్ విద్వాన్విశ్వామరేశ్వరః
అన్నీ తెలిసినవాడు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు, పర్వతాన్ని ఆయుధంగా ధరించినవాడు, జటాధారి, చంద్రపీఠముతో, చంద్రకిరీటుడై, జ్ఞానవంతుడు, విశ్వమరుల అధిపతి.
వేదాన్తసారసందోహః కపాలీ నీలలోహితః ధ్యానాధారోపరిచ్ఛేద్యో గౌరీభర్తా గణేశ్వరః
వేదాంత సారాన్ని కలిగి ఉన్నవాడు, కపాలిని, నీలలోహితుడు, ధ్యానం చేయదగినవాడు, గౌరీభర్త, గణాధిపతి.
అష్టమూర్తిర్విశ్వమూర్తిస్ త్రివర్గః స్వర్గసాధనః జ్ఞానగమ్యో దృఢప్రజ్ఞో దేవదేవస్త్రిలోచనః
అష్టమూర్తి, విశ్వమూర్తి, trivarga లక్ష్యంగా ఉన్నవాడు, స్వర్గాన్ని ప్రసాదించేవాడు, జ్ఞానంతో చేరదగినవాడు, దృఢమైన జ్ఞానంతో ఉన్నవాడు, దేవతల దేవుడు, త్రినేత్రుడు.
వామదేవో మహాదేవః పాణ్డుః పరిదృఢో దృఢః విశ్వరూపో విరూపాక్షో వాగీశః శుచిరన్తరః
వామదేవుడు, మహాదేవుడు, పాండు వర్ణుడు, దృఢుడు, విశ్వరూపుడు, విరూపాక్షుడు, వాగీశుడు, అంతర్ముఖంగా పవిత్రుడు.
సర్వప్రణయసంవాదీ వృషాఙ్కో వృషవాహనః ఈశః పినాకీ ఖట్వాఙ్గీ చిత్రవేషశ్చిరన్తనః
అన్నీ ప్రేమను అంగీకరించేవాడు, వృషభాన్ని గుర్తుగా ధరించినవాడు, వృషవాహనుడు, ఈశుడు, పినాకిని, ఖట్వాంగిని, విచిత్ర వేషధారి, పురాతనుడు.
తమోహరో మహాయోగీ గోప్తా బ్రహ్మాఙ్గహృజ్జటీ కాలకాలః కృత్తివాసాః సుభగః ప్రణవాత్మకః
అంధకారాన్ని తొలగించేవాడు, మహాయోగి, రక్షకుడు, బ్రహ్మదేహం నుంచి జటలు కలవాడు, కాలాంతకుడు, చర్మవస్త్రధారి, శుభకారి, ప్రణవ స్వరూపుడు.
ఉన్మత్తవేషశ్ చక్షుష్యో దుర్వాసాః స్మరశాసనః దృఢాయుధః స్కన్దగురుః పరమేష్ఠీ పరాయణః
పిచ్చివేషం ధరించినవాడు, చూడటానికి మధురుడు, చేరలేని వాడు, కామదేవుని శాసించేవాడు, దృఢబాహువు, స్కందుని గురువు, పరమేశ్టి, పరమాశ్రయుడు.
అనాదిమధ్యనిధనో గిరిశో గిరిబాన్ధవః కుబేరబన్ధుః శ్రీకణ్ఠో లోకవర్ణోత్తమోత్తమః
ఆది, మధ్య, అంతం లేని వాడు, గిరిశుడు, పర్వత మిత్రుడు, కుబేరుని మిత్రుడు, నీలకంఠుడు, లోకాలలో ఉత్తముల్లో ఉత్తముడు.
సామాన్యదేవః కోదణ్డీ నీలకణ్ఠః పరశ్వధీ విశాలాక్షో మృగవ్యాధః సురేశః సూర్యతాపనః
ప్రతి దేవునికీ సాధారణమైనవాడు, ధనుర్ధారి, నీలకంఠుడు, పరశుదారుడు, విశాల నేత్రుడు, మృగవేటగాడు, దేవతల అధిపతి, సూర్యుడిలా తాపాన్ని కలిగించేవాడు.
ధర్మకర్మాక్షమః క్షేత్రం భగవాన్ భగనేత్రభిత్ ఉగ్రః పశుపతిస్ తార్క్ష్యః ప్రియభక్తః ప్రియంవదః
ధర్మకార్యాలలో ఎప్పుడూ అపరాధం లేని వాడు, క్షేత్రస్వరూపుడు, భగవంతుడు, భగనేత్రాన్ని ధ్వంసించినవాడు, ఉగ్రుడు, పశుపతి, తార్క్ష్యుడు, భక్తులకు ప్రియుడు, మధురంగా మాట్లాడేవాడు.
దాతా దయాకరో దక్షః కపర్దీ కామశాసనః శ్మశాననిలయః సూక్ష్మః శ్మశానస్థో మహేశ్వరః
దాత, దయాసంపన్నుడు, నైపుణ్యంతో ఉన్నవాడు, కపర్దీ, కామశాసనుడు, శ్మశానవాసి, సూక్ష్ముడు, శ్మశానంలో నివసించే మహేశ్వరుడు.
లోకకర్తా భూతపతిర్ మహాకర్తా మహౌషధీ ఉత్తరో గోపతిర్గోప్తా జ్ఞానగమ్యః పురాతనః
ప్రపంచాలను సృష్టించేవాడు, భూతాల పాలకుడు, మహా సృష్టికర్త, గొప్ప వైద్యుడు, శ్రేష్ఠుడు, గోవులను కాపాడేవాడు, రక్షకుడు, జ్ఞానంతో చేరదగినవాడు, పురాతనుడు.
నీతిః సునీతిః శుద్ధాత్మా సోమః సోమరతః సుఖీ సోమపో ఽమృతపః సోమో మహానీతిర్మహామతిః
ధర్మ స్వరూపుడు, ఉత్తమ ధర్ముడు, పవిత్రాత్మ, సోముడు, సోమంలో ఆనందించేవాడు, సుఖంగా ఉండేవాడు, సోమాన్ని పానంచేసేవాడు, అమృతాన్ని త్రాగేవాడు, సోముడు, మహా నడత కలవాడు, గొప్ప జ్ఞానవంతుడు.
అజాతశత్రురాలోకః సంభావ్యో హవ్యవాహనః లోకకారో వేదకారః సూత్రకారః సనాతనః
శత్రువులు లేని వాడు, వెలుగునిచ్చేవాడు, గౌరవానికి అర్హుడు, హవిస్సును అగ్నికి అందించేవాడు, లోకాలను సృష్టించేవాడు, వేదాలను రచించేవాడు, సూత్రాలను రూపొందించేవాడు, శాశ్వతుడు.
మహర్షిః కపిలాచార్యో విశ్వదీప్తిస్త్రిలోచనః పినాకపాణిర్ భూదేవః స్వస్తిదః స్వస్తికృత్సదా
మహర్షి, కపిలాచార్యుడు, విశ్వానికి తేజస్సు, మూడు కన్నులు కలవాడు, పినాకము పట్టుకున్నవాడు, భూదేవుడు, శుభాన్ని ఇచ్చేవాడు, ఎప్పుడూ మంగళాన్ని చేసే వాడు.