లిఙ్గపురాణమ్

వత్సాః కిమితి వై దేవాశ్ చ్యుతాలఙ్కారవిక్రమాః సమాగతాః ససంతాపా వక్తుమర్హథ సువ్రతాః

పిల్లలారా! దేవతలారా, మీరు అలంకారాలు, పరాక్రమం లేకుండా, బాధతో ఇక్కడ ఎందుకు వచ్చారు? మీరు నిశ్చయంగా వ్రతాలు పాటించే వారు. ఏం జరిగిందో చెప్పండి.

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా తథాభూతాః సురోత్తమాః ప్రణమ్యాహుర్యథావృత్తం దేవదేవాయ విష్ణవే

ఆయన మాటలు విని, ఆ స్థితిలో ఉన్న ఉత్తమ దేవతలు, విష్ణుదేవునికి నమస్కరించి, జరిగిన సంగతిని యథావిధిగా వివరించారు.

భగవన్దేవదేవేశ విష్ణో జిష్ణో జనార్దన దానవైః పీడితాః సర్వే వయం శరణమాగతాః

భగవంతుడా, దేవతల అధిపతీ, విష్ణో, విజయవంతుడా, జనార్దనా! మేమంతా దానవుల చేత బాధపడుతూ, నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాము.

త్వమేవ దేవదేవేశ గతిర్నః పురుషోత్తమ త్వమేవ పరమాత్మా హి త్వం పితా జగతామపి

దేవతల అధిపతీ, పరమపురుషా! మాకు నీవే దారి, నీవే పరమాత్మ, నీవే ఈ లోకాలకూ తండ్రివి.

త్వమేవ భర్తా హర్తా చ భోక్తా దాతా జనార్దన హన్తుమర్హసి తస్మాత్త్వం దానవాన్దానవార్దన

నీవే పోషకుడు, నాశకుడు, అనుభవించేవాడు, దాతా, జనార్దనా! అందుకే దానవులను సంహరించాల్సింది నీవే.

దైత్యాశ్ చ వైష్ణవైర్బ్రాహ్మై రౌద్రైర్యామ్యైః సుదారుణైః కౌబేరైశ్చైవ సౌమ్యైశ్ చ నైరృత్యైర్వారుణైర్దృఢైః

దైత్యులు విష్ణువు, బ్రహ్మ, రుద్రుడు, యముడు, కుబేరుడు, సోముడు, నైరృతి, వరుణుడు వంటి భయంకరమైన శక్తుల ద్వారా రక్షించబడుతున్నారు.

వాయవ్యైశ్ చ తథాగ్నేయైర్ ఐశానైర్ వార్షికైః శుభైః సౌరై రౌద్రైస్ తథా భీమైః కమ్పనైర్ జృమ్భణైర్ దృఢైః

అలాగే వాయువు, అగ్ని, ఐశాన, వర్ష, సూర్యుడు, రుద్రుడు, భీముడు, కంప, జృంభ వంటి బలమైన శక్తుల ద్వారా కూడా వారు రక్షించబడుతున్నారు.

అవధ్యా వరలాభాత్తే సర్వే వారిజలోచన సూర్యమణ్డలసమ్భూతం త్వదీయం చక్రమ్ ఉద్యతమ్

కమలనయనా! వారు వరాల వల్ల ఎవరికీ చావు రాదు. నీ సూర్యమండలంలో పుట్టిన చక్రం పైకి లేవనెత్తబడింది.

కుణ్ఠితం హి దధీచేన చ్యావనేన జగద్గురో దణ్డం శార్ఙ్గం తవాస్త్రం చ లబ్ధం దైత్యైః ప్రసాదతః

కానీ దధీచి, చ్యవనుల వల్ల అది ముదిరిపోయింది. జగద్గురూ! నీ దండం, శారంగ ధనుస్సు, ఆయుధం కూడా దైత్యులకు అనుగ్రహంగా లభించాయి.

పురా జలన్ధరం హన్తుం నిర్మితం త్రిపురారిణా రథాఙ్గం సుశితం ఘోరం తేన తాన్ హన్తుమ్ అర్హసి

పూర్వంలో జలంధరుడిని సంహరించేందుకు త్రిపురాసురుని సంహారకుడు ఒక పదునైన, భయంకరమైన రథచక్రాన్ని తయారు చేశాడు. అదే ఆయుధంతో వారిని నీవు సంహరించాలి.

తస్మాత్తేన నిహన్తవ్యా నాన్యైః శస్త్రశతైరపి తతో నిశమ్య తేషాం వై వచనం వారిజేక్షణః

అందువల్ల, వేరే వందలాది ఆయుధాలతో కాదు, ఆ ఆయుధంతోనే వారిని సంహరించాలి. వారి మాటలు విని, కమలనయనుడు—

వాచస్పతిముఖానాహ స హరిశ్చక్రభృత్ స్వయమ్ భోభో దేవా మహాదేవం సర్వైర్ దేవైః సనాతనైః

చక్రాన్ని ధరించిన హరిదేవుడు, వాచస్పతి మొదలైన దేవతలతో ఇలా అన్నాడు: 'ఓ దేవతలారా! శాశ్వత దేవతలందరితో కలిసి, మనం మహాదేవుడి దగ్గరకు వెళ్లుదాం.'

సమ్ప్రాప్య సాంప్రతం సర్వం కరిష్యామి దివౌకసామ్ దేవా జలన్ధరం హన్తుం నిర్మితం హి పురారిణా

ఇప్పుడు అన్నీ సిద్ధమైన తరువాత, నేను దేవతల కోసం కార్యాన్ని చేయగలను. దేవతలారా! జలంధరుడిని సంహరించేందుకు త్రిపురాసురుని సంహారకుడు ఒక ఆయుధాన్ని తయారు చేశాడు.

లబ్ధ్వా రథాఙ్గం తేనైవ నిహత్య చ మహాసురాన్ సర్వాన్ధున్ధుముఖాన్దైత్యాన్ అష్టషష్టిశతాన్ సురాన్

ఆ రథచక్రాన్ని పొందిన తరువాత, దానితోనే నేను ధుంధు మొదలైన అరవై ఎనిమిది మంది మహాదైత్యులను, వారి సేనలతో సహా సంహరిస్తాను.

సబాన్ధవాన్క్షణాదేవ యుష్మాన్ సంతారయామ్యహమ్ ఏవమ్ ఉక్త్వా సురశ్రేష్ఠాన్ సురశ్రేష్ఠమనుస్మరన్

వారి బంధువులతో సహా, క్షణంలోనే మిమ్మల్ని రక్షిస్తాను. ఇలా ఉత్తమ దేవతలకు చెప్పి, ఉత్తమ దేవునిని స్మరించాడు.

సురశ్రేష్ఠస్తదా శ్రేష్ఠం పూజయామాస శఙ్కరమ్ లిఙ్గం స్థాప్య యథాన్యాయం హిమవచ్ఛిఖరే శుభే

అప్పుడు ఉత్తమ దేవత, శ్రేష్ఠమైన శంకరుని, హిమవంతుడు పర్వతంపై శుభ్రమైన స్థలంలో, నియమానుసారం లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి పూజించాడు.

మేరుపర్వతసంకాశం నిర్మితం విశ్వకర్మణా త్వరితాఖ్యేన రుద్రేణ రౌద్రేణ చ జనార్దనః

మెరుపర్వతాన్ని పోలిన ఆ లింగాన్ని విశ్వకర్మ తయారు చేశాడు. త్వరితుడు అనే జనార్దనుడు, రుద్రుడు, రౌద్రుడితో కలిసి దాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.

స్నాప్య సమ్పూజ్య గన్ధాద్యైర్ జ్వాలాకారం మనోరమమ్ తుష్టావ చ తదా రుద్రం సమ్పూజ్యాగ్నౌ ప్రణమ్య చ

ఆ అగ్ని రూపంలో ప్రకాశవంతంగా, అద్భుతంగా ఉన్న రూపాన్ని స్నానం చేయించి, గంధాదులతో పూజ చేసి, ఆ సమయంలో రుద్రుని స్తుతించాడు. అగ్నికి నమస్కరించి, పూజను ముగించాడు.

దేవం నామ్నాం సహస్రేణ భవాద్యేన యథాక్రమమ్ పూజయామాస చ శివం ప్రణవాద్యం నమో ఽన్తకమ్

భవ మొదలైన వెయ్యి పేర్లతో, క్రమంగా, ప్రణవంతో ప్రారంభించి, 'నమో అంతక'తో ముగిస్తూ, శివుని పూజించాడు.

దేవం నామ్నాం సహస్రేణ భవాద్యేన మహేశ్వరమ్ ప్రతినామ స పద్మేన పూజయామాస శఙ్కరమ్

భవ మొదలైన వెయ్యి పేర్లతో, ఒక్కో పేరుకు ఒక్కో పద్మాన్ని సమర్పిస్తూ, మహేశ్వరుడైన శంకరుని పూజించాడు.

అగ్నౌ చ నామభిర్ దేవం భవాద్యైః సమిదాదిభిః స్వాహాన్తైర్విధివద్ధుత్వా ప్రత్యేకమయుతం ప్రభుమ్

అగ్నిలో భవ మొదలైన పేర్లతో, సమిధాదులతో, 'స్వాహా'తో ముగిస్తూ, ప్రతి పేరుకు పది వేల హోమాలు విధిగా సమర్పించాడు.

తుష్టావ చ పునః శంభుం భవాద్యైర్భవమీశ్వరమ్ భవః శివో హరో రుద్రః పురుషః పద్మలోచనః

ఆయన మళ్లీ భవ మొదలైన పేర్లతో భవేశ్వరుడైన శంభుని స్తుతించాడు — భవుడు, శివుడు, హరుడు, రుద్రుడు, పురుషుడు, పద్మలోచనుడు అని పాడాడు.

అర్థితవ్యః సదాచారః సర్వశంభుర్మహేశ్వరః ఈశ్వరః స్థాణురీశానః సహస్రాక్షః సహస్రపాత్

ఆయన కోరతగినవాడు, ఎప్పుడూ సద్గుణసంపన్నుడు, సర్వమంగళకారి, మహేశ్వరుడు, పరిపాలకుడు, స్థిరుడు, ఈశానుడు, వేల కళ్ళు, వేల కాళ్లు కలవాడు.

వరీయాన్ వరదో వన్ద్యః శఙ్కరః పరమేశ్వరః గఙ్గాధరః శూలధరః పరార్థైకప్రయోజనః

అత్యుత్తముడు, వరదాత, పూజకు యోగ్యుడు, శంకరుడు, పరమేశ్వరుడు, గంగాధరుడు, శూలధారుడు, పరమార్థమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నవాడు.

సర్వజ్ఞః సర్వదేవాదిగిరిధన్వా జటాధరః చన్ద్రాపీడశ్చన్ద్రమౌలిర్ విద్వాన్విశ్వామరేశ్వరః

అన్నీ తెలిసినవాడు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు, పర్వతాన్ని ఆయుధంగా ధరించినవాడు, జటాధారి, చంద్రపీఠముతో, చంద్రకిరీటుడై, జ్ఞానవంతుడు, విశ్వమరుల అధిపతి.

వేదాన్తసారసందోహః కపాలీ నీలలోహితః ధ్యానాధారోపరిచ్ఛేద్యో గౌరీభర్తా గణేశ్వరః

వేదాంత సారాన్ని కలిగి ఉన్నవాడు, కపాలిని, నీలలోహితుడు, ధ్యానం చేయదగినవాడు, గౌరీభర్త, గణాధిపతి.

అష్టమూర్తిర్విశ్వమూర్తిస్ త్రివర్గః స్వర్గసాధనః జ్ఞానగమ్యో దృఢప్రజ్ఞో దేవదేవస్త్రిలోచనః

అష్టమూర్తి, విశ్వమూర్తి, trivarga లక్ష్యంగా ఉన్నవాడు, స్వర్గాన్ని ప్రసాదించేవాడు, జ్ఞానంతో చేరదగినవాడు, దృఢమైన జ్ఞానంతో ఉన్నవాడు, దేవతల దేవుడు, త్రినేత్రుడు.

వామదేవో మహాదేవః పాణ్డుః పరిదృఢో దృఢః విశ్వరూపో విరూపాక్షో వాగీశః శుచిరన్తరః

వామదేవుడు, మహాదేవుడు, పాండు వర్ణుడు, దృఢుడు, విశ్వరూపుడు, విరూపాక్షుడు, వాగీశుడు, అంతర్ముఖంగా పవిత్రుడు.

సర్వప్రణయసంవాదీ వృషాఙ్కో వృషవాహనః ఈశః పినాకీ ఖట్వాఙ్గీ చిత్రవేషశ్చిరన్తనః

అన్నీ ప్రేమను అంగీకరించేవాడు, వృషభాన్ని గుర్తుగా ధరించినవాడు, వృషవాహనుడు, ఈశుడు, పినాకిని, ఖట్వాంగిని, విచిత్ర వేషధారి, పురాతనుడు.