లిఙ్గపురాణమ్

దేవదారువనే శమ్భోః ప్రవేశః శంకరస్య తు సుదర్శనస్య చాఖ్యానం క్రమసంన్యాసలక్షణమ్

దేవదారు అడవిలో శంభువు ప్రవేశం, శంకరుని కథ, సుదర్శనుని చరిత్ర, సంయాసాశ్రమానికి సంబంధించిన లక్షణాలు వివరించబడ్డాయి.

శ్రద్ధాసాధ్యో ఽథ రుద్రస్తు కథితం బ్రహ్మణా తదా మధునా కైటభేనైవ పురా హృతగతేర్విభోః

ఆ సమయంలో విశ్వేశ్వరుని చలనాన్ని మధు, కైటభులు హరిచేసినప్పుడు, శ్రద్ధతో సాధించదగిన రుద్రుని గురించి బ్రహ్మ తన వచనంలో వివరించాడు.

బ్రహ్మణః పరమం జ్ఞానమ్ ఆదాతుం మీనతా హరేః సర్వావస్థాసు విష్ణోశ్ చ జననం లీలయైవ తు

బ్రహ్మకు పరమ జ్ఞానం ఎలా పొందాలో, హరిదేవుడు మత్స్యరూపం ధరించడం, విష్ణువు అన్ని స్థితుల్లో లీలగా జన్మించడం వివరించబడ్డాయి.

రుద్రప్రసాదాద్విష్ణోశ్ చ జిష్ణోశ్చైవ తు సమ్భవః మన్థానధారణార్థాయ హరేః కూర్మత్వమేవచ

రుద్రుని అనుగ్రహంతో విష్ణువు, జిష్ణువు జన్మించడం, సముద్ర మథనం కోసం హరిదేవుడు కూర్మరూపం ధరించడం వివరించబడ్డాయి.

సంకర్షణస్య చోత్పత్తిః కౌశిక్యాశ్ చ పునర్భవః యదూనాం చైవ సమ్భూతిర్ యాదవత్వం హరేః స్వయమ్

సంకర్షణుడు జన్మించడం, కౌశికీ మళ్లీ పుట్టడం, యదువంశం ఉద్భవించడం, హరిదేవుడు యాదవరూపం ధరించడం వివరించబడ్డాయి.

భోజరాజస్య దౌరాత్మ్యం మాతులస్య హరేర్విభోః బాలభావే హరేః క్రీడా పుత్రార్థం శంకరార్చనమ్

బోజరాజు దురాత్మత్వం, హరిదేవుని మామగారు, బాల్యంలో హరిదేవుని క్రీడలు, కుమారసంతానం కోసం శంకరుని ఆరాధన — ఇవన్నీ వివరించబడ్డాయి.

నారస్య చ తథోత్పత్తిః కపాలే వైష్ణవాద్ధరాత్ భూభారనిగ్రహార్థే తు రుద్రస్యారాధనం హరేః

వైష్ణవ కపాలం నుండి నరుడు పుట్టడం, భూభారం తగ్గించేందుకు హరిదేవుడు రుద్రుని ఆరాధించడం వివరించబడ్డాయి.

వైన్యేన పృథునా భూమేః పురా దోహప్రవర్తనమ్ దేవాసురే పురా లబ్ధో భృగుశాపశ్ చ విష్ణునా

వైన్యుడు అయిన పృథువు భూమిని పుట్టించడము, దేవతలు-దానవుల యుద్ధంలో భృగుమహర్షి విష్ణువుకు శాపం ఇవ్వడం వివరించబడ్డాయి.

కృష్ణత్వే ద్వారకాయాం తు నిలయో మాధవస్య తు లబ్ధో హితాయ శాపస్తు దుర్వాసస్యాననాద్ధరేః

కృష్ణావతారంలో మాధవుడు ద్వారకలో నివసించడం, హరిదేవుడు దుర్వాసుని నుండి తన మేలుకోసం శాపం పొందడం వివరించబడ్డాయి.

వృష్ణ్యన్ధకవినాశాయ శాపః పిణ్డారవాసినామ్ ఏరకస్య తథోత్పత్తిస్ తోమరస్యోద్భవస్ తథా

వృష్ణులు, అంధకుల వినాశనానికి శాపం, ఎరకుడు ఎలా పుట్టాడో, తుమ్మెద ఎలా ఉద్భవించిందో వివరించబడ్డాయి.

ఏరకాలాభతో ఽన్యోన్యం వివాదే వృష్ణివిగ్రహః లీలయా చైవ కృష్ణేన స్వకులస్య చ సంహృతిః

ఎరకను పొందిన తర్వాత వృష్ణులు పరస్పరం కలహించుకోవడం, వంశంలో గొడవలు, కృష్ణుడు తన వంశాన్ని లీలగా నాశనం చేయడం వివరించబడ్డాయి.

ఏరకాస్త్రబలేనైవ గమనం స్వేచ్ఛయైవ తు బ్రహ్మణశ్చైవ మోక్షస్య విజ్ఞానం తు సువిస్తరమ్

ఎరక గడ్డి శక్తితో మనసు వచ్చినట్లు సంచారం జరుగుతుంది. మోక్షం, పరబ్రహ్మం గురించి విస్తృతంగా జ్ఞానం వివరించబడుతుంది.

పురాన్ధకాగ్నిదక్షాణాం శక్రేభమృగరూపిణామ్ మదనస్యాదిదేవస్య బ్రహ్మణశ్ చామరారిణామ్

పురాతన అంధకుడు, అగ్ని, దక్షుడు, ఇంద్రుడు, ఏనుగు, జింక రూపాలు ధరించినవారు, మదనుడు అనే ఆదిదేవుడు, బ్రహ్మ, అమరులకు శత్రువైనవారు— వీరి కథలు చెప్పబడతాయి.

హలాహలస్య దైత్యస్య కృతావజ్ఞా పినాకినా జాలంధరవధశ్చైవ సుదర్శనసముద్భవః

హలాహల అనే దైత్యుడు పినాకిని అవమానించగా జరిగినది, జాలంధరుని వధ, సుదర్శనం ఉద్భవించినది— ఇవన్నీ వివరించబడతాయి.

విష్ణోర్వరాయుధావాప్తిస్ తథా రుద్రస్య చేష్టితమ్ తథాన్యాని చ రుద్రస్య చరితాని సహస్రశః

విష్ణువు వరాయుధాన్ని పొందినది, రుద్రుని కార్యాలు, అలాగే రుద్రుని సహస్రాదికమైన ఇతర చరిత్రలు కూడా వివరించబడతాయి.

హరేః పితామహస్యాథ శక్రస్య చ మహాత్మనః ప్రభావానుభవశ్చైవ శివలోకస్య వర్ణనమ్

హరి, పితామహుడు, మహాత్ముడైన ఇంద్రుడు వీరి మహిమలు, అనుభవాలు, శివలోక వర్ణన కూడా చెప్పబడతాయి.

భూమౌ రుద్రస్య లోకం చ పాతాలే హాటకేశ్వరమ్ తపసాం లక్షణం చైవ ద్విజానాం వైభవం తథా

భూమిపై రుద్రుని లోకం, పాతాళంలో హాటకేశ్వరుడు, తపస్సు లక్షణాలు, ద్విజుల వైభవం కూడా వివరించబడతాయి.

ఆధిక్యం సర్వమూర్తీనాం లిఙ్గమూర్తేర్విశేషతః లిఙ్గే ఽస్మిన్నానుపూర్వ్యేణ విస్తరేణానుకీర్త్యతే

అన్ని రూపాలలో, ముఖ్యంగా లింగమూర్తి గొప్పతనం, ఈ లింగంలో క్రమంగా, విస్తృతంగా వివరించబడింది.

ఏతజ్జ్ఞాత్వా పురాణస్య సంక్షేపం కీర్తయేత్తు యః సర్వపాపవినిర్ముక్తో బ్రహ్మలోకం స గచ్ఛతి

ఈ పురాణం సారాంశాన్ని ఎవరైనా తెలుసుకొని పారాయణ చేస్తే, వారు అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొంది బ్రహ్మలోకాన్ని చేరుతారు.

అలిఙ్గో లిఙ్గమూలం తు అవ్యక్తం లిఙ్గముచ్యతే అలిఙ్గః శివ ఇత్యుక్తో లిఙ్గం శైవమితి స్మృతమ్

అప్రకటితమైనదే లింగానికి మూలం. ఆ అప్రకటిత లింగమే శివుడు అని పిలవబడతాడు. లింగం శైవమని గుర్తించబడింది.

ప్రధానం ప్రకృతిశ్చేతి యదాహుర్లిఙ్గముత్తమమ్ గన్ధవర్ణరసైర్హీనం శబ్దస్పర్శాదివర్జితమ్

ప్రధానం, ప్రకృతి అని వారు చెప్పే పరమ లింగం, వాసన, రంగు, రుచి లేని, శబ్దం, స్పర్శ మొదలైనవి లేని స్వరూపం.

అగుణం ధ్రువమక్షయ్యమ్ అలిఙ్గం శివలక్షణమ్ గన్ధవర్ణరసైర్యుక్తం శబ్దస్పర్శాదిలక్షణమ్

గుణాలు లేని, శాశ్వతమైన, అవినాశి, అప్రకటితమే శివుని లక్షణం. వాసన, రంగు, రుచి కలిగి, శబ్దం, స్పర్శ మొదలైన లక్షణాలు ఉన్నదే లింగం.

జగద్యోనిం మహాభూతం స్థూలం సూక్ష్మం ద్విజోత్తమాః విగ్రహో జగతాం లిఙ్గమ్ అలిఙ్గాద్ అభవత్స్వయమ్

ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా! జగత్తుకు మూలమైనది, మహాభూతం, స్థూలమైనది, సూక్ష్మమైనది, జగత్తుకు రూపమైన లింగం, అప్రకటితం నుండి స్వయంగా ఉద్భవించింది.

సప్తధాచాష్టధా చైవ తథైకాదశధా పునః లిఙ్గాన్యలిఙ్గస్య తథా మాయయా వితతాని తు

ఏడు, ఎనిమిది, మళ్లీ పదకొండు విధాలుగా, అప్రకటిత లింగాలు మాయ ద్వారా వ్యాపించాయి.

తేభ్యః ప్రధానదేవానాం త్రయమాసీచ్ఛివాత్మకమ్ ఏకస్మాత్త్రిష్వభూద్విశ్వమ్ ఏకేన పరిరక్షితమ్

వాటిలో ప్రధాన దేవతలలో ముగ్గురు శివస్వరూపంగా ప్రబవించారు. ఒకదానినుండి మూడు విధాలుగా జగత్తు ఉద్భవించింది; మరొకదానితో అది కాపాడబడుతోంది.

ఏకేనైవ హృతం విశ్వం వ్యాప్తం త్వేవం శివేన తు అలిఙ్గం చైవ లిఙ్గం చ లిఙ్గాలిఙ్గాని మూర్తయః

ఒకదానితోనే జగత్తు లయమవుతుంది; అదే శివుని ద్వారా వ్యాపించి ఉంది. అప్రకటితం, లింగం, లింగం-అప్రకటిత రూపాలు ఇవే మూర్తులు.

యథావత్కథితాశ్చైవ తస్మాద్బ్రహ్మ స్వయం జగత్ అలిఙ్గీ భగవాన్ బీజీ స ఏవ పరమేశ్వరః

ఇలా వివరించిన ప్రకారం, బ్రహ్మనే జగత్తు. అప్రకటితుడైన భగవంతుడు విత్తనంలా ఉన్నాడు; ఆయనే పరమేశ్వరుడు.

బీజం యోనిశ్ చ నిర్బీజం నిర్బీజో బీజముచ్యతే బీజయోనిప్రధానానామ్ ఆత్మాఖ్యా వర్తతే త్విహ

విత్తనం, యోని, విత్తనం లేనిదీ— విత్తనం లేనిదే విత్తనమని పిలవబడుతుంది. వీటిలో ఆత్మ అనే స్వరూపం ఇక్కడ ఉంది.

పరమాత్మా మునిర్బ్రహ్మ నిత్యబుద్ధస్వభావతః విశుద్ధో ఽయం తథా రుద్రః పురాణే శివ ఉచ్యతే

పరమాత్మ, ముని బ్రహ్మ, స్వభావతః నిత్యజ్ఞానిగా ఉండి, పవిత్రుడు. అలాగే రుద్రుడు కూడా పురాణాలలో శివుడిగా పిలవబడతాడు.