లిఙ్గపురాణమ్

తస్య శృఙ్గం మహేశస్య భూషణత్వం కథం గతమ్ ఏతత్సర్వం విశేషేణ సూత వక్తుమిహార్హసి

అతని దంతం మహేశ్వరునికి అలంకారంగా ఎలా మారింది? సూతా, ఈ సంగతులన్నీ స్పష్టంగా వివరించు.

హిరణ్యకశిపోర్భ్రాతా హిరణ్యాక్ష ఇతి స్మృతః పురాన్ధకాసురేశస్య పితా కాలాన్తకోపమః

హిరణ్యాక్షుడు హిరణ్యకశిపువు సోదరుడిగా, పురా అంధకాసురుని తండ్రిగా, కాలాంతకుడితో సమానమైన భయంకరుడిగా గుర్తించబడతాడు.

దేవాఞ్జిత్వాథ దైత్యేన్ద్రో బద్ధ్వా చ ధరణీమిమామ్ నీత్వా రసాతలం చక్రే వన్దీమ్ ఇన్దీవరప్రభామ్

దేవతలను జయించిన ఆ దైత్యేంద్రుడు ఈ భూమిని బంధించి, రసాతలంలోకి తీసుకెళ్లి, నీలకమలంలా ప్రకాశించే భూమిని తన బందినిగా చేసుకున్నాడు.

తతః సబ్రహ్మకా దేవాః పరిమ్లానముఖశ్రియః బాధితాస్తాడితా బద్ధ్వా హిరణ్యాక్షేణ తేన వై

ఆ తర్వాత బ్రహ్మతో కూడిన దేవతలు ముఖంలో కాంతి కోల్పోయి, హిరణ్యాక్షుని చేత బంధింపబడి, బాధపడుతూ, హతాశులయ్యారు.

బలినా దైత్యముఖ్యేన క్రూరేణ సుదురాత్మనా ప్రణమ్య శిరసా విష్ణుం దైత్యకోటివిమర్దనమ్

ఆ బలవంతుడు, క్రూరుడు, దురాత్ముడైన దైత్యాధిపతి చేత బాధపడిన వారు, లక్షలాది దైత్యులను సంహరించే విష్ణువుకు మస్తకమోడి ప్రార్థించారు.

సర్వే విజ్ఞాపయామాసుర్ ధరణీబన్ధనం హరేః శ్రుత్వైతద్భగవాన్ విష్ణుర్ ధరణీబన్ధనం హరిః

వారు అందరూ భూమి బంధనాన్ని గురించి విష్ణువును వేడుకున్నారు. ఈ విషయం విని, భగవంతుడు హరి భూమి బంధనాన్ని తెలుసుకున్నాడు.

భూత్వా యజ్ఞవరాహో ఽసౌ యథా లిఙ్గోద్భవే తథా దైత్యైశ్ చ సార్ధం దైత్యేన్ద్రం హిరణ్యాక్షం మహాబలమ్

విష్ణువు యజ్ఞవరాహరూపాన్ని ధరించి, లింగోద్భవ సమయంలా, దైత్యులతో కలిసి, మహాబలశాలి అయిన హిరణ్యాక్షునికి ఎదురయ్యాడు.

దంష్ట్రాగ్రకోట్యా హత్వైనం రేజే దైత్యాన్తకృత్ప్రభుః కల్పాదిషు యథాపూర్వం ప్రవిశ్య చ రసాతలమ్

తన దంతపు అంచుతో అతన్ని సంహరించి, దైత్యులను నాశనం చేసిన ప్రభువు ప్రకాశించాడు. కల్పారంభంలోలాగా, రసాతలంలోకి ప్రవేశించాడు.

ఆనీయ వసుధాం దేవీమ్ అఙ్కస్థామకరోద్బహిః తతస్ తుష్టావ దేవేశం దేవదేవః పితామహః

విష్ణువు భూమిదేవిని పైకి తీసుకొచ్చి, తన మడిలో ఉంచాడు. ఆ తరువాత దేవదేవుడు అయిన పితామహుడు ప్రభువును స్తుతించాడు.

శక్రాద్యైః సహితో భూత్వా హర్షగద్గదయా గిరా శాశ్వతాయ వరాహాయ దంష్ట్రిణే దణ్డినే నమః

ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలతో కలిసి, ఆనందంతో గళం కంపించగా, శాశ్వతమైన వరాహరూపుడైన దంతధారికి, దండధారికి నమస్కరించాడు.

నారాయణాయ సర్వాయ బ్రహ్మణే పరమాత్మనే కర్త్రే ధర్త్రే ధరాయాస్తు హర్త్రే దేవారిణాం స్వయమ్ కర్త్రే నేత్రే సురేన్ద్రాణాం శాస్త్రే చ సకలస్య చ

నారాయణుడైన సమస్తమూర్తికి, బ్రహ్మ అయిన పరమాత్మకు, సృష్టికర్త, పోషకుడు, భూమిని ఎత్తినవాడు, దేవతాశత్రువులను సంహరించినవాడు, దేవేంద్రులకు నాయకుడు, సమస్త శాస్త్రాల రచయితకు నమస్కారం.

త్వమష్టమూర్తిస్త్వమనన్తమూర్తిస్ త్వమాదిదేవస్త్వమనన్తవేదితః త్వయా కృతం సర్వమిదం ప్రసీద సురేశ లోకేశ వరాహ విష్ణో

నీవు అష్టమూర్తివి, అనంతమూర్తివి, ఆదిదేవుడవు, అనంతులు నిన్ను తెలుసుకుంటారు. ఈ జగత్తంతా నీ వల్లే జరిగింది. దేవతాధిపతి, లోకేశ్వరా, వరాహవిష్ణువా, దయచూపు.

తథైకదంష్ట్రాగ్రముఖాగ్రకోటిభాగైకభాగార్ధతమేన విష్ణో హతాః క్షణాత్ కామద దైత్యముఖ్యాః స్వదంష్ట్రకోట్యా సహ పుత్రభృత్యైః

ఒక్క దంతపు అంచులోని చిన్న భాగంతోనే, ఓ కామదా, నీవు క్షణంలోనే దైత్యాధిపతులను వారి కుమారులు, సేవకులతో పాటు సంహరించావు.

త్వయోద్ధృతా దేవ ధరా ధరేశ ధరాధరాకార ధృతాగ్రదంష్ట్రే ధరాధరైః సర్వజనైః సముద్రైః సురాసురైః సేవితచన్ద్రవక్త్ర

ప్రభూ, భూమిని నీవే ఎత్తావు. భూమిపతివి, పర్వతాలను నీ దంతంపై ఉంచి, సముద్రాలు, దేవతలు, అసురులు, సమస్త జనులు నీ చంద్రబింబమైన ముఖాన్ని సేవించారు.

త్వయైవ దేవేశ విభో కృతశ్ చ జయః సురాణామసురేశ్వరాణామ్ అహో ప్రదత్తస్తు వరః ప్రసీద వాగ్దేవతా వారిజసంభవాయ

దేవతలకు, అసురాధిపతులపై విజయాన్ని నీవే కలిగించావు. వాగ్దేవికి, పద్మంలో జన్మించినవారికి వరం ప్రసాదించావు. ప్రభూ, దయచూపు.

నిహితా రసాతలగతా వసుంధరా తవ పృష్ఠతః సకలతారకాదయః

రసాతలంలో ఉంచబడిన vasuṃdharāను, నీవు నీ వెనుక భాగంలో, సమస్త నక్షత్రాదులతో కలిపి ఉంచావు.

జగతాం హితాయ భవతా వసుంధరా భగవన్ రసాతలపుటం గతా తదా అబలోద్ధృతా చ భగవంస్తవైవ సకలం త్వయైవ హి ధృతం జగద్గురో

ప్రభూ, లోకాల మేలుకోసం నీవే భూమిని రసాతలపు గర్భంలో ఉంచి, ఆ తరువాత ఆమెను పైకి ఎత్తావు. జగద్గురువా, నీవే ఈ సృష్టిని పోషిస్తున్నావు.

ఇతి వాక్పతిర్బహువిధైస్తవార్చనైః ప్రణిపత్య విష్ణుమమరైః ప్రజాపతిః వివిధాన్వరాన్ హరిముఖాత్తు లబ్ధవాన్ హరినాభివారిజదేహభృత్ స్వయమ్

ఇలా వాక్పతిగా పిలవబడే ప్రజాపతి, అమరులతో కలిసి విష్ణువును ఎన్నో విధాలుగా స్తుతిస్తూ, భక్తితో నమస్కరించి, తన నాభిలో కమలం ఉంచిన హరిద్వారా అనేక వరాలు పొందాడు.

అథ తాముద్ధృతాం తేన ధరాం దేవా మునీశ్వరాః మూర్ధ్న్యారోప్య నమశ్చక్రుశ్ చక్రిణః సంనిధౌ తదా

ఆ తరువాత దేవతలు, మహర్షులు కలిసి భూమిని పైకి ఎత్తి, తమ తలపై ఉంచి, చక్రాన్ని ధరించినవాడి సమక్షంలో భక్తితో నమస్కరించారు.

అనేనైవ వరాహేణ చోద్ధృతాసి వరప్రదే కృష్ణేనాక్లిష్టకార్యేణ శతహస్తేన విష్ణునా

ఈ వరాహరూపుడైన కృష్ణుడు, శతహస్తుడైన విష్ణువు, ఎలాంటి కష్టమూ లేకుండా నిన్ను పైకి ఎత్తాడు, వరప్రదాయిని.

ధరణి త్వం మహాభోగే భూమిస్త్వం ధేనురవ్యయే లోకానాం ధారిణీ త్వం హి మృత్తికే హర పాతకమ్

ధరణీ! నీవు మహా రూపాన్ని కలిగి ఉన్నావు, నీవే భూమి, నీవే అనంతమైన ఆవు, నీవే లోకాలన్నింటినీ మోయు వాడివి. మట్టి రూపంలో ఉన్నా, మా పాపాలను తొలగించు.

మనసా కర్మణా వాచా వరదే వారిజేక్షణే త్వయా హతేన పాపేన జీవామస్త్వత్ప్రసాదతః

వరాలిచ్చే వాడివి, కమలనేత్రా! మనస్సుతో, చేతలతో, మాటలతో, నీ వల్ల పాపం నశించడంతో, నీ కృప వల్ల మేము బ్రతుకుతున్నాము.

ఇత్యుక్తా సా తదా దేవీ ధరా దేవైర్ అథాబ్రవీత్ వరాహదంష్ట్రాభిన్నాయాం ధరాయాం మృత్తికాం ద్విజాః

ఇలా దేవతలు అడిగినప్పుడు, ఆ సమయంలో వరాహదంతాలతో చీలిన భూమిలోని మట్టిని గురించి భూమిదేవి వారికి వివరించింది.

మన్త్రేణానేన యో బిభ్రత్ మూర్ధ్ని పాపాత్ప్రముచ్యతే ఆయుష్మాన్ బలవాన్ ధన్యః పుత్రపౌత్రసమన్వితః

ఈ మంత్రంతో ఎవరు ఆ మట్టిని తలపై ధరిస్తారో వారు పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతారు, దీర్ఘాయుష్మంతులు, బలవంతులు, ధన్యులు, సంతానసంపన్నులు అవుతారు.

క్రమాద్భువి దివం ప్రాప్య కర్మాన్తే మోదతే సురైః అథ దేవే గతే త్యక్త్వా వరాహే క్షీరసాగరమ్

క్రమంగా భూమిపై స్వర్గాన్ని పొందినవాడు, తన కర్మ ఫలితానికి చివర్లో దేవతలతో కలిసి ఆనందిస్తాడు. ఆ తరువాత దేవుడు వరాహరూపాన్ని విడిచిపెట్టి, పాల సముద్రంలోకి వెళ్తాడు.

వారాహరూపమనఘం చచాల చ ధరా పునః తస్య దంష్ట్రాభరాక్రాన్తా దేవదేవస్య ధీమతః

పాపరహితుడైన దేవదేవుడు, వరాహరూపంలో ఉన్నప్పుడు, అతని దంతాల భారంతో భూమి మళ్లీ కంపించిపోయింది.

యదృచ్ఛయా భవః పశ్యన్ జగామ జగదీశ్వరః దంష్ట్రాం జగ్రాహ దృష్ట్వా తాం భూషణార్థమథాత్మనః

ఆ సమయంలో భవుడు, జగదీశ్వరుడు, ఆ దంతాన్ని చూసి, తన అలంకారానికి దానిని తీసుకున్నాడు.

దధార చ మహాదేవః కూర్చాన్తే వై మహోరసి దేవాశ్ చ తుష్టువుః సేన్ద్రా దేవదేవస్య వైభవమ్

మహాదేవుడు ఆ దంతాన్ని తన జటామండల చివర భాగంలో, గొప్ప ఛాతిపై ధరించాడు. ఇంద్రుడితో పాటు దేవతలు దేవదేవుని వైభవాన్ని స్తుతించారు.

ధరా ప్రతిష్ఠితా హ్యేవం దేవదేవేన లీలయా భూతానాం సంప్లవే చాపి విష్ణోశ్చైవ కలేవరమ్

ఇలా దేవదేవుడు లీలగా భూమిని స్థాపించాడు. భూతాల ప్రళయంలోనూ, విష్ణువు శరీరంలోనూ ఇదే జరిగింది.