గోప్రేక్షకమ్ ఇదం క్షేత్రం బ్రహ్మణా స్థాపితం పురా కైలాసభవనం చాత్ర పశ్య దివ్యం వరాననే
ఈ గోప్రేక్షక క్షేత్రాన్ని బ్రహ్మ ఎన్నో యుగాల క్రితమే స్థాపించాడు. ఇక్కడ, వరాననే! దివ్యమైన కైలాసనివాసాన్ని కూడా చూడవచ్చు.
గోప్రేక్షకమ్ అథాగమ్య దృష్ట్వా మామత్ర మానవః న దుర్గతిమవాప్నోతి కల్మషైశ్ చ విముచ్యతే
గోప్రేక్షకానికి వచ్చి, ఇక్కడ నన్ను దర్శించిన మనిషికి దుర్గతి కలగదు; పాపాలనుండి విముక్తి పొందుతాడు.
కపిలాహ్రదమ్ ఇత్యేవం తథా వై బ్రహ్మణా కృతమ్ గవాం స్తన్యజతోయేన తీర్థం పుణ్యతమం మహత్
ఇది కపిలాహ్రదమని కూడా పిలుస్తారు. బ్రహ్మనే దీనికి ఆ పేరు పెట్టాడు. ఇది గోవుల పాలతో ఏర్పడిన, అత్యంత పవిత్రమైన తీర్థం.
అత్రాపి స్వయమేవాహం వృషధ్వజ ఇతి స్మృతః సాన్నిధ్యం కృతవాన్ దేవి సదాహం దృశ్యతే త్వయా
ఇక్కడ నేను వృషధ్వజుడిగా ప్రసిద్ధిని పొందాను. దేవీ! నా సన్నిధిని ఇక్కడ ఏర్పరిచాను. నీవు ఎప్పుడూ నన్ను దర్శించగలవు.
భద్రతోయం చ పశ్యేహ బ్రహ్మణా చ కృతం హ్రదమ్ సర్వైర్దేవైరహం దేవి అస్మిన్దేశే ప్రసాదితః
ఇక్కడ బ్రహ్మ చేసిన భద్రతోయాన్ని కూడా చూడవచ్చు. దేవీ! ఈ ప్రాంతంలో అన్ని దేవతలు నన్ను సంతుష్టిపర్చారు.
గచ్ఛోపశమమ్ ఈశేతి ఉపశాన్తః శివస్ తథా అత్రాహం బ్రహ్మణానీయ స్థాపితః పరమేష్ఠినా
ప్రశాంతత కోసం ఇక్కడికి రా అని బ్రహ్మ శివునికి చెప్పాడు. అప్పుడు పరమేశ్వరుడు ప్రశాంతుడై, బ్రహ్మచే ఇక్కడ స్థాపించబడ్డాడు.
బ్రహ్మణా చాపి సంగృహ్య విష్ణునా స్థాపితః పునః బ్రహ్మణాపి తతో విష్ణుః ప్రోక్తః సంవిగ్నచేతసా
బ్రహ్మదేవుడు ఆ లింగాన్ని సమకూర్చి, విష్ణువు మళ్లీ ప్రతిష్ఠించాడు. ఆ తర్వాత విష్ణువు మనసులో కలవరంతో ఉండగా, బ్రహ్మదేవుడు అతనితో మాట్లాడాడు.
మయానీతమిదం లిఙ్గం కస్మాత్ స్థాపితవాన్ అసి తమువాచ పునర్ విష్ణుర్ బ్రహ్మాణం కుపితాననమ్
"నేను తీసుకొచ్చిన ఈ లింగాన్ని నీవెందుకు ప్రతిష్ఠించావు?" అని బ్రహ్మదేవుడు ప్రశ్నించగా, విష్ణువు కోపంతో ముఖం మాడ్చి, బ్రహ్మదేవునికి సమాధానం చెప్పాడు.
రుద్రే దేవే మమాత్యన్తం పరా భక్తిర్మహత్తరా మయైవ స్థాపితం లిఙ్గం తవ నామ్నా భవిష్యతి
దేవతల్లో రుద్రునికి నాకు ఉన్న భక్తి అత్యంత గొప్పది. ఈ లింగాన్ని నేను ప్రతిష్ఠించాను. ఇది నీ పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతుంది.
హిరణ్యగర్భ ఇత్యేవం తతో ఽత్రాహం సమాస్థితః దృష్ట్వైనమపి దేవేశం మమ లోకం వ్రజేన్నరః
అందుకే ఇక్కడ నేను హిరణ్యగర్భుడిగా స్థిరమై ఉన్నాను. ఎవరు ఈ దేవతాధిపతిని దర్శిస్తారో వారు నా లోకాన్ని పొందుతారు.
తతః పునరపి బ్రహ్మా మమ లిఙ్గమిదం శుభమ్ స్థాపయామాస విధివద్ భక్త్యా పరమయా యుతః
తర్వాత బ్రహ్మదేవుడు నా పవిత్రమైన లింగాన్ని, యథావిధిగా, పరమభక్తితో ఇక్కడ ప్రతిష్ఠించాడు.
స్వర్లీనేశ్వర ఇత్యేవమ్ అత్రాహం స్వయమాగతః ప్రాణాన్ ఇహ నరస్త్యక్త్వా న పునర్జాయతే క్వచిత్
ఇక్కడ నేను స్వయంగా వచ్చి, స్వర్లీనేశ్వరుడిగా స్థిరమై ఉన్నాను. ఇక్కడ ప్రాణాలు విడిచిన మనిషి ఇక ఎక్కడా పునర్జన్మ పొందడు.
అనన్యా సా గతిస్తస్య యోగినాం చైవ యా స్మృతా అస్మిన్నపి మయా దేశే దైత్యో దైవతకణ్టకః
అది అతనికి మాత్రమే కాదు, యోగులకు కూడా ఏకైక మార్గంగా గుర్తించబడింది. ఇక్కడ కూడా దేవతలకు బాధ కలిగించిన దైత్యుడిని నేను సంహరించాను.
వ్యాఘ్రరూపం సమాస్థాయ నిహతో దర్పితో బలీ వ్యాఘ్రేశ్వర ఇతి ఖ్యాతో నిత్యమత్రాహమాస్థితః
పెద్ద గర్వంతో ఉన్న బలవంతుడు పులి రూపం ధరించి సంహరించబడ్డాడు. ఇక్కడ నేను ఎప్పుడూ వ్యాఘ్రేశ్వరుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాను.
న పునర్దుర్గతిం యాతి దృష్ట్వైనం వ్యాఘ్రమీశ్వరమ్ ఉత్పలో విదలశ్చైవ యౌ దైత్యౌ బ్రహ్మణా పురా
ఈ పులి రూపంలో ఉన్న ఈశ్వరుడిని దర్శించినవాడు ఇక దుర్గతికి లోనవాడు కాదు. ఉత్పలుడు, విదలుడు అనే ఆ ఇద్దరు దైత్యులను బ్రహ్మదేవుడు గతంలో సంహరించాడు.
స్త్రీవధ్యౌ దర్పితౌ దృష్ట్వా త్వయైవ నిహతౌ రణే సావజ్ఞం కన్దుకేనాత్ర తస్యేదం దేహమాస్థితమ్
ఆ ఇద్దరు గర్వంతో ఉన్న, స్త్రీహంతకులను నీవే యుద్ధంలో సంహరించావు. అవమానంగా బంతితో వారిని ఇక్కడ సంహరించావు.
ఆదావత్రాహమాగమ్య ప్రస్థితో గణపైః సహ జ్యేష్ఠస్థానమిదం తస్మాద్ ఏతన్మే పుణ్యదర్శనమ్
మొదట నేను గణులతో కలిసి ఇక్కడికి వచ్చి, తర్వాత వెళ్లిపోయాను. ఇది జ్యేష్ఠస్థానం, అందుకే ఇది నా పవిత్ర దర్శనం.
దేవైః సమన్తాద్ ఏతాని లిఙ్గాని స్థాపితాన్యతః దృష్ట్వాపి నియతో మర్త్యో దేహభేదే గణో భవేత్
దేవతలు చుట్టూ ఈ లింగాలను ప్రతిష్ఠించారు. వాటిని దర్శించిన మానవుడు, శరీరం విడిచినప్పుడు గణుడవుతాడు.
పిత్రా తే శైలరాజేన పురా హిమవతా స్వయమ్ మమ ప్రియహితం స్థానం జ్ఞాత్వా లిఙ్గం ప్రతిష్ఠితమ్
నీవు చెప్పినట్లుగా, నీ తండ్రి అయిన శైలరాజు హిమవంతుడు, నాకు ప్రియమైన స్థలాన్ని తెలుసుకొని, అక్కడ లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.
శైలేశ్వరమితి ఖ్యాతం దృశ్యతామిహ చాదరాత్ దృష్ట్వైతన్మనుజో దేవి న దుర్గతిమతో వ్రజేత్
ఇది శైలేశ్వరమని ప్రసిద్ధి. ఇక్కడ భక్తితో దర్శించాలి. దీనిని దర్శించినవాడు, ఓ దేవి, దుర్గతికి లోనవాడు కాదు.
నద్యేషా వరుణా దేవి పుణ్యా పాపప్రమోచనీ క్షేత్రమేతద్ అలంకృత్య జాహ్నవ్యా సహ సంగతా
ఈ నది, ఓ దేవి, వరుణా. ఇది పవిత్రమైనది, పాపాలను తొలగించేది. ఈ క్షేత్రాన్ని అలంకరించి, జాహ్నవితో కలిసింది.
స్థాపితం బ్రహ్మణా చాపి సంగమే లిఙ్గముత్తమమ్ సంగమేశ్వరమ్ ఇత్యేవం ఖ్యాతం జగతి దృశ్యతామ్
సంగమంలో బ్రహ్మదేవుడు ఉత్తమమైన లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు. ఇది జగత్తులో సంగమేశ్వరమని ప్రసిద్ధి. దీన్ని దర్శించాలి.
సంగమే దేవనద్యా హి యః స్నాత్వా మనుజః శుచిః అర్చయేత్ సంగమేశ్వరం తస్య జన్మభయం కుతః
దేవనదుల సంగమంలో స్నానం చేసి, సంగమేశ్వరుడిని పూజించిన పవిత్రుడు, అతనికి పునర్జన్మ భయం ఉండదు.
ఇదం మన్యే మహాక్షేత్రం నివాసో యోగినాం పరమ్ క్షేత్రమధ్యే చ యత్రాహం స్వయం భూత్వాగ్రమాస్థితః
ఈ స్థలాన్ని నేను మహాక్షేత్రంగా భావిస్తున్నాను. ఇది యోగులకు పరమ నివాసం. ఈ క్షేత్ర మధ్యలో నేను స్వయంగా అగ్రస్థానంలో ఉన్నాను.
మధ్యమేశ్వరమిత్యేవం ఖ్యాతః సర్వసురాసురైః సిద్ధానాం స్థానమేతద్ధి మదీయవ్రతధారిణామ్
ఈ స్థలం మధ్యమేశ్వరమని దేవతలూ, రాక్షసులూ అందరూ పిలుస్తారు. ఇది సిద్ధుల నివాసం, నా వ్రతాన్ని పాటించేవారి స్థలం కూడా.
యోగినాం మోక్షలిప్సూనాం జ్ఞానయోగరతాత్మనామ్ దృష్ట్వైనం మధ్యమేశానం జన్మ ప్రతి న శోచతి
మోక్షాన్ని కోరే యోగులు, జ్ఞానయోగంలో ఆనందించే వారు ఈ మధ్యమేశానుని దర్శించినప్పుడు జన్మ గురించి బాధపడరు.
స్థాపితం లిఙ్గమేతత్తు శుక్రేణ భృగుసూనునా నామ్నా శుక్రేశ్వరం నామ సర్వసిద్ధామరార్చితమ్
ఈ లింగాన్ని భృగుపుత్రుడు శుక్రుడు ప్రతిష్ఠించాడు. దీనిని శుక్రేశ్వరమని పిలుస్తారు. అన్ని సిద్ధులు, అమరులు దీనిని పూజిస్తారు.
దృష్ట్వైనం నియతః సద్యో ముచ్యతే సర్వకిల్బిషైః మృతశ్ చ న పునర్జన్తుః సంసారీ తు భవేన్నరః
ఈ లింగాన్ని నియమంగా దర్శించినవాడు వెంటనే అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు. మరణించిన తర్వాత ఆ మనిషి మళ్లీ సంసారంలో పుడడు.
పురా జమ్బూకరూపేణ అసురో దేవకణ్టకః బ్రహ్మణో హి వరం లబ్ధ్వా గోమాయుర్బన్ధశఙ్కితః
పూర్వకాలంలో దేవకంటక అనే అసురుడు నక్క రూపంలో జన్మించాడు. బ్రహ్మ నుండి వరం పొంది, గోమాయువు బంధానికి భయపడ్డాడు.
నిహతో హిమవత్పుత్రి జమ్బూకేశస్తతో హ్యహమ్ అద్యాపి జగతి ఖ్యాతం సురాసురనమస్కృతమ్
ఆ గోమాయువును నేను, హిమవంతుని కుమార్తె, జంబూకేశ్వర రూపంలో సంహరించాను. అందువల్ల నేడు కూడా నేను లోకంలో ప్రసిద్ధిగా, దేవతలు రాక్షసులు పూజించేవాడిని.