లిఙ్గపురాణమ్

ప్రయాగే వా భవేన్మోక్ష ఇహ వా మత్పరిగ్రహాత్ ప్రయాగాదపి తీర్థాగ్ర్యాద్ అవిముక్తమిదం శుభమ్

ప్రయాగలో లేదా ఇక్కడ నా అనుగ్రహంతో మోక్షం లభించవచ్చు; అయినా, పవిత్రతీర్థాల్లో అగ్రస్థానమైన ప్రయాగకన్నా ఈ అవిముక్తం మరింత శ్రేష్ఠమైనది.

ధర్మస్యోపనిషత్ సత్యం మోక్షస్యోపనిషచ్ ఛమః క్షేత్రతీర్థోపనిషదం న విదుర్బుధసత్తమాః

ధర్మానికి సత్యమే ఉపనిషత్తు; మోక్షానికి శాంతియే ఉపనిషత్తు; కానీ ఈ క్షేత్రతీర్థానికి ఉపనిషత్తు ఏమిటో గొప్ప జ్ఞానులు కూడా తెలియదు.

కామం భుఞ్జన్ స్వపన్ క్రీడన్ కుర్వన్ హి వివిధాః క్రియాః అవిముక్తే త్యజేత్ప్రాణాన్ జన్తుర్మోక్షాయ కల్పతే

ఆనందిస్తూ, నిద్రపోతూ, ఆడుకుంటూ, ఎన్నో పనులు చేస్తూ, ఎవరు అవిముక్తంలో ప్రాణాలు విడిచినా వారు మోక్షానికి అర్హులు అవుతారు.

కృత్వా పాపసహస్రాణి పిశాచత్వం వరం నృణామ్ న తు శక్రసహస్రత్వం స్వర్గే కాశీపురీం వినా

వెయ్యి పాపాలు చేసినా, కాశీపురిని పొందకుండా స్వర్గంలో వెయ్యి ఇంద్రుల రాజ్యాన్ని పొందినదానికన్నా, భూతుడవడం మానవులకు మేలైనదే.

తస్మాత్సంసేవనీయం హి అవిముక్తం హి ముక్తయే జైగీషవ్యః పరాం సిద్ధిం గతో యత్ర మహాతపాః

అందుచేత మోక్షం కోసం అవిముక్తాన్ని తప్పక సేవించాలి; ఇక్కడే మహాతపస్వి జైగీషవ్యుడు పరమ సిద్ధిని పొందాడు.

అస్య క్షేత్రస్య మాహాత్మ్యాద్ భక్త్యా చ మమ భావితః జైగీషవ్యగుహా శ్రేష్ఠా యోగినాం స్థానమిష్యతే

ఈ క్షేత్ర మహిమ వల్ల, నాపై భక్తితో, జైగీషవ్యుని గుహ యోగులకు అత్యుత్తమ స్థలంగా భావించబడుతుంది.

ధ్యాయన్తస్తత్ర మాం నిత్యం యోగాగ్నిర్దీప్యతే భృశమ్ కైవల్యం పరమం యాతి దేవానామపి దుర్లభమ్

అక్కడ నన్ను ఎల్లప్పుడూ ధ్యానిస్తూ, యోగాగ్ని బలంగా జ్వలిస్తుంది; అక్కడ దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన పరమ మోక్షం లభిస్తుంది.

అవ్యక్తలిఙ్గైర్మునిభిః సర్వసిద్ధాన్తవేదిభిః ఇహ సమ్ప్రాప్యతే మోక్షో దుర్లభో ఽన్యత్ర కర్హిచిత్

ఇక్కడ అన్ని సిద్ధాంతాలను తెలిసిన మునులు, లింగస్వరూపాన్ని సూత్రముగా గ్రహించి, మోక్షాన్ని పొందుతారు. మరెక్కడా అది చాలా అరుదుగా లభిస్తుంది.

తేభ్యశ్చాహం ప్రవక్ష్యామి యోగైశ్వర్యమనుత్తమమ్ ఆత్మనశ్చైవ సాయుజ్యమ్ ఈప్సితం స్థానమేవ చ

వారికోసం నేను అత్యుత్తమమైన యోగశక్తిని, ఆత్మతో ఐక్యాన్ని, కోరుకున్న స్థలాన్ని తెలియజేస్తాను.

కుబేరో ఽత్ర మమ క్షేత్రే మయి సర్వార్పితక్రియః క్షేత్రసంసేవనాదేవ గణేశత్వమవాప హ

ఈ ప్రాంతంలో, కుబేరుడు తన కార్యాలన్నీ నాకు అర్పించి, ఈ క్షేత్రాన్ని సేవించడం వల్ల గణాధిపతిగా అయ్యాడు.

సంవర్తో భవితా యశ్ చ సో ఽపి భక్తో మమైవ తు ఇహైవారాధ్య మాం దేవి సిద్ధిం యాస్యత్యనుత్తమామ్

సంభవించబోయే సంవర్తుడు కూడా నా భక్తుడే. ఇక్కడ నన్ను పూజించి, పరమమైన సిద్ధిని పొందుతాడు, దేవీ.

పరాశరసుతౌ యోగీ ఋషిర్వ్యాసో మహాతపాః మమ భక్తో భవిష్యశ్ చ వేదసంస్థాప్రవర్తకః

పరాశరుని కుమారుడైన యోగి వ్యాసుడు, మహాతపస్వి, వేదాలను స్థాపించి ప్రచారం చేసే నా భక్తుడవుతాడు.

రంస్యతే సో ఽపి పద్మాక్షి క్షేత్రే ఽస్మిన్మునిపుఙ్గవః బ్రహ్మా దేవర్షిభిః సార్ద్ధం విష్ణుర్వాపి దివాకరః

పద్మాక్షి! ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు కూడా ఇక్కడ బ్రహ్మ, దేవర్షులు, విష్ణువు, లేదా సూర్యునితో కలిసి ఆనందిస్తాడు.

దేవరాజస్తథా శక్రో యే ఽపి చాన్యే దివౌకసః ఉపాసతే మహాత్మానః సర్వే మామిహ సువ్రతే

దేవేంద్రుడు, శక్రుడు, ఇతర దేవలోకవాసులు—ఈ మహాత్ములు అందరూ, సువ్రతే! ఇక్కడ నన్ను పూజిస్తారు.

అన్యే ఽపి యోగినో దివ్యాశ్ ఛన్నరూపా మహాత్మనః అనన్యమనసో భూత్వా మామిహోపాసతే సదా

ఇంకా ఇతర దివ్యయోగులు, రహస్యరూపంతో ఉన్న మహాత్ములు, ఏకాగ్రచిత్తంతో ఎప్పుడూ ఇక్కడ నన్ను పూజిస్తారు.

విషయాసక్తచిత్తో ఽపి త్యక్తధర్మరతిర్నరః ఇహ క్షేత్రే మృతః సో ఽపి సంసారే న పునర్భవేత్

ఇంద్రియాల పట్ల ఆసక్తి కలిగి, ధర్మంలో ఆనందాన్ని వదిలేసినవాడు అయినా, ఈ క్షేత్రంలో మరణిస్తే, అతడు మళ్లీ జన్మించడు.

యే పునర్నిర్మమా ధీరాః సత్త్వస్థా విజితేన్ద్రియాః వ్రతినశ్ చ నిరారమ్భాః సర్వే తే మయి భావితాః

కాని, ఎవరు మమకారాన్ని విడిచిపెట్టి, స్థిరబుద్ధితో, శుద్ధతలో నిలిచి, ఇంద్రియాలను జయించి, వ్రతంలో నిబద్ధులై, కార్యరహితులై ఉంటారో, వారు అందరూ నాలో లీనమవుతారు.

దేవదేవం సమాసాద్య ధీమన్తః సంగవర్జితాః గతా ఇహ పరం మోక్షం ప్రసాదాన్మమ సువ్రతే

దేవదేవుడిని చేరిన ధీమంతులు, సంగాన్ని విడిచినవారు, సువ్రతే! నా కృపతో ఇక్కడ పరమ మోక్షాన్ని పొందుతారు.

జన్మాన్తరసహస్రేషు యం న యోగీ సమాప్నుయాత్ తమిహైవ పరం మోక్షం ప్రసాదాన్మమ సువ్రతే

వెయ్యి జన్మల్లో కూడా యోగి పొందలేని పరమ మోక్షాన్ని, సువ్రతే! నా కృపతో ఇక్కడ పొందవచ్చు.

గోప్రేక్షకమ్ ఇదం క్షేత్రం బ్రహ్మణా స్థాపితం పురా కైలాసభవనం చాత్ర పశ్య దివ్యం వరాననే

ఈ గోప్రేక్షక క్షేత్రాన్ని బ్రహ్మ ఎన్నో యుగాల క్రితమే స్థాపించాడు. ఇక్కడ, వరాననే! దివ్యమైన కైలాసనివాసాన్ని కూడా చూడవచ్చు.

గోప్రేక్షకమ్ అథాగమ్య దృష్ట్వా మామత్ర మానవః న దుర్గతిమవాప్నోతి కల్మషైశ్ చ విముచ్యతే

గోప్రేక్షకానికి వచ్చి, ఇక్కడ నన్ను దర్శించిన మనిషికి దుర్గతి కలగదు; పాపాలనుండి విముక్తి పొందుతాడు.

కపిలాహ్రదమ్ ఇత్యేవం తథా వై బ్రహ్మణా కృతమ్ గవాం స్తన్యజతోయేన తీర్థం పుణ్యతమం మహత్

ఇది కపిలాహ్రదమని కూడా పిలుస్తారు. బ్రహ్మనే దీనికి ఆ పేరు పెట్టాడు. ఇది గోవుల పాలతో ఏర్పడిన, అత్యంత పవిత్రమైన తీర్థం.

అత్రాపి స్వయమేవాహం వృషధ్వజ ఇతి స్మృతః సాన్నిధ్యం కృతవాన్ దేవి సదాహం దృశ్యతే త్వయా

ఇక్కడ నేను వృషధ్వజుడిగా ప్రసిద్ధిని పొందాను. దేవీ! నా సన్నిధిని ఇక్కడ ఏర్పరిచాను. నీవు ఎప్పుడూ నన్ను దర్శించగలవు.

భద్రతోయం చ పశ్యేహ బ్రహ్మణా చ కృతం హ్రదమ్ సర్వైర్దేవైరహం దేవి అస్మిన్దేశే ప్రసాదితః

ఇక్కడ బ్రహ్మ చేసిన భద్రతోయాన్ని కూడా చూడవచ్చు. దేవీ! ఈ ప్రాంతంలో అన్ని దేవతలు నన్ను సంతుష్టిపర్చారు.

గచ్ఛోపశమమ్ ఈశేతి ఉపశాన్తః శివస్ తథా అత్రాహం బ్రహ్మణానీయ స్థాపితః పరమేష్ఠినా

ప్రశాంతత కోసం ఇక్కడికి రా అని బ్రహ్మ శివునికి చెప్పాడు. అప్పుడు పరమేశ్వరుడు ప్రశాంతుడై, బ్రహ్మచే ఇక్కడ స్థాపించబడ్డాడు.

బ్రహ్మణా చాపి సంగృహ్య విష్ణునా స్థాపితః పునః బ్రహ్మణాపి తతో విష్ణుః ప్రోక్తః సంవిగ్నచేతసా

బ్రహ్మదేవుడు ఆ లింగాన్ని సమకూర్చి, విష్ణువు మళ్లీ ప్రతిష్ఠించాడు. ఆ తర్వాత విష్ణువు మనసులో కలవరంతో ఉండగా, బ్రహ్మదేవుడు అతనితో మాట్లాడాడు.

మయానీతమిదం లిఙ్గం కస్మాత్ స్థాపితవాన్ అసి తమువాచ పునర్ విష్ణుర్ బ్రహ్మాణం కుపితాననమ్

"నేను తీసుకొచ్చిన ఈ లింగాన్ని నీవెందుకు ప్రతిష్ఠించావు?" అని బ్రహ్మదేవుడు ప్రశ్నించగా, విష్ణువు కోపంతో ముఖం మాడ్చి, బ్రహ్మదేవునికి సమాధానం చెప్పాడు.

రుద్రే దేవే మమాత్యన్తం పరా భక్తిర్మహత్తరా మయైవ స్థాపితం లిఙ్గం తవ నామ్నా భవిష్యతి

దేవతల్లో రుద్రునికి నాకు ఉన్న భక్తి అత్యంత గొప్పది. ఈ లింగాన్ని నేను ప్రతిష్ఠించాను. ఇది నీ పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతుంది.

హిరణ్యగర్భ ఇత్యేవం తతో ఽత్రాహం సమాస్థితః దృష్ట్వైనమపి దేవేశం మమ లోకం వ్రజేన్నరః

అందుకే ఇక్కడ నేను హిరణ్యగర్భుడిగా స్థిరమై ఉన్నాను. ఎవరు ఈ దేవతాధిపతిని దర్శిస్తారో వారు నా లోకాన్ని పొందుతారు.