లిఙ్గపురాణమ్

క్వచిత్ క్వచిద్ గన్ధకదమ్బకైర్ మృగైర్ విలూనదర్భాఙ్కురపుష్పసంచయమ్ ప్రఫుల్లనానావిధచారుపఙ్కజైః సరస్తడాగైరుపశోభితం క్వచిత్

కొన్ని చోట్ల గంధక, కదంబ జింకలు మేత తింటూ, దర్భా మొక్కల మొగ్గలు, పుష్పాలను చెల్లచెదురుగా చేసేవి. ఇంకొన్ని చోట్ల ఎన్నో రకాల వికసించిన కమలాలతో సరస్సులు, చెరువులు ప్రకాశించేవి.

విటపనిచయలీనం నీలకణ్ఠాభిరామం మదముదితవిహఙ్గం ప్రాప్తనాదాభిరామమ్ కుసుమితతరుశాఖాలీనమత్తద్విరేఫం నవకిసలయశోభాశోభితం ప్రాంశుశాఖమ్

అక్కడ చెట్ల సమూహాలతో ఘనంగా, నీలకంఠ పావురాల అందంతో, పక్షుల ఆనందకరమైన కిలకిలలతో, మధురమైన ధ్వనులతో, పుష్పితమైన కొమ్మలపై మత్తులో తేలియాడే తేనెటీగలతో, కొత్త మొగ్గల కాంతితో అలంకరించబడి, ఎత్తైన కొమ్మలతో విరాజిల్లుతోంది.

క్వచిద్విలాసాలసగామినీభిర్ నిషేవితం కింపురుషాఙ్గనాభిః

కొన్ని చోట్ల అక్కడ కింపురుషుల సుందరమైన యువతులు ఆడుతూ, నవ్వుతూ సంచరించేవారు.

పారావతధ్వనివికూజితచారుశృఙ్గైర్ అభ్రఙ్కషైః సితమనోహరచారురూపైః ఆకీర్ణపుష్పనికరప్రవిభక్తహంసైర్ విభ్రాజితం త్రిదశదివ్యకులైరనేకైః

అక్కడ పర్వత శిఖరాలు పావురాల గూళ్లతో మధురంగా మారి, తెల్లటి మేఘాల వలె మెరిసే రూపాలతో, పుష్పాల గుంపులను విడదీసే హంసలతో, అనేక దేవతలతో కూడి వెలిగిపోతున్నాయి.

ఫుల్లోత్పలాంబుజవితానసహస్రయుక్తం తోయాశయైః సమనుశోభితదేవమార్గమ్ మార్గాన్తరాకలితపుష్పవిచిత్రపఙ్క్తిసమ్బద్ధగుల్మవిటపైర్ వివిధైరుపేతమ్

అక్కడ వేలాది వికసించిన కమలాలు, తామరలు ఉండి, నీటి చెరువులతో దేవతల మార్గాలు మరింత అందంగా కనిపించాయి. మార్గాల వెంట రంగురంగుల పువ్వుల వరుసలు, వివిధ చెట్ల పొదలు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి.

తుఙ్గాగ్రైర్ నీలపుష్పస్తబకభరనతప్రాంశుశాఖైర్ అశోకైర్ దోలాప్రాన్తాన్తనీలశ్రుతిసుఖజనకైర్ భాసితాన్తం మనోజ్ఞైః రాత్రౌ చన్ద్రస్య భాసా కుసుమితతిలకైరేకతాం సమ్ప్రయాతం ఛాయాసుప్తప్రబుద్ధస్థితహరిణకులాలుప్తదూర్వాఙ్కురాగ్రమ్

ఎత్తైన నీలి పువ్వులతో నిండిన అశోక వృక్షాలు, ఊగే కొమ్మలతో ఆనందాన్ని కలిగించేవి. రాత్రి చంద్రకాంతిలో అవి మరింత అందంగా మెరిసి, పుష్పిత తిలక వృక్షాలతో కలసి, నీడలో నిద్ర లేచిన జింకల గుంపులు మృదువైన దుర్వా మొక్కలను మెల్లగా ముంచుతున్నాయి.

హంసానాం పక్షవాతప్రచలితకమలస్వచ్ఛవిస్తీర్ణతోయం తోయానాం తీరజాతప్రచకితకదలీచాటునృత్యన్మయూరమ్ మాయూరైః పక్షచన్ద్రైః క్వచిదవనిగతై రఞ్జితక్ష్మాప్రదేశం దేశే దేశే విలీనప్రముదితవిలసన్మత్తహారీతవృన్దమ్

హంసల రెక్కల గాలితో నీళ్లు అలలాడుతూ, తీరం వద్ద అరటి మొక్కలు ఉల్లాసంగా ఊగుతూ, మయూరాలు తమ చంద్రాకారపు పిచుకలతో భూమిని రంగులద్దుతూ, కొన్ని చోట్ల హర్షభరితమైన హరిత పక్షుల గుంపులు ఆనందంగా ఆడుకుంటూ కనిపించేవి.

సారఙ్గైః క్వచిదుపశోభితప్రదేశం ప్రచ్ఛన్నం కుసుమచయైః క్వచిద్విచిత్రైః హృష్టాభిః క్వచిదపి కిన్నరాఙ్గనాభిర్ వీణాభిః సుమధురగీతనృత్తకణ్ఠమ్

కొన్ని చోట్ల జింకలు ఆ ప్రాంతాన్ని అలంకరించగా, మరికొన్ని చోట్ల పుష్పాల గుళికలు దాచిపెట్టినట్టు ఉండేవి. ఇంకొన్ని చోట్ల హర్షితమైన కిన్నర యువతులు వీణలతో మధురంగా పాడుతూ, నృత్యం చేస్తూ ఆనందించేవారు.

సంసృష్టైః క్వచిదుపలిప్తకీర్ణపుష్పైర్ ఆవాసైః పరివృతపాదపం మునీనామ్ ఆ మూలాత్ ఫలనిచితైః క్వచిద్విశాలైర్ ఉత్తుఙ్గైః పనసమహీరుహైరుపేతమ్

కొన్ని చోట్ల మునుల ఆశ్రమాలు చెట్లతో చుట్టుముట్టబడి, వాటి వేరుల వద్ద పండ్ల గుళికలు పేరుకుని ఉండేవి. అక్కడక్కడా నేలపై కలిసిపోయిన పుష్పాలు విస్తరించి, ఎత్తైన పనస, ఇప్ప చెట్లతో ఆ ప్రదేశం అలంకరించబడింది.

రమ్యం ప్రియఙ్గుతరుమఞ్జరిసక్తభృఙ్గం భృఙ్గావలీకవలితామ్రకదమ్బపుష్పమ్

ప్రియంగు వృక్షాల మంజరులపై తేనెటీగలు అతుక్కొని, మామిడి, కదంబ వృక్షాల పుష్పాలను తేనెటీగల గుంపులు పూర్తిగా కప్పేసి, ఆ ప్రదేశాన్ని మరింత అందంగా చేసాయి.

పుష్పోత్కరానిలవిఘూర్ణితవారిరమ్యం రమ్యద్విరేఫవినిపాతితమఞ్జుగుల్మమ్ గుల్మాన్తరప్రసభభీతమృగీసమూహం వాతేరితం తనుభృతామపవర్గదాతృ

పుష్పాల గుళికలు గాలిలో తేలుతూ, వాటి పరిమళంతో నీళ్ళు అలరారగా, మత్తులో ఉన్న తేనెటీగలు మధురమైన పొదల్లో పడిపోతూ, పొదల మధ్య భయంతో జింకల గుంపులు గాలికి పరుగెత్తుతూ కనిపించేవి.

చన్ద్రాంశుజాలశబలైస్ తిలకైర్ మనోజ్ఞైః సిన్దూరకుఙ్కుమకుసుమ్భనిభైర్ అశోకైః చామీకరద్యుతిసమైరథ కర్ణికారైః పుష్పోత్కరైరుపచితం సువిశాలశాఖైః

చంద్రకాంతి చల్లబడిన తిలక వృక్షాలు, సింధూరం, కుంకుమ, కుసుంబం రంగుల అశోక వృక్షాలు, బంగారు వర్ణపు కర్ణికర వృక్షాలు, విస్తారమైన కొమ్మలతో పుష్పాల గుళికలు ఎక్కడికక్కడ అలంకరించబడ్డాయి.

క్వచిదఞ్జనచూర్ణాభైః క్వచిద్ విద్రుమసన్నిభైః క్వచిత్కాఞ్చనసంకాశైః పుష్పైర్ ఆచితభూతలమ్

కొన్ని చోట్ల నేలపై ముసురు రంగు పువ్వులు, మరికొన్ని చోట్ల పగడపు రంగు పువ్వులు, ఇంకొన్ని చోట్ల బంగారు వర్ణపు పువ్వులతో ఆ ప్రాంతం నిండిపోయింది.

పున్నాగేషు ద్విజశతవిరుతం రక్తాశోకస్తబకభరనతమ్ రమ్యోపాన్తక్లమహారభవనం ఫుల్లాబ్జేషు భ్రమరవిలసితమ్

పున్నాగ వృక్షాల వద్ద పక్షుల కిలకిలలతో ఆకాశం మార్మోగుతూ, ఎర్ర అశోక వృక్షాల కొమ్మలు పుష్పభారం తట్టుకోలేక వంగిపోతూ, మధురమైన తోటల్లో వికసించిన తామరల్లో తేనెటీగలు ఆడుకుంటూ కనిపించేవి.

సకలభువనభర్తా లోకనాథస్తదానీం తుహినశిఖరపుత్ర్యా సార్ధమిష్టైర్గణేశైః వివిధతరువిశాలం మత్తహృష్టాన్నపుష్టైర్ ఉపవనమ్ అతిరమ్యం దర్శయామాస దేవ్యాః

అప్పుడు సమస్త లోకాలకు అధిపతి, హిమవంతుని కుమార్తెతో పాటు ప్రియమైన గణేశులతో కలిసి, వివిధ వృక్షాలతో విస్తరించిన, మత్తుగా, ఆరోగ్యంగా ఉన్న జంతువులతో నిండిన అతి అందమైన తోటను దేవికి చూపించాడు.

పుష్పైర్వన్యైః శుభశుభతమైః కల్పితైర్దివ్యభూషైర్ దేవీం దివ్యాముపవనగతాం భూషయామాస శర్వః సా చాప్యేనం తుహినగిరిసుతా శఙ్కరం దేవదేవం పుష్పైర్దివ్యైః శుభతరతమైర్ భూషయామాస భక్త్యా

అక్కడ అడవి పుష్పాలతో, శుభకరమైనవి, అత్యంత శుభకరమైనవి, దివ్యమైన అలంకారాలుగా తయారుచేసి, శివుడు ఆ తోటలో ప్రవేశించిన దేవిని అలంకరించాడు. అదే విధంగా, హిమవంతుని కుమార్తె భక్తితో, శంకరుని దివ్యమైన, అత్యంత శుభకరమైన పుష్పాలతో అలంకరించింది.

సమ్పూజ్య పూజ్యం త్రిదశేశ్వరాణాం సమ్ప్రేక్ష్య చోద్యానమ్ అతీవ రమ్యమ్ గణేశ్వరైర్ నన్దిముఖైశ్ చ సార్ధమ్ ఉవాచ దేవం ప్రణిపత్య దేవీ

దేవతలందరిలో పూజ్యుడైన శివుని పూజించి, ఆ అతి అందమైన తోటను చూసి, గణేశులు, నందిముఖునితో కలిసి, దేవి శివుని ముందు నమస్కరించి ఇలా అడిగింది.

ఉద్యానం దర్శితం దేవ ప్రభయా పరయా యుతమ్ క్షేత్రస్య చ గుణాన్సర్వాన్ పునర్మే వక్తుమర్హసి

ప్రభూ! మీరు నాకు ఈ తోటను పరమ ప్రకాశంతో కూడి చూపించారు. ఇప్పుడు ఈ క్షేత్రంలోని అన్ని గొప్పతనాలను మళ్లీ నాకు వివరించండి.

అస్య క్షేత్రస్య మాహాత్మ్యమ్ అవిముక్తస్య సర్వథా వక్తుమర్హసి దేవేశ దేవదేవ వృషధ్వజ

దేవతల అధిపతీ! దేవదేవా! వృషధ్వజా! ఈ అవిముక్త క్షేత్ర మహిమను పూర్తిగా నాకు వివరించాలి.

దేవ్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా దేవదేవో వరప్రభుః ఆఘ్రాయ వదనామ్భోజం తదాహ గిరిజాం హసన్

ఆ దేవిని మాటలు విని, వరప్రదాత అయిన దేవదేవుడు, ఆమె ముఖ పద్మాన్ని సువాసన పీల్చి, చిరునవ్వుతో గిరిజకు ఇలా అన్నాడు.

ఇదం గుహ్యతమం క్షేత్రం సదా వారాణసీ మమ సర్వేషామేవ జన్తూనాం హేతుర్మోక్షస్య సర్వదా

ఈ అత్యంత గుప్తమైన క్షేత్రం, వారాణసి, ఎప్పుడూ నాది; ఇది అన్ని జీవులకు ఎల్లప్పుడూ మోక్షానికి కారణమవుతుంది.

అస్మిన్సిద్ధాః సదా దేవి మదీయం వ్రతమాస్థితాః నానాలిఙ్గధరా నిత్యం మమ లోకాభికాఙ్క్షిణః

ఇక్కడ, ఓ దేవీ, నా వ్రతాన్ని పాటిస్తూ, నా లోకాన్ని కోరుతూ, వివిధ లింగాలను ధరించిన సిద్ధులు ఎప్పుడూ నివసిస్తున్నారు.

అభ్యస్యన్తి పరం యోగం యుక్తాత్మానో జితేన్ద్రియాః నానావృక్షసమాకీర్ణే నానావిహగశోభితే

వారు ఇక్కడ మనస్సును ఏకాగ్రతచేసి, ఇంద్రియాలను జయించి, అనేక వృక్షాలతో, వివిధ పక్షులతో అలంకరించబడిన చోట పరమయోగాన్ని అభ్యసిస్తారు.

కమలోత్పలపుష్పాఢ్యైః సరోభిః సమలంకృతే అప్సరోగణగన్ధర్వైః సదా సంసేవితే శుభే

కమలాలు, ఉట్పలాలతో నిండిన సరస్సులతో అలంకరించబడిన ఈ పవిత్ర స్థలం, అప్సరసలు, గంధర్వులు ఎల్లప్పుడూ సేవించే చోటు.

రోచతే మే సదా వాసో యేన కార్యేణ తచ్ఛృణు మన్మనా మమ భక్తశ్ చ మయి నిత్యార్పితక్రియః

ఇక్కడ నివసించడం నాకు ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా ఉంటుంది; ఇందుకు కారణం విను: నా మనసు ఇక్కడే ఉంది, నా భక్తుడు తన కార్యాలను నాకే అర్పిస్తూ ఇక్కడే ఉంటాడు.

యథా మోక్షమవాప్నోతి అన్యత్ర న తథా క్వచిత్ కామం హ్యత్ర మృతో దేవి జన్తుర్మోక్షాయ కల్పతే

ఇక్కడ మినహా మరెక్కడా మోక్షం లభించదు, ఓ దేవీ; ఇక్కడ ఎవరు మరణించినా, కోరికతో అయినా, వారు మోక్షానికి అర్హులు అవుతారు.

ఏతన్మమ పురం దివ్యం గుహ్యాద్గుహ్యతమం మహత్ బ్రహ్మాదయో విజానన్తి యే చ సిద్ధా ముముక్షవః

ఇది నా దివ్యమైన పురం, రహస్యాల్లో అత్యంత రహస్యమైనది, మహత్తరమైనది; బ్రహ్మ మొదలైన వారు, సిద్ధులు, మోక్షాన్ని కోరేవారు దీనిని తెలుసుకుంటారు.

అతః పరమిదం క్షేత్రం పరా చేయం గతిర్మమ విముక్తం న మయా యస్మాన్ మోక్ష్యతే వా కదాచన

కాబట్టి, ఈ క్షేత్రం అత్యుత్తమమైనది, ఇది నా పరమ గమ్యం; దీనిని అవిముక్తం అంటారు, ఎందుకంటే నేను ఎప్పుడూ విడిచిపెట్టను, విడదీయను కూడా.

మమ క్షేత్రమిదం తస్మాద్ అవిముక్తమితి స్మృతమ్ నైమిషే చ కురుక్షేత్రే గఙ్గాద్వారే చ పుష్కరే

అందుకే, ఇది నా క్షేత్రం, అవిముక్తం అని ప్రసిద్ధి; నైమిషం, కురుక్షేత్రం, గంగాద్వారం, పుష్కరంలో కాదు—