లిఙ్గపురాణమ్

యోగే పాశుపతే సమ్యక్ దినమేకం యతిర్భవేత్ తస్మాత్సర్వం పరిత్యజ్య చరేత్ పాశుపతం వ్రతమ్

పాశుపత యోగాన్ని ఒక రోజు సరిగ్గా ఆచరించిన యోగి, అన్నీ వదిలిపెట్టి, పాశుపత వ్రతాన్ని చేపట్టాలి.

దేవోద్యానే వసేత్తత్ర శర్వోద్యానమనుత్తమమ్ మనసా నిర్మమే రుద్రో విమానం చ సుశోభనమ్

అక్కడ దేవుడి తోటలో నివసించాలి. అది శర్వుని అద్భుతమైన తోట, రుద్రుడు మనసులో ఊహించిన అందమైన ప్రాసాదంతో కూడినది.

దర్శయామాస చ తదా దేవోద్యానమనుత్తమమ్ హైమవత్యాః స్వయం దేవః సనన్దీ పరమేశ్వరః

ఆ సమయంలో పరమేశ్వరుడు, హైమవతీ, నందీతో కలిసి, ఆ అద్భుతమైన దేవతా తోటను చూపించాడు.

క్షేత్రస్యాస్య చ మాహాత్మ్యమ్ అవిముక్తస్య శఙ్కరః ఉక్తవాన్పరమేశానః పార్వత్యాః ప్రీతయే భవః

పార్వతీ దేవికి ఆనందం కలిగించేందుకు, పరమేశుడు భవుడు అయిన శంకరుడు, ఈ అవిముక్త క్షేత్ర మహిమను వివరించాడు.

ప్రఫుల్లనానావిధగుల్మశోభితం లతాప్రతానాదిమనోహరం బహిః విరూఢపుష్పైః పరితః ప్రియఙ్గుభిః సుపుష్పితైః కణ్టకితైశ్ చ కేతకైః

అందులో ఎన్నో రకాల పుష్పించే పొదలతో అలంకరించబడి, వల్లి లతలతో ఆకర్షణీయంగా, చుట్టూ సువాసనలతో విరజిల్లే ప్రియంగు, ముల్లుతో కూడిన కేతకిపూలతో నిండిపోయింది.

తమాలగుల్మైర్నిచితం సుగన్ధిభిర్ నికామపుష్పైర్వకులైశ్ చ సర్వతః అశోకపున్నాగశతైః సుపుష్పితైర్ ద్విరేఫమాలాకులపుష్పసంచయైః

అక్కడ సుగంధభరితమైన తమాల పొదలు, సంపూర్ణంగా వికసించిన వకుల పూలు, వందలాది అశోక, పున్నాగ వృక్షాలు, వాటి పుష్పాలపై తేనెటీగలు గుంపులుగా మ్రోగుతూ ఉండేవి.

క్వచిత్ ప్రఫుల్లామ్బుజరేణుభూషితైర్ విహఙ్గమైశ్ చానుకలప్రణాదిభిః వినాదితం సారసచక్రవాకైః ప్రమత్తదాత్యూహవరైశ్ చ సర్వతః

కొన్ని చోట్ల వికసించిన కమలాల రేణువుతో అలంకరించబడిన పక్షులు మధురంగా పాడుతూ, చుట్టూ సారసాలు, చక్రవాకలు, మత్తులో ఉన్న దాత్యూహ పక్షుల స్వరాలతో మారుమోగేది.

క్వచిచ్చ కేకారుతనాదితం శుభం క్వచిచ్చ కారణ్డవనాదనాదితమ్ క్వచిచ్చ మత్తాలికులాకులీకృతం మదాకులాభిర్ భ్రమరాఙ్గనాదిభిః

ఇంకొన్ని చోట్ల నెమళ్ళ కేకలతో, మరికొన్ని చోట్ల నీటిపక్షుల అరుపులతో, మరికొన్ని చోట్ల మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గుంపులతో, ఆడ తేనెటీగల గానంతో మారుమోగేది.

నిషేవితం చారుసుగన్ధిపుష్పకైః క్వచిత్ సుపుష్పైః సహకారవృక్షైః లతోపగూఢైస్తిలకైశ్ చ గూఢం ప్రగీతవిద్యాధరసిద్ధచారణమ్

కొన్ని చోట్ల సుందరమైన సువాసన పుష్పాలు, వికసించిన మామిడివృక్షాలు, వల్లి లతలతో కమ్ముకున్న తిలకవృక్షాలు ఉండగా, విద్యాధరులు, సిద్ధులు, చారణులు పాటలు పాడుతూ ఉండేవారు.

ప్రవృత్తనృత్తానుగతాప్సరోగణం ప్రహృష్టనానావిధపక్షిసేవితమ్ ప్రనృత్తహారీతకులోపనాదితం మృగేన్ద్రనాదాకులమత్తమానసైః

అక్కడ అప్సరసలు నాట్యం చేస్తూ, ఆనందంగా ఎన్నో రకాల పక్షులు సంచరిస్తూ, నాట్యం చేసే హరిత పక్షుల అరుపులతో, సింహాల గర్జనలు, మత్తులో ఉన్న మానస పక్షుల స్వరాలతో మారుమోగేది.

క్వచిత్ క్వచిద్ గన్ధకదమ్బకైర్ మృగైర్ విలూనదర్భాఙ్కురపుష్పసంచయమ్ ప్రఫుల్లనానావిధచారుపఙ్కజైః సరస్తడాగైరుపశోభితం క్వచిత్

కొన్ని చోట్ల గంధక, కదంబ జింకలు మేత తింటూ, దర్భా మొక్కల మొగ్గలు, పుష్పాలను చెల్లచెదురుగా చేసేవి. ఇంకొన్ని చోట్ల ఎన్నో రకాల వికసించిన కమలాలతో సరస్సులు, చెరువులు ప్రకాశించేవి.

విటపనిచయలీనం నీలకణ్ఠాభిరామం మదముదితవిహఙ్గం ప్రాప్తనాదాభిరామమ్ కుసుమితతరుశాఖాలీనమత్తద్విరేఫం నవకిసలయశోభాశోభితం ప్రాంశుశాఖమ్

అక్కడ చెట్ల సమూహాలతో ఘనంగా, నీలకంఠ పావురాల అందంతో, పక్షుల ఆనందకరమైన కిలకిలలతో, మధురమైన ధ్వనులతో, పుష్పితమైన కొమ్మలపై మత్తులో తేలియాడే తేనెటీగలతో, కొత్త మొగ్గల కాంతితో అలంకరించబడి, ఎత్తైన కొమ్మలతో విరాజిల్లుతోంది.

క్వచిద్విలాసాలసగామినీభిర్ నిషేవితం కింపురుషాఙ్గనాభిః

కొన్ని చోట్ల అక్కడ కింపురుషుల సుందరమైన యువతులు ఆడుతూ, నవ్వుతూ సంచరించేవారు.

పారావతధ్వనివికూజితచారుశృఙ్గైర్ అభ్రఙ్కషైః సితమనోహరచారురూపైః ఆకీర్ణపుష్పనికరప్రవిభక్తహంసైర్ విభ్రాజితం త్రిదశదివ్యకులైరనేకైః

అక్కడ పర్వత శిఖరాలు పావురాల గూళ్లతో మధురంగా మారి, తెల్లటి మేఘాల వలె మెరిసే రూపాలతో, పుష్పాల గుంపులను విడదీసే హంసలతో, అనేక దేవతలతో కూడి వెలిగిపోతున్నాయి.

ఫుల్లోత్పలాంబుజవితానసహస్రయుక్తం తోయాశయైః సమనుశోభితదేవమార్గమ్ మార్గాన్తరాకలితపుష్పవిచిత్రపఙ్క్తిసమ్బద్ధగుల్మవిటపైర్ వివిధైరుపేతమ్

అక్కడ వేలాది వికసించిన కమలాలు, తామరలు ఉండి, నీటి చెరువులతో దేవతల మార్గాలు మరింత అందంగా కనిపించాయి. మార్గాల వెంట రంగురంగుల పువ్వుల వరుసలు, వివిధ చెట్ల పొదలు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి.

తుఙ్గాగ్రైర్ నీలపుష్పస్తబకభరనతప్రాంశుశాఖైర్ అశోకైర్ దోలాప్రాన్తాన్తనీలశ్రుతిసుఖజనకైర్ భాసితాన్తం మనోజ్ఞైః రాత్రౌ చన్ద్రస్య భాసా కుసుమితతిలకైరేకతాం సమ్ప్రయాతం ఛాయాసుప్తప్రబుద్ధస్థితహరిణకులాలుప్తదూర్వాఙ్కురాగ్రమ్

ఎత్తైన నీలి పువ్వులతో నిండిన అశోక వృక్షాలు, ఊగే కొమ్మలతో ఆనందాన్ని కలిగించేవి. రాత్రి చంద్రకాంతిలో అవి మరింత అందంగా మెరిసి, పుష్పిత తిలక వృక్షాలతో కలసి, నీడలో నిద్ర లేచిన జింకల గుంపులు మృదువైన దుర్వా మొక్కలను మెల్లగా ముంచుతున్నాయి.

హంసానాం పక్షవాతప్రచలితకమలస్వచ్ఛవిస్తీర్ణతోయం తోయానాం తీరజాతప్రచకితకదలీచాటునృత్యన్మయూరమ్ మాయూరైః పక్షచన్ద్రైః క్వచిదవనిగతై రఞ్జితక్ష్మాప్రదేశం దేశే దేశే విలీనప్రముదితవిలసన్మత్తహారీతవృన్దమ్

హంసల రెక్కల గాలితో నీళ్లు అలలాడుతూ, తీరం వద్ద అరటి మొక్కలు ఉల్లాసంగా ఊగుతూ, మయూరాలు తమ చంద్రాకారపు పిచుకలతో భూమిని రంగులద్దుతూ, కొన్ని చోట్ల హర్షభరితమైన హరిత పక్షుల గుంపులు ఆనందంగా ఆడుకుంటూ కనిపించేవి.

సారఙ్గైః క్వచిదుపశోభితప్రదేశం ప్రచ్ఛన్నం కుసుమచయైః క్వచిద్విచిత్రైః హృష్టాభిః క్వచిదపి కిన్నరాఙ్గనాభిర్ వీణాభిః సుమధురగీతనృత్తకణ్ఠమ్

కొన్ని చోట్ల జింకలు ఆ ప్రాంతాన్ని అలంకరించగా, మరికొన్ని చోట్ల పుష్పాల గుళికలు దాచిపెట్టినట్టు ఉండేవి. ఇంకొన్ని చోట్ల హర్షితమైన కిన్నర యువతులు వీణలతో మధురంగా పాడుతూ, నృత్యం చేస్తూ ఆనందించేవారు.

సంసృష్టైః క్వచిదుపలిప్తకీర్ణపుష్పైర్ ఆవాసైః పరివృతపాదపం మునీనామ్ ఆ మూలాత్ ఫలనిచితైః క్వచిద్విశాలైర్ ఉత్తుఙ్గైః పనసమహీరుహైరుపేతమ్

కొన్ని చోట్ల మునుల ఆశ్రమాలు చెట్లతో చుట్టుముట్టబడి, వాటి వేరుల వద్ద పండ్ల గుళికలు పేరుకుని ఉండేవి. అక్కడక్కడా నేలపై కలిసిపోయిన పుష్పాలు విస్తరించి, ఎత్తైన పనస, ఇప్ప చెట్లతో ఆ ప్రదేశం అలంకరించబడింది.

రమ్యం ప్రియఙ్గుతరుమఞ్జరిసక్తభృఙ్గం భృఙ్గావలీకవలితామ్రకదమ్బపుష్పమ్

ప్రియంగు వృక్షాల మంజరులపై తేనెటీగలు అతుక్కొని, మామిడి, కదంబ వృక్షాల పుష్పాలను తేనెటీగల గుంపులు పూర్తిగా కప్పేసి, ఆ ప్రదేశాన్ని మరింత అందంగా చేసాయి.

పుష్పోత్కరానిలవిఘూర్ణితవారిరమ్యం రమ్యద్విరేఫవినిపాతితమఞ్జుగుల్మమ్ గుల్మాన్తరప్రసభభీతమృగీసమూహం వాతేరితం తనుభృతామపవర్గదాతృ

పుష్పాల గుళికలు గాలిలో తేలుతూ, వాటి పరిమళంతో నీళ్ళు అలరారగా, మత్తులో ఉన్న తేనెటీగలు మధురమైన పొదల్లో పడిపోతూ, పొదల మధ్య భయంతో జింకల గుంపులు గాలికి పరుగెత్తుతూ కనిపించేవి.

చన్ద్రాంశుజాలశబలైస్ తిలకైర్ మనోజ్ఞైః సిన్దూరకుఙ్కుమకుసుమ్భనిభైర్ అశోకైః చామీకరద్యుతిసమైరథ కర్ణికారైః పుష్పోత్కరైరుపచితం సువిశాలశాఖైః

చంద్రకాంతి చల్లబడిన తిలక వృక్షాలు, సింధూరం, కుంకుమ, కుసుంబం రంగుల అశోక వృక్షాలు, బంగారు వర్ణపు కర్ణికర వృక్షాలు, విస్తారమైన కొమ్మలతో పుష్పాల గుళికలు ఎక్కడికక్కడ అలంకరించబడ్డాయి.

క్వచిదఞ్జనచూర్ణాభైః క్వచిద్ విద్రుమసన్నిభైః క్వచిత్కాఞ్చనసంకాశైః పుష్పైర్ ఆచితభూతలమ్

కొన్ని చోట్ల నేలపై ముసురు రంగు పువ్వులు, మరికొన్ని చోట్ల పగడపు రంగు పువ్వులు, ఇంకొన్ని చోట్ల బంగారు వర్ణపు పువ్వులతో ఆ ప్రాంతం నిండిపోయింది.

పున్నాగేషు ద్విజశతవిరుతం రక్తాశోకస్తబకభరనతమ్ రమ్యోపాన్తక్లమహారభవనం ఫుల్లాబ్జేషు భ్రమరవిలసితమ్

పున్నాగ వృక్షాల వద్ద పక్షుల కిలకిలలతో ఆకాశం మార్మోగుతూ, ఎర్ర అశోక వృక్షాల కొమ్మలు పుష్పభారం తట్టుకోలేక వంగిపోతూ, మధురమైన తోటల్లో వికసించిన తామరల్లో తేనెటీగలు ఆడుకుంటూ కనిపించేవి.

సకలభువనభర్తా లోకనాథస్తదానీం తుహినశిఖరపుత్ర్యా సార్ధమిష్టైర్గణేశైః వివిధతరువిశాలం మత్తహృష్టాన్నపుష్టైర్ ఉపవనమ్ అతిరమ్యం దర్శయామాస దేవ్యాః

అప్పుడు సమస్త లోకాలకు అధిపతి, హిమవంతుని కుమార్తెతో పాటు ప్రియమైన గణేశులతో కలిసి, వివిధ వృక్షాలతో విస్తరించిన, మత్తుగా, ఆరోగ్యంగా ఉన్న జంతువులతో నిండిన అతి అందమైన తోటను దేవికి చూపించాడు.

పుష్పైర్వన్యైః శుభశుభతమైః కల్పితైర్దివ్యభూషైర్ దేవీం దివ్యాముపవనగతాం భూషయామాస శర్వః సా చాప్యేనం తుహినగిరిసుతా శఙ్కరం దేవదేవం పుష్పైర్దివ్యైః శుభతరతమైర్ భూషయామాస భక్త్యా

అక్కడ అడవి పుష్పాలతో, శుభకరమైనవి, అత్యంత శుభకరమైనవి, దివ్యమైన అలంకారాలుగా తయారుచేసి, శివుడు ఆ తోటలో ప్రవేశించిన దేవిని అలంకరించాడు. అదే విధంగా, హిమవంతుని కుమార్తె భక్తితో, శంకరుని దివ్యమైన, అత్యంత శుభకరమైన పుష్పాలతో అలంకరించింది.

సమ్పూజ్య పూజ్యం త్రిదశేశ్వరాణాం సమ్ప్రేక్ష్య చోద్యానమ్ అతీవ రమ్యమ్ గణేశ్వరైర్ నన్దిముఖైశ్ చ సార్ధమ్ ఉవాచ దేవం ప్రణిపత్య దేవీ

దేవతలందరిలో పూజ్యుడైన శివుని పూజించి, ఆ అతి అందమైన తోటను చూసి, గణేశులు, నందిముఖునితో కలిసి, దేవి శివుని ముందు నమస్కరించి ఇలా అడిగింది.

ఉద్యానం దర్శితం దేవ ప్రభయా పరయా యుతమ్ క్షేత్రస్య చ గుణాన్సర్వాన్ పునర్మే వక్తుమర్హసి

ప్రభూ! మీరు నాకు ఈ తోటను పరమ ప్రకాశంతో కూడి చూపించారు. ఇప్పుడు ఈ క్షేత్రంలోని అన్ని గొప్పతనాలను మళ్లీ నాకు వివరించండి.

అస్య క్షేత్రస్య మాహాత్మ్యమ్ అవిముక్తస్య సర్వథా వక్తుమర్హసి దేవేశ దేవదేవ వృషధ్వజ

దేవతల అధిపతీ! దేవదేవా! వృషధ్వజా! ఈ అవిముక్త క్షేత్ర మహిమను పూర్తిగా నాకు వివరించాలి.