లిఙ్గపురాణమ్

యేన కేనాపి వా దేహం సంత్యజేన్ ముచ్యతే నరః శ్రీపర్వతే వా విప్రేన్ద్రాః సంత్యజేత్స్వతనుం నరః

ఏ విధంగా అయినా మనిషి తన శరీరాన్ని వదిలినా, అతడు విముక్తుడవుతాడు; బ్రాహ్మణులారా, శ్రీపర్వతంలో శరీరాన్ని వదిలినా అదే ఫలం.

స యాతి శివసాయుజ్యం నాత్ర కార్యా విచారణా అవిముక్తం పరం క్షేత్రం జన్తూనాం ముక్తిదం సదా

అతడు శివునితో ఐక్యాన్ని పొందుతాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు; అవిముక్తం పరమక్షేత్రం, ఎప్పుడూ జీవులకు మోక్షాన్ని ఇస్తుంది.

సేవేత సతతం ధీమాన్ విశేషాన్మరణాన్తికే

ధీమంతుడు ఎప్పుడూ, ముఖ్యంగా మరణ సమయానికి, దానిని సేవించాలి.

ఏవం వారాణసీ పుణ్యా యది సూత మహామతే వక్తుమర్హసి చాస్మాకం తత్ప్రభావం హి సాంప్రతమ్

సూత మహామతి! ఈ వారం వారణాసి ఎంత పవిత్రమైందో చెప్పావు. ఇప్పుడు దాని మహిమను మాకు వివరించాలి.

క్షేత్రస్యాస్య చ మాహాత్మ్యమ్ అవిముక్తస్య శోభనమ్ విస్తరేణ యథాన్యాయం శ్రోతుం కౌతూహలం హి నః

ఈ అవిముక్త క్షేత్రం ఎంత గొప్పదో, సంప్రదాయానుసారం, పూర్తిగా వినాలని మాకు ఆసక్తి ఉంది.

వక్ష్యే సంక్షేపతః సమ్యక్ వారాణస్యాః సుశోభనమ్ అవిముక్తస్య మాహాత్మ్యం యథాహ భగవాన్ భవః

వారణాసిలో ఉన్న అవిముక్త క్షేత్ర మహిమను భగవంతుడు భవుడు చెప్పినట్లు, నేను సంక్షిప్తంగా, సరిగ్గా వివరించబోతున్నాను.

విస్తరేణ మయా వక్తుం బ్రహ్మణా చ మహాత్మనా శక్యతే నైవ విప్రేన్ద్రా వర్షకోటిశతైరపి

ఓ బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులారా! నేను గానీ, మహాత్ముడు బ్రహ్మ గానీ, కోట్ల సంవత్సరాలు చెప్పినా ఈ క్షేత్ర మహిమను పూర్తిగా వివరించలేము.

దేవః పురా కృతోద్వాహః శఙ్కరో నీలలోహితః హిమవచ్ఛిఖరాద్దేవ్యా హైమవత్యా గణేశ్వరైః

పూర్వకాలంలో నీలలోహితుడైన శంకరుడు, హైమవతీ దేవితో, గణాధిపతులతో కలిసి, హిమవంతు శిఖరానుంచి దిగివచ్చాడు.

వారాణసీమనుప్రాప్య దర్శయామాస శఙ్కరః అవిముక్తేశ్వరం లిఙ్గం వాసం తత్ర చకార సః

వారణాసికి చేరుకున్న శంకరుడు, అవిముక్తేశ్వర లింగాన్ని దర్శింపజేసి, అక్కడే నివాసం ఏర్పరచుకున్నాడు.

వారాణసీకురుక్షేత్రశ్రీపర్వతమహాలయే తుఙ్గేశ్వరే చ కేదారే తత్స్థానే యో యతిర్భవేత్

వారణాసి, కురుక్షేత్రం, శ్రీపర్వతం, మహాలయం, తుంగేశ్వరము, కేదారం—ఈ ప్రాంతాల్లో యోగి ఎక్కడ నివసించినా—

యోగే పాశుపతే సమ్యక్ దినమేకం యతిర్భవేత్ తస్మాత్సర్వం పరిత్యజ్య చరేత్ పాశుపతం వ్రతమ్

పాశుపత యోగాన్ని ఒక రోజు సరిగ్గా ఆచరించిన యోగి, అన్నీ వదిలిపెట్టి, పాశుపత వ్రతాన్ని చేపట్టాలి.

దేవోద్యానే వసేత్తత్ర శర్వోద్యానమనుత్తమమ్ మనసా నిర్మమే రుద్రో విమానం చ సుశోభనమ్

అక్కడ దేవుడి తోటలో నివసించాలి. అది శర్వుని అద్భుతమైన తోట, రుద్రుడు మనసులో ఊహించిన అందమైన ప్రాసాదంతో కూడినది.

దర్శయామాస చ తదా దేవోద్యానమనుత్తమమ్ హైమవత్యాః స్వయం దేవః సనన్దీ పరమేశ్వరః

ఆ సమయంలో పరమేశ్వరుడు, హైమవతీ, నందీతో కలిసి, ఆ అద్భుతమైన దేవతా తోటను చూపించాడు.

క్షేత్రస్యాస్య చ మాహాత్మ్యమ్ అవిముక్తస్య శఙ్కరః ఉక్తవాన్పరమేశానః పార్వత్యాః ప్రీతయే భవః

పార్వతీ దేవికి ఆనందం కలిగించేందుకు, పరమేశుడు భవుడు అయిన శంకరుడు, ఈ అవిముక్త క్షేత్ర మహిమను వివరించాడు.

ప్రఫుల్లనానావిధగుల్మశోభితం లతాప్రతానాదిమనోహరం బహిః విరూఢపుష్పైః పరితః ప్రియఙ్గుభిః సుపుష్పితైః కణ్టకితైశ్ చ కేతకైః

అందులో ఎన్నో రకాల పుష్పించే పొదలతో అలంకరించబడి, వల్లి లతలతో ఆకర్షణీయంగా, చుట్టూ సువాసనలతో విరజిల్లే ప్రియంగు, ముల్లుతో కూడిన కేతకిపూలతో నిండిపోయింది.

తమాలగుల్మైర్నిచితం సుగన్ధిభిర్ నికామపుష్పైర్వకులైశ్ చ సర్వతః అశోకపున్నాగశతైః సుపుష్పితైర్ ద్విరేఫమాలాకులపుష్పసంచయైః

అక్కడ సుగంధభరితమైన తమాల పొదలు, సంపూర్ణంగా వికసించిన వకుల పూలు, వందలాది అశోక, పున్నాగ వృక్షాలు, వాటి పుష్పాలపై తేనెటీగలు గుంపులుగా మ్రోగుతూ ఉండేవి.

క్వచిత్ ప్రఫుల్లామ్బుజరేణుభూషితైర్ విహఙ్గమైశ్ చానుకలప్రణాదిభిః వినాదితం సారసచక్రవాకైః ప్రమత్తదాత్యూహవరైశ్ చ సర్వతః

కొన్ని చోట్ల వికసించిన కమలాల రేణువుతో అలంకరించబడిన పక్షులు మధురంగా పాడుతూ, చుట్టూ సారసాలు, చక్రవాకలు, మత్తులో ఉన్న దాత్యూహ పక్షుల స్వరాలతో మారుమోగేది.

క్వచిచ్చ కేకారుతనాదితం శుభం క్వచిచ్చ కారణ్డవనాదనాదితమ్ క్వచిచ్చ మత్తాలికులాకులీకృతం మదాకులాభిర్ భ్రమరాఙ్గనాదిభిః

ఇంకొన్ని చోట్ల నెమళ్ళ కేకలతో, మరికొన్ని చోట్ల నీటిపక్షుల అరుపులతో, మరికొన్ని చోట్ల మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గుంపులతో, ఆడ తేనెటీగల గానంతో మారుమోగేది.

నిషేవితం చారుసుగన్ధిపుష్పకైః క్వచిత్ సుపుష్పైః సహకారవృక్షైః లతోపగూఢైస్తిలకైశ్ చ గూఢం ప్రగీతవిద్యాధరసిద్ధచారణమ్

కొన్ని చోట్ల సుందరమైన సువాసన పుష్పాలు, వికసించిన మామిడివృక్షాలు, వల్లి లతలతో కమ్ముకున్న తిలకవృక్షాలు ఉండగా, విద్యాధరులు, సిద్ధులు, చారణులు పాటలు పాడుతూ ఉండేవారు.

ప్రవృత్తనృత్తానుగతాప్సరోగణం ప్రహృష్టనానావిధపక్షిసేవితమ్ ప్రనృత్తహారీతకులోపనాదితం మృగేన్ద్రనాదాకులమత్తమానసైః

అక్కడ అప్సరసలు నాట్యం చేస్తూ, ఆనందంగా ఎన్నో రకాల పక్షులు సంచరిస్తూ, నాట్యం చేసే హరిత పక్షుల అరుపులతో, సింహాల గర్జనలు, మత్తులో ఉన్న మానస పక్షుల స్వరాలతో మారుమోగేది.

క్వచిత్ క్వచిద్ గన్ధకదమ్బకైర్ మృగైర్ విలూనదర్భాఙ్కురపుష్పసంచయమ్ ప్రఫుల్లనానావిధచారుపఙ్కజైః సరస్తడాగైరుపశోభితం క్వచిత్

కొన్ని చోట్ల గంధక, కదంబ జింకలు మేత తింటూ, దర్భా మొక్కల మొగ్గలు, పుష్పాలను చెల్లచెదురుగా చేసేవి. ఇంకొన్ని చోట్ల ఎన్నో రకాల వికసించిన కమలాలతో సరస్సులు, చెరువులు ప్రకాశించేవి.

విటపనిచయలీనం నీలకణ్ఠాభిరామం మదముదితవిహఙ్గం ప్రాప్తనాదాభిరామమ్ కుసుమితతరుశాఖాలీనమత్తద్విరేఫం నవకిసలయశోభాశోభితం ప్రాంశుశాఖమ్

అక్కడ చెట్ల సమూహాలతో ఘనంగా, నీలకంఠ పావురాల అందంతో, పక్షుల ఆనందకరమైన కిలకిలలతో, మధురమైన ధ్వనులతో, పుష్పితమైన కొమ్మలపై మత్తులో తేలియాడే తేనెటీగలతో, కొత్త మొగ్గల కాంతితో అలంకరించబడి, ఎత్తైన కొమ్మలతో విరాజిల్లుతోంది.

క్వచిద్విలాసాలసగామినీభిర్ నిషేవితం కింపురుషాఙ్గనాభిః

కొన్ని చోట్ల అక్కడ కింపురుషుల సుందరమైన యువతులు ఆడుతూ, నవ్వుతూ సంచరించేవారు.

పారావతధ్వనివికూజితచారుశృఙ్గైర్ అభ్రఙ్కషైః సితమనోహరచారురూపైః ఆకీర్ణపుష్పనికరప్రవిభక్తహంసైర్ విభ్రాజితం త్రిదశదివ్యకులైరనేకైః

అక్కడ పర్వత శిఖరాలు పావురాల గూళ్లతో మధురంగా మారి, తెల్లటి మేఘాల వలె మెరిసే రూపాలతో, పుష్పాల గుంపులను విడదీసే హంసలతో, అనేక దేవతలతో కూడి వెలిగిపోతున్నాయి.

ఫుల్లోత్పలాంబుజవితానసహస్రయుక్తం తోయాశయైః సమనుశోభితదేవమార్గమ్ మార్గాన్తరాకలితపుష్పవిచిత్రపఙ్క్తిసమ్బద్ధగుల్మవిటపైర్ వివిధైరుపేతమ్

అక్కడ వేలాది వికసించిన కమలాలు, తామరలు ఉండి, నీటి చెరువులతో దేవతల మార్గాలు మరింత అందంగా కనిపించాయి. మార్గాల వెంట రంగురంగుల పువ్వుల వరుసలు, వివిధ చెట్ల పొదలు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి.

తుఙ్గాగ్రైర్ నీలపుష్పస్తబకభరనతప్రాంశుశాఖైర్ అశోకైర్ దోలాప్రాన్తాన్తనీలశ్రుతిసుఖజనకైర్ భాసితాన్తం మనోజ్ఞైః రాత్రౌ చన్ద్రస్య భాసా కుసుమితతిలకైరేకతాం సమ్ప్రయాతం ఛాయాసుప్తప్రబుద్ధస్థితహరిణకులాలుప్తదూర్వాఙ్కురాగ్రమ్

ఎత్తైన నీలి పువ్వులతో నిండిన అశోక వృక్షాలు, ఊగే కొమ్మలతో ఆనందాన్ని కలిగించేవి. రాత్రి చంద్రకాంతిలో అవి మరింత అందంగా మెరిసి, పుష్పిత తిలక వృక్షాలతో కలసి, నీడలో నిద్ర లేచిన జింకల గుంపులు మృదువైన దుర్వా మొక్కలను మెల్లగా ముంచుతున్నాయి.

హంసానాం పక్షవాతప్రచలితకమలస్వచ్ఛవిస్తీర్ణతోయం తోయానాం తీరజాతప్రచకితకదలీచాటునృత్యన్మయూరమ్ మాయూరైః పక్షచన్ద్రైః క్వచిదవనిగతై రఞ్జితక్ష్మాప్రదేశం దేశే దేశే విలీనప్రముదితవిలసన్మత్తహారీతవృన్దమ్

హంసల రెక్కల గాలితో నీళ్లు అలలాడుతూ, తీరం వద్ద అరటి మొక్కలు ఉల్లాసంగా ఊగుతూ, మయూరాలు తమ చంద్రాకారపు పిచుకలతో భూమిని రంగులద్దుతూ, కొన్ని చోట్ల హర్షభరితమైన హరిత పక్షుల గుంపులు ఆనందంగా ఆడుకుంటూ కనిపించేవి.

సారఙ్గైః క్వచిదుపశోభితప్రదేశం ప్రచ్ఛన్నం కుసుమచయైః క్వచిద్విచిత్రైః హృష్టాభిః క్వచిదపి కిన్నరాఙ్గనాభిర్ వీణాభిః సుమధురగీతనృత్తకణ్ఠమ్

కొన్ని చోట్ల జింకలు ఆ ప్రాంతాన్ని అలంకరించగా, మరికొన్ని చోట్ల పుష్పాల గుళికలు దాచిపెట్టినట్టు ఉండేవి. ఇంకొన్ని చోట్ల హర్షితమైన కిన్నర యువతులు వీణలతో మధురంగా పాడుతూ, నృత్యం చేస్తూ ఆనందించేవారు.

సంసృష్టైః క్వచిదుపలిప్తకీర్ణపుష్పైర్ ఆవాసైః పరివృతపాదపం మునీనామ్ ఆ మూలాత్ ఫలనిచితైః క్వచిద్విశాలైర్ ఉత్తుఙ్గైః పనసమహీరుహైరుపేతమ్

కొన్ని చోట్ల మునుల ఆశ్రమాలు చెట్లతో చుట్టుముట్టబడి, వాటి వేరుల వద్ద పండ్ల గుళికలు పేరుకుని ఉండేవి. అక్కడక్కడా నేలపై కలిసిపోయిన పుష్పాలు విస్తరించి, ఎత్తైన పనస, ఇప్ప చెట్లతో ఆ ప్రదేశం అలంకరించబడింది.