ద్వాదశాధ్యాత్మమిత్యేవం యోగధారణముచ్యతే శతమర్ధశతం వాపి ధారణాం మూర్ధ్ని ధారయేత్
ఇలా, పన్నెండు విధాల అంతరంగ సాధనాన్ని యోగ ధారణ అంటారు. వందసార్లు లేదా యాభైసార్లు ఆ ధారణను తలపై నిలిపి సాధించాలి.
ఖిన్నస్య ధారణాయోగాద్ వాయురూర్ధ్వం ప్రవర్తతే తతశ్చాపూరయేద్ దేహమ్ ఓఙ్కారేణ సమన్వితః
ధారణ లేక అలసిపోయినవారికి శ్వాస పైకి పోతుంది. అప్పుడు, ఓంకారంతో కూడిన శ్వాసను శరీరాన్ని నింపాలి.
తథౌంకారమయో యోగీ అక్షరే త్వక్షరీ భవేత్ అత ఊర్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి ఓఙ్కారప్రాప్తిలక్షణమ్
ఇలా యోగి ఓంకారమయుడవుతాడు; అక్షరంలో అక్షరుడవుతాడు. ఇప్పుడు ఓంకారాన్ని పొందడంలో ఉన్న లక్షణాలను వివరించబోతున్నాను.
ఏష త్రిమాత్రో విజ్ఞేయో వ్యఞ్జనం చాత్ర చేశ్వరః ప్రథమా విద్యుతీ మాత్రా ద్వితీయా తామసీ స్మృతా
ఇది మూడు మాపడులతో కూడినదిగా తెలుసుకోవాలి. ఇక్కడ ఉన్న వ్యంజనం అంటే పరమేశ్వరుడు. మొదటి మాపడు మెరుపులా ఉంటుంది, రెండవది తామసికంగా గుర్తించబడుతుంది.
తృతీయాం నిర్గుణాం చైవ మాత్రామక్షరగామినీమ్ గాన్ధారీ చైవ విజ్ఞేయా గాన్ధారస్వరసంభవా
మూడవ మాపడు గుణరహితమైనది, అది అక్షరానికి దారి తీస్తుంది. ఇది గాంధారి అని కూడా తెలుసుకోవాలి, గాంధార స్వరంలోనుంచి పుట్టింది.
పిపీలికాగతిస్పర్శా ప్రయుక్తా మూర్ధ్ని లక్ష్యతే యథా ప్రయుక్త ఓఙ్కారః ప్రతినిర్యాతి మూర్ధని
పిపీలికా నడకలాంటిది స్పర్శగా ఉపయోగించినప్పుడు, అది తలపై కనిపిస్తుంది. అలాగే ఓంకారాన్ని ఉపయోగించినప్పుడు, అది తలపై బయటకు వెళ్తుంది.
తథౌంకారమయో యోగీ త్వ్ అక్షరీ త్వక్షరీ భవేత్ ప్రణవో ధనుః శరో హ్యాత్మా బ్రహ్మలక్షణముచ్యతే
ఇలా యోగి ఓంకారమయుడవుతాడు; అక్షరంలో అక్షరుడవుతాడు. ప్రణవం విల్లు, ఆత్మ బాణం, బ్రహ్మ లక్ష్యం అని చెప్పబడింది.
అప్రమత్తేన వేద్ధవ్యం శరవత్ తన్మయో భవేత్ ఓమిత్యేకాక్షరం హ్యేతద్ గుహాయాం నిహితం పదమ్
జాగ్రత్తగా ఉండేవాడు ఆ లక్ష్యాన్ని బాణంలా ఛేదించాలి; అతడు దానితో ఏకమవాలి. ఓం అనే ఒక్క అక్షరం హృదయ గుహలో దాగిన పరమపదంగా ఉంది.
ఓమిత్యేతత్త్రయో లోకాస్ త్రయో వేదాస్త్రయో ఽగ్నయః విష్ణుక్రమాస్త్రయస్త్వేతే ఋక్సామాని యజూంషి చ
ఓం అంటే మూడు లోకాలు, మూడు వేదాలు, మూడు అగ్నులు; ఇవే విష్ణువు మూడు అడుగులు, ఋక్, సామ, యజుర్వేదాలు కూడా.
మాత్రా చార్ధం చ తిస్రస్తు విజ్ఞేయాః పరమార్థతః తత్ప్రయుక్తస్తు యో యోగీ తస్య సాలోక్యమాప్నుయాత్
మూడు మాపడులు, అర మాపడును నిజంగా తెలుసుకోవాలి. దాన్ని సాధించే యోగికి ఆ లోకంతో ఏకత్వం లభిస్తుంది.
అకారో హ్యక్షరో జ్ఞేయ ఉకారః సహితః స్మృతః మకారసహితౌంకారస్ త్రిమాత్ర ఇతి సంజ్ఞితః
'అ' అనే అక్షరం అక్షరంగా తెలుసుకోవాలి, 'ఉ' దానితో కలిసినదిగా గుర్తించాలి, 'మ' కూడా కలిపి, ఓంకారం మూడు మాపడులతో కూడినదిగా పిలవబడుతుంది.
అకారస్ త్వేష భూర్లోక ఉకారో భువ ఉచ్యతే సవ్యఞ్జనో మకారస్తు స్వర్లోక ఇతి గీయతే
'అ' అంటే భూలోకం, 'ఉ' అంటే భువలోకం, 'మ' అనే వ్యంజనం స్వర్లోకంగా పాడబడుతుంది.
ఓఙ్కారస్తు త్రయో లోకాః శిరస్తస్య త్రివిష్టపమ్ భువనాఙ్గం చ తత్సర్వం బ్రాహ్మం తత్పదముచ్యతే
ఓంకారం మూడు లోకాలు; దాని తల పరమ లోకం. భువనాలన్నింటి అవయవాలూ బ్రహ్మం, అదే పరమపదంగా చెప్పబడుతుంది.
మాత్రాపాదో రుద్రలోకో హ్య్ అమాత్రం తు శివం పదమ్ ఏవం జ్ఞానవిశేషేణ తత్పదం సముపాస్యతే
మాపడుతో ఉన్న భాగం రుద్ర లోకం; మాపడులేని భాగం శివపదం. ఇలా, ప్రత్యేకమైన జ్ఞానంతో ఆ పదాన్ని ఆరాధించాలి.
తస్మాద్ధ్యానరతిర్నిత్యమ్ అమాత్రం హి తదక్షరమ్ ఉపాస్యం హి ప్రయత్నేన శాశ్వతం సుఖమిచ్ఛతా
అందువల్ల ఎప్పుడూ ధ్యానంలో ఆనందపడేవాడు, శాశ్వతమైన సుఖాన్ని కోరుతూ, ఆ మాపడులేని అక్షరాన్ని శ్రద్ధతో ఆరాధించాలి.
హ్రస్వా తు ప్రథమా మాత్రా తతో దీర్ఘా త్వనన్తరమ్ తతః ప్లుతవతీ చైవ తృతీయా చోపదిశ్యతే
మొదటి మాపడు చిన్నదిగా ఉంటుంది, తరువాత రెండవది పొడవుగా ఉంటుంది, మూడవది మరింత పొడిగించబడినదిగా బోధించబడుతుంది.
ఏతాస్తు మాత్రా విజ్ఞేయా యథావదనుపూర్వశః యావదేవ తు శక్యన్తే ధార్యన్తే తావదేవ హి
ఈ పరిమాణాలను క్రమంగా, స్పష్టంగా తెలుసుకోవాలి. ఎంతవరకు మనం భరించగలమో, అంతవరకే ఆచరించాలి.
ఇన్ద్రియాణి మనో బుద్ధిం ధ్యాయన్నాత్మని యః సదా అర్ధం తన్మాత్రమ్ అపి చేచ్ ఛృణు యత్ ఫలమాప్నుయాత్
యవడు ఎప్పుడూ తనలోని ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధిని ధ్యానిస్తాడో, కనీసం అర్ధ భాగం అయినా చేస్తే, అతడు పొందే ఫలితాన్ని విను.
మాసే మాసే ఽశ్వమేధేన యో యజేత శతం సమాః తేన యత్ప్రాప్యతే పుణ్యం మాత్రయా తదవాప్నుయాత్
ప్రతి నెలా, వంద సంవత్సరాలు అశ్వమేధ యాగం చేసే వాడికి ఎంత పుణ్యం లభిస్తుందో, అదే పుణ్యం ఈ పరిమాణాన్ని ఆచరించినవాడికి లభిస్తుంది.
న తథా తపసోగ్రేణ న యజ్ఞైర్భూరిదక్షిణైః యత్ఫలం ప్రాప్యతే సమ్యఙ్ మాత్రయా తదవాప్నుయాత్
ఎంతటి కఠిన తపస్సు చేసినా, ఎంతటి గొప్ప యాగాలు చేసినా, ఈ పరిమాణాన్ని సరిగ్గా ఆచరించడంవల్ల వచ్చే ఫలితం రాదు.
తత్ర చైషా తు యా మాత్రా ప్లుతా నామోపదిశ్యతే ఏషా ఏవ భవేత్కార్యా గృహస్థానాం తు యోగినామ్
ఇవన్నిటిలో 'ప్లుత' అనే పరిమాణమే గృహస్థులు, యోగులకు చేయవలసింది అని చెప్పబడింది.
ఏషాం చైవ విశేషేణ ఐశ్వర్యే హ్యష్టలక్షణే అణిమాద్యే తు విజ్ఞేయా తస్మాద్యుఞ్జీత తాం ద్విజాః
ఈ పరిమాణాలలో, అష్టవిధమైన ఐశ్వర్యాలలో మొదటి అయిన అణిమాది శక్తుల కోసం ఈ పరిమాణాన్ని తెలుసుకోవాలి. అందుకే, ద్విజులారా, దీన్ని సాధించండి.
ఏవం హి యోగసంయుక్తః శుచిర్ దాన్తో జితేన్ద్రియః ఆత్మానం విద్యతే యస్తు స సర్వం విన్దతే ద్విజాః
ఇలా యోగంతో ఏకమై, పవిత్రుడై, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు, ఆత్మను spష్టంగా తెలిసినవాడు, ద్విజులారా, అన్నిటినీ పొందుతాడు.
తస్మాత్పాశుపతైర్యోగైర్ ఆత్మానం చిన్తయేద్బుధః ఆత్మానం జానతే యే తు శుచయస్తే న సంశయః
కాబట్టి, పాశుపత యోగాలతో జ్ఞానులు తమ ఆత్మను ధ్యానించాలి. ఆత్మను తెలిసిన పవిత్రులకెప్పుడూ సందేహం ఉండదు.
ఋచో యజూంషి సామాని వేదోపనిషదస్ తథా యోగజ్ఞానాదవాప్నోతి బ్రాహ్మణో ఽధ్యాత్మచిన్తకః
ఆత్మ ధ్యానంలో నిమగ్నమైన బ్రాహ్మణుడు ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం, ఉపనిషత్తులు, యోగజ్ఞానం అన్నింటినీ పొందుతాడు.
సర్వదేవమయో భూత్వా అభూతః స తు జాయతే యోనిసంక్రమణం త్యక్త్వా యాతి వై శాశ్వతం పదమ్
అతడు అన్ని దేవతలతో ఏకమై, ఇక జన్మించడు; గర్భంలోకి వెళ్లే మార్గాన్ని వదిలి, శాశ్వత స్థితిని పొందుతాడు.
యథా వృక్షాత్ ఫలం పక్వం పవనేన సమీరితమ్ నమస్కారేణ రుద్రస్య తథా పాపం ప్రణశ్యతి
ఎలా చెట్టులోని పండిన పండు గాలివాటంతో పడిపోతుందో, అలాగే రుద్రునికి నమస్కరించడంవల్ల పాపం నశిస్తుంది.
యత్ర రుద్రనమస్కారః సర్వకర్మఫలో ధ్రువః అన్యదేవనమస్కారాన్ న తత్ఫలమవాప్నుయాత్
ఎక్కడ రుద్రునికి నమస్కారం ఉంటుందో, అక్కడ అన్ని కార్యాల ఫలితాలు నిశ్చయంగా లభిస్తాయి; ఇతర దేవతలకు నమస్కరించినా ఆ ఫలితం రాదు.
తస్మాత్త్రిఃప్రవణం యోగీ ఉపాసీత మహేశ్వరమ్ దశవిస్తారకం బ్రహ్మ తథా చ బ్రహ్మవిస్తరైః
కాబట్టి యోగి రోజుకు మూడుసార్లు మహేశ్వరునిని, పది రెట్లు విస్తరించిన బ్రహ్మను, అలాగే బ్రహ్మ విస్తారాలతో పూజించాలి.
ఏవం ధ్యానసమాయుక్తః స్వదేహం యః పరిత్యజేత్ స యాతి శివసాయుజ్యం సముద్ధృత్య కులత్రయమ్
ఇలా ధ్యానంతో ఏకమై తన శరీరాన్ని వదిలినవాడు, శివునితో ఐక్యాన్ని పొందుతాడు, మూడు వంశాలను కూడా పైకి లేపుతాడు.