లిఙ్గపురాణమ్

న హ్యేనం ప్రస్థితం కశ్చిద్ గచ్ఛన్తమ్ అనుగచ్ఛతి యదనేన కృతం కర్మ తదేనమనుగచ్ఛతి

ఎవ్వరూ ప్రయాణం మొదలుపెట్టినవాడిని వెంట రావు. అతడు చేసిన కర్మమే అతడిని వెంటాడుతుంది.

తే నిత్యం యమవిషయేషు సమ్ప్రవృత్తాః క్రోశన్తః సతతమనిష్టసంప్రయోగైః శుష్యన్తే పరిగతవేదనాః శరీరా బహ్వీభిః సుభృశమనన్తయాతనాభిః

వారు యమలోకాల్లో ఎప్పుడూ నిమగ్నమై ఉండి, ఎప్పుడూ అప్రియమైన సంగతులతో బాధపడుతూ, నిరంతరం అరుస్తూ, ఎన్నో తీవ్రమైన అంతులేని వేదనలతో శరీరాలు ఎండిపోతూ, బాధల్లో మునిగిపోతారు.

కర్మణా మనసా వాచా యదభీక్ష్ణం నిషేవతే తదభ్యాసో హరత్యేనం తస్మాత్కల్యాణమాచరేత్

మనిషి చేతలతో, మనసుతో, మాటలతో ఏది పదే పదే చేస్తాడో, ఆ అలవాటు అతన్ని వెంటాడుతుంది. అందుకే, మంచి పనులు చేయాలి.

అనాదిమాన్ప్రబన్ధః స్యాత్ పూర్వకర్మణి దేహినః సంసారం తామసం ఘోరం షడ్విధం ప్రతిపద్యతే

దేహధారి పూర్వకర్మ వల్ల ఈ జననమరణాల సంకెళి ఆది లేనిది. అది భయంకరమైన, చీకటి సంసారాన్ని ఆరు రూపాల్లో ప్రవేశిస్తుంది.

మానుష్యాత్పశుభావశ్ చ పశుభావాన్ మృగో భవేత్ మృగత్వాత్పక్షిభావశ్ చ తస్మాచ్చైవ సరీసృపః

మనిషిగా పుట్టినవాడు జంతువుగా అవుతాడు; జంతువుగా ఉన్నవాడు మృగమవుతాడు; మృగం పక్షిగా అవుతుంది; పక్షి నుంచి పురుగుగా మారుతుంది.

సరీసృపత్వాద్గచ్ఛేద్వై స్థావరత్వం న సంశయః స్థావరత్వే పునః ప్రాప్తే యావద్ ఉన్మిలతే జనః

పురుగుగా ఉన్నవాడు నిస్సందేహంగా చెట్టు, మొక్క లాంటి స్థావర జీవిగా అవుతాడు. ఆ స్థావర స్థితిలో ఉన్నంత కాలం, జననం కలిగే వరకు అక్కడే ఉంటాడు.

కులాలచక్రవద్భ్రాన్తస్ తత్రైవ పరివర్తతే ఇత్యేవం హి మనుష్యాదిః సంసారః స్థావరాన్తికః

కుమ్మరి చక్రంలా ఈ జననమరణాల చక్రం — మనిషి నుంచి మొక్క వరకు — ఎప్పటికీ తిరుగుతూనే ఉంటుంది.

విజ్ఞేయస్తామసో నామ తత్రైవ పరివర్తతే సాత్త్వికశ్చాపి సంసారో బ్రహ్మాదిః పరికీర్తితః

ఈ సంసార చక్రాన్ని 'తామసిక సంసారం' అని తెలుసుకోవాలి. అలాగే, బ్రహ్మ మొదలయిన సాత్విక సంసారం కూడా ఉంది.

పిశాచాన్తః స విజ్ఞేయః స్వర్గస్థానేషు దేహినామ్ బ్రాహ్మే తు కేవలం సత్త్వం స్థావరే కేవలం తమః

పిశాచుల వరకూ ఉండే సంసారం, స్వర్గస్థులలో కూడా ఇలానే ఉంటుంది. బ్రహ్మ స్థితిలో కేవలం సత్త్వగుణమే, మొక్కల స్థితిలో కేవలం తమోగుణమే ఉంటుంది.

చతుర్దశానాం స్థానానాం మధ్యే విష్టమ్భకం రజః మర్మసు ఛిద్యమానేషు వేదనార్తస్య దేహినః

ఈ పద్నాలుగు స్థితుల్లో మధ్యలో రాజోగుణమే ఆధారం. శరీరంలో ప్రాణబిందువులు దెబ్బతింటే, దేహధారి తీవ్ర వేదన అనుభవిస్తాడు.

తతస్తత్పరమం బ్రహ్మ కథం విప్రః స్మరిష్యతి సంసారః పూర్వధర్మస్య భావనాభిః ప్రణోదితః

అప్పుడు, ఓ మునివరా! పరబ్రహ్మాన్ని ఎలా జ్ఞాపకం చేసుకోగలడు? పూర్వకర్మల ప్రభావంతో సంసారం తిరుగుతూనే ఉంటుంది.

మానుషం భజతే నిత్యం తస్మాద్ధ్యానం సమాచరేత్ చతుర్దశవిధం హ్యేతద్ బుద్ధ్వా సంసారమణ్డలమ్

మనిషిగా జన్మించడం ఎప్పుడూ జరుగుతుంది. అందుకే, ఈ పద్నాలుగు రకాల సంసార చక్రాన్ని తెలుసుకుని ధ్యానం చేయాలి.

నిత్యం సమారభేద్ధర్మం సంసారభయపీడితః తతస్తరతి సంసారం క్రమేణ పరివర్తితః

సంసార భయంతో బాధపడేవాడు ఎప్పుడూ ధర్మాన్ని ఆచరించాలి. అలా చేస్తే, క్రమంగా మారుతూ, సంసారాన్ని దాటి పోవచ్చు.

తస్మాచ్చ సతతం యుక్తో ధ్యానతత్పరయుఞ్జకః తథా సమారభేద్యోగం యథాత్మానం స పశ్యతి

కాబట్టి ఎప్పుడూ ఏకాగ్రతతో ధ్యానంలో నిమగ్నమై, యోగాన్ని ఆచరించాలి. అలా చేస్తే, తనను తాను తెలుసుకోవచ్చు.

ఏష ఆపః పరం జ్యోతిర్ ఏష సేతురనుత్తమః వివృత్యా హ్యేష సంభేదాద్ భూతానాం చైవ శాశ్వతః

ఇది పరమ జలం, ఇది అత్యున్నత జ్యోతి, ఇది మించిన వంతెన లేదు. దీని విస్తరణతో, కలయికతో, ఇది అన్ని జీవులకు శాశ్వతమైన తత్త్వం.

తదేనం సేతుమాత్మానమ్ అగ్నిం వై విశ్వతోముఖమ్ హృదిస్థం సర్వభూతానామ్ ఉపాసీత మహేశ్వరమ్

ఈ వంతెనను, ఆత్మను, అన్ని దిశల్లో ముఖాలున్న అగ్నిని, అన్ని జీవుల హృదయంలో ఉన్న మహేశ్వరుడిని ఆరాధించాలి.

తథాన్తః సంస్థితం దేవం స్వశక్త్యా పరిమణ్డితమ్ అష్టధా చాష్టధా చైవ తథా చాష్టవిధేన చ

అలాగే, లోపల నివసించే దేవుడిని, తన శక్తితో అలంకరించబడి, ఎనిమిది రూపాల్లో, మళ్లీ ఎనిమిది విధాలుగా, అలాగే ఎనిమిది విధాలుగా ధ్యానం చేయాలి.

సృష్ట్యర్థం సంస్థితం వహ్నిం సంక్షిప్య చ హృది స్థితమ్ ధ్యాత్వా యథావద్దేవేశం రుద్రం భువననాయకమ్

సృష్టి కోసం అగ్ని స్థాపించబడుతుంది, ఆ తరువాత హృదయంలో నిలిపి, సరైన విధంగా లోకనాయకుడైన రుద్రుడిని ధ్యానం చేయాలి.

హుత్వా పఞ్చాహుతీః సమ్యక్ తచ్చిన్తాగతమానసః వైశ్వానరం హృదిస్థం తు యథావదనుపూర్వశః

ఐదు హోమాలు సమ్యకంగా చేసి, ఆ ధ్యానంలో మనసు లీనమై, హృదయంలో స్థాపించబడిన వైశ్వానర అగ్నిని క్రమంగా, నియమంగా ధ్యానం చేయాలి.

ఆపః పూతాః సకృత్ప్రాశ్య తూష్ణీం హుత్వా హ్యుపావిశన్ ప్రాణాయేతి తతస్తస్య ప్రథమా హ్యాహుతిః స్మృతా

శుద్ధమైన నీళ్లు ఒక్కసారి మ్రోగి, మౌనంగా కూర్చుని, ఆహుతి సమర్పించిన తరువాత, మొదటి ఆహుతిని ప్రాణానికి అర్పించినట్టు భావించాలి.

అపానాయ ద్వితీయా చ వ్యానాయేతి తథా పరా ఉదానాయ చతుర్థీ స్యాత్ సమానాయేతి పఞ్చమీ

రెండవది అపానానికి, మూడవది వ్యానానికి, నాలుగవది ఉదానానికి, ఐదవది సమానానికి అర్పించాలి.

స్వాహాకారైః పృథగ్ఘుత్వా శేషం భుఞ్జీత కామతః అపః పునః సకృత్ప్రాశ్య ఆచమ్య హృదయం స్పృశేత్

ప్రతి ఆహుతిని 'స్వాహా' అని వేర్వేరుగా సమర్పించి, మిగిలినదాన్ని ఇష్టమొచ్చినట్టు తినవచ్చు. మళ్లీ ఒక్కసారి నీళ్లు మ్రోగి, నోటిని కడిగి, హృదయాన్ని తాకాలి.

ప్రాణానాం గ్రన్థిరస్యాత్మా రుద్రో హ్యాత్మా విశాన్తకః రుద్రో వై హ్యాత్మనః ప్రాణ ఏవమాప్యాయయేత్స్వయమ్

ప్రాణాల బంధమే అతని ఆత్మ. రుద్రుడే ఆత్మ, అంతయు కలిపే వాడు. రుద్రుడే ఆత్మకు ప్రాణం, ఇలా తానే తనను పోషించుకుంటాడు.

ప్రాణే నివిష్టో వై రుద్రస్ తస్మాత్ప్రాణమయః స్వయమ్ ప్రాణాయ చైవ రుద్రాయ జుహోత్యమృతముత్తమమ్

ప్రాణంలోనే రుద్రుడు స్థిరంగా ఉన్నాడు, అందుకే అతను ప్రాణమయుడే. ఆ ప్రాణానికి, రుద్రునికి, ఉత్తమమైన అమృతాన్ని సమర్పించాలి.

శివావిశేహ మామీశ స్వాహా బ్రహ్మాత్మనే స్వయమ్ ఏవం పఞ్చాహుతీశ్చైవ ప్రభుః ప్రీణాతు శాశ్వతః

శివా! ప్రభూ! నాలో మంగళంగా ప్రవేశించు—స్వాహా—బ్రహ్మాత్మ స్వరూపుడైన నీకు. ఇలా ఐదు ఆహుతులతో శాశ్వతుడైన ప్రభువు సంతోషించాలి.

పురుషో ఽసి పురే శేషే త్వం అఙ్గుష్ఠప్రమాణతః ఆశ్రితశ్చైవ చాఙ్గుష్ఠమ్ ఈశః పరమకారణమ్

నీవు పురుషుడవు, నగరంలో నివసించేవాడవు, అంగుళం పరిమాణంతో ఉన్నవాడవు. అంగుళంలో స్థిరమైన పరమకారణమైన ప్రభువవు.

సర్వస్య జగతశ్చైవ ప్రభుః ప్రీణాతు శాశ్వతః త్వం దేవానామసి జ్యేష్ఠో రుద్రస్త్వం చ పురో వృషా

ఈ జగత్తు అంతటికి శాశ్వతుడైన ప్రభువు సంతోషించాలి. నీవే దేవతలందరిలో పెద్దవాడవు, రుద్రుడవు, ముందున్న వృషభుడవు.

మృదుస్త్వమన్నమస్మభ్యమ్ ఏతదస్తు హుతం తవ ఇత్యేవం కథితం సర్వం గుణప్రాప్తివిశేషతః

నీవు మృదువుగా ఉండాలి, ఈ అన్నం మాకు లభించాలి, ఈ హవనం నీదే కావాలి—ఇలా అన్ని విషయాలు, గుణాల ప్రాప్తి గురించి వివరించబడ్డాయి.

యోగాచారః స్వయం తేన బ్రహ్మణా కథితః పురా ఏవం పాశుపతం జ్ఞానం జ్ఞాతవ్యం చ ప్రయత్నతః

ఈ యోగాచారాన్ని బ్రహ్మదేవుడు స్వయంగా పూర్వం బోధించాడు. అందుకే పశుపతిజ్ఞానం శ్రద్ధగా తెలుసుకోవాలి.