వృద్ధో వా ముచ్యతే జన్తుః ప్రసాదాత్పరమేష్ఠినః అణ్డజశ్ చోద్భిజ్జో వాపి స్వేదజో వాపి ముచ్యతే
వయస్సు వచ్చినవాడైనా, వయస్సు రాని వాడైనా, పరమేశ్వరుని కృప వల్ల ప్రతి జీవి విముక్తి పొందుతాడు. గుడ్డు నుండి పుట్టినవాడైనా, మొలకెత్తినవాడైనా, చెమట నుండి పుట్టినవాడైనా, అందరూ ఆయన అనుగ్రహంతో విముక్తి పొందుతారు.
ప్రసాదాద్దేవదేవస్య నాత్ర కార్యా విచారణా ఏష ఏవ జగన్నాథో బన్ధమోక్షకరః శివః
దేవతల దేవుడైన పరమేశ్వరుని కృప వల్లే విముక్తి లభిస్తుంది. దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఈ జగత్తు యజమాని అయిన శివుడే బంధనానికి, విముక్తికి కారణమవుతాడు.
భూర్భూవఃస్వర్మహశ్ చైవ జనః సాక్షాత్తపః స్వయమ్ సత్యలోకస్ తథాణ్డానాం కోటికోటిశతాని చ
భూమి, భువః, స్వః, మహః, జనః, తపః, సత్య లోకాలు, అలాగే కోటి కోటల అండాలు—
విగ్రహం దేవదేవస్య తథాణ్డావరణాష్టకమ్ సప్తద్వీపేషు సర్వేషు పర్వతేషు వనేషు చ
దేవతల దేవుడైన పరమేశ్వరుని స్వరూపం, ఎనిమిది అండావరణాలు, ఏడు ద్వీపాలు, పర్వతాలు, అరణ్యాలు అన్నీ—
సముద్రేషు చ సర్వేషు వాయుస్కన్ధేషు సర్వతః తథాన్యేషు చ లోకేషు వసన్తి చ చరాచరాః
అన్ని సముద్రాలు, అన్ని వైయు ప్రవాహాలు, ఇంకా ఇతర లోకాలన్నింటిలోను చరాచర జీవులు నివసిస్తున్నాయి.
సర్వే భవాంశజా నూనం గతిస్త్వేషాం స ఏవ వై సర్వో రుద్రో నమస్తస్మై పురుషాయ మహాత్మనే
ఈ సృష్టిలో ఉన్నవన్నీ భవుడి నుండి పుట్టినవే. ఆయనే అందరికీ ఆశ్రయం. ఈ జగత్తంతా రుద్రుడే. ఆ మహాత్ముడైన పురుషుడికి నమస్సులు.
విశ్వం భూతం తథా జాతం బహుధా రుద్ర ఏవ సః రుద్రాజ్ఞైషా స్థితా దేవీ హ్య్ అనయా ముక్తిరంబికా
ఈ విశ్వం, అన్ని భూతాలు, అనేక రూపాల్లో పుట్టినవన్నీ రుద్రుడే. రుద్రుని ఆజ్ఞ వల్ల ఈ దేవి స్థిరంగా ఉంది. ఆమె ద్వారానే విముక్తి లభిస్తుంది. ఆమె అంబిక.
ఇత్యేవం ఖేచరాః సిద్ధా జజల్పుః ప్రీతమానసాః యదావలోక్య తాన్ సర్వాన్ ప్రసాదాదనయాంబికా
ఇలా ఆకాశంలో సంచరించే సిద్ధులు, అంబికా కృపతో ఆ జీవులను దర్శించి, హర్షంతో పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు.
తదా తిష్ఠన్తి సాయుజ్యం ప్రాప్తాస్తే ఖేచరాః ప్రభోః
ఆ సమయంలో ఆకాశంలో సంచరించే సిద్ధులు, ప్రభువుతో ఐక్యాన్ని పొందినవారు, అక్కడే నిలిచిపోతారు.
కేన యోగేన వై సూత గుణప్రాప్తిః సతామిహ అణిమాదిగుణోపేతా భవన్త్యేవేహ యోగినః తత్సర్వం విస్తరాత్సూత వక్తుమర్హసి సాంప్రతమ్
సూతా! సద్గుణాలు కలవారు ఇక్కడ ఏ యోగంతో అణిమాది శక్తులు పొందుతారు? దయచేసి ఆ యోగాన్ని పూర్తిగా వివరించు.
అత ఊర్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి యోగం పరమదుర్లభమ్ పఞ్చధా సంస్మరేదాదౌ స్థాప్య చిత్తే సనాతనమ్
ఇప్పుడు నేను చాలా కష్టంగా దొరికే యోగాన్ని వివరించబోతున్నాను. ఆ యోగాన్ని ఐదు విధాలుగా ధ్యానం చేసి, మనస్సులో శాశ్వతాన్ని స్థాపించాలి.
కల్పయేచ్చాసనం పద్మం సోమసూర్యాగ్నిసంయుతమ్ షడ్వింశచ్ఛక్తిసంయుక్తమ్ అష్టధా చ ద్విజోత్తమాః
చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని శక్తులతో కూడిన పద్మాసనాన్ని, ఇరవై ఆరు శక్తులతో, ఎనిమిది విధాలుగా ఏర్పాటు చేయాలి, ద్విజులారా.
తతః షోడశధా చైవ పునర్ద్వాదశధా ద్విజాః స్మరేచ్ చ తత్ తథా మధ్యే దేవ్యా దేవమ్ ఉమాపతిమ్
ఆ తరువాత, పదహారు విధాలుగా, మళ్లీ పన్నెండు విధాలుగా, మధ్యలో దేవిని, ఆమెతో పాటు ఉమాపతిని ధ్యానం చేయాలి, ద్విజులారా.
అష్టశక్తిసమాయుక్తమ్ అష్టమూర్తిమజం ప్రభుమ్ తాభిశ్చాష్టవిధా రుద్రాశ్ చతుఃషష్టివిధాః పునః
ఎనిమిది శక్తులతో, ఎనిమిది రూపాలతో, అజన్ముడైన ప్రభువును, ఆ ఎనిమిది శక్తులతో కూడిన రుద్రులను, మళ్లీ అవి నలభై నాలుగు రూపాలలో ఉన్నవారిని ధ్యానం చేయాలి.
శక్తయశ్ చ తథా సర్వా గుణాష్టకసమన్వితాః ఏవం స్మరేత్క్రమేణైవ లబ్ధ్వా జ్ఞానమనుత్తమమ్
అలాగే, ఎనిమిది గుణాలతో కూడిన అన్ని శక్తులను కూడా క్రమంగా ధ్యానం చేస్తూ, అత్యుత్తమమైన జ్ఞానం పొందవచ్చు.
ఏవం పాశుపతం యోగం మోక్షసిద్ధిప్రదాయకమ్ తస్యాణిమాదయో విప్రా నాన్యథా కర్మకోటిభిః
ఇలా పాశుపత యోగం మోక్షాన్ని, సిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది. అణిమాది శక్తులు ఇతర మార్గాల్లో, లక్షలాది కర్మలతో కూడా లభించవు, మునులారా.
తత్రాష్టగుణమైశ్వర్యం యోగినాం సముదాహృతమ్ తత్సర్వం క్రమయోగేన హ్య్ ఉచ్యమానం నిబోధత
అక్కడ యోగులకు ఎనిమిది విధాల ఐశ్వర్యాలు వివరించబడ్డాయి. ఇప్పుడు నేను వాటిని క్రమంగా వివరించబోతున్నాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి.
అణిమా లఘిమా చైవ మహిమా ప్రాప్తిరేవ చ ప్రాకామ్యం చైవ సర్వత్ర ఈశిత్వం చైవ సర్వతః
అణిమా, లఘిమా, మహిమా, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యము, అలాగే అన్ని చోట్ల ఈశిత్వము—
వశిత్వమథ సర్వత్ర యత్ర కామావసాయితా తచ్చాపి త్రివిధం జ్ఞేయమ్ ఐశ్వర్యం సార్వకామికమ్
ఎక్కడైనా మనసులో వచ్చిన కోరిక తీరేలా సంపూర్ణాధికారం కలిగి ఉండటం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది. అన్ని కోరికలు తీరే అధికారం అంటే ఇదే.
సావద్యం నిరవద్యం చ సూక్ష్మం చైవ ప్రవర్తతే సావద్యం నామ యత్తత్ర పఞ్చభూతాత్మకం స్మృతమ్
ఇది తప్పుతో కూడినది, నిష్కళంకమైనది, సూక్ష్మమైనది అని మూడు రకాలుగా కనిపిస్తుంది. అందులో తప్పుతో కూడినదని చెప్పేది ఐదు భూతాలతో కూడినదిగా గుర్తించబడింది.
ఇన్ద్రియాణి మనశ్చైవ అహఙ్కారశ్ చ యః స్మృతః తత్ర సూక్ష్మప్రవృత్తిస్తు పఞ్చభూతాత్మికా పునః
ఇంద్రియాలు, మనస్సు, అహంకారం ఇవన్నీ ఉన్న చోట, సూక్ష్మమైన క్రియ కూడా మళ్లీ ఐదు భూతాలతోనే ఏర్పడుతుంది.
ఇన్ద్రియాణి మనశ్చిత్తబుద్ధ్యహఙ్కారసంజ్ఞితమ్ తథా సర్వమయం చైవ ఆత్మస్థా ఖ్యాతిరేవ చ
ఇంద్రియాలు, మనస్సు, చిత్తం, బుద్ధి, అహంకారం అని పిలవబడేది, అలాగే అన్నింటిలో వ్యాపించి ఆత్మలో స్థిరంగా ఉండే జ్ఞానం కూడా ఇదే.
సంయోగ ఏవ త్రివిధః సూక్ష్మేష్వేవ ప్రవర్తతే పునరష్టగుణశ్చాపి సూక్ష్మేష్వేవ విధీయతే
సూక్ష్మమైన వాటిలో మూడురకాల కలయిక జరుగుతుంది. అలాగే ఎనిమిది విధాలుగా విభజన కూడా సూక్ష్మమైన వాటిలోనే ఉంటుంది.
తస్య రూపం ప్రవక్ష్యామి యథాహ భగవాన్ప్రభుః త్రైలోక్యే సర్వభూతేషు యథాస్య నియమః స్మృతః
దాని స్వరూపాన్ని నేను వివరిస్తాను. భగవంతుడు చెప్పిన ప్రకారం, మూడు లోకాలన్నీ, సమస్త జీవులలో ఇది ఎలా నడుస్తుందో తెలుసుకో.
అణిమాద్యం తథావ్యక్తం సర్వత్రైవ ప్రతిష్ఠితమ్ త్రైలోక్యే సర్వభూతానాం దుష్ప్రాప్యం సముదాహృతమ్
అణిమాది శక్తులు మొదలుకొని, అవ్యక్తమైనది అన్నిచోట్లా వ్యాపించి ఉంటుంది. మూడు లోకాలలోని అన్ని జీవులకు అది దుర్లభమైనదిగా చెప్పబడింది.
తత్ తస్య భవతి ప్రాప్యం ప్రథమం యోగినాం బలమ్ లఙ్ఘనం ప్లవనం లోకే రూపమస్య సదా భవేత్
అది యోగులకు సాధ్యమవుతుంది. మొదటి శక్తి అంటే, ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా దూకడం, సంచరించడం. ఇదే దాని స్వరూపం.
శీఘ్రత్వం సర్వభూతేషు ద్వితీయం తు పదం స్మృతమ్ త్రైలోక్యే సర్వభూతానాం మహిమ్నా చైవ వన్దితమ్
అన్ని జీవులలో వేగంగా ఉండడం రెండవ స్థాయిగా భావించబడుతుంది. మూడు లోకాలలోని సమస్త జీవులు దాని మహిమను గౌరవిస్తారు.
మహిత్వం చాపి లోకే ఽస్మింస్ తృతీయో యోగ ఉచ్యతే త్రైలోక్యే సర్వభూతేషు యథేష్టగమనం స్మృతమ్
ఈ లోకంలో గొప్పతనం మూడవ యోగంగా పిలవబడుతుంది. మూడు లోకాలలోని అన్ని జీవుల మధ్య, ఇష్టమైన చోటికి వెళ్లగలగడం అని దీనిని అంటారు.
ప్రాకామాన్ విషయాన్ భుఙ్క్తే తథాప్రతిహతః క్వచిత్ త్రైలోక్యే సర్వభూతానాం సుఖదుఃఖం ప్రవర్తతే
తన ఇష్టానుసారం ఎటువంటి అడ్డంకి లేకుండా విషయాలను అనుభవిస్తాడు. మూడు లోకాలలోని సమస్త జీవులకు సుఖదుఃఖాలు కలుగుతుంటాయి.
ఈశో భవతి సర్వత్ర ప్రవిభాగేన యోగవిత్ వశ్యాని చాస్య భూతాని త్రైలోక్యే సచరాచరే
అతడు అన్ని చోట్ల అధిపతిగా మారతాడు, యోగాన్ని బాగా తెలిసినవాడవుతాడు. మూడు లోకాలలోని చలించేవి, అచలమైనవి అన్నీ అతని వశంలో ఉంటాయి.