ధృతిరేషా మయా నిష్ఠా జ్ఞానశక్తిః క్రియా తథా ఇచ్ఛాఖ్యా చ తథా హ్యాజ్ఞా ద్వే విద్యే న చ సంశయః
ఇదే స్థిరత, ఇదే నా స్థితి, ఇదే జ్ఞానశక్తి, ఇదే క్రియాశక్తి. అలాగే, ఇది సంకల్పం, ఆజ్ఞ కూడా. ఈ రెండు విద్యలు సందేహం లేకుండా ఉన్నవి.
న హ్యేషా ప్రకృతిర్జైవీ వికృతిశ్ చ విచారతః వికారో నైవ మాయైషా సదసద్వ్యక్తివర్జితా
ఇది ప్రకృతి కాదు, మార్పు కూడా కాదు. మాయకు మార్పు లేదు. ఇది సృష్టి అయినదీ, లేనిదీ కాదు.
పురా మమాజ్ఞా మద్వక్త్రాత్ సముత్పన్నా సనాతనీ పఞ్చవక్త్రా మహాభాగా జగతామభయప్రదా
పురాతన కాలంలో, నా ముఖం నుండి, ఐదు ముఖాలతో, మహాగౌరవంతో, లోకాలకు అభయం ఇచ్చే శాశ్వతమైన ఆజ్ఞ పుట్టింది.
తామాజ్ఞాం సమ్ప్రవిశ్యాహం చిన్తయన్ జగతాం హితమ్ సప్తవింశత్ప్రకారేణ సర్వం వ్యాప్యానయా శివః
ఆ ఆజ్ఞలో ప్రవేశించి, లోకాల మేలుకోసం ఆలోచిస్తూ, నేను శివుడు, ఆ ఆజ్ఞతో ఏడు పదులుగా అన్నింటినీ వ్యాపించాను.
తదాప్రభృతి వై మోక్షప్రవృత్తిర్ద్విజసత్తమాః ఏవముక్త్వా తదాపశ్యద్ భవానీం పరమేశ్వరః
ఆ సమయం నుండి, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, మోక్ష మార్గం మొదలైంది. ఇలా చెప్పి, పరమేశ్వరుడు భవానిని చూశాడు.
భవానీ చ తమాలోక్య మాయామహరదవ్యయా తే మాయామలనిర్ముక్తా మునయః ప్రేక్ష్య పార్వతీమ్
భవానీ, ఆయనను చూసి, నశించని మాయను తొలగించింది. ఆ మునులు మాయ మలినం నుండి విముక్తులై, పార్వతిని దర్శించారు.
ప్రీతా బభూవుర్ముక్తాశ్ చ తస్మాదేషా పరా గతిః ఉమాశఙ్కరయోర్భేదో నాస్త్యేవ పరమార్థతః
వారు సంతోషంతో, ముక్తులయ్యారు. అందుకే ఇది పరమ గతి. ఉమా, శంకరులకు పరమార్థంలో ఎలాంటి భేదం లేదు.
ద్విధాసౌ రూపమాస్థాయ స్థిత ఏవ న సంశయః యదా విద్వానసంగః స్యాద్ ఆజ్ఞయా పరమేష్ఠినః
వారు ఈ రెండు రూపాలలో ఉండటం నిస్సందేహంగా నిజమే. జ్ఞానవంతుడు అసక్తుడిగా ఉన్నప్పుడు, అది పరమేశ్వరుని ఆజ్ఞ వల్లే జరుగుతుంది.
తదా ముక్తిః క్షణాదేవ నాన్యథా కర్మకోటిభిః క్రమో ఽవివక్షితో భూతవివృద్ధః పరమేష్ఠినః
అప్పుడు మోక్షం క్షణంలోనే లభిస్తుంది. కోట్లాది కర్మలు చేసినా, వేరే విధంగా సాధ్యం కాదు. పరమేశ్వరుని సంకల్పంలో క్రమం అనవసరం.
ప్రసాదేన క్షణాన్ముక్తిః ప్రతిజ్ఞైషా న సంశయః గర్భస్థో జాయమానో వా బాలో వా తరుణో ఽపి వా
దయ వల్ల క్షణంలోనే మోక్షం లభిస్తుంది — ఇది నిస్సందేహంగా నా వాగ్దానం. గర్భంలో ఉన్నవాడైనా, పుట్టే వాడైనా, బాలుడైనా, యువకుడైనా ఇదే వర్తిస్తుంది.
వృద్ధో వా ముచ్యతే జన్తుః ప్రసాదాత్పరమేష్ఠినః అణ్డజశ్ చోద్భిజ్జో వాపి స్వేదజో వాపి ముచ్యతే
వయస్సు వచ్చినవాడైనా, వయస్సు రాని వాడైనా, పరమేశ్వరుని కృప వల్ల ప్రతి జీవి విముక్తి పొందుతాడు. గుడ్డు నుండి పుట్టినవాడైనా, మొలకెత్తినవాడైనా, చెమట నుండి పుట్టినవాడైనా, అందరూ ఆయన అనుగ్రహంతో విముక్తి పొందుతారు.
ప్రసాదాద్దేవదేవస్య నాత్ర కార్యా విచారణా ఏష ఏవ జగన్నాథో బన్ధమోక్షకరః శివః
దేవతల దేవుడైన పరమేశ్వరుని కృప వల్లే విముక్తి లభిస్తుంది. దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఈ జగత్తు యజమాని అయిన శివుడే బంధనానికి, విముక్తికి కారణమవుతాడు.
భూర్భూవఃస్వర్మహశ్ చైవ జనః సాక్షాత్తపః స్వయమ్ సత్యలోకస్ తథాణ్డానాం కోటికోటిశతాని చ
భూమి, భువః, స్వః, మహః, జనః, తపః, సత్య లోకాలు, అలాగే కోటి కోటల అండాలు—
విగ్రహం దేవదేవస్య తథాణ్డావరణాష్టకమ్ సప్తద్వీపేషు సర్వేషు పర్వతేషు వనేషు చ
దేవతల దేవుడైన పరమేశ్వరుని స్వరూపం, ఎనిమిది అండావరణాలు, ఏడు ద్వీపాలు, పర్వతాలు, అరణ్యాలు అన్నీ—
సముద్రేషు చ సర్వేషు వాయుస్కన్ధేషు సర్వతః తథాన్యేషు చ లోకేషు వసన్తి చ చరాచరాః
అన్ని సముద్రాలు, అన్ని వైయు ప్రవాహాలు, ఇంకా ఇతర లోకాలన్నింటిలోను చరాచర జీవులు నివసిస్తున్నాయి.
సర్వే భవాంశజా నూనం గతిస్త్వేషాం స ఏవ వై సర్వో రుద్రో నమస్తస్మై పురుషాయ మహాత్మనే
ఈ సృష్టిలో ఉన్నవన్నీ భవుడి నుండి పుట్టినవే. ఆయనే అందరికీ ఆశ్రయం. ఈ జగత్తంతా రుద్రుడే. ఆ మహాత్ముడైన పురుషుడికి నమస్సులు.
విశ్వం భూతం తథా జాతం బహుధా రుద్ర ఏవ సః రుద్రాజ్ఞైషా స్థితా దేవీ హ్య్ అనయా ముక్తిరంబికా
ఈ విశ్వం, అన్ని భూతాలు, అనేక రూపాల్లో పుట్టినవన్నీ రుద్రుడే. రుద్రుని ఆజ్ఞ వల్ల ఈ దేవి స్థిరంగా ఉంది. ఆమె ద్వారానే విముక్తి లభిస్తుంది. ఆమె అంబిక.
ఇత్యేవం ఖేచరాః సిద్ధా జజల్పుః ప్రీతమానసాః యదావలోక్య తాన్ సర్వాన్ ప్రసాదాదనయాంబికా
ఇలా ఆకాశంలో సంచరించే సిద్ధులు, అంబికా కృపతో ఆ జీవులను దర్శించి, హర్షంతో పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు.
తదా తిష్ఠన్తి సాయుజ్యం ప్రాప్తాస్తే ఖేచరాః ప్రభోః
ఆ సమయంలో ఆకాశంలో సంచరించే సిద్ధులు, ప్రభువుతో ఐక్యాన్ని పొందినవారు, అక్కడే నిలిచిపోతారు.
కేన యోగేన వై సూత గుణప్రాప్తిః సతామిహ అణిమాదిగుణోపేతా భవన్త్యేవేహ యోగినః తత్సర్వం విస్తరాత్సూత వక్తుమర్హసి సాంప్రతమ్
సూతా! సద్గుణాలు కలవారు ఇక్కడ ఏ యోగంతో అణిమాది శక్తులు పొందుతారు? దయచేసి ఆ యోగాన్ని పూర్తిగా వివరించు.
అత ఊర్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి యోగం పరమదుర్లభమ్ పఞ్చధా సంస్మరేదాదౌ స్థాప్య చిత్తే సనాతనమ్
ఇప్పుడు నేను చాలా కష్టంగా దొరికే యోగాన్ని వివరించబోతున్నాను. ఆ యోగాన్ని ఐదు విధాలుగా ధ్యానం చేసి, మనస్సులో శాశ్వతాన్ని స్థాపించాలి.
కల్పయేచ్చాసనం పద్మం సోమసూర్యాగ్నిసంయుతమ్ షడ్వింశచ్ఛక్తిసంయుక్తమ్ అష్టధా చ ద్విజోత్తమాః
చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని శక్తులతో కూడిన పద్మాసనాన్ని, ఇరవై ఆరు శక్తులతో, ఎనిమిది విధాలుగా ఏర్పాటు చేయాలి, ద్విజులారా.
తతః షోడశధా చైవ పునర్ద్వాదశధా ద్విజాః స్మరేచ్ చ తత్ తథా మధ్యే దేవ్యా దేవమ్ ఉమాపతిమ్
ఆ తరువాత, పదహారు విధాలుగా, మళ్లీ పన్నెండు విధాలుగా, మధ్యలో దేవిని, ఆమెతో పాటు ఉమాపతిని ధ్యానం చేయాలి, ద్విజులారా.
అష్టశక్తిసమాయుక్తమ్ అష్టమూర్తిమజం ప్రభుమ్ తాభిశ్చాష్టవిధా రుద్రాశ్ చతుఃషష్టివిధాః పునః
ఎనిమిది శక్తులతో, ఎనిమిది రూపాలతో, అజన్ముడైన ప్రభువును, ఆ ఎనిమిది శక్తులతో కూడిన రుద్రులను, మళ్లీ అవి నలభై నాలుగు రూపాలలో ఉన్నవారిని ధ్యానం చేయాలి.
శక్తయశ్ చ తథా సర్వా గుణాష్టకసమన్వితాః ఏవం స్మరేత్క్రమేణైవ లబ్ధ్వా జ్ఞానమనుత్తమమ్
అలాగే, ఎనిమిది గుణాలతో కూడిన అన్ని శక్తులను కూడా క్రమంగా ధ్యానం చేస్తూ, అత్యుత్తమమైన జ్ఞానం పొందవచ్చు.
ఏవం పాశుపతం యోగం మోక్షసిద్ధిప్రదాయకమ్ తస్యాణిమాదయో విప్రా నాన్యథా కర్మకోటిభిః
ఇలా పాశుపత యోగం మోక్షాన్ని, సిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది. అణిమాది శక్తులు ఇతర మార్గాల్లో, లక్షలాది కర్మలతో కూడా లభించవు, మునులారా.
తత్రాష్టగుణమైశ్వర్యం యోగినాం సముదాహృతమ్ తత్సర్వం క్రమయోగేన హ్య్ ఉచ్యమానం నిబోధత
అక్కడ యోగులకు ఎనిమిది విధాల ఐశ్వర్యాలు వివరించబడ్డాయి. ఇప్పుడు నేను వాటిని క్రమంగా వివరించబోతున్నాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి.
అణిమా లఘిమా చైవ మహిమా ప్రాప్తిరేవ చ ప్రాకామ్యం చైవ సర్వత్ర ఈశిత్వం చైవ సర్వతః
అణిమా, లఘిమా, మహిమా, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యము, అలాగే అన్ని చోట్ల ఈశిత్వము—
వశిత్వమథ సర్వత్ర యత్ర కామావసాయితా తచ్చాపి త్రివిధం జ్ఞేయమ్ ఐశ్వర్యం సార్వకామికమ్
ఎక్కడైనా మనసులో వచ్చిన కోరిక తీరేలా సంపూర్ణాధికారం కలిగి ఉండటం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది. అన్ని కోరికలు తీరే అధికారం అంటే ఇదే.
సావద్యం నిరవద్యం చ సూక్ష్మం చైవ ప్రవర్తతే సావద్యం నామ యత్తత్ర పఞ్చభూతాత్మకం స్మృతమ్
ఇది తప్పుతో కూడినది, నిష్కళంకమైనది, సూక్ష్మమైనది అని మూడు రకాలుగా కనిపిస్తుంది. అందులో తప్పుతో కూడినదని చెప్పేది ఐదు భూతాలతో కూడినదిగా గుర్తించబడింది.