లిఙ్గపురాణమ్

మద్రక్తశ్చాభ్యసేద్ధ్యానం గురుసంపర్కజం ధ్రువమ్ న బుధ్యతి తథా ధ్యాతా స్థాప్య చిత్తం ద్విజోత్తమాః

గురువు సాన్నిధ్యంలో కలిగే ఎరుపు రంగుతో కూడిన ధ్యానాన్ని తప్పక సాధన చేయాలి. లేకపోతే, మనస్సును స్థిరపరిచిన ధ్యాతకు జ్ఞానం కలగదు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.

న చాభిమన్యతే యోగీ న పశ్యతి సమన్తతః న ఘ్రాతి న శృణోత్యేవ లీనః స్వాత్మని యః స్వయమ్

ఆ యోగి గర్వపడడు, చుట్టూ చూడడు, వాసన పూడ్చడు, వినడు కూడా — అతడు తనలో తానే లీనమై ఉంటాడు.

న చ స్పర్శం విజానాతి స వై సమరసః స్మృతః పార్థివే పటలే బ్రహ్మా వారితత్త్వే హరిః స్వయమ్

అతడు స్పర్శను కూడా గ్రహించడు; అతడిని సమభావంతో ఉన్నవాడిగా అంటారు. భూమి తత్త్వంలో బ్రహ్మగా, నీటి తత్త్వంలో హరిగా ఉంటాడు.

వాహ్నేయే కాలరుద్రాఖ్యో వాయుతత్త్వే మహేశ్వరః సుషిరే స శివః సాక్షాత్ క్రమాదేవం విచిన్తయేత్

అగ్ని తత్త్వంలో అతడిని కాలరుద్రుడు అంటారు; వాయు తత్త్వంలో మహేశ్వరుడు; సుషిరంలో నేరుగా శివుడు. ఈ క్రమంలో ధ్యానం చేయాలి.

క్షితౌ శర్వః స్మృతో దేవో హ్య్ అపాం భవ ఇతి స్మృతః రుద్ర ఏవ తథా వహ్నౌ ఉగ్రో వాయౌ వ్యవస్థితః

భూమిలో దేవుడు శర్వుడుగా, నీటిలో భవుడుగా, అగ్నిలో రుద్రుడుగా, గాలిలో ఉగ్రుడుగా స్థిరంగా ఉంటాడు.

భీమః సుషిరనాకే ఽసౌ భాస్కరే మణ్డలే స్థితః ఈశానః సోమబిమ్బే చ మహాదేవ ఇతి స్మృతః

సుషిరంలో భీముడిగా, సూర్య మండలంలో ఉన్నవాడిగా, చంద్ర బింబంలో ఈశానుడిగా, మహాదేవుడిగా గుర్తించబడతాడు.

పుంసాం పశుపతిర్దేవశ్ చాష్టధాహం వ్యవస్థితః కాఠిన్యం యత్తనౌ సర్వం పార్థివం పరిగీయతే

మనుషులలో పశుపతిదేవుడు ఎనిమిది రూపాలలో స్థితి చెందాడు. శరీరంలో ఉన్న కఠినమైనది అంతా భూమి తత్త్వంగా పరిగణించబడుతుంది.

ఆప్యం ద్రవమితి ప్రోక్తం వర్ణాఖ్యో వహ్నిరుచ్యతే యత్సంచరతి తద్వాయుః సుషిరం యద్ద్విజోత్తమాః

పారద్రవ్యం నీటి తత్త్వం, రంగు ఉన్నది అగ్ని తత్త్వం, కదిలేది వాయు తత్త్వం, ఖాళీగా ఉన్నది, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, ఆకాశ తత్త్వం.

తదాకాశం చ విజ్ఞానం శబ్దజం వ్యోమసంభవమ్ తథైవ విప్రా విజ్ఞానం స్పర్శాఖ్యం వాయుసంభవమ్

అది ఆకాశంగా, జ్ఞానంగా, శబ్దం ద్వారా పుట్టినదిగా, ఆకాశంలో ఉత్పన్నమైనదిగా పిలుస్తారు. అలాగే, బ్రాహ్మణులారా, స్పర్శ అనే జ్ఞానం వాయు తత్త్వం నుండే పుట్టింది.

రూపం వాహ్నేయమిత్యుక్తమ్ ఆప్యం రసమయం ద్విజాః గన్ధాఖ్యం పార్థివం భూయశ్ చిన్తయేద్భాస్కరం క్రమాత్

రూపం అగ్ని తత్త్వానికి, రుచి నీటి తత్త్వానికి, వాసన భూమి తత్త్వానికి చెందింది. ఈ క్రమంలో భాస్కరుడిని ధ్యానించాలి.

నేత్రే చ దక్షిణే వామే సోమం హృది విభుం ద్విజాః ఆజాను పృథివీతత్త్వమ్ ఆనాభేర్ వారిమణ్డలమ్

కుడి, ఎడమ కళ్లలో సోముడు, హృదయంలో విభువు, ద్విజులారా. మోకాళ్ల నుంచి భూమి తత్త్వం, నాభి నుంచి జల మండలం ఉద్భవిస్తుంది.

ఆకణ్ఠం వహ్నితత్త్వం స్యాల్ లలాటాన్తం ద్విజోత్తమాః వాయవ్యం వై లలాటాద్యం వ్యోమాఖ్యం వా శిఖాగ్రకమ్

గొంతు వరకు అగ్ని తత్త్వం, లలాటం మొదలుకొని వాయు తత్త్వం, లలాటం మొదటి నుండి జుట్టు చివర వరకు ఆకాశ తత్త్వంగా పిలుస్తారు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.

హంసాఖ్యం చ తతో బ్రహ్మ వ్యోమ్నశ్చోర్ధ్వం తతః పరమ్ వ్యోమాఖ్యో వ్యోమమధ్యస్థో హ్య్ అయం ప్రాథమికః స్మరేత్

దాని తరువాత హంస అనే బ్రహ్మ, ఆకాశం పైభాగంలో ఉన్నాడు. ఆకాశ మధ్యంలో ఉన్నవాడిని ప్రాథమికంగా గుర్తించాలి.

న జీవః ప్రకృతిః సత్త్వం రజశ్చాథ తమః పునః మహాంస్తథాభిమానశ్ చ తన్మాత్రాణీన్ద్రియాణి చ

జీవుడు ప్రకృతి కాదు, సత్త్వం కాదు, రజస్సు కాదు, తమస్సు కూడా కాదు. మహత్తత్త్వం, అహంకారం, సూక్ష్మభూతాలు, ఇంద్రియాలు ఇవేవీ కూడా జీవుడు కాదు.

వ్యోమాదీని చ భూతాని నైవేహ పరమార్థతః వ్యాప్య తిష్ఠద్యతో విశ్వం స్థాణురిత్యభిధీయతే

ఆకాశం మొదలైన భూతాలు కూడా పరమార్థంగా జీవుడు కాదు. ఎందుకంటే అది అన్నింటినీ వ్యాపించి, ఎక్కడా నిలిచి ఉంటుంది. అందుకే దానిని స్థిరమైనది అంటారు.

ఉదేతి సూర్యో భీతశ్ చ పవతే వాత ఏవ చ ద్యోతతే చన్ద్రమా వహ్నిర్ జ్వలత్యాపో వహన్తి చ

సూర్యుడు ఉదయిస్తాడు, గాలి భయంతో ఊదుతుంది, చంద్రుడు, అగ్ని ప్రకాశిస్తాయి, నీరు ప్రవహిస్తుంది—ఇవి అన్నీ దాని ఆజ్ఞతో జరుగుతాయి.

దధాతి భూమిరాకాశమ్ అవకాశం దదాతి చ తదాజ్ఞయా తతం సర్వం తస్మాద్వై చిన్తయేద్ద్విజాః

భూమి భారం మోయుతుంది, ఆకాశం స్థలం ఇస్తుంది. దాని ఆజ్ఞతోనే ఈ సృష్టి అంతా వ్యాపించింది. అందుకే, ద్విజులారా, మీరు ఇదే విధంగా ధ్యానించాలి.

తేనైవాధిష్ఠితం తస్మాద్ ఏతత్సర్వం ద్విజోత్తమాః సర్వరూపమయః శర్వ ఇతి మత్వా స్మరేద్భవమ్

దాని ఆధీనంలోనే ఈ జగత్తంతా ఉంది. అందుకే, ఉత్తమ ద్విజులారా, శర్వుడు అన్నిరూపాలలో ఉన్నాడని తెలుసుకొని, భవుని స్మరించాలి.

సంసారవిషతప్తానాం జ్ఞానధ్యానామృతేన వై ప్రతీకారః సమాఖ్యాతో నాన్యథా ద్విజసత్తమాః

సంసారమనే విషంలో కాలిపోయినవారికి జ్ఞానం, ధ్యానం అనే అమృతమే ప్రత్యామ్నాయం. వేరే మార్గం లేదు, ఉత్తమ ద్విజులారా.

జ్ఞానం ధర్మోద్భవం సాక్షాజ్ జ్ఞానాద్ వైరాగ్యసంభవః వైరాగ్యాత్పరమం జ్ఞానం పరమార్థప్రకాశకమ్

జ్ఞానం ధర్మం వల్లనే ప్రత్యక్షంగా కలుగుతుంది. జ్ఞానం వల్ల విరక్తి వస్తుంది. విరక్తి వల్ల పరమ జ్ఞానం కలిగి, పరమార్థం వెలుగుతుంది.

జ్ఞానవైరాగ్యయుక్తస్య యోగసిద్ధిర్ద్విజోత్తమాః యోగసిద్ధ్యా విముక్తిః స్యాత్ సత్త్వనిష్ఠస్య నాన్యథా

జ్ఞానంతో, విరక్తితో ఉన్నవారికి యోగసిద్ధి కలుగుతుంది, ఉత్తమ ద్విజులారా. యోగసిద్ధి వల్ల సత్వంలో నిలిచినవారికి ముక్తి లభిస్తుంది, వేరేలా కాదు.

తమోవిద్యాపదచ్ఛన్నం చిత్రం యత్పదమవ్యయమ్ సత్త్వశక్తిం సమాస్థాయ శివమభ్యర్చయేద్ద్విజాః

తమస్సు, అవిద్య అనే ముసుగుతో దాగిన, అద్భుతమైన, నశించని స్థితిని సత్వశక్తిని ఆశ్రయించి, ద్విజులారా, శివుని పూజించాలి.

యః సత్త్వనిష్ఠో మద్భక్తో మదర్చనపరాయణః సర్వతో ధర్మనిష్ఠశ్ చ సదోత్సాహీ సమాహితః

ఎవరైతే సత్వంలో స్థిరంగా ఉండి, నన్ను భక్తితో, నా ఆరాధనలో నిమగ్నమై, ఎల్లప్పుడూ ధర్మంలో నిలిచి, ఉత్సాహంగా, ఏకాగ్రతతో ఉంటారో—

సర్వద్వన్ద్వసహో ధీరః సర్వభూతహితే రతః ఋజుస్వభావః సతతం స్వస్థచిత్తో మృదుః సదా

అటువంటి వారు అన్ని ద్వంద్వాలను సహిస్తూ, ధైర్యంగా ఉండి, అన్ని జీవుల మేలులో ఆనందిస్తూ, నేరుగా ఉండి, ఎల్లప్పుడూ మనస్సు స్థిరంగా, మృదువుగా ఉంటారు.

అమానీ బుద్ధిమాఞ్ఛాన్తస్ త్యక్తస్పర్ధో ద్విజోత్తమాః సదా ముముక్షుర్ధర్మజ్ఞః స్వాత్మలక్షణలక్షణః

అహంకారం లేని వారు, జ్ఞానులు, శాంతంగా ఉండే వారు, పోటీని వదిలివేసిన వారు, ఎల్లప్పుడూ మోక్షాన్ని కోరేవారు, ధర్మాన్ని తెలిసిన వారు, స్వరూప లక్షణాలతో ఉన్నవారు.

ఋణత్రయవినిర్ముక్తః పూర్వజన్మని పుణ్యభాక్ జరాయుక్తో ద్విజో భూత్వా శ్రద్ధయా చ గురోః క్రమాత్

మూడు ఋణాల నుంచి విముక్తి పొందినవారు, గత జన్మలో పుణ్యఫలాన్ని పొందినవారు, వృద్ధాప్యంలో ఉన్న ద్విజులు, గురువు ద్వారా విశ్వాసంతో క్రమంగా విద్యను పొందుతారు.

అన్యథా వాపి శుశ్రూషాం కృత్వా కృత్రిమవర్జితః స్వర్గలోకమనుప్రాప్య భుక్త్వా భోగాననుక్రమాత్

లేదా, వేరే విధంగా అయినా, మాయ లేకుండా సేవచేసి, స్వర్గలోకాన్ని చేరి, అక్కడ అనుక్రమంగా అనుభవాలు పొందుతారు.

ఆసాద్య భారతం వర్షం బ్రహ్మవిజ్జాయతే ద్విజాః సంపర్కాజ్జ్ఞానమాసాద్య జ్ఞానినో యోగవిద్భవేత్

భారత దేశాన్ని చేరిన తర్వాత, ద్విజులారా, బ్రహ్మజ్ఞాని అవుతారు. సత్సంగతితో జ్ఞానం పొందినవారు, యోగజ్ఞులు అవుతారు.

క్రమో ఽయం మలపూర్ణస్య జ్ఞానప్రాప్తేర్ద్విజోత్తమాః తస్మాదనేన మార్గేణ త్యక్తసంగో దృఢవ్రతః

మలంతో నిండినవారు జ్ఞానాన్ని పొందే క్రమం ఇదే, ఉత్తమ ద్విజులారా. అందువల్ల, ఈ మార్గాన్ని అనుసరించి, ఆసక్తిని విడిచిపెట్టి, దృఢ సంకల్పంతో ఉండాలి.