లిఙ్గపురాణమ్

జ్ఞానం గురోర్హి సంపర్కాన్ న వాచా పరమార్థతః చతుర్వ్యూహమితి జ్ఞాత్వా ధ్యాతా ధ్యానం సమభ్యసేత్

జ్ఞానం గురువు సన్నిహితంతోనే లభిస్తుంది, మాటలతో కాదు. నాలుగు రూపాలను తెలుసుకొని, ధ్యాత ధ్యానాన్ని అభ్యసించాలి.

సహజాగన్తుకం పాపమ్ అస్థివాగుద్భవం తథా జ్ఞానాగ్నిర్దహతే క్షిప్రం శుష్కేన్ధనమ్ ఇవానలః

సహజమైన పాపం, అనుకోని పాపం, ఎముకల వల్ల, మాట వల్ల కలిగిన పాపాన్ని కూడా జ్ఞానాగ్ని త్వరగా కాల్చేస్తుంది, ఎండిన కట్టను అగ్ని కాల్చినట్లే.

జ్ఞానాత్పరతరం నాస్తి సర్వపాపవినాశనమ్ అభ్యసేచ్చ సదా జ్ఞానం సర్వసంగవివర్జితః

అన్ని పాపాలను నశింపజేసే దానిలో జ్ఞానానికి మించినది లేదు. అన్ని బంధాలను వదిలి ఎప్పుడూ జ్ఞానాన్ని అభ్యసించాలి.

జ్ఞానినః సర్వపాపాని జీర్యన్తే నాత్ర సంశయః క్రీడన్నపి న లిప్యేత పాపైర్నానావిధైరపి

జ్ఞానికి అన్ని పాపాలు నశిస్తాయి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఆటలాడుతున్నా, ఎన్నో రకాల పాపాలు అతనికి అంటవు.

జ్ఞానం యథా తథా ధ్యానం తస్మాద్ధ్యానం సమభ్యసేత్ ధ్యానం నిర్విషయం ప్రోక్తమ్ ఆదౌ సవిషయం తథా

జ్ఞానం ఎలా ఉంటే, ధ్యానం కూడా అలాగే ఉంటుంది. అందువల్ల ధ్యానాన్ని అభ్యసించాలి. ధ్యానం మొదట విషయాలతో ఉంటుంది, తర్వాత అది విషయరహితం అవుతుంది.

షట్ప్రకారం సమభ్యస్య చతుఃషడ్దశభిస్ తథా తథా ద్వాదశధా చైవ పునః షోడశధా క్రమాత్

మొదట ఆరు విధాలుగా సాధన చేయాలి, తరువాత నాలుగు, ఆరు, పది విధాలుగా కూడా అలాగే సాధించాలి. మళ్లీ పన్నెండు విధాలుగా, తరువాత పదహారు విధాలుగా, ఈ క్రమంలో సాధన చేయాలి.

ద్విధాభ్యస్య చ యోగీన్ద్రో ముచ్యతే నాత్ర సంశయః శుద్ధజాంబూనదాకారం విధూమాఙ్గారసన్నిభమ్

రెండు విధాలుగా సాధన చేసిన యోగి తప్పకుండా ముక్తి పొందుతాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అతని రూపం నిండుగా, స్వచ్ఛంగా, కరిగిన బంగారం లా మెరుస్తూ, పొగ లేని బొగ్గు లా ఉంటుంది.

పీతం రక్తం సితం విద్యుత్ కోటికోటిసమప్రభమ్ అథవా బ్రహ్మరన్ధ్రస్థం చిత్తం కృత్వా ప్రయత్నతః

ఆ రూపం పసుపు, ఎరుపు, తెలుపు రంగుల్లో మెరుస్తూ, కోట్ల కొద్దీ మెరుపుల్లా ప్రకాశిస్తుంది. లేకపోతే, బ్రహ్మరంధ్రంలో మనస్సును కేంద్రీకరించి ధ్యానం చేయాలి.

న సితం వాసితం పీతం న స్మరేద్ బ్రహ్మవిద్ భవేత్ అహింసకః సత్యవాదీ అస్తేయీ సర్వయత్నతః

బ్రహ్మాన్ని తెలిసినవాడు తెలుపు, సుగంధమైన, పసుపు రంగులను మనసులో ఉంచకూడదు. అతడు హింస చేయడు, సత్యం మాట్లాడతాడు, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ దొంగతనం చేయడు.

పరిగ్రహవినిర్ముక్తో బ్రహ్మచారీ దృఢవ్రతః సంతుష్టః శౌచసమ్పన్నః స్వాధ్యాయనిరతః సదా

అతడు ఆస్తుల పట్ల ఆసక్తి లేకుండా, బ్రహ్మచర్యంలో నిలకడగా, దృఢమైన వ్రతంతో, సంతృప్తిగా, శుద్ధితో నిండినవాడై, ఎప్పుడూ స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నంగా ఉంటాడు.

మద్రక్తశ్చాభ్యసేద్ధ్యానం గురుసంపర్కజం ధ్రువమ్ న బుధ్యతి తథా ధ్యాతా స్థాప్య చిత్తం ద్విజోత్తమాః

గురువు సాన్నిధ్యంలో కలిగే ఎరుపు రంగుతో కూడిన ధ్యానాన్ని తప్పక సాధన చేయాలి. లేకపోతే, మనస్సును స్థిరపరిచిన ధ్యాతకు జ్ఞానం కలగదు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.

న చాభిమన్యతే యోగీ న పశ్యతి సమన్తతః న ఘ్రాతి న శృణోత్యేవ లీనః స్వాత్మని యః స్వయమ్

ఆ యోగి గర్వపడడు, చుట్టూ చూడడు, వాసన పూడ్చడు, వినడు కూడా — అతడు తనలో తానే లీనమై ఉంటాడు.

న చ స్పర్శం విజానాతి స వై సమరసః స్మృతః పార్థివే పటలే బ్రహ్మా వారితత్త్వే హరిః స్వయమ్

అతడు స్పర్శను కూడా గ్రహించడు; అతడిని సమభావంతో ఉన్నవాడిగా అంటారు. భూమి తత్త్వంలో బ్రహ్మగా, నీటి తత్త్వంలో హరిగా ఉంటాడు.

వాహ్నేయే కాలరుద్రాఖ్యో వాయుతత్త్వే మహేశ్వరః సుషిరే స శివః సాక్షాత్ క్రమాదేవం విచిన్తయేత్

అగ్ని తత్త్వంలో అతడిని కాలరుద్రుడు అంటారు; వాయు తత్త్వంలో మహేశ్వరుడు; సుషిరంలో నేరుగా శివుడు. ఈ క్రమంలో ధ్యానం చేయాలి.

క్షితౌ శర్వః స్మృతో దేవో హ్య్ అపాం భవ ఇతి స్మృతః రుద్ర ఏవ తథా వహ్నౌ ఉగ్రో వాయౌ వ్యవస్థితః

భూమిలో దేవుడు శర్వుడుగా, నీటిలో భవుడుగా, అగ్నిలో రుద్రుడుగా, గాలిలో ఉగ్రుడుగా స్థిరంగా ఉంటాడు.

భీమః సుషిరనాకే ఽసౌ భాస్కరే మణ్డలే స్థితః ఈశానః సోమబిమ్బే చ మహాదేవ ఇతి స్మృతః

సుషిరంలో భీముడిగా, సూర్య మండలంలో ఉన్నవాడిగా, చంద్ర బింబంలో ఈశానుడిగా, మహాదేవుడిగా గుర్తించబడతాడు.

పుంసాం పశుపతిర్దేవశ్ చాష్టధాహం వ్యవస్థితః కాఠిన్యం యత్తనౌ సర్వం పార్థివం పరిగీయతే

మనుషులలో పశుపతిదేవుడు ఎనిమిది రూపాలలో స్థితి చెందాడు. శరీరంలో ఉన్న కఠినమైనది అంతా భూమి తత్త్వంగా పరిగణించబడుతుంది.

ఆప్యం ద్రవమితి ప్రోక్తం వర్ణాఖ్యో వహ్నిరుచ్యతే యత్సంచరతి తద్వాయుః సుషిరం యద్ద్విజోత్తమాః

పారద్రవ్యం నీటి తత్త్వం, రంగు ఉన్నది అగ్ని తత్త్వం, కదిలేది వాయు తత్త్వం, ఖాళీగా ఉన్నది, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, ఆకాశ తత్త్వం.

తదాకాశం చ విజ్ఞానం శబ్దజం వ్యోమసంభవమ్ తథైవ విప్రా విజ్ఞానం స్పర్శాఖ్యం వాయుసంభవమ్

అది ఆకాశంగా, జ్ఞానంగా, శబ్దం ద్వారా పుట్టినదిగా, ఆకాశంలో ఉత్పన్నమైనదిగా పిలుస్తారు. అలాగే, బ్రాహ్మణులారా, స్పర్శ అనే జ్ఞానం వాయు తత్త్వం నుండే పుట్టింది.

రూపం వాహ్నేయమిత్యుక్తమ్ ఆప్యం రసమయం ద్విజాః గన్ధాఖ్యం పార్థివం భూయశ్ చిన్తయేద్భాస్కరం క్రమాత్

రూపం అగ్ని తత్త్వానికి, రుచి నీటి తత్త్వానికి, వాసన భూమి తత్త్వానికి చెందింది. ఈ క్రమంలో భాస్కరుడిని ధ్యానించాలి.

నేత్రే చ దక్షిణే వామే సోమం హృది విభుం ద్విజాః ఆజాను పృథివీతత్త్వమ్ ఆనాభేర్ వారిమణ్డలమ్

కుడి, ఎడమ కళ్లలో సోముడు, హృదయంలో విభువు, ద్విజులారా. మోకాళ్ల నుంచి భూమి తత్త్వం, నాభి నుంచి జల మండలం ఉద్భవిస్తుంది.

ఆకణ్ఠం వహ్నితత్త్వం స్యాల్ లలాటాన్తం ద్విజోత్తమాః వాయవ్యం వై లలాటాద్యం వ్యోమాఖ్యం వా శిఖాగ్రకమ్

గొంతు వరకు అగ్ని తత్త్వం, లలాటం మొదలుకొని వాయు తత్త్వం, లలాటం మొదటి నుండి జుట్టు చివర వరకు ఆకాశ తత్త్వంగా పిలుస్తారు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.

హంసాఖ్యం చ తతో బ్రహ్మ వ్యోమ్నశ్చోర్ధ్వం తతః పరమ్ వ్యోమాఖ్యో వ్యోమమధ్యస్థో హ్య్ అయం ప్రాథమికః స్మరేత్

దాని తరువాత హంస అనే బ్రహ్మ, ఆకాశం పైభాగంలో ఉన్నాడు. ఆకాశ మధ్యంలో ఉన్నవాడిని ప్రాథమికంగా గుర్తించాలి.

న జీవః ప్రకృతిః సత్త్వం రజశ్చాథ తమః పునః మహాంస్తథాభిమానశ్ చ తన్మాత్రాణీన్ద్రియాణి చ

జీవుడు ప్రకృతి కాదు, సత్త్వం కాదు, రజస్సు కాదు, తమస్సు కూడా కాదు. మహత్తత్త్వం, అహంకారం, సూక్ష్మభూతాలు, ఇంద్రియాలు ఇవేవీ కూడా జీవుడు కాదు.

వ్యోమాదీని చ భూతాని నైవేహ పరమార్థతః వ్యాప్య తిష్ఠద్యతో విశ్వం స్థాణురిత్యభిధీయతే

ఆకాశం మొదలైన భూతాలు కూడా పరమార్థంగా జీవుడు కాదు. ఎందుకంటే అది అన్నింటినీ వ్యాపించి, ఎక్కడా నిలిచి ఉంటుంది. అందుకే దానిని స్థిరమైనది అంటారు.

ఉదేతి సూర్యో భీతశ్ చ పవతే వాత ఏవ చ ద్యోతతే చన్ద్రమా వహ్నిర్ జ్వలత్యాపో వహన్తి చ

సూర్యుడు ఉదయిస్తాడు, గాలి భయంతో ఊదుతుంది, చంద్రుడు, అగ్ని ప్రకాశిస్తాయి, నీరు ప్రవహిస్తుంది—ఇవి అన్నీ దాని ఆజ్ఞతో జరుగుతాయి.

దధాతి భూమిరాకాశమ్ అవకాశం దదాతి చ తదాజ్ఞయా తతం సర్వం తస్మాద్వై చిన్తయేద్ద్విజాః

భూమి భారం మోయుతుంది, ఆకాశం స్థలం ఇస్తుంది. దాని ఆజ్ఞతోనే ఈ సృష్టి అంతా వ్యాపించింది. అందుకే, ద్విజులారా, మీరు ఇదే విధంగా ధ్యానించాలి.

తేనైవాధిష్ఠితం తస్మాద్ ఏతత్సర్వం ద్విజోత్తమాః సర్వరూపమయః శర్వ ఇతి మత్వా స్మరేద్భవమ్

దాని ఆధీనంలోనే ఈ జగత్తంతా ఉంది. అందుకే, ఉత్తమ ద్విజులారా, శర్వుడు అన్నిరూపాలలో ఉన్నాడని తెలుసుకొని, భవుని స్మరించాలి.

సంసారవిషతప్తానాం జ్ఞానధ్యానామృతేన వై ప్రతీకారః సమాఖ్యాతో నాన్యథా ద్విజసత్తమాః

సంసారమనే విషంలో కాలిపోయినవారికి జ్ఞానం, ధ్యానం అనే అమృతమే ప్రత్యామ్నాయం. వేరే మార్గం లేదు, ఉత్తమ ద్విజులారా.