లిఙ్గపురాణమ్

తస్మాత్సదాభ్యసేజ్జ్ఞానం తన్నిష్ఠస్తత్పరాయణః జ్ఞానేనైకేన తృప్తస్య త్యక్తసంగస్య యోగినః

అందువల్ల ఎప్పుడూ జ్ఞానాన్ని అభ్యసించాలి, దానిలో స్థిరంగా ఉండాలి, దానినే ఆశ్రయించాలి. ఒక్క జ్ఞానంతో సంతృప్తి చెందిన, బంధాలను వదిలేసిన యోగికి ఇక చేయవలసిన పని ఉండదు.

కర్తవ్యం నాస్తి విప్రేన్ద్రా అస్తి చేత్తత్త్వవిన్న చ ఇహ లోకే పరే చాపి కర్తవ్యం నాస్తి తస్య వై

బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులారా, అతనికి ఇక చేయవలసిన పని ఏమీలేదు. ఏదైనా మిగిలి ఉన్నా, అది తత్వాన్ని తెలిసినవారికి కాదు. ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ అతనికి చేయవలసిన పని ఉండదు.

జీవన్ముక్తో యతస్ తస్మాద్ బ్రహ్మవిత్ పరమార్థతః జ్ఞానాభ్యాసరతో నిత్యం జ్ఞానతత్త్వార్థవిత్ స్వయమ్

అతడు బ్రహ్మజ్ఞాని, నిజమైన అర్థంలో బ్రహ్మాన్ని తెలిసినవాడు, ఎందుకంటే బ్రతికుండానే ముక్తి పొందాడు. ఎప్పుడూ జ్ఞాన అభ్యాసంలో నిమగ్నుడై, జ్ఞాన తత్వాన్ని తానే తెలుసుకుంటాడు.

కర్తవ్యాభ్యాసముత్సృజ్య జ్ఞానమేవాధిగచ్ఛతి వర్ణాశ్రమాభిమానీ యస్ త్యక్తక్రోధో ద్విజోత్తమాః

కర్తవ్యాలను వదిలేసి, అతడు జ్ఞానాన్ని మాత్రమే పొందుతాడు. ద్విజులలో శ్రేష్ఠులారా, వర్ణాశ్రమాల పట్ల అభిమానం కలిగి, కోపాన్ని వదిలినవాడు.

అన్యత్ర రమతే మూఢః సో ఽజ్ఞానీ నాత్ర సంశయః సంసారహేతురజ్ఞానం సంసారస్తనుసంగ్రహః

మూఢుడు వేరే విషయాల్లో ఆనందిస్తాడు — అతడు అజ్ఞాని, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అజ్ఞానం సంసారానికి కారణం, సంసారం అనేది శరీరాల సమాహారం.

మోక్షహేతుస్ తథా జ్ఞానం ముక్తః స్వాత్మన్యవస్థితః అజ్ఞానే సతి విప్రేన్ద్రాః క్రోధాద్యా నాత్ర సంశయః

అలాగే, జ్ఞానం ముక్తికి కారణం. ముక్తుడు తన స్వరూపంలో నిలిచి ఉంటాడు. అజ్ఞానం ఉన్నప్పుడు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులారా, కోపం మొదలైనవన్నీ వస్తాయి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

క్రోధో హర్షస్ తథా లోభో మోహో దమ్భో ద్విజోత్తమాః ధర్మాధర్మౌ హి తేషాం చ తద్వశాత్తనుసంగ్రహః

కోపం, ఆనందం, లోభం, మోహం, డంబం, ద్విజులలో శ్రేష్ఠులారా, ధర్మాధర్మాలు — ఇవన్నీ శరీరాల సమాహారానికి కారణమవుతాయి.

శరీరే సతి వై క్లేశః సో ఽవిద్యాం సంత్యజేద్బుధః అవిద్యాం విద్యయా హిత్వా స్థితస్యైవ చ యోగినః

శరీరం ఉన్నంతకాలం బాధలు ఉంటాయి. జ్ఞానిని అజ్ఞానాన్ని వదిలేయాలి. జ్ఞానంతో అజ్ఞానాన్ని వదిలిన యోగి స్థిరంగా ఉంటాడు.

క్రోధాద్యా నాశమాయాన్తి ధర్మాధర్మౌ చ వై ద్విజాః తత్క్షయాచ్చ శరీరేణ న పునః సమ్ప్రయుజ్యతే

కోపం మొదలైనవి, ధర్మాధర్మాలు కూడా నశించిపోతాయి, ద్విజులారా. అవి నశించిన తర్వాత, అతడు మళ్లీ శరీరాన్ని పొందడు.

స ఏవ ముక్తః సంసారాద్ దుఃఖత్రయవివర్జితః ఏవం జ్ఞానం వినా నాస్తి ధ్యానం ధ్యాతుర్ ద్విజర్షభాః

అతడే సంసార బంధనాల నుంచి ముక్తుడవుతాడు, మూడు రకాల బాధల నుంచి విముక్తుడవుతాడు. అలా, జ్ఞానం లేకుండా ధ్యానం కూడా ఉండదు, ధ్యాతకు, ద్విజులలో శ్రేష్ఠులారా.

జ్ఞానం గురోర్హి సంపర్కాన్ న వాచా పరమార్థతః చతుర్వ్యూహమితి జ్ఞాత్వా ధ్యాతా ధ్యానం సమభ్యసేత్

జ్ఞానం గురువు సన్నిహితంతోనే లభిస్తుంది, మాటలతో కాదు. నాలుగు రూపాలను తెలుసుకొని, ధ్యాత ధ్యానాన్ని అభ్యసించాలి.

సహజాగన్తుకం పాపమ్ అస్థివాగుద్భవం తథా జ్ఞానాగ్నిర్దహతే క్షిప్రం శుష్కేన్ధనమ్ ఇవానలః

సహజమైన పాపం, అనుకోని పాపం, ఎముకల వల్ల, మాట వల్ల కలిగిన పాపాన్ని కూడా జ్ఞానాగ్ని త్వరగా కాల్చేస్తుంది, ఎండిన కట్టను అగ్ని కాల్చినట్లే.

జ్ఞానాత్పరతరం నాస్తి సర్వపాపవినాశనమ్ అభ్యసేచ్చ సదా జ్ఞానం సర్వసంగవివర్జితః

అన్ని పాపాలను నశింపజేసే దానిలో జ్ఞానానికి మించినది లేదు. అన్ని బంధాలను వదిలి ఎప్పుడూ జ్ఞానాన్ని అభ్యసించాలి.

జ్ఞానినః సర్వపాపాని జీర్యన్తే నాత్ర సంశయః క్రీడన్నపి న లిప్యేత పాపైర్నానావిధైరపి

జ్ఞానికి అన్ని పాపాలు నశిస్తాయి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఆటలాడుతున్నా, ఎన్నో రకాల పాపాలు అతనికి అంటవు.

జ్ఞానం యథా తథా ధ్యానం తస్మాద్ధ్యానం సమభ్యసేత్ ధ్యానం నిర్విషయం ప్రోక్తమ్ ఆదౌ సవిషయం తథా

జ్ఞానం ఎలా ఉంటే, ధ్యానం కూడా అలాగే ఉంటుంది. అందువల్ల ధ్యానాన్ని అభ్యసించాలి. ధ్యానం మొదట విషయాలతో ఉంటుంది, తర్వాత అది విషయరహితం అవుతుంది.

షట్ప్రకారం సమభ్యస్య చతుఃషడ్దశభిస్ తథా తథా ద్వాదశధా చైవ పునః షోడశధా క్రమాత్

మొదట ఆరు విధాలుగా సాధన చేయాలి, తరువాత నాలుగు, ఆరు, పది విధాలుగా కూడా అలాగే సాధించాలి. మళ్లీ పన్నెండు విధాలుగా, తరువాత పదహారు విధాలుగా, ఈ క్రమంలో సాధన చేయాలి.

ద్విధాభ్యస్య చ యోగీన్ద్రో ముచ్యతే నాత్ర సంశయః శుద్ధజాంబూనదాకారం విధూమాఙ్గారసన్నిభమ్

రెండు విధాలుగా సాధన చేసిన యోగి తప్పకుండా ముక్తి పొందుతాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అతని రూపం నిండుగా, స్వచ్ఛంగా, కరిగిన బంగారం లా మెరుస్తూ, పొగ లేని బొగ్గు లా ఉంటుంది.

పీతం రక్తం సితం విద్యుత్ కోటికోటిసమప్రభమ్ అథవా బ్రహ్మరన్ధ్రస్థం చిత్తం కృత్వా ప్రయత్నతః

ఆ రూపం పసుపు, ఎరుపు, తెలుపు రంగుల్లో మెరుస్తూ, కోట్ల కొద్దీ మెరుపుల్లా ప్రకాశిస్తుంది. లేకపోతే, బ్రహ్మరంధ్రంలో మనస్సును కేంద్రీకరించి ధ్యానం చేయాలి.

న సితం వాసితం పీతం న స్మరేద్ బ్రహ్మవిద్ భవేత్ అహింసకః సత్యవాదీ అస్తేయీ సర్వయత్నతః

బ్రహ్మాన్ని తెలిసినవాడు తెలుపు, సుగంధమైన, పసుపు రంగులను మనసులో ఉంచకూడదు. అతడు హింస చేయడు, సత్యం మాట్లాడతాడు, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ దొంగతనం చేయడు.

పరిగ్రహవినిర్ముక్తో బ్రహ్మచారీ దృఢవ్రతః సంతుష్టః శౌచసమ్పన్నః స్వాధ్యాయనిరతః సదా

అతడు ఆస్తుల పట్ల ఆసక్తి లేకుండా, బ్రహ్మచర్యంలో నిలకడగా, దృఢమైన వ్రతంతో, సంతృప్తిగా, శుద్ధితో నిండినవాడై, ఎప్పుడూ స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నంగా ఉంటాడు.

మద్రక్తశ్చాభ్యసేద్ధ్యానం గురుసంపర్కజం ధ్రువమ్ న బుధ్యతి తథా ధ్యాతా స్థాప్య చిత్తం ద్విజోత్తమాః

గురువు సాన్నిధ్యంలో కలిగే ఎరుపు రంగుతో కూడిన ధ్యానాన్ని తప్పక సాధన చేయాలి. లేకపోతే, మనస్సును స్థిరపరిచిన ధ్యాతకు జ్ఞానం కలగదు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.

న చాభిమన్యతే యోగీ న పశ్యతి సమన్తతః న ఘ్రాతి న శృణోత్యేవ లీనః స్వాత్మని యః స్వయమ్

ఆ యోగి గర్వపడడు, చుట్టూ చూడడు, వాసన పూడ్చడు, వినడు కూడా — అతడు తనలో తానే లీనమై ఉంటాడు.

న చ స్పర్శం విజానాతి స వై సమరసః స్మృతః పార్థివే పటలే బ్రహ్మా వారితత్త్వే హరిః స్వయమ్

అతడు స్పర్శను కూడా గ్రహించడు; అతడిని సమభావంతో ఉన్నవాడిగా అంటారు. భూమి తత్త్వంలో బ్రహ్మగా, నీటి తత్త్వంలో హరిగా ఉంటాడు.

వాహ్నేయే కాలరుద్రాఖ్యో వాయుతత్త్వే మహేశ్వరః సుషిరే స శివః సాక్షాత్ క్రమాదేవం విచిన్తయేత్

అగ్ని తత్త్వంలో అతడిని కాలరుద్రుడు అంటారు; వాయు తత్త్వంలో మహేశ్వరుడు; సుషిరంలో నేరుగా శివుడు. ఈ క్రమంలో ధ్యానం చేయాలి.

క్షితౌ శర్వః స్మృతో దేవో హ్య్ అపాం భవ ఇతి స్మృతః రుద్ర ఏవ తథా వహ్నౌ ఉగ్రో వాయౌ వ్యవస్థితః

భూమిలో దేవుడు శర్వుడుగా, నీటిలో భవుడుగా, అగ్నిలో రుద్రుడుగా, గాలిలో ఉగ్రుడుగా స్థిరంగా ఉంటాడు.

భీమః సుషిరనాకే ఽసౌ భాస్కరే మణ్డలే స్థితః ఈశానః సోమబిమ్బే చ మహాదేవ ఇతి స్మృతః

సుషిరంలో భీముడిగా, సూర్య మండలంలో ఉన్నవాడిగా, చంద్ర బింబంలో ఈశానుడిగా, మహాదేవుడిగా గుర్తించబడతాడు.

పుంసాం పశుపతిర్దేవశ్ చాష్టధాహం వ్యవస్థితః కాఠిన్యం యత్తనౌ సర్వం పార్థివం పరిగీయతే

మనుషులలో పశుపతిదేవుడు ఎనిమిది రూపాలలో స్థితి చెందాడు. శరీరంలో ఉన్న కఠినమైనది అంతా భూమి తత్త్వంగా పరిగణించబడుతుంది.

ఆప్యం ద్రవమితి ప్రోక్తం వర్ణాఖ్యో వహ్నిరుచ్యతే యత్సంచరతి తద్వాయుః సుషిరం యద్ద్విజోత్తమాః

పారద్రవ్యం నీటి తత్త్వం, రంగు ఉన్నది అగ్ని తత్త్వం, కదిలేది వాయు తత్త్వం, ఖాళీగా ఉన్నది, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, ఆకాశ తత్త్వం.

తదాకాశం చ విజ్ఞానం శబ్దజం వ్యోమసంభవమ్ తథైవ విప్రా విజ్ఞానం స్పర్శాఖ్యం వాయుసంభవమ్

అది ఆకాశంగా, జ్ఞానంగా, శబ్దం ద్వారా పుట్టినదిగా, ఆకాశంలో ఉత్పన్నమైనదిగా పిలుస్తారు. అలాగే, బ్రాహ్మణులారా, స్పర్శ అనే జ్ఞానం వాయు తత్త్వం నుండే పుట్టింది.