లిఙ్గపురాణమ్

నాడ్యాం ప్రాణే చ విజ్ఞానే త్వ్ ఆనన్దే చ యథాక్రమమ్ హృద్యాకాశే య ఏతస్మిన్ సర్వస్మిన్నన్తరే పరః

నాడిలో, శ్వాసలో, జ్ఞానంలో, ఆనందంలో, ఒక్కొక్కటిగా, హృదయంలోని ఆకాశంలో — వీటన్నిటిలోను పరమాత్మ ఉన్నాడు.

ఆత్మా ఏకశ్ చ చరతి తముపాసీత మాం ప్రభుమ్ అజరం తమనన్తం చ అశోకమమృతం ధ్రువమ్

ఆత్మ ఒక్కటే అయినా వీటిలో సంచరిస్తుంది. నన్ను, సర్వాధిపతిని, వృద్ధాప్యం లేనివాడిని, అనంతుడిని, దుఃఖం లేనివాడిని, అమృతుడిని, స్థిరుడిని ధ్యానించండి.

చతుర్దశవిధేష్వేవ సంచరత్యేక ఏవ సః లీయన్తే తాని తత్రైవ యదన్యం నాస్తి వై ద్విజాః

ఈ పద్నాలుగు రూపాలలో ఒక్కడే సంచరిస్తాడు. అవన్నీ అక్కడే లయమవుతాయి. వేరే ఏదీ లేదు, ఓ ద్విజులారా.

ఏక ఏవ హి సర్వజ్ఞః సర్వేశస్త్వేక ఏవ సః ఏష సర్వాధిపో దేవస్ త్వ్ అన్తర్యామీ మహాద్యుతిః

అతడే సర్వజ్ఞుడు, సర్వాధిపతి, అంతర్యామి, మహాతేజస్సుతో ఉన్న దేవుడు, అన్ని విషయాలకు అధిపతి.

ఉపాస్యమానః సర్వస్య సర్వసౌఖ్యః సనాతనః ఉపాస్యతి న చైవేహ సర్వసౌఖ్యం ద్విజోత్తమాః

అతన్ని అందరూ పూజిస్తారు. అతడే శాశ్వతమైన సర్వసుఖానికి మూలం. అయినా, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, ఇక్కడ అందరూ అతన్ని పూజించి సర్వసుఖాన్ని పొందరు.

ఉపాస్యమానో వేదైశ్ చ శాస్త్రైర్నానావిధైరపి న వైష వేదశాస్త్రాణి సర్వజ్ఞో యాస్యతి ప్రభుః

వేదాలు, ఇతర శాస్త్రాల ద్వారా పూజించినా, ఈ సర్వజ్ఞుడు వేదాలు, శాస్త్రాల వైపు పోడు.

అస్యైవాన్నమిదం సర్వం న సో ఽన్నం భవతి స్వయమ్ స్వాత్మనా రక్షితం చాద్యాద్ అన్నభూతం న కుత్రచిత్

ఈ సర్వం ఆయన భోజనం లాంటిది. కానీ ఆయన తాను భోజనం కాదు. ఆత్మ రక్షించినదాన్ని తినవచ్చు, కాని ఆయన ఎక్కడా భోజనంగా మారడు.

సర్వత్ర ప్రాణినామన్నం ప్రాణినాం గ్రన్థిరస్మ్యహమ్ ప్రశాస్తా నయనశ్చైవ పఞ్చాత్మా స విభాగశః

ప్రతి చోట నేను ప్రాణుల భోజనం, ప్రాణులకు బంధం, పాలకుడిని, దారిదీపుడిని, ఐదు రూపాల ఆత్మను విభాగంగా ఉన్నాను.

అన్నమయో ఽసౌ భూతాత్మా చాద్యతే హ్యన్నముచ్యతే ప్రాణమయశ్చేన్ద్రియాత్మా సంకల్పాత్మా మనోమయః

ఈ భూతాత్మ భోజనమయుడు, భోజనం తినేవాడిగా పిలవబడతాడు. ప్రాణమయుడు, ఇంద్రియాత్మ, సంకల్పాత్మ, మనోమయుడు కూడా ఉన్నారు.

కాలాత్మా సోమ ఏవేహ విజ్ఞానమయ ఉచ్యతే సదానన్దమయో భూత్వా మహేశః పరమేశ్వరః

ఇక్కడ సోముడు కాలాత్మ, జ్ఞానమయుడని పిలవబడతాడు. ఎప్పుడూ ఆనందమయుడై, మహేశ్వరుడై, పరమేశ్వరుడై ఉంటాడు.

సో ఽహమ్ ఏవం జగత్సర్వం మయ్యేవ సకలం స్థితమ్ పరతన్త్రం స్వతన్త్రే ఽపి తదభావాద్విచారతః

ఇలా, ఈ జగత్తంతా నేనే. అన్నీ నాలోనే స్థిరంగా ఉన్నాయి. అవి స్వతంత్రంగా ఉన్నా, నాపట్ల ఆధారపడినవే. ఎందుకంటే నన్ను తప్ప ఇంకేదీ లేదు.

ఏకత్వమపి నాస్త్యేవ ద్వైతం తత్ర కుతస్త్వహో ఏవం నాస్త్యథ మర్త్యం చ కుతో ఽమృతమజోద్భవః

ఇక్కడ ఏకత్వం లేదు. మరి ద్వైతం ఎలా ఉంటుంది? అలాగే మరణం లేదు, మరి అమృతత్వం లేదా జన్మరాహిత్యం ఎలా ఉంటుంది?

నాన్తఃప్రజ్ఞో బహిఃప్రజ్ఞో న చోభయగతస్ తథా న ప్రజ్ఞానఘనస్త్వేవం న ప్రాజ్ఞో జ్ఞానపూర్వకః

అతడు లోపల జ్ఞానం గలవాడు కాదు, బయట జ్ఞానం గలవాడు కాదు, రెండింటిలోనూ కాదు. జ్ఞానరాశి కూడా కాదు, సాధారణ జ్ఞాని కాదు, జ్ఞానం వల్ల కలిగినవాడు కూడా కాదు.

విదితం నాస్తి వేద్యం చ నిర్వాణం పరమార్థతః నిర్వాణం చైవ కైవల్యం నిఃశ్రేయసమనామయమ్

ఇక్కడ తెలిసినదీ, తెలుసుకోవలసినదీ లేదు. మోక్షమే పరమార్థం. మోక్షమే ఏకాంతం, శ్రేయస్సు, దుఃఖరహితమైనది.

అమృతం చాక్షరం బ్రహ్మ పరమాత్మా పరాపరమ్ నిర్వికల్పం నిరాభాసం జ్ఞానం పర్యాయవాచకమ్

అమృతమైన, అక్షరమైన బ్రహ్మ, పరమాత్మ, పరాపరమైనది, విభేదం లేనిది, రూపం లేనిది, అనేక పేర్లతో పిలవబడే జ్ఞానం.

ప్రసన్నం చ యదేకాగ్రం తదా జ్ఞానమితి స్మృతమ్ అజ్ఞానమితరత్సర్వం నాత్ర కార్యా విచారణా

ఏది స్పష్టంగా, ఏకాగ్రంగా ఉంటుందో అదే జ్ఞానం. మిగతావన్నీ అజ్ఞానం. దీనిపై ఇంకేమీ విచారించాల్సిన అవసరం లేదు.

ఇత్థం ప్రసన్నం విజ్ఞానం గురుసంపర్కజం ధ్రువమ్ రాగద్వేషానృతక్రోధం కామతృష్ణాదిభిః సదా

ఇలా గురువు సంపర్కంతో కలిగే స్పష్టమైన జ్ఞానం స్థిరంగా ఉంటుంది. అది ఎప్పుడూ రాగం, ద్వేషం, అసత్యం, కోపం, కామం, తృష్ణ మొదలైనవాటిల నుండి విముక్తమై ఉంటుంది.

అపరామృష్టమద్యైవ విజ్ఞేయం ముక్తిదం త్విదమ్ అజ్ఞానమలపూర్వత్వాత్ పురుషో మలినః స్మృతః

ఈ జ్ఞానం మద్యపు మత్తు తాకని పవిత్రమైనది. ఇది మనకు ముక్తిని ఇస్తుంది. ఎందుకంటే అజ్ఞానం అనేది మొదటి మలినత, అందువల్ల మనిషి మలినుడిగా భావించబడతాడు.

తత్క్షయాద్ధి భవేన్ముక్తిర్ నాన్యథా జన్మకోటిభిః జ్ఞానమేకం వినా నాస్తి పుణ్యపాపపరిక్షయః

ఆ అజ్ఞానం నశించినప్పుడు మాత్రమే ముక్తి లభిస్తుంది, లక్షల జన్మలు వచ్చినా వేరే విధంగా కాదు. ఒక్క జ్ఞానం లేకుండా పుణ్యపాపాలు తీరవు.

జ్ఞానమ్ ఏవాభ్యసేత్ తస్మాన్ ముక్త్యర్థం బ్రహ్మవిత్తమాః జ్ఞానాభ్యాసాద్ధి వై పుంసాం బుద్ధిర్భవతి నిర్మలా

కాబట్టి, బ్రహ్మను బాగా తెలిసినవారూ, ముక్తి కోసం మనం జ్ఞానాన్ని మాత్రమే అభ్యసించాలి. జ్ఞాన అభ్యాసం వల్ల మనసు పూర్తిగా శుద్ధమవుతుంది.

తస్మాత్సదాభ్యసేజ్జ్ఞానం తన్నిష్ఠస్తత్పరాయణః జ్ఞానేనైకేన తృప్తస్య త్యక్తసంగస్య యోగినః

అందువల్ల ఎప్పుడూ జ్ఞానాన్ని అభ్యసించాలి, దానిలో స్థిరంగా ఉండాలి, దానినే ఆశ్రయించాలి. ఒక్క జ్ఞానంతో సంతృప్తి చెందిన, బంధాలను వదిలేసిన యోగికి ఇక చేయవలసిన పని ఉండదు.

కర్తవ్యం నాస్తి విప్రేన్ద్రా అస్తి చేత్తత్త్వవిన్న చ ఇహ లోకే పరే చాపి కర్తవ్యం నాస్తి తస్య వై

బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులారా, అతనికి ఇక చేయవలసిన పని ఏమీలేదు. ఏదైనా మిగిలి ఉన్నా, అది తత్వాన్ని తెలిసినవారికి కాదు. ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ అతనికి చేయవలసిన పని ఉండదు.

జీవన్ముక్తో యతస్ తస్మాద్ బ్రహ్మవిత్ పరమార్థతః జ్ఞానాభ్యాసరతో నిత్యం జ్ఞానతత్త్వార్థవిత్ స్వయమ్

అతడు బ్రహ్మజ్ఞాని, నిజమైన అర్థంలో బ్రహ్మాన్ని తెలిసినవాడు, ఎందుకంటే బ్రతికుండానే ముక్తి పొందాడు. ఎప్పుడూ జ్ఞాన అభ్యాసంలో నిమగ్నుడై, జ్ఞాన తత్వాన్ని తానే తెలుసుకుంటాడు.

కర్తవ్యాభ్యాసముత్సృజ్య జ్ఞానమేవాధిగచ్ఛతి వర్ణాశ్రమాభిమానీ యస్ త్యక్తక్రోధో ద్విజోత్తమాః

కర్తవ్యాలను వదిలేసి, అతడు జ్ఞానాన్ని మాత్రమే పొందుతాడు. ద్విజులలో శ్రేష్ఠులారా, వర్ణాశ్రమాల పట్ల అభిమానం కలిగి, కోపాన్ని వదిలినవాడు.

అన్యత్ర రమతే మూఢః సో ఽజ్ఞానీ నాత్ర సంశయః సంసారహేతురజ్ఞానం సంసారస్తనుసంగ్రహః

మూఢుడు వేరే విషయాల్లో ఆనందిస్తాడు — అతడు అజ్ఞాని, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అజ్ఞానం సంసారానికి కారణం, సంసారం అనేది శరీరాల సమాహారం.

మోక్షహేతుస్ తథా జ్ఞానం ముక్తః స్వాత్మన్యవస్థితః అజ్ఞానే సతి విప్రేన్ద్రాః క్రోధాద్యా నాత్ర సంశయః

అలాగే, జ్ఞానం ముక్తికి కారణం. ముక్తుడు తన స్వరూపంలో నిలిచి ఉంటాడు. అజ్ఞానం ఉన్నప్పుడు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులారా, కోపం మొదలైనవన్నీ వస్తాయి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

క్రోధో హర్షస్ తథా లోభో మోహో దమ్భో ద్విజోత్తమాః ధర్మాధర్మౌ హి తేషాం చ తద్వశాత్తనుసంగ్రహః

కోపం, ఆనందం, లోభం, మోహం, డంబం, ద్విజులలో శ్రేష్ఠులారా, ధర్మాధర్మాలు — ఇవన్నీ శరీరాల సమాహారానికి కారణమవుతాయి.

శరీరే సతి వై క్లేశః సో ఽవిద్యాం సంత్యజేద్బుధః అవిద్యాం విద్యయా హిత్వా స్థితస్యైవ చ యోగినః

శరీరం ఉన్నంతకాలం బాధలు ఉంటాయి. జ్ఞానిని అజ్ఞానాన్ని వదిలేయాలి. జ్ఞానంతో అజ్ఞానాన్ని వదిలిన యోగి స్థిరంగా ఉంటాడు.

క్రోధాద్యా నాశమాయాన్తి ధర్మాధర్మౌ చ వై ద్విజాః తత్క్షయాచ్చ శరీరేణ న పునః సమ్ప్రయుజ్యతే

కోపం మొదలైనవి, ధర్మాధర్మాలు కూడా నశించిపోతాయి, ద్విజులారా. అవి నశించిన తర్వాత, అతడు మళ్లీ శరీరాన్ని పొందడు.