లిఙ్గపురాణమ్

దేవానాం చైవ దైత్యానామ్ అన్యోన్యవిజిగీషయా దుఃఖమేవ నృపాణాం చ రాక్షసానాం జగత్త్రయే

దేవతలు, దైత్యులు పరస్పర పోటీలో బాధపడతారు. రాజులు, రాక్షసులు, మూడింటి లోకాలలో కూడా బాధే మిగిలింది.

శ్రమార్థమాశ్రమశ్చాపి వర్ణానాం పరమార్థతః ఆశ్రమైర్న చ దేవైశ్ చ యజ్ఞైః సాంఖ్యైర్వ్రతైస్ తథా

వర్ణాలకు, ఆశ్రమాలు శ్రమ కోసం మాత్రమే ఏర్పడినవి. కానీ ఆశ్రమాలతో, దేవతలతో, యజ్ఞాలతో, సాంఖ్యంతో, వ్రతాలతో కూడా ముక్తి రాదు.

ఉగ్రైస్తపోభిర్ వివిధైర్ దానైర్నానావిధైరపి న లభన్తే తథాత్మానం లభన్తే జ్ఞానినః స్వయమ్

ఎన్ని కఠిన తపస్సులు చేసినా, ఎన్నో విధాల దానాలు ఇచ్చినా, ఈ విధంగా ఆత్మను పొందలేరు. జ్ఞానులు మాత్రమే స్వయంగా ఆత్మను పొందగలరు.

తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన చరేత్పాశుపతవ్రతమ్ భస్మశాయీ భవేన్నిత్యం వ్రతే పాశుపతే బుధః

అందువల్ల, అన్ని శక్తులతో పాశుపతవ్రతాన్ని ఆచరించాలి. పాశుపతవ్రతంలో స్థిరంగా ఉండే జ్ఞానులు ఎప్పుడూ బస్మంలోనే పడుకోవాలి.

పఞ్చార్థజ్ఞానసమ్పన్నః శివతత్త్వే సమాహితః కైవల్యకరణం యోగవిధికర్మచ్ఛిదం బుధః

ఐదు తత్త్వాల జ్ఞానం కలిగి, శివతత్త్వంలో మనస్సు లీనమై ఉన్నవాడు, యోగమార్గంతో కర్మబంధాలను తొలగించి, ముక్తిని పొందుతాడు.

పఞ్చార్థయోగసమ్పన్నో దుఃఖాన్తం వ్రజతే సుధీః పరయా విద్యయా వేద్యం విదన్త్యపరయా న హి

ఐదు తత్త్వాలతో ఏకత్వాన్ని పొందిన జ్ఞాని, బాధలకు అంతం చేరుకుంటాడు. పరమజ్ఞానంతో తెలుసుకోవాల్సినది, క్రింది జ్ఞానంతో తెలిసిపోదు.

ద్వే విద్యే వేదితవ్యే హి పరా చైవాపరా తథా అపరా తత్ర ఋగ్వేదో యజుర్వేదో ద్విజోత్తమాః

రెండు రకాల జ్ఞానాలు తెలుసుకోవాలి — ఒకటి పరమమైనది, మరొకటి అపరమైనది. అపరజ్ఞానం అంటే ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, ó ద్విజోత్తములారా.

సామవేదస్తథాథర్వో వేదః సర్వార్థసాధకః శిక్షా కల్పో వ్యాకరణం నిరుక్తం ఛన్ద ఏవ చ

సామవేదం, అథర్వవేదం, అన్ని ప్రయోజనాలను సాధించే వేదం, శిక్ష, కల్పం, వ్యాకరణం, నిరుక్తం, ఛందస్సు కూడా అపరజ్ఞానంలో వస్తాయి.

జ్యోతిషం చాపరా విద్యా పరాక్షరమితి స్థితమ్ తదదృశ్యం తదగ్రాహ్యమ్ అగోత్రం తదవర్ణకమ్

జ్యోతిషం కూడా అపరజ్ఞానమే. పరజ్ఞానం మాత్రం శాశ్వతమైనది — అది కనబడదు, పట్టుకోలేం, వంశం లేదు, లక్షణాలు లేవు.

తదచక్షుస్తదశ్రోత్రం తదపాణి అపాదకమ్ తదజాతమభూతం చ తదశబ్దం ద్విజోత్తమాః

దానికి కన్నులు లేవు, చెవులు లేవు, చేతులు, కాళ్లు లేవు; అది జన్మించలేదు, అవ్యక్తంగా ఉంది, ó ద్విజోత్తములారా, అది శబ్దరహితం.

అస్పర్శం తదరూపం చ రసగన్ధవివర్జితమ్ అవ్యయం చాప్రతిష్ఠం చ తన్నిత్యం సర్వగం విభుమ్

దానికి స్పర్శ లేదు, రూపం లేదు, రుచి, వాసన కూడా లేవు; అది నశించదు, ఆధారం లేదు, శాశ్వతం, అన్నిచోట్లా వ్యాపించి ఉంటుంది, పరిపూర్ణమైనది.

మహాన్తం తద్ బృహన్తం చ తదజం చిన్మయం ద్విజాః అప్రాణమమనస్కం చ తదస్నిగ్ధమలోహితమ్

అది మహత్తరమైనది, విస్తృతమైనది, జన్మించనిది, చైతన్యమయమైనది ó ద్విజులారా; ప్రాణం లేదు, మనస్సు లేదు, తేమ లేదు, ఎరుపు లేదు.

అప్రమేయం తదస్థూలమ్ అదీర్ఘం తదనుల్బణమ్ అహ్రస్వం తదపారం చ తదానన్దం తదచ్యుతమ్

అది కొలవలేనిది, స్థూలం కాదు, పొడవు కాదు, అధికం కాదు, చిన్నది కాదు, అవధి లేదు, ఆనందమయం, మారని స్వరూపం.

అనపావృతమద్వైతం తదనన్తమగోచరమ్ అసంవృతం తదాత్మైకం పరా విద్యా న చాన్యథా

అది అడ్డంకులు లేని, ద్వైతం లేని, అనంతమైన, ఇంద్రియాలకు అందని, మూసివేయని, ఒక్కటే స్వరూపం, పరమజ్ఞానం, వేరొకటి కాదు.

పరాపరేతి కథితే నైవేహ పరమార్థతః అహమేవ జగత్సర్వం మయ్యేవ సకలం జగత్

పర, అపర అని చెప్పినా, నిజంగా ఇక్కడ అలాంటి తేడా లేదు; నేను ఈ జగత్తంతా, ఈ లోకం మొత్తం నాలోనే ఉంది.

మత్త ఉత్పద్యతే తిష్ఠన్ మయి మయ్యేవ లీయతే మత్తో నాన్యదితీక్షేత మనోవాక్పాణిభిస్ తథా

నన్నుంచి పుట్టి, నాలోనే నిలిచి, నాలోనే లయమవుతుంది; నా నుండి వేరుగా ఏదీ మనస్సు, మాట, చేతులతో చూడలేరు.

సర్వమాత్మని సంపశ్యేత్ సచ్చాసచ్చ సమాహితః సర్వం హ్యాత్మని సంపశ్యన్ న బాహ్యే కురుతే మనః

సత్యమైనదీ, అసత్యమైనదీ అన్నీ ఆత్మలోనే చూసేవాడు, మనస్సు ఏకాగ్రతతో ఉండాలి; అన్నీ ఆత్మలోనే చూస్తూ, బయటకు మనస్సు తిప్పడు.

అధోదృష్ట్యా వితస్త్యాం తు నాభ్యాముపరితిష్ఠతి హృదయం తద్విజానీయాద్ విశ్వస్యాయతనం మహత్

దృష్టిని క్రిందకు పెట్టి, నాభి నుంచి పన్నెండు వేళ్ళ దూరంలో ఉన్న హృదయాన్ని, విశ్వానికి గొప్ప నివాసంగా తెలుసుకోవాలి.

హృదయస్యాస్య మధ్యే తు పుణ్డరీకమవస్థితమ్ ధర్మకన్దసముద్భూతం జ్ఞాననాలం సుశోభనమ్

ఈ హృదయ మధ్యలో, పుణ్యమూలం నుంచి పుట్టిన, జ్ఞానపు దండ కలిగిన, అందమైన కమలము ఉంది.

ఐశ్వర్యాష్టదలం శ్వేతం పరం వైరాగ్యకర్ణికమ్ ఛిద్రాణి చ దిశో యస్య ప్రాణాద్యాశ్ చ ప్రతిష్ఠితాః

దానికి ఎనిమిది తెల్లని ఐశ్వర్యపు దళాలు, పరమవైరాగ్యపు గుండ్రంగా ఉంది; దాని రంధ్రాలు దిక్కులు, వాటిలో ప్రాణాది వాయువులు స్థిరంగా ఉన్నాయి.

ప్రాణాద్యైశ్చైవ సంయుక్తః పశ్యతే బహుధా క్రమాత్ దశప్రాణవహా నాడ్యః ప్రత్యేకం మునిపుఙ్గవాః

ప్రాణాదులతో కలసి, ఒక్కొక్కదాన్ని విడివిడిగా, అనేక విధాలుగా క్రమంగా చూస్తారు. ó మునిశ్రేష్ఠులారా, పది ప్రాణవాహినాడులు ఉన్నాయి.

ద్విసప్తతిసహస్రాణి నాడ్యః సమ్పరికీర్తితాః నేత్రస్థం జాగ్రతం విద్యాత్ కణ్ఠే స్వప్నం సమాదిశేత్

డెబ్బై రెండు వేల నాడులు ఉన్నాయని చెప్పబడింది. మేల్కొనడం కన్నుల్లో స్థితమై ఉంటుందని, కలలు కంటడం గొంతులో ఉంటుందని తెలుసుకో.

సుషుప్తం హృదయస్థం తు తురీయం మూర్ధని స్థితమ్ జాగ్రే బ్రహ్మా చ విష్ణుశ్ చ స్వప్నే చైవ యథాక్రమాత్

గాఢ నిద్ర హృదయంలో ఉంటుంది, నాల్గవ స్థితి తలలో ఉంటుంది. మేల్కొనడంలో బ్రహ్మ మరియు విష్ణువు ఉంటారు, కలలో కూడా అదే క్రమంగా ఉంటారు.

ఈశ్వరస్తు సుషుప్తే తు తురీయే చ మహేశ్వరః వదన్త్య్ ఏవమ్ అథాన్యే ఽపి సమస్తకరణైః పుమాన్

ఇశ్వరుడు గాఢ నిద్రలో ఉంటాడు, మహేశ్వరుడు నాల్గవ స్థితిలో ఉంటాడు. ఇతరులు కూడా అన్ని ఇంద్రియాలతో కూడిన పురుషుని గురించి ఇలానే చెబుతారు.

వర్తమానస్తదా తస్య జాగ్రదిత్యభిధీయతే మనోబుద్ధిర్ అహఙ్కారం చిత్తం చేతి చతుష్టయమ్

ఈ నాలుగు లో మనిషి ఉండగా దాన్ని మేల్కొనడం అంటారు. అవి మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం, చిత్తం.

యదా వ్యవస్థితస్త్వేతైః స్వప్న ఇత్యభిధీయతే కరణాని విలీనాని యదా స్వాత్మని సువ్రతాః

ఈ నాలుగు లో స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు దాన్ని కల అంటారు. ఇంద్రియాలు ఆత్మలో లయమైపోయినప్పుడు, ఓ సద్గుణులారా,

సుషుప్తః కరణైర్భిన్నస్ తురీయః పరికీర్త్యతే పరస్తురీయాతీతో ఽసౌ శివః పరమకారణమ్

అది గాఢ నిద్ర, ఇంద్రియాలకు వేరుగా ఉంటుంది. నాల్గవ స్థితిని అలాగే పిలుస్తారు. నాల్గవ స్థితికి మించి ఉన్నది శివుడు, అతడే పరమ కారణం.

జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తిశ్ చ తురీయం చాధిభౌతికమ్ ఆధ్యాత్మికం చ విప్రేన్ద్రాశ్ చాధిదైవికముచ్యతే

మేల్కొనడం, కల, గాఢ నిద్ర, నాల్గవ స్థితి ఇవన్నీ అధిభౌతికం అంటారు. అలాగే, ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠులారా, ఇవి ఆధ్యాత్మికం, అధిదైవికం అని కూడా చెప్పబడతాయి.

తత్సర్వమహమ్ ఏవేతి వేదితవ్యం విజానతా బుద్ధీన్ద్రియాణి విప్రేన్ద్రాస్ తథా కర్మేన్ద్రియాణి చ

ఇది అంతా 'నేనే అది' అని తెలిసినవాడు గ్రహించాలి. జ్ఞానేంద్రియాలు, ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠులారా, అలాగే కర్మేంద్రియాలు కూడా.