లిఙ్గపురాణమ్

న భావయన్త్యతీతాని హ్య్ అజ్ఞానే జ్ఞానమానినః క్షుద్వ్యాధేః పరిహారార్థం న సుఖాయాన్నముచ్యతే

తెలివిలేని వారు తమను తెలివైనవారిగా భావిస్తారు కానీ, గతంలో ఎదురైన బాధలను ఆలోచించరు. అన్నం సుఖం కోసం కాదు, ఆకలి, వ్యాధి పోవడానికి మాత్రమే.

యథేతరేషాం రోగాణామ్ ఔషధం న సుఖాయ తత్ శీతోష్ణవాతవర్షాద్యైస్ తత్తత్కాలేషు దేహినామ్

ఇతర వ్యాధులకు మందు సుఖం కోసం కాదు కదా, అలాగే చలి, వేడి, గాలి, వర్షం — ఇవన్నీ ఒక్కొక్క సమయంలో జీవులను ప్రభావితం చేస్తాయి.

దుఃఖమేవ న సందేహో న జానన్తి హ్యపణ్డితాః స్వర్గే ఽప్యేవం మునిశ్రేష్ఠా హ్య్ అవిశుద్ధక్షయాదిభిః

ఇది నిజంగా బాధే, ఇందులో సందేహం లేదు. తెలివిలేని వారు దీన్ని తెలుసుకోరు. పరమమునీశ్వరా! స్వర్గంలో కూడా అపవిత్రత, క్షయం వంటివల్ల బాధలు ఉంటాయి.

రోగైర్ నానావిధైర్ గ్రస్తా రాగద్వేషభయాదిభిః ఛిన్నమూలతరుర్యద్వద్ అవశః పతతి క్షితౌ

వివిధ రకాల వ్యాధులు, కోపం, ద్వేషం, భయం వంటివాటితో బాధపడుతూ, వేరుకట్టిన చెట్టు ఎలా నేలపై పడిపోతుందో, అలాగే జీవులు పడిపోతారు.

పుణ్యవృక్షక్షయాత్తద్వద్ గాం పతన్తి దివౌకసః దుఃఖాభిలాషనిష్ఠానాం దుఃఖభోగాదిసంపదామ్

అలాగే, పుణ్యవృక్షం క్షీణించినప్పుడు, స్వర్గవాసులు భూమిపై పడిపోతారు. బాధకోసం ఆశపడేవారు, బాధ అనుభవమే సంపదగా ఉన్నవారు కూడా అంతే.

అస్మాత్తు పతతాం దుఃఖం కష్టం స్వర్గాద్దివౌకసామ్ నరకే దుఃఖమేవాత్ర నరకాణాం నిషేవణాత్

ఇక్కడి నుండి పడిపోయేవారికి, స్వర్గదేవతలకు కూడా బాధ చాలా కఠినంగా ఉంటుంది. నరకంలో అయితే, నరక అనుభవాల వల్ల బాధ తప్పదు.

విహితాకరణాచ్చైవ వర్ణినాం మునిపుఙ్గవాః

మహామునీశ్వరా! వర్ణాలకు నియమించిన కర్తవ్యాలను చేయకపోతే కూడా బాధ కలుగుతుంది.

యథా మృగో మృత్యుభయస్య భీత ఉచ్ఛిన్నవాసో న లభేత నిద్రామ్ ఏవం యతిర్ధ్యానపరో మహాత్మా సంసారభీతో న లభేత నిద్రామ్

మృగం మరణ భయంతో, నివాసం కోల్పోయి నిద్రపోనట్టే, ధ్యానంలో లీనమైన మహాత్ముడు, సంసార భయంతో నిద్రపోలేడు.

కీటపక్షిమృగాణాం చ పశూనాం గజవాజినామ్ దృష్టమ్ ఏవాసుఖం తస్మాత్ త్యజతః సుఖముత్తమమ్

కీటకాలు, పక్షులు, అడవి జంతువులు, పశువులు, ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు — వీటిలో బాధ స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అందుకే, త్యాగం చేసినవారికే పరమసుఖం లభిస్తుంది.

వైమానికానామప్యేవం దుఃఖం కల్పాధికారిణామ్ స్థానాభిమానినాం చైవ మన్వాదీనాం చ సువ్రతాః

అలాగే, విమానవాసులకు, కల్పాధిపతులకు, పదవికి మక్కువ ఉన్నవారికి, మనువులకు కూడా బాధలు ఉంటాయి, ఓ సద్గుణవంతులారా!

దేవానాం చైవ దైత్యానామ్ అన్యోన్యవిజిగీషయా దుఃఖమేవ నృపాణాం చ రాక్షసానాం జగత్త్రయే

దేవతలు, దైత్యులు పరస్పర పోటీలో బాధపడతారు. రాజులు, రాక్షసులు, మూడింటి లోకాలలో కూడా బాధే మిగిలింది.

శ్రమార్థమాశ్రమశ్చాపి వర్ణానాం పరమార్థతః ఆశ్రమైర్న చ దేవైశ్ చ యజ్ఞైః సాంఖ్యైర్వ్రతైస్ తథా

వర్ణాలకు, ఆశ్రమాలు శ్రమ కోసం మాత్రమే ఏర్పడినవి. కానీ ఆశ్రమాలతో, దేవతలతో, యజ్ఞాలతో, సాంఖ్యంతో, వ్రతాలతో కూడా ముక్తి రాదు.

ఉగ్రైస్తపోభిర్ వివిధైర్ దానైర్నానావిధైరపి న లభన్తే తథాత్మానం లభన్తే జ్ఞానినః స్వయమ్

ఎన్ని కఠిన తపస్సులు చేసినా, ఎన్నో విధాల దానాలు ఇచ్చినా, ఈ విధంగా ఆత్మను పొందలేరు. జ్ఞానులు మాత్రమే స్వయంగా ఆత్మను పొందగలరు.

తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన చరేత్పాశుపతవ్రతమ్ భస్మశాయీ భవేన్నిత్యం వ్రతే పాశుపతే బుధః

అందువల్ల, అన్ని శక్తులతో పాశుపతవ్రతాన్ని ఆచరించాలి. పాశుపతవ్రతంలో స్థిరంగా ఉండే జ్ఞానులు ఎప్పుడూ బస్మంలోనే పడుకోవాలి.

పఞ్చార్థజ్ఞానసమ్పన్నః శివతత్త్వే సమాహితః కైవల్యకరణం యోగవిధికర్మచ్ఛిదం బుధః

ఐదు తత్త్వాల జ్ఞానం కలిగి, శివతత్త్వంలో మనస్సు లీనమై ఉన్నవాడు, యోగమార్గంతో కర్మబంధాలను తొలగించి, ముక్తిని పొందుతాడు.

పఞ్చార్థయోగసమ్పన్నో దుఃఖాన్తం వ్రజతే సుధీః పరయా విద్యయా వేద్యం విదన్త్యపరయా న హి

ఐదు తత్త్వాలతో ఏకత్వాన్ని పొందిన జ్ఞాని, బాధలకు అంతం చేరుకుంటాడు. పరమజ్ఞానంతో తెలుసుకోవాల్సినది, క్రింది జ్ఞానంతో తెలిసిపోదు.

ద్వే విద్యే వేదితవ్యే హి పరా చైవాపరా తథా అపరా తత్ర ఋగ్వేదో యజుర్వేదో ద్విజోత్తమాః

రెండు రకాల జ్ఞానాలు తెలుసుకోవాలి — ఒకటి పరమమైనది, మరొకటి అపరమైనది. అపరజ్ఞానం అంటే ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, ó ద్విజోత్తములారా.

సామవేదస్తథాథర్వో వేదః సర్వార్థసాధకః శిక్షా కల్పో వ్యాకరణం నిరుక్తం ఛన్ద ఏవ చ

సామవేదం, అథర్వవేదం, అన్ని ప్రయోజనాలను సాధించే వేదం, శిక్ష, కల్పం, వ్యాకరణం, నిరుక్తం, ఛందస్సు కూడా అపరజ్ఞానంలో వస్తాయి.

జ్యోతిషం చాపరా విద్యా పరాక్షరమితి స్థితమ్ తదదృశ్యం తదగ్రాహ్యమ్ అగోత్రం తదవర్ణకమ్

జ్యోతిషం కూడా అపరజ్ఞానమే. పరజ్ఞానం మాత్రం శాశ్వతమైనది — అది కనబడదు, పట్టుకోలేం, వంశం లేదు, లక్షణాలు లేవు.

తదచక్షుస్తదశ్రోత్రం తదపాణి అపాదకమ్ తదజాతమభూతం చ తదశబ్దం ద్విజోత్తమాః

దానికి కన్నులు లేవు, చెవులు లేవు, చేతులు, కాళ్లు లేవు; అది జన్మించలేదు, అవ్యక్తంగా ఉంది, ó ద్విజోత్తములారా, అది శబ్దరహితం.

అస్పర్శం తదరూపం చ రసగన్ధవివర్జితమ్ అవ్యయం చాప్రతిష్ఠం చ తన్నిత్యం సర్వగం విభుమ్

దానికి స్పర్శ లేదు, రూపం లేదు, రుచి, వాసన కూడా లేవు; అది నశించదు, ఆధారం లేదు, శాశ్వతం, అన్నిచోట్లా వ్యాపించి ఉంటుంది, పరిపూర్ణమైనది.

మహాన్తం తద్ బృహన్తం చ తదజం చిన్మయం ద్విజాః అప్రాణమమనస్కం చ తదస్నిగ్ధమలోహితమ్

అది మహత్తరమైనది, విస్తృతమైనది, జన్మించనిది, చైతన్యమయమైనది ó ద్విజులారా; ప్రాణం లేదు, మనస్సు లేదు, తేమ లేదు, ఎరుపు లేదు.

అప్రమేయం తదస్థూలమ్ అదీర్ఘం తదనుల్బణమ్ అహ్రస్వం తదపారం చ తదానన్దం తదచ్యుతమ్

అది కొలవలేనిది, స్థూలం కాదు, పొడవు కాదు, అధికం కాదు, చిన్నది కాదు, అవధి లేదు, ఆనందమయం, మారని స్వరూపం.

అనపావృతమద్వైతం తదనన్తమగోచరమ్ అసంవృతం తదాత్మైకం పరా విద్యా న చాన్యథా

అది అడ్డంకులు లేని, ద్వైతం లేని, అనంతమైన, ఇంద్రియాలకు అందని, మూసివేయని, ఒక్కటే స్వరూపం, పరమజ్ఞానం, వేరొకటి కాదు.

పరాపరేతి కథితే నైవేహ పరమార్థతః అహమేవ జగత్సర్వం మయ్యేవ సకలం జగత్

పర, అపర అని చెప్పినా, నిజంగా ఇక్కడ అలాంటి తేడా లేదు; నేను ఈ జగత్తంతా, ఈ లోకం మొత్తం నాలోనే ఉంది.

మత్త ఉత్పద్యతే తిష్ఠన్ మయి మయ్యేవ లీయతే మత్తో నాన్యదితీక్షేత మనోవాక్పాణిభిస్ తథా

నన్నుంచి పుట్టి, నాలోనే నిలిచి, నాలోనే లయమవుతుంది; నా నుండి వేరుగా ఏదీ మనస్సు, మాట, చేతులతో చూడలేరు.

సర్వమాత్మని సంపశ్యేత్ సచ్చాసచ్చ సమాహితః సర్వం హ్యాత్మని సంపశ్యన్ న బాహ్యే కురుతే మనః

సత్యమైనదీ, అసత్యమైనదీ అన్నీ ఆత్మలోనే చూసేవాడు, మనస్సు ఏకాగ్రతతో ఉండాలి; అన్నీ ఆత్మలోనే చూస్తూ, బయటకు మనస్సు తిప్పడు.

అధోదృష్ట్యా వితస్త్యాం తు నాభ్యాముపరితిష్ఠతి హృదయం తద్విజానీయాద్ విశ్వస్యాయతనం మహత్

దృష్టిని క్రిందకు పెట్టి, నాభి నుంచి పన్నెండు వేళ్ళ దూరంలో ఉన్న హృదయాన్ని, విశ్వానికి గొప్ప నివాసంగా తెలుసుకోవాలి.

హృదయస్యాస్య మధ్యే తు పుణ్డరీకమవస్థితమ్ ధర్మకన్దసముద్భూతం జ్ఞాననాలం సుశోభనమ్

ఈ హృదయ మధ్యలో, పుణ్యమూలం నుంచి పుట్టిన, జ్ఞానపు దండ కలిగిన, అందమైన కమలము ఉంది.