లిఙ్గపురాణమ్

మునయః సంశితాత్మానః ప్రణేముస్తం గుహాశ్రయమ్ అస్తువంశ్ చ తతః సర్వే నీలకణ్ఠముమాపతిమ్

మనస్సు నియంత్రణ కలిగిన మునులు ఆ గుహలో నివసిస్తున్నవారికి నమస్కరించి, అందరూ నీలకంఠుడు, ఉమాపతిని స్తుతించారు.

అత్యుగ్రం కాలకూటాఖ్యం సంహృతం భగవంస్త్వయా అతః ప్రతిష్ఠితం సర్వం త్వయా దేవ వృషధ్వజ

భగవంతుడా, కలకూటమనే భయంకరమైన విషాన్ని నీవే గ్రహించావు. అందువల్ల, దేవా, వృషధ్వజా, సమస్తం నీవే స్థాపించావు.

తేషాం తద్వచనం శ్రుత్వా భగవాన్నీలలోహితః ప్రహసన్ప్రాహ విశ్వాత్మా సనన్దనపురోగమాన్

వారి మాటలు విని, నీలలోహితుడు, విశ్వాత్ముడు చిరునవ్వుతో సనందనాది మునులకు ఇలా అన్నాడు.

కిమనేన ద్విజశ్రేష్ఠా విషం వక్ష్యే సుదారుణమ్ సంహరేత్తద్విషం యస్తు స సమర్థో హ్యనేన కిమ్

ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, ఈ విషానికి ఏమి ఉపయోగం? నేను మరింత భయంకరమైన విషాన్ని చెబుతాను. దాన్ని ఎవరు గ్రహించగలరో వారు నిజంగా శక్తివంతులు – ఇది ఎంత మాత్రమూ కాదు.

న విషం కాలకూటాఖ్యం సంసారో విషముచ్యతే తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన సంహరేత సుదారుణమ్

కలకూటమనే విషం నిజమైన విషం కాదు; సంసారం నిజమైన విషమని అంటారు. అందువల్ల, దాన్ని పోగొట్టేందుకు అన్ని విధాలా ప్రయత్నించాలి.

సంసారో ద్వివిధః ప్రోక్తః స్వాధికారానురూపతః పుంసాం సంమూఢచిత్తానామ్ అసంక్షీణః సుదారుణః

సంసారం రెండు విధాలుగా ఉంటుంది, ప్రతివారి అర్హతను బట్టి. మూర్ఖులైనవారికి అది తీరని, అత్యంత భయంకరమైనదిగా ఉంటుంది.

ఈషణారాగదోషేణ సర్గో జ్ఞానేన సువ్రతాః తద్వశాదేవ సర్వేషాం ధర్మాధర్మౌ న సంశయః

ఇషణ, రాగమనే దోషాల వల్ల సృష్టి కలుగుతుంది. జ్ఞానంతో, ఓ సద్గుణులారా, అందరిలో ధర్మాధర్మాలు వాటి ఆధీనంగా ఉంటాయి – ఇందులో సందేహం లేదు.

అసన్నికృష్టే త్వర్థే ఽపి శాస్త్రం తచ్ఛ్రవణాత్సతామ్ బుద్ధిముత్పాదయత్యేవ సంసారే విదుషాం ద్విజాః

ఓ ద్విజులారా, విషయము మనకు దగ్గరగా లేకపోయినా, శాస్త్రాన్ని వినడం వల్ల, ఈ సంసారంలో జ్ఞానులు తప్పకుండా మంచి బుద్ధిని పొందుతారు.

తస్మాద్దృష్టానుశ్రవికం దుష్టమిత్యుభయాత్మకమ్ సంత్యజేత్సర్వయత్నేన విరక్తః సో ఽభిధీయతే

కాబట్టి, ఎవరు వేరే విషయాల్లో ఆసక్తి లేకుండా ఉంటారో వారు, చూడబడినదైనా, వినబడినదైనా చెడిపోయినదని తెలిసిన వాటిని అన్ని విధాలా విడిచిపెట్టాలి అని చెప్పబడింది.

శాస్త్రమిత్యుచ్యతే భాగం శ్రుతేః కర్మసు తద్ద్విజాః మూర్ధానం బ్రహ్మణః సారమ్ ఋషీణాం కర్మణః ఫలమ్

శాస్త్రం అనేది కర్మలకు సంబంధించిన వేద భాగం అని అంటారు, ఓ ద్విజులారా. అది బ్రహ్మకు ముద్దు, ఋషుల కర్మలకు ఫలం, సారాంశం కూడా.

నను స్వభావః సర్వేషాం కామో దృష్టో న చాన్యథా శ్రుతిః ప్రవర్తికా తేషామ్ ఇతి కర్మణ్యతద్విదః

అందరికీ కోరిక సహజంగా కనిపిస్తుంది, అది వేరుగా ఉండదు. వేదం వారికి కర్మ చేయమని ఆజ్ఞాపిస్తుంది. ఇది తెలిసినవారు కర్మలో నిమగ్నమై ఉంటారు.

నివృత్తిలక్షణో ధర్మః సమర్థానామ్ ఇహోచ్యతే తస్మాదజ్ఞానమూలో హి సంసారః సర్వదేహినామ్

ఇక్కడ శక్తివంతులకు ధర్మ లక్షణం వదిలిపెట్టడమే అని చెప్పబడింది. అందుకే, అన్ని జీవుల సంసారం మూలం అజ్ఞానం.

కలా సంశోషమాయాతి కర్మణాన్యస్వభావతః సకలస్త్రివిధో జీవో జ్ఞానహీనస్త్వవిద్యయా

తమ స్వభావానికి విరుద్ధంగా కర్మలు చేసినప్పుడు శక్తి క్షీణిస్తుంది. జ్ఞానం లేని జీవుడు, మూడు విధాలుగా ఉన్నా, అజ్ఞానంతో బంధించబడతాడు.

నారకీ పాపకృత్స్వర్గీ పుణ్యకృత్ పుణ్యగౌరవాత్ వ్యతిమిశ్రేణ వై జీవశ్ చతుర్ధా సంవ్యవస్థితః

పాపానికి బరువు వల్ల నరకానికి, పుణ్యానికి బరువు వల్ల స్వర్గానికి, రెండింటి కలయిక వల్ల మిశ్రమంగా, ఇలా జీవుడు నాలుగు విధాలుగా స్థిరపడతాడు.

ఉద్భిజ్జః స్వేదజశ్చైవ అణ్డజో వై జరాయుజః ఏవం వ్యవస్థితో దేహీ కర్మణాజ్ఞో హ్యనిర్వృతః

జీవుడు మొక్క, చెమట, గుడ్డు, గర్భం నుండి జన్మించేవాడిగా నాలుగు విధాలుగా వర్గీకరించబడతాడు. ఇలా కర్మ వల్ల స్థిరంగా, అజ్ఞానంతో, తృప్తి లేకుండా ఉంటాడు.

ప్రజయా కర్మణా ముక్తిర్ ధనేన చ సతాం న హి త్యాగేనైకేన ముక్తిః స్యాత్ తదభావాద్భ్రమత్యసౌ

పిల్లలు, కర్మలు, ధనం వల్ల ముక్తి కలగదు, ఓ సద్జనులారా. ఒక్క త్యాగం వల్ల కూడా ముక్తి రాదు. ఇవి లేకపోతే జీవుడు ఇక్కడ తిరుగుతూనే ఉంటాడు.

ఏవమజ్ఞానదోషేణ నానాకర్మవశేన చ షట్కౌశికం సముద్భూతం భజత్యేష కలేవరమ్

ఇలా అజ్ఞాన దోషం వల్ల,色色 కర్మల ప్రభావం వల్ల, ఈ జీవుడు ఆరు విధాల స్థితిని పొందుతాడు.

గర్భే దుఃఖాన్యనేకాని యోనిమార్గే చ భూతలే కౌమారే యౌవనే చైవ వార్ద్ధకే మరణే ఽపి వా

గర్భంలో ఎన్నో బాధలు ఉంటాయి. జనన మార్గంలో, భూమిపై, బాల్యంలో, యవ్వనంలో, వృద్ధాప్యంలో, మరణ సమయంలో కూడా బాధలు ఉంటాయి.

విచారతః సతాం దుఃఖం స్త్రీసంసర్గాదిభిర్ ద్విజాః దుఃఖేనైకేన వై దుఃఖం ప్రశామ్యతీహ దుఃఖినః

విచారించే జ్ఞానులకు, ఓ ద్విజులారా, స్త్రీ సంగాది మొదలైన కారణాల వల్ల బాధ కలుగుతుంది. బాధపడేవారికి ఒక బాధను మరొక బాధతోనే తగ్గించుకుంటారు.

న జాతు కామః కామానామ్ ఉపభోగేన శామ్యతి హవిషా కృష్ణవర్త్మేవ భూయ ఏవాభివర్ధతే

కామాన్ని అనుభవాలతో ఎప్పుడూ తీరదు. నిప్పులో నెయ్యి పోసినట్లు అది ఇంకా పెరుగుతూనే ఉంటుంది.

తస్మాద్విచారతో నాస్తి సంయోగాదపి వై నృణామ్ అర్థానామ్ అర్జనే ఽప్యేవం పాలనే చ వ్యయే తథా

కాబట్టి, విచారిస్తే మనుషులకు వస్తువులతో కలిసినా, వాటిని సంపాదించినా, కాపాడుకున్నా, ఖర్చు చేసినా సంతృప్తి ఉండదు.

పైశాచే రాక్షసే దుఃఖం యాక్షే చైవ విచారతః గాన్ధర్వే చ తథా చాన్ద్రే సౌమ్యలోకే ద్విజోత్తమాః

విచారిస్తే, పిశాచ, రాక్షస, యక్ష, గంధర్వ, చంద్ర లోకాల్లో కూడా బాధలు ఉంటాయి, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.

ప్రాజాపత్యే తథా బ్రాహ్మే ప్రాకృతే పౌరుషే తథా క్షయసాతిశయాద్యైస్తు దుఃఖైర్దుఃఖాని సువ్రతాః

ప్రజాపతి, బ్రహ్మ, ప్రకృతి, మానవ లోకాల్లో కూడా, ఓ సువ్రతులారా, క్షయం, అధికత వంటి కారణాలతో బాధలు కలుగుతాయి.

తాని భాగ్యాన్యశుద్ధాని సంత్యజేచ్చ ధనాని చ తస్మాదష్టగుణం భోగం తథా షోడశధా స్థితమ్

ఆ అదృష్టాలు శుద్ధమైనవి కావు, వాటిని, ధనాన్ని కూడా వదిలిపెట్టాలి. అందుకే, ఎనిమిది విధాల అనుభవాన్ని, పదహారు విధాల స్థితిని కూడా విడిచిపెట్టాలి.

చతుర్వింశత్ప్రకారేణ సంస్థితం చాపి సువ్రతాః ద్వాత్రింశద్భేదమనఘాశ్ చత్వారింశద్గుణం పునః

ఓ సువ్రతులారా, అది ఇరవై నాలుగు రూపాల్లో స్థిరంగా ఉంది. మరల, ఓ పాపరహితులారా, అది ముప్పై రెండు, నలభై విధాలుగా కూడా ఉంది.

తథాష్టచత్వారింశచ్చ షట్పఞ్చాశత్ప్రకారతః చతుఃషష్టివిధం చైవ దుఃఖమేవ వివేకినః

అలాగే, vivekiలు నలభై ఎనిమిది, యాభై ఆరు, అరవై నాలుగు రకాల బాధలను అనుభవిస్తారు.

పార్థివం చ తథాప్యం చ తైజసం చ విచారతః వాయవ్యం చ తథా వ్యౌమ[ం] మానసం చ యథాక్రమమ్

భూమి, నీరు, అగ్ని, గాలి, ఆకాశం, మనస్సు — ఇవి ఒక్కొక్కటి ఒక్కొక్క విధంగా పరిశీలించాలి.

ఆభిమానికమప్యేవం బౌద్ధం ప్రాకృతమేవ చ దుఃఖమేవ న సందేహో యోగినాం బ్రహ్మవాదినామ్

అలాగే, అహంకారంతో, బుద్ధితో, ప్రకృతి స్వభావంతో కలిగే బాధలు కూడా ఉంటాయి. యోగులు, బ్రహ్మవేత్తలకు ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు — ఇవన్నీ బాధలే.

గౌణం గణేశ్వరాణాం చ దుఃఖమేవ విచారతః ఆదౌ మధ్యే తథా చాన్తే సర్వలోకేషు సర్వదా

దేవతల నాయకులకు కూడా బాధలు తక్కువగానే ఉన్నా, మొదట, మధ్యలో, చివర్లో, అన్ని లోకాల్లో ఎప్పుడూ ఉంటూనే ఉంటాయి.