అహింసా సత్యమస్తేయం బ్రహ్మచర్యం క్షమా దయా త్రిఃస్నానం చాగ్నిహోత్రం చ భూశయ్యా నక్తభోజనమ్
హింస చేయకపోవడం, సత్యం, దొంగతనం చేయకపోవడం, బ్రహ్మచర్యం, సహనం, దయ, రోజుకు మూడుసార్లు స్నానం, అగ్నిహోత్రం, నేలపై నిద్రపోవడం, రాత్రిపూట మాత్రమే భోజనం చేయడం—
పక్షయోరుపవాసం చ చతుర్దశ్యష్టమీషు చ
పక్షాలలో ఉపవాసం చేయడం, చతుర్దశి, అష్టమి రోజుల్లో కూడా ఉపవాసం ఉండడం—
ఇత్యేతదఖిలం ప్రోక్తం ప్రతిమాసం శివవ్రతమ్
ఇవి అన్నీ ప్రతి నెలా చేయవలసిన శివవ్రతంగా చెప్పబడింది.
కుర్యాద్వర్షం క్రమేణైవ వ్యుత్క్రమేణాపి వా ద్విజాః స యాతి శివసాయుజ్యం జ్ఞానయోగమవాప్నుయాత్
బ్రాహ్మణుడు ఈ వ్రతాన్ని వరుసగా లేదా మారుమారుగా ఒక సంవత్సరం పాటు ఆచరిస్తే, శివునితో ఐక్యాన్ని పొంది, జ్ఞానం, యోగాన్ని పొందుతాడు.
ఉమామహేశ్వరం వక్ష్యే వ్రతమీశ్వరభాషితమ్ నరనార్యాదిజన్తూనాం హితాయ మునిసత్తమాః
ఉమామహేశ్వర వ్రతాన్ని, ప్రభువు స్వయంగా చెప్పిన విధంగా, మానవులు, మహిళలు, ఇతర ప్రాణుల శ్రేయస్సు కోసం నేను వివరించబోతున్నాను, మునిశ్రేష్ఠులారా.
పౌర్ణమాస్యామమావాస్యాం చతుర్దశ్యష్టమీషు చ నక్తమబ్దం ప్రకుర్వీత హవిష్యం పూజయేద్భవమ్
పౌర్ణమి, అమావాస్య, చతుర్దశి, అష్టమి రోజుల్లో, ఏడాది పాటు రాత్రిపూట ఉపవాసం ఉండి, హవిష్య అన్నంతో భవుని పూజించాలి.
ఉమామహేశప్రతిమాం హేమ్నా కృత్వా సుశోభనామ్ రాజతీం వాథ వర్షాన్తే ప్రతిష్ఠాప్య యథావిధి
ఉమా, మహేశ్వరుల అందమైన విగ్రహాన్ని బంగారం లేదా వెండితో తయారు చేసి, ఏడాది చివర్లో నియమానుసారం ప్రతిష్ఠించాలి.
బ్రాహ్మణాన్ భోజయిత్వా చ దత్త్వా శక్త్యా చ దక్షిణామ్ రథాద్యైర్వాపి దేవేశం నీత్వా రుద్రాలయం ప్రతి
బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టి, తన శక్తికి తగినంతగా దానం చేసి, అవసరమైతే రథం మొదలైన ఘనతలతో దేవేశ్వరుని రుద్రాలయానికి తీసుకెళ్లాలి.
సర్వాతిశయసంయుక్తైశ్ ఛత్రచామరభూషణైః నివేదయేద్వ్రతం చైవ శివాయ పరమేష్ఠినే
అత్యంత వైభవంగా గొడుగులు, చామరాలు, అలంకారాలతో శివునికి ఆ వ్రతాన్ని సమర్పించాలి.
స యాతి శివసాయుజ్యం నారీ దేవ్యా యది ప్రభో అష్టమ్యాం చ చతుర్దశ్యాం నియతా బ్రహ్మచారిణీ
ఇలా ఆచరించినవాడు శివునితో ఐక్యాన్ని పొందుతాడు; మహిళ అయితే, ఆమె దేవితో ఐక్యాన్ని పొందుతుంది. అష్టమి, చతుర్దశి రోజుల్లో నియమంగా బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించాలి.
వర్షమేకం న భుఞ్జతి కన్యా వా విధవాపి వా వర్షాన్తే ప్రతిమాం కృత్వా పూర్వోక్తవిధినా తతః
ఒక సంవత్సరం పాటు కన్య లేదా విధవ కూడా భోజనం చేయకపోతే, ఏడాది చివర్లో మునుపు చెప్పిన విధంగా విగ్రహాన్ని తయారు చేయాలి.
ప్రతిష్ఠాప్య యథాన్యాయం దత్త్వా రుద్రాలయే పునః బ్రాహ్మణాన్ భోజయిత్వా చ భవాన్యా సహ మోదతే
విధిగా రుద్రాలయంలో ప్రతిష్ఠించి, మళ్లీ బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టి, భవానితో కలిసి ఆనందంగా ఉంటుంది.
యా నార్యేవం చరేదబ్దం కృష్ణామేకాం చతుర్దశీమ్ వర్షాన్తే ప్రతిమాం కృత్వా యేన కేనాపి వా ద్విజాః
ఏ మహిళా సంవత్సరమంతా ప్రతి అమావాస్య నాడు ఒక్కతానే ఈ నియమాన్ని పాటిస్తే, ఏడాది చివర్లో ఏ విధంగా అయినా ఒక ప్రతిమను తయారు చేస్తే, బ్రాహ్మణులారా,
పూర్వోక్తమఖిలం కృత్వా భవాన్యా సహ మోదతే అమావాస్యాం నిరాహారా భవేదబ్దం సుయన్త్రితా
ముందు చెప్పిన అన్ని కార్యాలు చేసి, భవానితో కలిసి ఆనందిస్తుంది. అమావాస్య రోజున ఆమె సంవత్సరమంతా ఉపవాసంగా, నియమంగా ఉండాలి.
శూలం చ విధినా కృత్వా వర్షాన్తే వినివేదయేత్ స్నాప్యేశానం యజేద్భక్త్యా సహస్రైః కమలైః సితైః
విధి ప్రకారం ఒక త్రిశూలాన్ని తయారు చేసి, సంవత్సరాంతంలో దానిని సమర్పించాలి. ఆ తరువాత ఈశ్వరుని స్నానం చేయించి, వెయ్యి తెల్ల కమలాలతో భక్తితో పూజించాలి.
రాజతం కమలం చైవ జాంబూనదసుకర్ణికమ్ దత్త్వా భవాయ విప్రేభ్యః ప్రదద్యాద్ దక్షిణామ్ అపి
ఒక వెండి కమలాన్ని, బంగారు చెవి ఆభరణాన్ని భవాకు, బ్రాహ్మణులకు ఇవ్వాలి. అలాగే తగిన దక్షిణా కూడా సమర్పించాలి.
కామతో ఽపి కృతం పాపం భ్రూణహత్యాదికం చ యత్ తత్సర్వం శూలదానేన భిన్ద్యాన్నారీ న సంశయః
ఏదైనా పాపం, ఇష్టపడి చేసినదైనా, గర్భహత్య వంటి దోషాలైనా, అవన్నీ త్రిశూలాన్ని దానం చేయడం వల్ల పోతాయి. మహిళలకు ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సాయుజ్యం చైవమాప్నోతి భవాన్యా ద్విజసత్తమాః కుర్యాద్యద్వా నరః సో ఽపి రుద్రసాయుజ్యమాప్నుయాత్
ఇలా చేస్తే ఆమె భవానితో ఐక్యాన్ని పొందుతుంది, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా. పురుషుడు ఇదే విధంగా చేస్తే, అతడూ రుద్రునితో ఐక్యాన్ని పొందుతాడు.
పౌర్ణమాస్యామమావాస్యాం వర్షమేకమతన్ద్రితా ఉపవాసరతా నారీ నరో ఽపి ద్విజసత్తమాః
పౌర్ణమి, అమావాస్య రోజుల్లో, సంవత్సరమంతా అలసట లేకుండా ఉపవాసంలో నిమగ్నమై ఉండే మహిళ, లేదా పురుషుడు, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా,
నియోగాదేవ తత్కార్యం భర్తౄణాం ద్విజసత్తమాః జపం దానం తపః సర్వమ్ అస్వతన్త్రా యతః స్త్రియః
ఈ కార్యం భర్తల ఆజ్ఞతోనే చేయాలి, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా. ఎందుకంటే, జపం, దానం, తపస్సు వంటి కార్యాల్లో స్త్రీలు స్వతంత్రంగా ఉండరు.
వర్షాన్తే సర్వగన్ధాఢ్యాం ప్రతిమాం సంనివేదయేత్ సా భవాన్యాశ్ చ సాయుజ్యం సారూప్యం చాపి సువ్రతా
సంవత్సరాంతంలో అన్ని సుగంధాలతో అలంకరించిన ప్రతిమను సమర్పించాలి. అలాంటి సత్ప్రవర్తన కల మహిళ భవానితో ఐక్యం, రూపసామ్యాన్ని పొందుతుంది.
లభతే నాత్ర సందేహః సత్యం సత్యం వదామ్యహమ్ కార్తిక్యాం వా తు యా నారీ ఏకభక్తేన వర్తతే
ఇది ఆమెకు తప్పక లభిస్తుంది, ఎలాంటి సందేహం లేదు. నిజంగా, నిజంగా నేను చెబుతున్నాను. లేదా, కార్తీక మాసంలో ఏకభక్తితో ఉండే మహిళ,
క్షమాహింసాదినియమైః సంయుక్తా బ్రహ్మచారిణీ దద్యాత్కృష్ణతిలానాం చ భారమేకమ్ అతన్ద్రితా
క్షమ, అహింస వంటి నియమాలతో, బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ, అలసట లేకుండా ఒక ముద్ద కృష్ణ తిలలను దానం చేయాలి.
సఘృతం సగుడం చైవ ఓదనం పరమేష్ఠినే దత్త్వా చ బ్రాహ్మణేభ్యశ్ చ యథా విభవవిస్తరమ్
నెయ్యి, బెల్లంతో చేసిన అన్నాన్ని పరమేశ్వరునికి సమర్పించి, తన శక్తికి తగినంతగా బ్రాహ్మణులకు కూడా ఇవ్వాలి.
అష్టమ్యాం చ చతుర్దశ్యామ్ ఉపవాసరతా చ సా భవాన్యా మోదతే సార్ధం సారూప్యం ప్రాప్య సువ్రతా
అష్టమి, చతుర్దశి రోజుల్లో ఉపవాసంలో నిమగ్నమై ఉండి, సత్ప్రవర్తనతో భవానితో కలిసి ఆనందిస్తుంది, ఆమెకు రూపసామ్యం లభిస్తుంది.
క్షమా సత్యం దయా దానం శౌచమిన్ద్రియనిగ్రహః సర్వవ్రతేష్వయం ధర్మః సామాన్యో రుద్రపూజనమ్
క్షమ, సత్యం, దయ, దానం, పవిత్రత, ఇంద్రియ నియమం — ఇవన్నీ అన్ని వ్రతాల్లో సాధారణ ధర్మం. అలాగే రుద్రుని పూజ చేయాలి.
సమాసాద్వః ప్రవక్ష్యామి ప్రతిమాసమనుక్రమాత్ మార్గశీర్షకమాసాదికార్త్తికాన్తం యథాక్రమమ్
మీరు అందరూ కూడి కూర్చోండి, నేను మాసానుసారం ప్రతిమల క్రమాన్ని వివరంగా చెబుతాను. మార్గశిర మాసం మొదలుకొని కార్తీకాంతం వరకు ఎలా చేయాలో చెప్పుతాను.
వ్రతం సువిపులం పుణ్యం నన్దినా పరిభాషితమ్ మార్గశీర్షకమాసే ఽథ వృషం పూర్ణాఙ్గముత్తమమ్
నందినిచే వివరించబడిన ఈ విశాలమైన పవిత్ర వ్రతం మార్గశిర మాసంలో ఉంటుంది. అప్పుడు సంపూర్ణంగా ఉన్న వృషభాన్ని సమర్పించాలి.
అలంకృత్య యథాన్యాయం శివాయ వినివేదయేత్ సా చ సార్ధం భవాన్యా వై మోదతే నాత్ర సంశయః
దానిని సరిగా అలంకరించి శివునికి సమర్పించాలి. ఆ తరువాత ఆమె భవానితో కలిసి ఆనందిస్తుంది, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
పుష్యమాసే తు వై శూలం ప్రతిష్ఠాప్య నివేదయేత్ పూర్వోక్తమఖిలం కృత్వా భవాన్యా సహ మోదతే
పుష్య మాసంలో త్రిశూలాన్ని ప్రతిష్ఠించి సమర్పించాలి. ముందుగా చెప్పిన కార్యాలన్నీ చేసి, భవానితో కలిసి ఆనందించాలి.