నీలస్కన్ధం వృషం గాం చ దత్త్వా భక్త్యా యథావిధి బ్రాహ్మణాన్ భోజయిత్వా చ వేదవేదాఙ్గపారగాన్
నీలగల కంఠం ఉన్న ఎద్దును, ఆవును భక్తితో యథావిధిగా దానం చేసి, వేదాలు, వేదాంగాలు తెలిసిన బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి.
యక్షలోకమనుప్రాప్య యక్షరాజో భవేన్నరః తతశ్చాశ్వయుజే మాసి కృత్వైవం నక్తభోజనమ్
అప్పుడు యక్ష లోకాన్ని పొందుతాడు, యక్షుల రాజుగా మారతాడు. ఆ తరువాత ఆశ్వయుజ మాసంలో కూడా ఇదే విధంగా రాత్రి ఉపవాసం చేయాలి.
సఘృతం శఙ్కరం పూజ్య పౌర్ణమాస్యాం చ పూర్వవత్ బ్రాహ్మణాన్ భోజయిత్వా చ శివభక్తాన్ సదా శుచీన్
పూర్వం చేసినట్లే, పౌర్ణమి రోజున నెయ్యితో శంకరుని పూజించి, ఎప్పుడూ పవిత్రంగా ఉండే, శివునికి భక్తి ఉన్న బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి.
వృషభం నీలవర్ణాభమ్ ఉరోదేశసమున్నతమ్ గాం చ దత్త్వా యథాన్యాయమ్ ఐశానం లోకమాప్నుయాత్
నీలవర్ణంలో, ఎత్తైన ఛాతి ఉన్న ఎద్దును, ఆవును యథావిధిగా దానం చేస్తే, ఐశాన లోకాన్ని పొందుతాడు.
కార్తికే చ తథా మాసే కృత్వా వై నక్తభోజనమ్ క్షీరౌదనేన సాజ్యేన సమ్పూజ్య చ భవం ప్రభుమ్
కార్తిక మాసంలో రాత్రిపూట మాత్రమే భోజనం చేసి, పాలతో, నెయ్యితో వండిన అన్నంతో భవప్రభువును భక్తితో పూజించాలి.
పౌర్ణమాస్యాం చ విధివత్ స్నాప్య దత్త్వా చరుం పునః బ్రాహ్మణాన్ భోజయిత్వా చ యథావిభవవిస్తరమ్
పౌర్ణమి రోజున, నియమానుసారం భగవంతునికి అభిషేకం చేసి, మళ్లీ పాకాన్నాన్ని సమర్పించి, తన శక్తికి తగినంతగా బ్రాహ్మణులను ఆహ్వానించి భోజనం పెట్టాలి.
దత్త్వా గోమిథునం చైవ కాపిలం పూర్వవద్ ద్విజాః సూర్యసాయుజ్యమాప్నోతి నాత్ర కార్యా విచారణా
మునుపటిలాగే బ్రాహ్మణులకు కాపిలా జాతికి చెందిన ఆవుల జంటను దానం చేస్తే, సూర్యునితో ఐక్యాన్ని పొందుతారు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
మార్గశీర్షే చ మాసే ఽపి కృత్వైవం నక్తభోజనమ్ యవాన్నేన యథాన్యాయమ్ ఆజ్యక్షీరాదిభిః సమమ్
మార్గశిర మాసంలో కూడా అలాగే రాత్రిపూట మాత్రమే భోజనం చేసి, యవంతో పాటు నెయ్యి, పాలు మొదలైనవాటితో యథావిధిగా పూజ చేయాలి.
పౌర్ణమాస్యాం చ పూర్వోక్తం కృత్వా శర్వాయ శంభవే బ్రాహ్మణాన్ భోజయిత్వా చ దరిద్రాన్వేదపారగాన్
పౌర్ణమి రోజున, మునుపు చెప్పిన విధంగా శర్వునికి, శంభువుకు పూజలు చేసి, బ్రాహ్మణులను, వేదపండితులైన దరిద్రులను భోజనం పెట్టాలి.
దత్త్వా గోమిథునం చైవ పాణ్డురం విధిపూర్వకమ్ సోమలోకమనుప్రాప్య సోమేన సహ మోదతే
విధి ప్రకారం తెల్లని ఆవుల జంటను దానం చేసి, సోమలోకాన్ని చేరి, అక్కడ సోమునితో కలిసి ఆనందంగా ఉంటారు.
అహింసా సత్యమస్తేయం బ్రహ్మచర్యం క్షమా దయా త్రిఃస్నానం చాగ్నిహోత్రం చ భూశయ్యా నక్తభోజనమ్
హింస చేయకపోవడం, సత్యం, దొంగతనం చేయకపోవడం, బ్రహ్మచర్యం, సహనం, దయ, రోజుకు మూడుసార్లు స్నానం, అగ్నిహోత్రం, నేలపై నిద్రపోవడం, రాత్రిపూట మాత్రమే భోజనం చేయడం—
పక్షయోరుపవాసం చ చతుర్దశ్యష్టమీషు చ
పక్షాలలో ఉపవాసం చేయడం, చతుర్దశి, అష్టమి రోజుల్లో కూడా ఉపవాసం ఉండడం—
ఇత్యేతదఖిలం ప్రోక్తం ప్రతిమాసం శివవ్రతమ్
ఇవి అన్నీ ప్రతి నెలా చేయవలసిన శివవ్రతంగా చెప్పబడింది.
కుర్యాద్వర్షం క్రమేణైవ వ్యుత్క్రమేణాపి వా ద్విజాః స యాతి శివసాయుజ్యం జ్ఞానయోగమవాప్నుయాత్
బ్రాహ్మణుడు ఈ వ్రతాన్ని వరుసగా లేదా మారుమారుగా ఒక సంవత్సరం పాటు ఆచరిస్తే, శివునితో ఐక్యాన్ని పొంది, జ్ఞానం, యోగాన్ని పొందుతాడు.
ఉమామహేశ్వరం వక్ష్యే వ్రతమీశ్వరభాషితమ్ నరనార్యాదిజన్తూనాం హితాయ మునిసత్తమాః
ఉమామహేశ్వర వ్రతాన్ని, ప్రభువు స్వయంగా చెప్పిన విధంగా, మానవులు, మహిళలు, ఇతర ప్రాణుల శ్రేయస్సు కోసం నేను వివరించబోతున్నాను, మునిశ్రేష్ఠులారా.
పౌర్ణమాస్యామమావాస్యాం చతుర్దశ్యష్టమీషు చ నక్తమబ్దం ప్రకుర్వీత హవిష్యం పూజయేద్భవమ్
పౌర్ణమి, అమావాస్య, చతుర్దశి, అష్టమి రోజుల్లో, ఏడాది పాటు రాత్రిపూట ఉపవాసం ఉండి, హవిష్య అన్నంతో భవుని పూజించాలి.
ఉమామహేశప్రతిమాం హేమ్నా కృత్వా సుశోభనామ్ రాజతీం వాథ వర్షాన్తే ప్రతిష్ఠాప్య యథావిధి
ఉమా, మహేశ్వరుల అందమైన విగ్రహాన్ని బంగారం లేదా వెండితో తయారు చేసి, ఏడాది చివర్లో నియమానుసారం ప్రతిష్ఠించాలి.
బ్రాహ్మణాన్ భోజయిత్వా చ దత్త్వా శక్త్యా చ దక్షిణామ్ రథాద్యైర్వాపి దేవేశం నీత్వా రుద్రాలయం ప్రతి
బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టి, తన శక్తికి తగినంతగా దానం చేసి, అవసరమైతే రథం మొదలైన ఘనతలతో దేవేశ్వరుని రుద్రాలయానికి తీసుకెళ్లాలి.
సర్వాతిశయసంయుక్తైశ్ ఛత్రచామరభూషణైః నివేదయేద్వ్రతం చైవ శివాయ పరమేష్ఠినే
అత్యంత వైభవంగా గొడుగులు, చామరాలు, అలంకారాలతో శివునికి ఆ వ్రతాన్ని సమర్పించాలి.
స యాతి శివసాయుజ్యం నారీ దేవ్యా యది ప్రభో అష్టమ్యాం చ చతుర్దశ్యాం నియతా బ్రహ్మచారిణీ
ఇలా ఆచరించినవాడు శివునితో ఐక్యాన్ని పొందుతాడు; మహిళ అయితే, ఆమె దేవితో ఐక్యాన్ని పొందుతుంది. అష్టమి, చతుర్దశి రోజుల్లో నియమంగా బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించాలి.
వర్షమేకం న భుఞ్జతి కన్యా వా విధవాపి వా వర్షాన్తే ప్రతిమాం కృత్వా పూర్వోక్తవిధినా తతః
ఒక సంవత్సరం పాటు కన్య లేదా విధవ కూడా భోజనం చేయకపోతే, ఏడాది చివర్లో మునుపు చెప్పిన విధంగా విగ్రహాన్ని తయారు చేయాలి.
ప్రతిష్ఠాప్య యథాన్యాయం దత్త్వా రుద్రాలయే పునః బ్రాహ్మణాన్ భోజయిత్వా చ భవాన్యా సహ మోదతే
విధిగా రుద్రాలయంలో ప్రతిష్ఠించి, మళ్లీ బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టి, భవానితో కలిసి ఆనందంగా ఉంటుంది.
యా నార్యేవం చరేదబ్దం కృష్ణామేకాం చతుర్దశీమ్ వర్షాన్తే ప్రతిమాం కృత్వా యేన కేనాపి వా ద్విజాః
ఏ మహిళా సంవత్సరమంతా ప్రతి అమావాస్య నాడు ఒక్కతానే ఈ నియమాన్ని పాటిస్తే, ఏడాది చివర్లో ఏ విధంగా అయినా ఒక ప్రతిమను తయారు చేస్తే, బ్రాహ్మణులారా,
పూర్వోక్తమఖిలం కృత్వా భవాన్యా సహ మోదతే అమావాస్యాం నిరాహారా భవేదబ్దం సుయన్త్రితా
ముందు చెప్పిన అన్ని కార్యాలు చేసి, భవానితో కలిసి ఆనందిస్తుంది. అమావాస్య రోజున ఆమె సంవత్సరమంతా ఉపవాసంగా, నియమంగా ఉండాలి.
శూలం చ విధినా కృత్వా వర్షాన్తే వినివేదయేత్ స్నాప్యేశానం యజేద్భక్త్యా సహస్రైః కమలైః సితైః
విధి ప్రకారం ఒక త్రిశూలాన్ని తయారు చేసి, సంవత్సరాంతంలో దానిని సమర్పించాలి. ఆ తరువాత ఈశ్వరుని స్నానం చేయించి, వెయ్యి తెల్ల కమలాలతో భక్తితో పూజించాలి.
రాజతం కమలం చైవ జాంబూనదసుకర్ణికమ్ దత్త్వా భవాయ విప్రేభ్యః ప్రదద్యాద్ దక్షిణామ్ అపి
ఒక వెండి కమలాన్ని, బంగారు చెవి ఆభరణాన్ని భవాకు, బ్రాహ్మణులకు ఇవ్వాలి. అలాగే తగిన దక్షిణా కూడా సమర్పించాలి.
కామతో ఽపి కృతం పాపం భ్రూణహత్యాదికం చ యత్ తత్సర్వం శూలదానేన భిన్ద్యాన్నారీ న సంశయః
ఏదైనా పాపం, ఇష్టపడి చేసినదైనా, గర్భహత్య వంటి దోషాలైనా, అవన్నీ త్రిశూలాన్ని దానం చేయడం వల్ల పోతాయి. మహిళలకు ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సాయుజ్యం చైవమాప్నోతి భవాన్యా ద్విజసత్తమాః కుర్యాద్యద్వా నరః సో ఽపి రుద్రసాయుజ్యమాప్నుయాత్
ఇలా చేస్తే ఆమె భవానితో ఐక్యాన్ని పొందుతుంది, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా. పురుషుడు ఇదే విధంగా చేస్తే, అతడూ రుద్రునితో ఐక్యాన్ని పొందుతాడు.
పౌర్ణమాస్యామమావాస్యాం వర్షమేకమతన్ద్రితా ఉపవాసరతా నారీ నరో ఽపి ద్విజసత్తమాః
పౌర్ణమి, అమావాస్య రోజుల్లో, సంవత్సరమంతా అలసట లేకుండా ఉపవాసంలో నిమగ్నమై ఉండే మహిళ, లేదా పురుషుడు, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా,
నియోగాదేవ తత్కార్యం భర్తౄణాం ద్విజసత్తమాః జపం దానం తపః సర్వమ్ అస్వతన్త్రా యతః స్త్రియః
ఈ కార్యం భర్తల ఆజ్ఞతోనే చేయాలి, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా. ఎందుకంటే, జపం, దానం, తపస్సు వంటి కార్యాల్లో స్త్రీలు స్వతంత్రంగా ఉండరు.