లిఙ్గపురాణమ్

సర్వభూతప్రసాదశ్ చ మృత్యుకాలజయస్ తథా ప్రాజాపత్యమిదం ప్రోక్తమ్ ఆహఙ్కారికముత్తమమ్

అన్ని భూతాలకు శాంతిని కలిగించడం, మరణకాలాన్ని జయించడం; ఇది ప్రాజాపత్య శక్తిగా, అహంకారమునుండి ఉద్భవించిన ఉత్తమమైనదిగా చెప్పబడింది.

అకారణజగత్సృష్టిస్ తథానుగ్రహ ఏవ చ ప్రలయశ్చాధికారశ్ చ లోకవృత్తప్రవర్తనమ్

ఏ కారణం లేకుండానే జగత్తును సృష్టించడం, దానికి అనుగ్రహం చేయడం, లయము చేయడం, అధికారం కలిగి ఉండడం, లోక వ్యవహారాన్ని ప్రారంభించడం.

అసాదృశ్యమిదం వ్యక్తం నిర్మాణం చ పృథక్పృథక్ సంసారస్య చ కర్తృత్వం బ్రాహ్మమ్ ఏతద్ అనుత్తమమ్

ఈ ప్రత్యేకత, వేరుగా వేరుగా సృష్టి, సంసారంలో కర్తత్వం — ఇవన్నీ పరమ బ్రహ్మ శక్తి.

ఏతావత్తత్త్వమిత్యుక్తం ప్రాధాన్యం వైష్ణవం పదమ్ బ్రహ్మణా తద్గుణం శక్యం వేత్తుమన్యైర్న శక్యతే

ఇంతవరకు చెప్పినది తత్త్వసారం, ప్రధానమైన వైష్ణవ స్థానం; దాని గుణాలను బ్రహ్మ తెలుసుకోగలడు, ఇతరులు తెలుసుకోలేరు.

విద్యతే తత్పరం శైవం విష్ణునా నావగమ్యతే అసంఖ్యేయగుణం శుద్ధం కో జానీయాచ్ఛివాత్మకమ్

ఆ పరమ శైవ శక్తి ఉంది, కానీ విష్ణువు దాన్ని గ్రహించలేడు; శివ స్వరూపానికి ఎన్ని గుణాలు ఉన్నాయో, ఎవరు తెలుసుకోగలరు?

వ్యుత్థానే సిద్ధయశ్చైతా హ్య్ ఉపసర్గాశ్ చ కీర్తితాః నిరోద్ధవ్యాః ప్రయత్నేన వైరాగ్యేణ పరేణ తు

ఈ సాధనలు, అడ్డంకులు మనస్సులో ఉద్భవించిన తర్వాత, వాటిని గొప్ప ప్రయత్నంతో, పరమ వైరాగ్యంతో నియంత్రించాలి.

నాశాతిశయతాం జ్ఞాత్వా విషయేషు భయేషు చ అశ్రద్ధయా త్యజేత్సర్వం విరక్త ఇతి కీర్తితః

ఇంద్రియ విషయాలలో గాని, భయాలలో గాని అసలు గొప్పదనం లేదని తెలుసుకుని, వాటన్నిటినీ ఆసక్తి లేకుండా వదిలేయాలి. అలాంటి వాడిని వైరాగ్యవంతుడు అంటారు.

వైతృష్ణ్యం పురుషే ఖ్యాతం గుణవైతృష్ణ్యముచ్యతే వైరాగ్యేణైవ సంత్యాజ్యాః సిద్ధయశ్చౌపసర్గికాః

మనిషిలో తృప్తి లేకపోవడం అంటే గుణాల పట్ల ఆసక్తి లేకపోవడమే. వైరాగ్యంతోనే సాధనలు, అడ్డంకులు రెండింటినీ పూర్తిగా వదిలేయాలి.

ఔపసర్గికమ్ ఆ బ్రహ్మభువనేషు పరిత్యజేత్ నిరుధ్యైవ త్యజేత్సర్వం ప్రసీదతి మహేశ్వరః

బ్రహ్మలోకానికి వరకూ ఉన్న అడ్డంకులన్నిటినీ పూర్తిగా వదిలేయాలి. అన్నింటినీ నియంత్రించి, త్యాగం చేసినవాడిని మహేశ్వరుడు ప్రసన్నంగా చూస్తాడు.

ప్రసన్నే విమలా ముక్తిర్ వైరాగ్యేణ పరేణ వై అథవానుగ్రహార్థం చ లీలార్థం వా తదా మునిః

ప్రభువు ప్రసన్నుడైతే, పరమ వైరాగ్యంతో నిర్మలమైన మోక్షం లభిస్తుంది. లేదా కృపకోసం, లీలకోసం, ఆ ముని ఈ లోకంలో ఉండవచ్చు.

అనిరుధ్య విచేష్టేద్యః సో ఽప్యేవం హి సుఖీ భవేత్ క్వచిద్భూమిం పరిత్యజ్య హ్య్ ఆకాశే క్రీడతే శ్రియా

ఎవరైనా నియంత్రణ లేకుండా ప్రవర్తించినా, ఇలాగే సుఖంగా ఉంటారు. కొన్నిసార్లు భూమిని వదిలి, ఆకాశంలో మహిమతో విహరిస్తారు.

ఉద్గిరేచ్చ క్వచిద్వేదాన్ సూక్ష్మానర్థాన్ సమాసతః క్వచిచ్ఛ్రుతే తదర్థేన శ్లోకబన్ధం కరోతి సః

కొన్నిసార్లు వేదాలను, వాటి సూక్ష్మార్థాలను సంక్షిప్తంగా ఉచ్చరిస్తాడు. మరికొన్నిసార్లు, ఆ అర్థంతో శ్లోకాలను రచిస్తాడు.

క్వచిద్దణ్డకబన్ధం తు కుర్యాద్బన్ధం సహస్రశః మృగపక్షిసమూహస్య రుతజ్ఞానం చ విన్దతి

కొన్నిసార్లు వేలాది గద్యరచనలు చేస్తాడు. మృగ, పక్షుల సమూహాల స్వరాల అర్థాన్ని కూడా తెలుసుకుంటాడు.

బ్రహ్మాద్యం స్థావరాన్తం చ హస్తామలకవద్భవేత్ బహునాత్ర కిముక్తేన విజ్ఞానాని సహస్రశః

బ్రహ్మ నుండి స్థావరజంతువుల వరకు అన్నీ అతనికి చేతిలో నల్లికాయలాగే స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. ఇంత చెప్పడంలో ప్రయోజనం లేదు, ఎందుకంటే అతనికి వేలాది జ్ఞానాలు లభిస్తాయి.

ఉత్పద్యన్తే మునిశ్రేష్ఠా మునేస్తస్య మహాత్మనః అభ్యాసేనైవ విజ్ఞానం విశుద్ధం చ స్థిరం భవేత్

మహర్షులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ మహాత్ముడిలో సాధన వల్లే నిర్మలమైన, స్థిరమైన జ్ఞానం ఉద్భవిస్తుంది.

తేజోరూపాణి సర్వాణి సర్వం పశ్యతి యోగవిత్ దేవబిమ్బాన్యనేకాని విమానాని సహస్రశః

యోగాన్ని తెలిసినవాడు అన్ని ప్రకాశరూపాలను, అన్నింటినీ, అనేక దేవతామూర్తులను, వేలాది విమానాలను చూస్తాడు.

పశ్యతి బ్రహ్మవిష్ణ్విన్ద్రయమాగ్నివరుణాదికాన్ గ్రహనక్షత్రతారాశ్ చ భువనాని సహస్రశః

బ్రహ్మ, విష్ణు, ఇంద్ర, యమ, అగ్ని, వరుణుడు మొదలైనవారిని, గ్రహ నక్షత్ర తారలను, వేలాది లోకాలను అతడు చూస్తాడు.

పాతాలతలసంస్థాశ్ చ సమాధిస్థః స పశ్యతి ఆత్మవిద్యాప్రదీపేన స్వస్థేనాచలనేన తు

ధ్యానంలో స్థిరంగా ఉండి, పాతాళంలో నివసించే వారిని కూడా ఆత్మజ్ఞాన దీపంతో, అచంచలమైన స్థితితో చూస్తాడు.

ప్రసాదామృతపూర్ణేన సత్త్వపాత్రస్థితేన తు తమో నిహత్య పురుషః పశ్యతి హ్యాత్మనీశ్వరమ్

దైవకృపామృతంతో నిండిన మనస్సుతో, చీకటిని తొలగించి, ఆ మనిషి తనలోనే ఉన్న పరమేశ్వరుణ్ణి దర్శిస్తాడు.

తస్య ప్రసాదాద్ధర్మశ్ చ ఐశ్వర్యం జ్ఞానమేవ చ వైరాగ్యమపవర్గశ్ చ నాత్ర కార్యా విచారణా

ఆయన కృప వల్ల ధర్మం, ఐశ్వర్యం, జ్ఞానం, వైరాగ్యం, మోక్షం కలుగుతాయి. దీనిపై ఇంకేమీ విచారించాల్సిన అవసరం లేదు.

న శక్యో విస్తరో వక్తుం వర్షాణామయుతైరపి యోగే పాశుపతే నిష్ఠా స్థాతవ్యం చ మునీశ్వరాః

పదివేల సంవత్సరాలు గడిచినా యోగంలోని విశేషాలను పూర్తిగా వివరించలేరు. మునిశ్రేష్ఠులారా, పాశుపతయోగంలో స్థిరంగా ఉండాలి.

సతాం జితాత్మనాం సాక్షాద్ ద్విజాతీనాం ద్విజోత్తమాః ధర్మజ్ఞానాం చ సాధూనామ్ ఆచార్యాణాం శివాత్మనామ్

ద్విజశ్రేష్ఠులారా, సత్పురుషులు, ఆత్మని జయించుకున్నవారు, ధర్మాన్ని తెలిసినవారు, సద్గుణాలు కలవారు, గురువులు, శివస్వరూపులు—

దయావతాం ద్విజశ్రేష్ఠాస్ తథా చైవ తపస్వినామ్ సంన్యాసినాం విరక్తానాం జ్ఞానినాం వశగాత్మనామ్

దయగలవారు, ద్విజశ్రేష్ఠులారా, తపస్సు చేసే వారు, సన్న్యాసులు, వైరాగ్యవంతులు, జ్ఞానులు, మనస్సును వశపరిచుకున్నవారు—

దానినాం చైవ దాన్తానాం త్రయాణాం సత్యవాదినామ్ అలుబ్ధానాం సయోగానాం శ్రుతిస్మృతివిదాం ద్విజాః

ఓ ద్విజులారా, దానం చేసే వారు, మనస్సు నియంత్రించుకున్న వారు, నిజాయితీగా మాట్లాడే వారు, లోభం లేని వారు, యోగంలో లీనమైన వారు, వేదాలు మరియు శాస్త్రాలు నేర్చుకున్న వారు — వీరిలో...

శ్రౌతస్మార్తావిరుద్ధానాం ప్రసీదతి మహేశ్వరః సదితి బ్రహ్మణః శబ్దస్ తదన్తే యే లభన్త్యుత

వేద ధర్మానికి, స్మృతి ధర్మానికి విరుద్ధంగా లేని పనులు చేసే వారిపై మహేశ్వరుడు ప్రసన్నత చూపుతాడు. ఇదే బ్రహ్మదేవుని వాక్కు. చివరికి, అలాంటి వారు ఆ ఫలితాన్ని పొందుతారు.

సాయుజ్యం బ్రహ్మణో యాతి తేన సన్తః ప్రచక్షతే దశాత్మకే యే విషయే సాధనే చాష్టలక్షణే

బ్రహ్మతో ఐక్యమవటాన్ని పొందుతారు. అందుకే, పది లక్షణాలు, ఎనిమిది సాధనాలు ఉన్న వారు తమ జీవితంలో వీటిని పాటిస్తే, వారు సద్గుణులు అని పెద్దలు చెబుతారు.

న క్రుధ్యన్తి న హృష్యన్తి జితాత్మానస్తు తే స్మృతాః సామాన్యేషు చ ద్రవ్యేషు తథా వైశేషికేషు చ

వారు కోపపడరు, ఆనందపడరు; తమను తాము జయించుకున్నవారు ఇలానే గుర్తించబడతారు. సాధారణమైన వస్తువుల విషయంలోనూ, ప్రత్యేకమైన వాటిలోనూ ఇదే విధంగా ఉంటారు.

బ్రహ్మక్షత్రవిశో యస్మాద్ యుక్తాస్తస్మాద్ద్విజాతయః వర్ణాశ్రమేషు యుక్తస్య స్వర్గాదిసుఖకారిణః

బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు కలిసి ఉండడమే ద్విజులుగా పిలవబడటానికి కారణం. వర్ణాశ్రమ ధర్మాన్ని పాటించే వారికి స్వర్గాది సుఖాలు కలుగుతాయి.

శ్రౌతస్మార్తస్య ధర్మస్య జ్ఞానాద్ధర్మజ్ఞ ఉచ్యతే విద్యాయాః సాధనాత్సాధుబ్రహ్మచారీ గురోర్హితః

వేద, స్మృతి ధర్మాన్ని జ్ఞానంతో తెలుసుకున్నవారిని ధర్మాన్ని తెలిసినవారు అంటారు. విద్యను సాధించినవాడు, మంచి బ్రహ్మచారి గురువుకు సేవచేసేవాడవుతాడు.