శమీపుష్పైర్ బృహత్పుష్పైర్ ఉన్మత్తాగస్త్యజైరపి అపామార్గకదమ్బైశ్ చ భూషణైరపి శోభనైః
శమీ పువ్వులు, బృహత్ పువ్వులు, ఉన్మత్త అగస్త్య పువ్వులు, అపామార్గ, కదంబ పువ్వులు, అందమైన అలంకారాలతో కూడి పూజించాలి.
దత్త్వా పఞ్చవిధం ధూపం పాయసం చ నివేదయేత్ దధిభక్తం చ మధ్వాజ్యపరిప్లుతమతః పరమ్
ఐదు రకాల ధూపాలు సమర్పించి, పాయసం నివేదించాలి. తరువాత పెరుగు అన్నం, తేనె మరియు నెయ్యితో ముంచిన అన్నాన్ని కూడా సమర్పించాలి.
శుద్ధాన్నం చైవ ముద్గాన్నం షడ్విధం చ నివేదయేత్ అథ పఞ్చవిధం వాపి సఘృతం వినివేదయేత్
శుద్ధమైన అన్నం, ముద్గ అన్నం, ఆరు రకాల భోజనాలు నివేదించాలి. లేకపోతే ఐదు రకాల భోజనాలను నెయ్యితో కలిపి సమర్పించవచ్చు.
కేవలం చాపి శుద్ధాన్నమ్ ఆఢకం తణ్డులం పచేత్ కృత్వా ప్రదక్షిణం చాన్తే నమస్కృత్య ముహుర్ముహుః
లేదంటే కేవలం ఒక ఆఢక పరిమాణంలో శుద్ధమైన అన్నాన్ని వండి, ముగింపులో ప్రదక్షిణ చేసి, పునఃపునః నమస్కరించాలి.
స్తుత్వా చ దేవమీశానం పునః సమ్పూజ్య శఙ్కరమ్ ఈశానం పురుషం చైవ అఘోరం వామమేవ చ
దేవుడైన ఈశానుని స్తుతించి, మళ్లీ శంకరుని పూజించి, ఈశానుడు, పురుషుడు, అఘోరుడు, వాముడు వీరిని కూడా పూజించాలి.
సద్యోజాతం జపంశ్చాపి పఞ్చభిః పూజయేచ్ఛివమ్ అనేన విధినా దేవః ప్రసీదతి మహేశ్వరః
సద్యోజాత మంత్రాన్ని జపించి, ఈ ఐదింటితో శివుని పూజించాలి. ఈ విధంగా పూజ చేస్తే మహేశ్వరుడు ప్రసన్నుడవుతాడు.
వృక్షాః పుష్పాదిపత్రాద్యైర్ ఉపయుక్తాః శివార్చనే గావశ్చైవ ద్విజశ్రేష్ఠాః ప్రయాన్తి పరమాం గతిమ్
శివార్చనలో ఉపయోగించే వృక్షాల పువ్వులు, ఆకులు, అలాగే ఆవులు, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు — వీరందరూ పరమ గతి పొందుతారు.
పూజయేద్యః శివం రుద్రం శర్వం భవమజం సకృత్ స యాతి శివసాయుజ్యం పునరావృత్తివర్జితమ్
ఎవరైనా శివుడు, రుద్రుడు, శర్వుడు, భవుడు, అజుడు వీరిని ఒక్కసారైనా పూజిస్తే, శివునితో ఐక్యం పొంది, మరలా జన్మించరు.
అర్చితం పరమేశానం భవం శర్వముమాపతిమ్ సకృత్ప్రసంగాద్వా దృష్ట్వా సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
పరమేశానుడు, భవుడు, శర్వుడు, ఉమాపతి వీరిని పూజించినా లేదా యాదృచ్ఛికంగా చూసినా, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.
పూజితం వా మహాదేవం పూజ్యమానమథాపి వా దృష్ట్వా ప్రయాతి వై మర్త్యో బ్రహ్మలోకం న సంశయః
మహాదేవుడిని పూజించినా, లేక అతన్ని పూజిస్తున్నదాన్ని చూసినా, ఆ మనిషి నిర్ద్వంద్వంగా బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తాడు.
శ్రుత్వానుమోదయేచ్చాపి స యాతి పరమాం గతిమ్ యో దద్యాద్ ఘృతదీపం చ సకృల్లిఙ్గస్య చాగ్రతః
వినిపించి ఆనందించినా, పరమ గతి లభిస్తుంది. ఎవరు లింగం ముందు ఒక్కసారి అయినా నెయ్యి దీపం వెలిగిస్తారో—
స తాం గతిమ్ అవాప్నోతి స్వాశ్రమైర్ దుర్లభాం స్థిరామ్ దీపవృక్షం పార్థివం వా దారవం వా శివాలయే
వారు ఆ స్థిరమైన, స్వాశ్రమంలో ఉన్నవారికీ దుర్లభమైన గతిని పొందుతారు. ఆ దీపం కలప, మట్టి లేదా మరే పదార్థమైనా శివాలయంలో వెలిగించవచ్చు.
దత్త్వా కులశతం సాగ్రం శివలోకే మహీయతే ఆయసం తామ్రజం వాపి రౌప్యం సౌవర్ణికం తథా
తన కుటుంబంతో కలిపి దీపం సమర్పిస్తే, శివలోకంలో ఘనంగా గౌరవించబడతారు. ఆ దీపం ఇనుప, రాగి, వెండి, బంగారం ఏదైనా కావచ్చు.
శివాయ దీపం యో దద్యాద్ విధినా వాపి భక్తితః సూర్యాయుతసమైః శ్లక్ష్ణైర్ యానైః శివపురం వ్రజేత్
ఎవరైనా శివునికి నియమానుసారం లేదా భక్తితో దీపం సమర్పిస్తే, పది వేల సూర్యుల్లా ప్రకాశించే వాహనాల్లో శివపురికి చేరుతారు.
కార్తికే మాసి యో దద్యాద్ ఘృతదీపం శివాగ్రతః సమ్పూజ్యమానం వా పశ్యేద్ విధినా పరమేశ్వరమ్
కార్తీక మాసంలో శివుని ముందు నెయ్యి దీపం వెలిగించినా, లేక పరమేశ్వరుని నియమంగా పూజించడాన్ని చూసినా—
స యాతి బ్రహ్మణో లోకం శ్రద్ధయా మునిసత్తమాః ఆవాహనం సుసాన్నిధ్యం స్థాపనం పూజనం తథా
ఆయన బ్రహ్మలోకానికి చేరుతాడు, మునిశ్రేష్ఠులారా! విశ్వాసంతో ఆహ్వానం, సమీపత, స్థాపన, పూజ — ఇవన్నీ చేయాలి.
సమ్ప్రోక్తం రుద్రగాయత్ర్యా ఆసనం ప్రణవేన వై పఞ్చభిః స్నపనం ప్రోక్తం రుద్రాద్యైశ్ చ విశేషతః
రుద్రగాయత్రీతో, ప్రణవంతో ఆసనం చెప్పబడింది. రుద్రుడు మొదలైనవారితో ఐదు సార్లు అభిషేకం చేయాలని ప్రత్యేకంగా చెప్పబడింది.
ఏవం సమ్పూజయేన్నిత్యం దేవదేవముమాపతిమ్ బ్రహ్మాణం దక్షిణే తస్య ప్రణవేన సమర్చయేత్
ఇలా ప్రతిరోజూ దేవదేవుడైన ఉమాపతిని పూజించాలి. ఆయన కుడివైపున బ్రహ్మను ప్రణవంతో ప్రత్యేకంగా ఆరాధించాలి.
ఉత్తరే దేవదేవేశం విష్ణుం గాయత్రియా యజేత్ వహ్నౌ హుత్వా యథాన్యాయం పఞ్చభిః ప్రణవేన చ
ఉత్తరదిక్కున దేవదేవేశుడైన విష్ణువును గాయత్రీతో పూజించాలి. అగ్నిలో యథావిధిగా హోమం చేసి, ప్రణవంతో ఐదు సార్లు పూజించాలి.
స యాతి శివసాయుజ్యమ్ ఏవం సమ్పూజ్య శఙ్కరమ్ ఇతి సంక్షేపతః ప్రోక్తో లిఙ్గార్చనవిధిక్రమః
ఈ విధంగా శంకరుని పూజించినవాడు శివసాయుజ్యాన్ని పొందుతాడు. సంక్షిప్తంగా లింగార్చన విధిక్రమం ఇక్కడ చెప్పబడింది.
వ్యాసేన కథితః పూర్వం శ్రుత్వా రుద్రముఖాత్స్వయమ్
ఇది పూర్వంలో వ్యాసుడు, రుద్రముఖం నుండి స్వయంగా విని, వివరంగా చెప్పాడు.
కథం పశుపతిం దృష్ట్వా పశుపాశవిమోక్షణమ్ పశుత్వం తత్యజుర్దేవాస్ తన్నో వక్తుమిహార్హసి
పశుపతిని దర్శించి, దేవతలు తమ బంధనాలను ఎలా విడిచిపెట్టారు? వారు ఆ పశుత్వాన్ని ఎలా వదిలిపెట్టారో మాకు ఇక్కడ వివరంగా చెప్పాలి.
పురా కైలాసశిఖరే భోగ్యాఖ్యే స్వపురే స్థితమ్ సమేత్య దేవాః సర్వజ్ఞమ్ ఆజగ్ముస్తత్ప్రసాదతః
పూర్వం కైలాసశిఖరంపై భోగ్య అనే తన స్వపురంలో ఉన్న పరిపూర్ణజ్ఞానిని దేవతలు ఆయన కృపతో కలిసి దర్శించడానికి వెళ్లారు.
హితాయ సర్వదేవానాం బ్రహ్మణా చ జనార్దనః గరుడస్య తథా స్కన్ధమ్ ఆరుహ్య పురుషోత్తమః
అన్ని దేవతల శ్రేయస్సు కోసం జనార్దనుడు, బ్రహ్మతో కలిసి గరుడుడి భుజంపై ఎక్కి, పరమపురుషుడిగా వెళ్లాడు.
జగామ దేవతాభిర్ వై దేవదేవాన్తికం హరిః సర్వే సమ్ప్రాప్య దేవస్య సార్ధం గిరివరం శుభమ్
హరిః దేవతలతో కలిసి దేవదేవుడి సమీపానికి వెళ్లాడు. అందరూ ఆ ప్రభువుతో కలిసి శుభమైన గొప్ప పర్వతాన్ని చేరుకొని అక్కడ నిలిచారు.
సేన్ద్రాః ససాధ్యాః సయమాః ప్రణేముర్ గిరిముత్తమమ్ భగవాన్ వాసుదేవో ఽసౌ గరుడాద్ గరుడధ్వజః అవతీర్య గిరిం మేరుమ్ ఆరురోహ సురోత్తమైః
ఇంద్రుడు, సాధ్యులు, యములతో కలిసి వారు ఆ ఉత్తమమైన పర్వతానికి నమస్కరించారు. భగవాన్ వాసుదేవుడు, గరుడధ్వజుడు, గరుడుడి నుండి దిగిపోతూ, ఉత్తమమైన దేవతలతో కలిసి మేరు పర్వతాన్ని ఎక్కాడు.
సకలదురితహీనం సర్వదం భోగముఖ్యం ముదితకురరవృన్దం నాదితం నాగవృన్దైః మధురరణితగీతం సానుకూలాన్ధకారం పదరచితవనాన్తం కాన్తవాతాన్తతోయమ్
అక్కడ అన్ని దురితాలు లేని, ఎప్పుడూ సుఖాన్ని ప్రసాదించే, ఆనందంగా కురర పక్షుల కేకలతో, నాగ గీతాలతో, మధురమైన సంగీతంతో మారుమోగే, సున్నితమైన చీకటితో, అడవి తీరాలతో, మధురమైన గాలులతో, చల్లని నీటితో అలంకరించబడిన పర్వతం ఉంది.
భవనశతసహస్రైర్ జుష్టమ్ ఆదిత్యకల్పైర్ లలితగతివిదగ్ధైర్ హంసవృన్దైశ్ చ భిన్నమ్ ధవఖదిరపలాశైశ్ చన్దనాద్యైశ్ చ వృక్షైర్ ద్విజవరగణవృన్దైః కోకిలాద్యైర్ద్విరేఫైః
అందులో వందలాది వేల భవనాలు, సూర్యుని వంటి ప్రకాశంతో, సుందరంగా కదిలే హంసల సమూహాలతో, ధవ, ఖదిర, పలాశ, చందనాది వృక్షాలతో, ఉత్తమ పక్షులు, కోకిలలు, తేనెటీగలతో నిండినదిగా ఉంది.
క్వచిదశేషసురద్రుమసంకులం కురబకైః ప్రియకైస్తిలకైస్ తథా బహుకదమ్బతమాలలతావృతం గిరివరం శిఖరైర్వివిధైస్ తథా
కొన్ని చోట్ల అన్ని రకాల దివ్యవృక్షాలతో, కురబక, ప్రియక, తిలక, అనేక కదంబ, తమాల, లతలతో, వివిధ శిఖరాలతో ఆ గొప్ప పర్వతం కప్పబడి ఉంది.
గిరేః పృష్ఠే పరం శార్వం కల్పితం విశ్వకర్మణా క్రీడార్థం దేవదేవస్య భవస్య పరమేష్ఠినః
ఆ పర్వత శిఖరంపై, దేవదేవుడైన భవుని వినోదార్థంగా, విశ్వకర్మ సృష్టించిన పరమ శైవ మందిరం ఉంది.