కార్యమభ్యుక్షణం నిత్యం స్నపనం చ విశేషతః త్రైలోక్యమఖిలం హత్వా యత్ఫలం పరికీర్త్యతే
ప్రతి రోజు అభిషేకం చేయడం, ముఖ్యంగా స్నానం చేయడం తప్పనిసరి. మూడు లోకాలను నాశనం చేసిన ఫలితం ఎంత ఉందో, అదే ఫలితం ఇక్కడ లభిస్తుంది.
శివాలయే నిహత్యైకమ్ అపి తత్సకలం లభేత్ శివార్థం సర్వదా కార్యా పుష్పహింసా ద్విజోత్తమాః
శివాలయంలో ఒక్క పువ్వును కూడా తీయడం వల్ల, మొత్తం ఫలితం లభిస్తుంది. శివుని కోసం పుష్పాలను తీసే పని ఎప్పుడూ చేయాలి, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా.
యజ్ఞార్థం పశుహింసా చ క్షత్రియైర్దుష్టశాసనమ్ విహితావిహితం నాస్తి యోగినాం బ్రహ్మవాదినామ్
యజ్ఞార్థంగా పశువులను బలి ఇవ్వడం, క్షత్రియులు దుష్టులను శిక్షించడం — ఇవి అనుమతించబడ్డవి. యోగులు, బ్రహ్మజ్ఞానులు మాత్రం ఏదీ చేయవలసిన అవసరం లేదు, ఏదీ నిషేధించబడలేదు.
యతస్తస్మాన్న హన్తవ్యా నిషిద్ధానాం నిషేవణాత్ సర్వకర్మాణి విన్యస్య సంన్యస్తా బ్రహ్మవాదినః
అందుకే, నిషిద్ధమైన పనులను దూరంగా ఉంచి, హింస చేయకూడదు. బ్రహ్మవేత్తలు అన్ని కర్మలను వదిలేసి, విరక్తంగా ఉంటారు.
న హన్తవ్యాః సదా పూజ్యాః పాపకర్మరతా అపి పవిత్రాస్తు స్త్రియః సర్వా అత్రేశ్ చ కులసంభవాః
స్త్రీలు ఎప్పుడూ చంపకూడదు, ఎప్పుడూ గౌరవించాలి. వారు పాపకార్యాలలో నిమగ్నంగా ఉన్నా, అందరు స్త్రీలు పవిత్రులే. ముఖ్యంగా అత్రి వంశంలో పుట్టినవారు మరింత పవిత్రులు.
బ్రహ్మహత్యాసమం పాపమ్ ఆత్రేయీం వినిహత్య చ స్త్రియః సర్వా న హన్తవ్యాః పాపకర్మరతా అపి
అత్రేయ వంశానికి చెందిన స్త్రీని చంపడం బ్రాహ్మణుడిని చంపినంత పెద్ద పాపం. స్త్రీలు ఎప్పుడూ చంపకూడదు, వారు పాపకార్యాలలో ఉన్నా కూడా.
న యజ్ఞార్థం స్త్రియో గ్రాహ్యాః సర్వైః సర్వత్ర సర్వదా సర్వవర్ణేషు విప్రేన్ద్రాః పాపకర్మరతా అపి
స్త్రీలను ఎవరూ, ఎప్పుడూ, ఎక్కడా, ఏ వర్ణంలోనైనా, యజ్ఞార్ధంగా తీసుకోవద్దు. వారు పాపకార్యాలలో ఉన్నా కూడా, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్టుడా!
మలినా రూపవత్యశ్ చ విరూపా మలినాంబరాః న హన్తవ్యాః సదా మర్త్యైః శివవచ్ఛఙ్కయా తథా
స్త్రీలు అందంగా ఉన్నా, కురూపంగా ఉన్నా, మురికి బట్టలు వేసుకున్నా, ఎలాంటి వారైనా మానవులు వారిని శివుని భయంతో ఎప్పుడూ చంపకూడదు.
వేదబాహ్యవ్రతాచారాః శ్రౌతస్మార్తబహిష్కృతాః పాషణ్డిన ఇతి ఖ్యాతా న సంభాష్యా ద్విజాతిభిః
వేదానికి బాహ్యంగా ఉన్న వ్రతాలు, ఆచారాలు పాటించే వారు, శ్రౌత మరియు స్మార్త కర్మలకు దూరంగా ఉండేవారు, పాశండులు అని పేరుగడతారు. అలాంటి వారితో ద్విజాతులు మాట్లాడకూడదు.
న స్పృష్టవ్యా న ద్రష్టవ్యా దృష్ట్వా భానుం సమీక్షతే తథాపి తేన వధ్యాశ్ చ నృపైరన్యైశ్ చ జన్తుభిః
వారిని తాకకూడదు, చూడకూడదు; వారిని చూడటం సూర్యుడిని నేరుగా చూడటంలా. అయినా, రాజులు మరియు ఇతరులు అలాంటి వారిని శిక్షించాలి.
ప్రసంగాద్వాపి యో మర్త్యః సతాం సకృదహో ద్విజాః రుద్రలోకమవాప్నోతి సమభ్యర్చ్య మహేశ్వరమ్
ఓ ద్విజులారా, ఒక మానవుడు సద్గుణుల సాంగత్యం ఒక్కసారి అయినా పొందితే, మహేశ్వరుని భక్తితో పూజిస్తే, అతడు రుద్ర లోకాన్ని పొందుతాడు.
భవన్తి దుఃఖితాః సర్వే నిర్దయా మునిసత్తమాః భక్తిహీనా నరాః సర్వే భవే పరమకారణే
ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, భక్తి లేని మనుష్యులు ఈ జనన మరణ చక్రంలో దయలేని వారై, ఎప్పుడూ బాధతో జీవిస్తారు.
యే భక్తా దేవదేవస్య శివస్య పరమేష్ఠినః భాగ్యవన్తో విముచ్యన్తే భుక్త్వా భోగానిహైవ తే
దేవదేవుడైన శివునికి భక్తి కలిగినవారు నిజంగా అదృష్టవంతులు. వారు ఈ లోకంలో సుఖాలు అనుభవించి, ఆ తరువాత ముక్తిని పొందుతారు.
పుత్రేషు దారేషు గృహేషు నౄణాం భక్తం యథా చిత్తమథాదిదేవే సకృత్ప్రసంగాద్యతితాపసానాం తేషాం న దూరః పరమేశలోకః
పిల్లల్లోనైనా, భార్యలోనైనా, ఇంట్లోనైనా, మనసు ఎటు మొగ్గితే అటు పరమేశ్వరునికి ఒక్కసారి అయినా భక్తి కలిగినవారికి, ఎంతటి తపస్సు చేసినవారైనా, పరమేశ్వర లోకం దూరంగా ఉండదు.
కథం పూజ్యో మహాదేవో మర్త్యైర్మన్దైర్మహామతే కల్పాయుషైర్ అల్పవీర్యైర్ అల్పసత్త్వైః ప్రజాపతిః
ఓ మహామతివంతుడా, దీర్ఘాయుష్షు ఉన్నా, బలహీనులైన, మూర్ఖులైన మానవులు, తక్కువ శక్తి కలిగిన వారు, సృష్టికర్త అయిన మహాదేవుని ఎలా పూజించగలరు?
సంవత్సరసహస్రైశ్ చ తపసా పూజ్య శఙ్కరమ్ న పశ్యన్తి సురాశ్చాపి కథం దేవం యజన్తి తే
వేల సంవత్సరాలు తపస్సు చేసి శంకరుని పూజించినా, దేవతలు కూడా ఆయనను చూడలేరు. అప్పుడు వారు దేవుణ్ణి ఎలా పూజిస్తారు?
కథితం తథ్యమ్ ఏవాత్ర యుష్మాభిర్ మునిపుఙ్గవాః తథాపి శ్రద్ధయా దృశ్యః పూజ్యః సంభాష్య ఏవ చ
ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, మీరు చెప్పింది నిజమే. అయినా, విశ్వాసంతో పూజిస్తే, ఆయనను చూడవచ్చు, పూజించవచ్చు, మాట్లాడవచ్చు కూడా.
ప్రసంగాచ్చైవ సమ్పూజ్య భక్తిహీనైరపి ద్విజాః భావానురూపఫలదో భగవానితి కీర్తితః
ఓ ద్విజులారా, భక్తి లేని వారు కూడా యాదృచ్ఛికంగా పూజిస్తే, భగవంతుడు వారి భావానికి తగిన ఫలితాన్ని ఇస్తాడు అని చెప్పబడింది.
ఉచ్ఛిష్టః పూజయన్యాతి పైశాచం తు ద్విజాధమః సంక్రుద్ధో రాక్షసం స్థానం ప్రాప్నుయాన్ మూఢధీర్ ద్విజాః
ఓ ద్విజులారా, అపవిత్రంగా ఉండి, హీనమైన ద్విజుడు పూజిస్తే, అతడు పిశాచుల లోకానికి వెళ్తాడు. మూర్ఖుడై, కోపంతో పూజిస్తే, రాక్షసుల స్థానం పొందుతాడు.
అభక్ష్యభక్షీ సమ్పూజ్య యాక్షం ప్రాప్నోతి దుర్జనః గానశీలశ్ చ గాన్ధర్వం నృత్యశీలస్తథైవ చ
వేయకూడని ఆహారం తిని పూజించే దుర్జనుడు, యక్షుడి స్థితిని పొందుతాడు. పాటలు పాడటానికి ఇష్టపడే వాడు గంధర్వ లోకాన్ని, నాట్యం ఇష్టపడే వాడు కూడా అదే లోకాన్ని పొందుతాడు.
ఖ్యాతిశీలస్ తథా చాన్ద్రం స్త్రీషు సక్తో నరాధమః మదార్తః పూజయన్ రుద్రం సోమస్థానమవాప్నుయాత్
పేరు ప్రతిష్టను కోరే వాడు చంద్ర లోకాన్ని పొందుతాడు. స్త్రీల పట్ల ఆసక్తి కలిగి, మద్యం తాగి, రుద్రుని పూజించే హీనుడు సోమ లోకాన్ని పొందుతాడు.
గాయత్ర్యా దేవమభ్యర్చ్య ప్రాజాపత్యమవాప్నుయాత్ బ్రాహ్మం హి ప్రణవేనైవ వైష్ణవం చాభినన్ద్య చ
గాయత్రి మంత్రంతో దేవుణ్ణి పూజిస్తే, ప్రాజాపతి లోకాన్ని పొందుతాడు. ప్రణవంతో బ్రహ్మ లోకాన్ని, విష్ణువుగా ఆరాధిస్తే వైష్ణవ లోకాన్ని పొందుతాడు.
శ్రద్ధయా సకృదేవాపి సమభ్యర్చ్య మహేశ్వరమ్ రుద్రలోకమనుప్రాప్య రుద్రైః సార్ధం ప్రమోదతే
ఓ దేవత, ఒక్కసారి అయినా విశ్వాసంతో మహేశ్వరుని పూజిస్తే, రుద్ర లోకాన్ని చేరి, రుద్రులతో కలిసి ఆనందంగా ఉంటాడు.
సంశోధ్య చ శుభం లిఙ్గమ్ అమరాసురపూజితమ్ జలైః పూతైస్తథా పీఠే దేవమావాహ్య భక్తితః
దేవతలు, అసురులు పూజించిన శుభమైన లింగాన్ని పవిత్రమైన నీటితో శుద్ధి చేసి, పీఠంపై భక్తితో దేవుణ్ణి ఆహ్వానించాలి.
దృష్ట్వా దేవం యథాన్యాయం ప్రణిపత్య చ శఙ్కరమ్ కల్పితే చాసనే స్థాప్య ధర్మజ్ఞానమయే శుభే
దేవుణ్ణి యథావిధిగా దర్శించి, శంకరునికి నమస్కరించి, ధర్మజ్ఞానం కలిగిన శుభాసనంలో ఆయనను స్థాపించాలి.
వైరాగ్యైశ్వర్యసమ్పన్నే సర్వలోకనమస్కృతే ఓఙ్కారపద్మమధ్యే తు సోమసూర్యాగ్నిసంభవే
ఓంకార పద్మ మధ్యలో, సోముడు, సూర్యుడు, అగ్ని నుండి ఉద్భవించిన, వైరాగ్యం, ఐశ్వర్యం కలిగి, అన్ని లోకాలు పూజించే స్థలంలో,
పాద్యమాచమనం చార్ఘ్యం దత్త్వా రుద్రాయ శంభవే స్నాపయేద్దివ్యతోయైశ్ చ ఘృతేన పయసా తథా
రుద్రునికి, శంభువుకు పాద్యాన్ని, ఆచమనం, అర్ఘ్యం సమర్పించి, దివ్యజలాలతో, నెయ్యితో, పాలతో అభిషేకం చేయాలి.
దధ్నా చ స్నాపయేద్రుద్రం శోధయేచ్చ యథావిధి తతః శుద్ధాంబునా స్నాప్య చన్దనాద్యైశ్ చ పూజయేత్
పెరుగు ద్వారా రుద్రునికి అభిషేకం చేసి, యథావిధిగా శుద్ధి చేయాలి. తరువాత శుద్ధమైన నీటితో అభిషేకం చేసి, చందనం మొదలైనవి సమర్పించి పూజించాలి.
రోచనాద్యైశ్ చ సమ్పూజ్య దివ్యపుష్పైశ్ చ పూజయేత్ బిల్వపత్రైరఖణ్డైశ్ చ పద్మైర్నానావిధైస్ తథా
రోచనతో పాటు ఇతర పూజా పదార్థాలతో, దివ్యమైన పువ్వులతో, చక్కగా పూతలేని బిల్వ దళాలతో, రకరకాల కమలాలతో శివుని పూజించాలి.
నీలోత్పలైశ్ చ రాజీవైర్ నద్యావర్తైశ్ చ మల్లికైః చమ్పకైర్ జాతిపుష్పైశ్చ బకులైః కరవీరకైః
నీలకమలాలు, రాజీవాలు, నదీ ఆవర్త పువ్వులు, మల్లెలు, చంపకాలు, జాతిపువ్వులు, బకులాలు, కరవీరాలతో కూడి పూజ చేయాలి.