కాష్ఠేష్టకాదిభిర్ మర్త్యః శివలోకే మహీయతే ప్రసాదార్థం మహేశస్య ప్రాసాదే మునిపుఙ్గవాః
మహేశుని ఆలయ నిర్మాణార్థం, కలప, ఇటుకలు మొదలైన వాటితో నిర్మించిన మానవుడు శివుని లోకంలో ఘనంగా గౌరవించబడతాడు, మునిశ్రేష్ఠులారా.
కర్తవ్యః సర్వయత్నేన ధర్మకామార్థముక్తయే అశక్తశ్చేన్మునిశ్రేష్ఠాః ప్రాసాదం కర్తుముత్తమమ్
ధర్మం, కామం, మోక్షం కోసం అన్ని విధాలా శ్రమించి ఆలయం నిర్మించాలి. అయితే, ఉత్తమ ఆలయం కట్టలేనివారు—
సంమార్జనాదిభిర్ వాపి సర్వాన్కామానవాప్నుయాత్ సంమార్జనం తు యః కుర్యాన్ మార్జన్యా మృదుసూక్ష్మయా
చెత్తపొడిచడం లాంటి పనులతో కూడా అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయి. మృదువైన, సన్నని ఊదతో ఆలయం శుభ్రం చేసినవాడు—
చాన్ద్రాయణసహస్రస్య ఫలం మాసేన లభ్యతే యః కుర్యాద్వస్త్రపూతేన గన్ధగోమయవారిణా
ఒక నెలలోనే వెయ్యి చాంద్రాయణ వ్రతాల ఫలం పొందుతాడు. ఎవరు శుభ్రమైన వస్త్రంతో వడకట్టి, పరిమళభరితమైన గోమయ జలంతో ఆలయానికి పూత వేస్తారో—
ఆలేపనం యథాన్యాయం వర్షచాన్ద్రాయణం లభేత్ అర్ధక్రోశం శివక్షేత్రం శివలిఙ్గాత్సమన్తతః
వారు యథావిధిగా సంవత్సర చాంద్రాయణ వ్రత ఫలం పొందుతారు. శివలింగాన్ని కేంద్రంగా తీసుకుని, అర క్రోశం పరిధిలోని శివక్షేత్రం—
యస్ త్యజేద్ దుస్త్యజాన్ ప్రాణాఞ్ శివసాయుజ్యమ్ ఆప్నుయాత్ స్వాయంభువస్య మానం హి తథా బాణస్య సువ్రతాః
ఎవరు ప్రాణాలను కూడా త్యజిస్తారో, వారు శివునితో ఏకత్వాన్ని పొందుతారు. స్వాయంభువుని పరిమాణం, అలాగే బాణుని పరిమాణం కూడా, ఓ సత్ప్రవర్తులారా—
స్వాయంభువే తదర్ధం స్యాత్ స్యాద్ ఆర్షే చ తదర్ధకమ్ మానుషే చ తదర్ధం స్యాత్ క్షేత్రమానం ద్విజోత్తమాః
స్వాయంభువునికి ఆ పరిమాణం, ఆర్షానికి దాని సగం, మానవులకు దాని సగం—ఇదే క్షేత్ర పరిమాణం, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా.
ఏవం యతీనామావాసే క్షేత్రమానం ద్విజోత్తమాః రుద్రావతారే చాద్యం యచ్ ఛిష్యే చైవ ప్రశిష్యకే
అలాగే, యతుల నివాసానికి కూడా ఇదే క్షేత్ర పరిమాణం వర్తిస్తుంది, రుద్రావతారంలో గురువు, శిష్యునికి కూడా ఇదే వర్తిస్తుంది, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా.
నరావతారే తచ్ఛిష్యే తచ్ఛిష్యే చ ప్రశిష్యకే శ్రీపర్వతే మహాపుణ్యే తస్య ప్రాన్తే చ వా ద్విజాః
మనుష్య అవతారంలో, శిష్యునికి, శిష్యుని శిష్యునికీ ఇదే వర్తిస్తుంది. శ్రీపర్వతం వంటి పవిత్ర ప్రదేశంలో, దాని అంచున కూడా, ఓ ద్విజులారా—
తస్మిన్వా యస్త్యజేత్ప్రాణాఞ్ ఛివసాయుజ్యమాప్నుయాత్ వారాణస్యాం తథాప్యేవమ్ అవిముక్తే విశేషతః
అక్కడ ఎవరు ప్రాణాలు విడిచినా, వారు శివునితో ఏకత్వాన్ని పొందుతారు. అలాగే వారణాసిలో, ముఖ్యంగా అవిముక్తంలో కూడా ఇదే ఫలం.
కేదారే చ మహాక్షేత్రే ప్రయాగే చ విశేషతః కురుక్షేత్రే చ యః ప్రాణాన్ సంత్యజేద్యాతి నిర్వృతిమ్
కేదారంలో, మహా పుణ్యక్షేత్రంలో, ముఖ్యంగా ప్రయాగంలో లేదా కురుక్షేత్రంలో ఎవరు ప్రాణాలు విడిచినా వారు మోక్షాన్ని పొందుతారు.
ప్రభాసే పుష్కరే ఽవన్త్యాం తథా చైవామరేశ్వరే వణీశైలాకులే చైవ మృతో యాతి శివాత్మతామ్
ప్రభాస, పుష్కర, అవంతి, అమరేశ్వర లేదా వణీ పర్వతాలలో మరణించినవారు శివస్వరూపాన్ని పొందుతారు.
వారాణస్యాం మృతో జన్తుర్ న జాతు జన్తుతాం వ్రజేత్ త్రివిష్టపే విముక్తే చ కేదారే సంగమేశ్వరే
వారాణసిలో మరణించిన ప్రాణి ఇకపై జన్మించదు; త్రివిష్టపంలో, ముక్త కేదారంలో లేదా సంగమేశ్వరంలో కూడా అలాగే.
శాలఙ్కే వా త్యజేత్ప్రాణాంస్ తథా వై జమ్బుకేశ్వరే శుక్రేశ్వరే వా గోకర్ణే భాస్కరేశే గుహేశ్వరే
శాలంక, జంబుకేశ్వర, శుక్రేశ్వర, గోకర్ణ, భాస్కరేశ, గుహేశ్వర వంటి స్థలాలలో ప్రాణాలు విడిచినవారు కూడా.
హిరణ్యగర్భే నన్దీశే స యాతి పరమాం గతిమ్ నియమైః శోష్య యో దేహం త్యజేత్క్షేత్రే శివస్య తు
హిరణ్యగర్భ లేదా నందీశ్వర వద్ద మరణించినవారు పరమ గమ్యాన్ని పొందుతారు; శివక్షేత్రంలో నియమంగా శరీరాన్ని వదిలినవారు కూడా.
స యాతి శివతాం యోగీ మానుషే దైవికే ఽపి వా ఆర్షే వాపి మునిశ్రేష్ఠాస్ తథా స్వాయంభువే ఽపి వా
అలాంటి యోగి మానవులు, దేవతలు, ఋషులు, మునిశ్రేష్ఠులు లేదా స్వాయంభువులలో ఎవరైనా శివత్వాన్ని పొందుతారు.
స్వయంభూతే తథా దేవే నాత్ర కార్యా విచారణా ఆధాయాగ్నిం శివక్షేత్రే సమ్పూజ్య పరమేశ్వరమ్
స్వయంభూ దేవుని దగ్గర కూడా సందేహం అవసరం లేదు; శివక్షేత్రంలో అగ్ని వెలిగించి పరమేశ్వరుని పూజించినవారు.
స్వదేహపిణ్డం జుహుయాద్ యః స యాతి పరాం గతిమ్ యావత్తావన్నిరాహారో భూత్వా ప్రాణాన్ పరిత్యజేత్
తన శరీరాన్ని అగ్నిలో సమర్పించినవారు పరమ స్థితిని పొందుతారు; ఎంతకాలం ఆహారం లేకుండా ఉండగలరో అంతవరకు ఉండి, ఆ తర్వాత ప్రాణాలు విడిచినవారు.
శివక్షేత్రే మునిశ్రేష్ఠాః శివసాయుజ్యమాప్నుయాత్ ఛిత్త్వా పాదద్వయం చాపి శివక్షేత్రే వసేత్తు యః
ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, శివక్షేత్రంలో శివసాయుజ్యం లభిస్తుంది; రెండు కాళ్లు కోల్పోయినా, అక్కడ నివసించినవారు కూడా.
స యాతి శివతాం చైవ నాత్ర కార్యా విచారణా క్షేత్రస్య దర్శనం పుణ్యం ప్రవేశస్తచ్ఛతాధికః
ఆ వ్యక్తి శివత్వాన్ని పొందుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు. ఆ స్థలాన్ని చూడటమే పుణ్యం, లోపలికి ప్రవేశించడమైతే వంద రెట్లు ఎక్కువ పుణ్యం.
తస్మాచ్ఛతగుణం పుణ్యం స్పర్శనం చ ప్రదక్షిణమ్ తస్మాచ్ఛతగుణం పుణ్యం జలస్నానమతః పరమ్
కాబట్టి, ఆ స్థలాన్ని తాకడం, ప్రదక్షిణ చేయడం వంద రెట్లు ఎక్కువ పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది; అక్కడి జలస్నానం మరింత గొప్ప పుణ్యం ఇస్తుంది.
క్షీరస్నానం తతో విప్రాః శతాధికమనుత్తమమ్ దధ్నా సహస్రమాఖ్యాతం మధునా తచ్ఛతాధికమ్
పాలుతో స్నానం చేయడం వంద రెట్లు ఉత్తమం; పెరుగు తో వెయ్యి రెట్లు; తేనెతో వంద రెట్లు ఎక్కువ పుణ్యం లభిస్తుంది.
ఘృతస్నానేన చానన్తం శార్కరే తచ్ఛతాధికమ్ శివక్షేత్రసమీపస్థాం నదీం ప్రాప్యావగాహ్య చ
నేయితో స్నానం చేస్తే అంతులేని పుణ్యం; సక్కరతో వంద రెట్లు ఎక్కువ. శివక్షేత్రానికి దగ్గరగా ఉన్న నదిలో స్నానం చేసినవారు.
త్యజేద్దేహం విహాయాన్నం శివలోకే మహీయతే శివక్షేత్రసమీపస్థా నద్యః సర్వాః సుశోభనాః
ఆహారం వదిలి అక్కడే శరీరం విడిచినవారు శివలోకంలో ఘనంగా పూజించబడతారు. శివక్షేత్రానికి దగ్గరగా ఉన్న నదులు అన్నీ అతి అందమైనవే.
వాపీకూపతడాగాశ్ చ శివతీర్థా ఇతి స్మృతాః స్నాత్వా తేషు నరో భక్త్యా తీర్థేషు ద్విజసత్తమాః
వాపులు, బావులు, చెరువులు ఇవన్నీ శివతీర్థాలుగా గుర్తించబడ్డాయి. వాటిలో భక్తితో స్నానం చేసినవారు, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, తీర్థాలలో పుణ్యం పొందుతారు.
బ్రహ్మహత్యాదిభిః పాపైర్ ముచ్యతే నాత్ర సంశయః ప్రాతః స్నాత్వా మునిశ్రేష్ఠాః శివతీర్థేషు మానవః
బ్రహ్మహత్య వంటి పాపాల నుంచి విముక్తి లభిస్తుంది; ఇందులో సందేహం లేదు. ఉదయాన్నే శివతీర్థాలలో స్నానం చేసినవారు, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా.
అశ్వమేధఫలం ప్రాప్య రుద్రలోకం స గచ్ఛతి మధ్యాహ్నే శివతీర్థేషు స్నాత్వా భక్త్యా సకృన్నరః
అశ్వమేధ యాగఫలం పొందుతూ రుద్రలోకానికి వెళ్తారు; మధ్యాహ్నం శివతీర్థాలలో ఒక్కసారి భక్తితో స్నానం చేసినవారు.
గఙ్గాస్నానసమం పుణ్యం లభతే నాత్ర సంశయః అస్తం గతే తథా చార్కే స్నాత్వా గచ్ఛేచ్ఛివం పదమ్
గంగాస్నానానికి సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది; ఇందులో సందేహం లేదు. సూర్యాస్తమయం సమయంలో స్నానం చేసినవారు శివపదాన్ని పొందుతారు.
పాపకఞ్చుకముత్సృజ్య శివతీర్థేషు మానవః ద్విజాస్ త్రిషవణం స్నాత్వా శివతీర్థే సకృన్నరః
పాపాల బరువును వదిలేసి, శివతీర్థాలలో ఒక ద్విజుడు మూడుసార్లు స్నానం చేస్తే, లేదా ఒక సాధారణ మనిషి ఒక్కసారి అయినా శివతీర్థంలో స్నానం చేస్తే,
శివసాయుజ్యమాప్నోతి నాత్ర కార్యా విచారణా పురాథ సూకరః కశ్చిత్ శ్వానం దృష్ట్వా భయాత్పథి
అతడు శివునితో ఐక్యాన్ని పొందుతాడు; దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. పురాతన కాలంలో ఒక అడవి పంది, దారిలో కుక్కను చూసి భయంతో—