లిఙ్గపురాణమ్

సాధ్యే చిత్తస్య హి గురౌ జ్ఞానాచారశివాదిషు విపర్యయజ్ఞానమితి భ్రాన్తిదర్శనమ్ ఉచ్యతే

మనస్సు గురువు, జ్ఞానం, ఆచరణ, శివుడు మొదలైన వాటిలో నిలిచినప్పుడు, తప్పు జ్ఞానం కలిగితే దాన్ని మాయలో పడిపోవడమని అంటారు.

అనాత్మన్యాత్మవిజ్ఞానమ్ అజ్ఞానాత్తస్య సంనిధౌ దుఃఖమాధ్యాత్మికం ప్రోక్తం తథా చైవాధిభౌతికమ్

ఆత్మ కాని దానిలో ఆత్మను తెలుసుకోవడం, అజ్ఞానం వల్ల కలిగితే, అది అంతరంగిక బాధ అని అంటారు. అలాగే, బాహ్య కారణాల వల్ల కలిగే బాధ కూడా ఉంటుంది.

ఆధిదైవికమిత్యుక్తం త్రివిధం సహజం పునః ఇచ్ఛావిఘాతాత్సంక్షోభశ్ చేతసస్తదుదాహృతమ్

దైవ కారణాల వల్ల కలిగే బాధను మూడవదిగా అంటారు. ఈ మూడు సహజంగా కలుగుతాయి. కోరిక నెరవేరకపోతే మనస్సు కలవరపడుతుంది అని చెప్పబడింది.

దౌర్మనస్యం నిరోద్ధవ్యం వైరాగ్యేణ పరేణ తు తమసా రజసా చైవ సంస్పృష్టం దుర్మనః స్మృతమ్

దిగులును పరమ వైరాగ్యంతో అదుపులో పెట్టాలి. తిమిరం, రజోగుణంతో కలిసిన దిగులును దుర్మనస్సు అంటారు.

తదా మనసి సంజాతం దౌర్మనస్యమితి స్మృతమ్ హఠాత్స్వీకరణం కృత్వా యోగ్యాయోగ్యవివేకతః

మనస్సులో దిగులు కలిగితే దాన్ని దుర్మనస్సు అంటారు. అనర్హమైనది, అర్హమైనది అనే విచారం లేకుండా బలవంతంగా స్వీకరించడం జరుగుతుంది.

విషయేషు విచిత్రేషు జన్తోర్విషయలోలతా అన్తరాయా ఇతి ఖ్యాతా యోగస్యైతే హి యోగినామ్

వివిధ విషయాల్లో మనిషికి ఉండే ఆత్రుతను యోగానికి అడ్డంకిగా అంటారు. ఇవే యోగులకు అడ్డంకులు.

అత్యన్తోత్సాహయుక్తస్య నశ్యన్తి న చ సంశయః ప్రనష్టేష్వన్తరాయేషు ద్విజాః పశ్చాద్ధి యోగినః

ఎక్కువ ఉత్సాహం ఉన్నవారికి ఈ అడ్డంకులు తప్పక పోతాయి. ద్విజులారా, అడ్డంకులు పోయిన తర్వాత యోగి ముందుకు సాగుతాడు.

ఉపసర్గాః ప్రవర్తన్తే సర్వే తే ఽసిద్ధిసూచకాః ప్రతిభా ప్రథమా సిద్ధిర్ ద్వితీయా శ్రవణా స్మృతా

అన్ని ఉపద్రవాలు అసిద్ధతికి సంకేతాలు. మొదటి సిద్ధి ప్రబుద్ధత, రెండవది వినికిడి అని అంటారు.

వార్త్తా తృతీయా విప్రేన్ద్రాస్ తురీయా చేహ దర్శనా ఆస్వాదా పఞ్చమీ ప్రోక్తా వేదనా షష్ఠికా స్మృతా

మూడవది సమాచారం, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులారా, నాలుగవది దర్శనం. ఐదవది రుచి, ఆరవది అనుభూతి అని చెప్పబడింది.

స్వల్పషట్సిద్ధిసంత్యాగాత్ సిద్ధిదాః సిద్ధయో మునేః ప్రతిభా ప్రతిభావృతిః ప్రతిభావ ఇతి స్థితిః

ఓ మునీంద్రా! చిన్న చిన్న అద్భుతశక్తులను కూడా వదిలిపెట్టినవారికి, నిజమైన సిద్ధులు అనుగ్రహించే శక్తులు లభిస్తాయి. అవి అంటే, సహజమైన జ్ఞానం, ఆ జ్ఞానం కలిగే స్థితి, ఆ జ్ఞానంలో నిలిచిపోవడం — ఇవే నిజమైన సిద్ధుల ఫలితాలు.

బుద్ధిర్వివేచనా వేద్యం బుధ్యతే బుద్ధిరుచ్యతే సూక్ష్మే వ్యవహితే ఽతీతే విప్రకృష్టే త్వనాగతే

వివేకం అనేది బుద్ధి అని అంటారు. తెలిసినదాన్ని గ్రహించేది కూడా బుద్ధే. అది ఎంత సూత్ష్మమైనదైనా, దాగి ఉన్నదైనా, గతంలో జరిగినదైనా, చాలా దూరమైనదైనా, ఇంకా రానున్నదైనా — అన్నిటినీ బుద్ధి ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు.

సర్వత్ర సర్వదా జ్ఞానం ప్రతిభానుక్రమేణ తు శ్రవణాత్సర్వశబ్దానామ్ అప్రయత్నేన యోగినః

ప్రతిచోటా, ప్రతిసమయంలో, జ్ఞానం సహజంగా కలుగుతుంది. ఆ జ్ఞానం, అంతరంగ జ్ఞానంతో పాటు వస్తుంది. యోగి అన్ని మాటలను వినగలడు, అవన్నీ అతనికి సులభంగా అర్థమవుతాయి.

హ్రస్వదీర్ఘప్లుతాదీనాం గుహ్యానాం శ్రవణాదపి స్పర్శస్యాధిగమో యస్ తు వేదనా తూపపాదితా

చిన్న, పొడవైన, లంబించిన శబ్దాలూ, ఇంకా రహస్యమైన శబ్దాలూ వినగలిగితే, స్పర్శ కూడా తెలుసుకోగలుగుతారు. ఇదే అనుభూతి అని అంటారు.

దర్శనాద్దివ్యరూపాణాం దర్శనం చాప్రయత్నతః సంవిద్దివ్యరసే తస్మిన్న్ ఆస్వాదో హ్యప్రయత్నతః

దివ్యరూపాలను చూసినప్పుడు, యత్నం లేకుండానే దర్శనం కలుగుతుంది. దివ్యరుచిని తెలుసుకున్నప్పుడు, యత్నం లేకుండానే ఆనందాన్ని అనుభవిస్తారు.

వార్త్తా చ దివ్యగన్ధానాం తన్మాత్రా బుద్ధిసంవిదా విన్దన్తే యోగినస్తస్మాద్ ఆబ్రహ్మభువనం ద్విజాః

దివ్యసుగంధాల సారాన్ని కూడా బుద్ధి ద్వారా యోగులు తెలుసుకుంటారు. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా! బ్రహ్మలోకానికి కూడా ఈ అనుభూతి వ్యాపిస్తుంది.

జగత్యస్మిన్ హి దేహస్థం చతుఃషష్టిగుణం సమమ్ ఔపసర్గికమ్ ఏతేషు గుణేషు గుణితం ద్విజాః

ఈ లోకంలో, మన శరీరంలో, అరవై నాలుగు రకాల లక్షణాలు సమంగా ఉంటాయి. ఇవన్నీ అడ్డంకుల వల్ల కలిగినవే. ఓ ద్విజులారా! ఈ లక్షణాలన్నీ కలిసివుంటాయి.

సంత్యాజ్యం సర్వథా సర్వమ్ ఔపసర్గికమాత్మనః పైశాచే పార్థివం చాప్యం రాక్షసానాం పురే ద్విజాః

అడ్డంకుల వల్ల కలిగినవన్నీ ఎప్పుడూ పూర్తిగా వదిలేయాలి. పిశాచ, భౌతిక, జల సంబంధమైనవన్నీ రాక్షసుల పట్టణాల్లో ఉండే వాటిని కూడా, ఓ ద్విజులారా, వదిలిపెట్టాలి.

యాక్షే తు తైజసం ప్రోక్తం గాన్ధర్వే శ్వసనాత్మకమ్ ఐన్ద్రే వ్యోమాత్మకం సర్వం సౌమ్యే చైవ తు మానసమ్

యక్ష లోకంలో అగ్ని స్వభావం, గంధర్వ లోకంలో వాయువు స్వభావం, ఇంద్ర లోకంలో ఆకాశ స్వభావం, సోమ లోకంలో మానసిక స్వభావం ప్రబలంగా ఉంటాయి.

ప్రాజాపత్యే త్వహఙ్కారం బ్రాహ్మే బోధమనుత్తమమ్ ఆద్యే చాష్టౌ ద్వితీయే చ తథా షోడశరూపకమ్

ప్రజాపతి లోకంలో అహంకారం ఉంటుంది. బ్రహ్మ లోకంలో అత్యుత్తమమైన జ్ఞానం ఉంటుంది. మొదటి లోకంలో ఎనిమిది రూపాలు, రెండవ లోకంలో పదహారు రూపాలు ఉంటాయని చెప్పబడింది.

చతుర్వింశత్తృతీయే తు ద్వాత్రింశచ్చ చతుర్థకే చత్వారింశత్ పఞ్చమే తు భూతమాత్రాత్మకం స్మృతమ్

మూడవ లోకంలో ఇరవై నాలుగు, నాలుగవ లోకంలో ముప్పై రెండు, ఐదవ లోకంలో నలభై లక్షణాలు ఉంటాయి. ఐదవ లోకంలో ఇవన్నీ భూతాల స్వభావంగా ఉంటాయని చెబుతారు.

గన్ధో రసస్ తథా రూపం శబ్దః స్పర్శస్తథైవ చ ప్రత్యేకమష్టధా సిద్ధం పఞ్చమే తచ్ఛతక్రతోః

సుగంధం, రుచి, రూపం, శబ్దం, స్పర్శ — ఇవన్నీ ఒక్కొక్కటి ఎనిమిది విధాలుగా స్థిరంగా ఉంటాయి. ఐదవ లోకంలో ఇవన్నీ శతక్రతువు సిద్ధిగా నిలుస్తాయి.

తథాష్టచత్వారింశచ్ చ షట్పఞ్చాశత్తథైవ చ చతుఃషష్టిగుణం బ్రాహ్మం లభతే ద్విజసత్తమాః

అలాగే నలభై ఎనిమిది, అప్పుడు యాభై ఆరు, చివరికి అరవై నాలుగు రకాల బ్రహ్మ లక్షణాలు లభిస్తాయి. ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా!

ఔపసర్గికమ్ ఆ బ్రహ్మ భువనేషు పరిత్యజేత్ లోకేష్వాలోక్య యోగేన యోగవిత్పరమం సుఖమ్

అడ్డంకుల వల్ల కలిగినవన్నీ బ్రహ్మలోకానికి కూడా వదిలేయాలి. యోగబలంతో లోకాలన్నీ చూసిన యోగి, పరమానందాన్ని పొందుతాడు.

స్థూలతా హ్రస్వతా బాల్యం వార్ధక్యం యౌవనం తథా నానాజాతిస్వరూపం చ చతుర్భిర్ దేహధారణమ్

స్థూలత్వం, చిన్నదనం, బాల్యం, వృద్ధాప్యం, యౌవనం, ఇంకా అనేక రకాల రూపాలు — వీటిలో నలుగురి ద్వారా శరీరధారణ జరుగుతుంది.

పార్థివాంశం వినా నిత్యం సురభిర్ గన్ధసంయుతః ఏతదష్టగుణం ప్రోక్తమ్ ఐశ్వర్యం పార్థివం మహత్

భూమి తత్త్వం లేకుండా ఎప్పుడూ సుగంధంగా ఉండటం, పరిమళంతో నిండిపోవడం — ఇది ఎనిమిది విధాలుగా ఉన్న గొప్ప భౌతిక ఐశ్వర్యం అని చెప్పబడింది.

జలే నివసనం యద్వద్ భూమ్యామివ వినిర్గమః ఇచ్ఛేచ్ఛక్తః స్వయం పాతుం సముద్రమపి నాతురః

ఎలా నీటిలో నివసించి, భూమిపైకి వచ్చేవారో, అలాగే, ఎవరికైనా సంకల్పబలం ఉంటే, సముద్రాన్ని కూడా తాగగలడు, అతనికి ఎలాంటి బాధ ఉండదు.

యత్రేచ్ఛతి జగత్యస్మింస్ తత్రాస్య జలదర్శనమ్ యద్యద్వస్తు సమాదాయ భోక్తుమిచ్ఛతి కామతః

ఈ లోకంలో ఎక్కడ కావాలనుకుంటే అక్కడ నీటిని చూస్తాడు. ఏ వస్తువైనా తాను కోరుకుంటే, దాన్ని తీసుకుని ఆనందించగలడు.

తత్తద్రసాన్వితం తస్య త్రయాణాం దేహధారణమ్ భాణ్డం వినాథ హస్తేన జలపిణ్డస్య ధారణమ్

ఆ ముగ్గురి శరీరాలను వాటి స్వభావాలతో కలిపి నిలబెట్టడం, పాత్ర లేకుండా చేతితో నీటి ముద్దను పట్టుకున్నట్లు ఉంటుంది.

అవ్రణత్వం శరీరస్య పార్థివేన సమన్వితమ్ ఏతత్ షోడశకం ప్రోక్తమ్ ఆప్యమైశ్వర్యముత్తమమ్

శరీరానికి గాయమేమీ లేకుండా ఉండటం భూమి తత్వంతో కలిసినప్పుడు, ఇది పదహారు విధాలైన ఉత్తమ జలశక్తిగా చెప్పబడింది.