మృన్మయం క్షణికం వాపి భక్త్యా స్థాప్య ఫలం శుభమ్ సురేన్ద్రామ్భోజగర్భాగ్నియమామ్బుపధనేశ్వరైః
మట్టితో అయినా, క్షణికమైనదైనా, భక్తితో ప్రతిష్ఠిస్తే, శుభమైన ఫలితం లభిస్తుంది; అది దేవేంద్రుడు, పద్మం, అగ్ని, జలం, ధనాధిపతులు అందరికీ వర్తిస్తుంది.
సిద్ధవిద్యాధరాహీన్ద్రైర్ యక్షదానవకిన్నరైః స్తూయమానః సుపుణ్యాత్మా దేవదున్దుభినిఃస్వనైః
సిద్ధులు, విద్యాధరులు, నాగరాజులు, యక్షులు, దానవులు, కిన్నరులు అందరూ స్తుతించే, పుణ్యాత్ముడైన వాడు, దేవతల డుండుభి ధ్వనులతో ప్రశంసించబడతాడు.
భూర్భూవఃస్వర్మహర్లోకాన్ క్రమాద్ వై జనతః పరమ్ తపః సత్యం పరాక్రమ్య భాసయన్ స్వేన తేజసా
భూ, భువ, స్వః, మహర్ లోకాలను క్రమంగా, జన లోకాన్ని, తపో లోకాన్ని, సత్య లోకాన్ని తన తేజస్సుతో ప్రకాశింపజేస్తూ, వాటిని మించిపోతాడు.
లిఙ్గస్థాపనసన్మార్గనిహితస్వాయతాసినా ఆశు బ్రహ్మాణ్డముద్భిద్య నిర్గచ్ఛన్నిర్విశఙ్కయా
లింగ ప్రతిష్ఠ యొక్క సన్మార్గాన్ని అనుసరించి, తన ఆయుధాన్ని పొడిగించి, వెంటనే బ్రహ్మాండాన్ని చీల్చి, నిర్భయంగా బయటకు వస్తాడు.
శైలజం రత్నజం వాపి ధాతుజం వాపి దారుజమ్ మృన్మయం క్షణికం త్యక్త్వా స్థాపయేత్సకలం వపుః
శిలతో అయినా, రత్నంతో అయినా, లోహంతో అయినా, చెక్కతో అయినా, మట్టితో అయినా, క్షణికమైనదైనా వదిలిపెట్టి, సంపూర్ణ రూపాన్ని ప్రతిష్ఠించాలి.
విధినా చైవ కృత్వా తు స్కన్దోమాసహితం శుభమ్ కున్దగోక్షీరసంకాశం లిఙ్గం యః స్థాపయేన్నరః
విధిగా స్కంద మాసంతో కలిపి శుభకార్యాన్ని చేసి, మల్లెపువ్వు, ఆవుపాలు వంటి తెల్లగా ప్రకాశించే లింగాన్ని ఎవరు ప్రతిష్ఠిస్తారో, వారు శుభఫలితాన్ని పొందుతారు.
నృణాం తనుం సమాస్థాయ స్థితో రుద్రో న సంశయః దర్శనాత్స్పర్శనాత్తస్య లభన్తే నిర్వృతిం నరాః
మనుష్యరూపంలో నిలిచి ఉన్న రుద్రుడు సందేహం లేకుండా మన మధ్యే ఉన్నాడు. ఆయనను దర్శించటం, ఆయనను తాకటం వలన మనుష్యులు పరిపూర్ణ ఆనందాన్ని పొందుతారు.
తస్య పుణ్యం మయా వక్తుం సమ్యగ్యుగశతైరపి శక్యతే నైవ విప్రేన్ద్రాస్ తస్మాద్ వై స్థాపయేత్ తథా
ఆయనకు ఉన్న పుణ్యాన్ని నేను వంద యుగాలు చెప్పినా పూర్తిగా వివరించలేను, మహర్షులారా. అందువల్ల, ఆయనను ఆ విధంగా ప్రతిష్టించాలి.
సర్వేషామేవ మర్త్యానాం విభోర్దివ్యం వపుః శుభమ్ సకలం భావనాయోగ్యం యోగినామేవ నిష్కలమ్
ప్రభువు యొక్క దివ్యమైన, మంగళకరమైన రూపం ప్రతి మనిషికీ ధ్యానానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది. కానీ యోగులకు మాత్రం అది రూపరహితంగా ఉంటుంది.
నిష్కలో నిర్మలో నిత్యః సకలత్వం కథం గతః వక్తుమర్హసి చాస్మాకం యథా పూర్వం యథా శ్రుతమ్
ఆయనకు రూపం లేదు, కలుషం లేదు, నిత్యుడు. ఆయనకు అన్ని రూపాలు ఎలా వచ్చాయి? మేము ముందుగా వినినట్టు, దయచేసి మాకు వివరించండి.
పరమార్థవిదః కేచిద్ ఊచుః ప్రణవరూపిణమ్ విజ్ఞానమితి విప్రేన్ద్రాః శ్రుత్వా శ్రుతిశిరస్యజమ్
పరమార్థాన్ని తెలిసిన కొందరు, ఆయనను ఓంకార స్వరూపుడిగా చెప్పారు. మహర్షులారా, వారు విని, అది జ్ఞానమని, శ్రుతులలో జన్మించినదని పేర్కొన్నారు.
శబ్దాదివిషయం జ్ఞానం జ్ఞానమిత్యభిధీయతే తజ్జ్ఞానం భ్రాన్తిరహితమ్ ఇత్యన్యే నేతి చాపరే
శబ్దాది విషయాలకు సంబంధించిన జ్ఞానాన్ని 'జ్ఞానం' అంటారు. ఆ జ్ఞానం తప్పులేని జ్ఞానం అని కొందరు చెబుతారు, మరికొందరు కాదు అంటారు.
యజ్జ్ఞానం నిర్మలం శుద్ధం నిర్వికల్పం నిరాశ్రయమ్ గురుప్రకాశకం జ్ఞానమ్ ఇత్యన్యే మునయో ద్విజాః
ఏదైతే నిర్మలమైన, శుద్ధమైన, భేదరహితమైన, ఆధారంలేని జ్ఞానం, గురువును ప్రకాశింపజేసేది, దానిని కొందరు మునులు, బ్రాహ్మణులు జ్ఞానమని అంటారు.
జ్ఞానేనైవ భవేన్ముక్తిః ప్రసాదో జ్ఞానసిద్ధయే ఉభాభ్యాం ముచ్యతే యోగీ తత్రానన్దమయో భవేత్
జ్ఞానంతోనే ముక్తి లభిస్తుంది. జ్ఞానాన్ని పొందేందుకు కృప అవసరం. ఈ రెండింటి ద్వారా యోగి బంధనాల నుంచి విముక్తుడై, ఆనందమయం అవుతాడు.
వదన్తి మునయః కేచిత్ కర్మణా తస్య సంగతిమ్ కల్పనాకల్పితం రూపం సంహృత్య స్వేచ్ఛయైవ హి
కొంతమంది మునులు, కర్మ ద్వారా ఆయనతో సంబంధం ఏర్పడుతుందని అంటారు. ఊహించిన రూపాన్ని తీసివేసి, ఆయన తన ఇష్టానుసారం కార్యాలు చేస్తాడు.
ద్యౌర్మూర్ధా తు విభోస్తస్య ఖం నాభిః పరమేష్ఠినః సోమసూర్యాగ్నయో నేత్రే దిశః శ్రోత్రం మహాత్మనః
ప్రభువు తల ఆకాశం, పరమేశ్వరుని నాభి ఖం (శూన్యం), చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని ఆయన కన్నులు, దిక్కులు ఆయన చెవులు.
చరణౌ చైవ పాతాలం సముద్రస్తస్య చాంబరమ్ దేవాస్తస్య భుజాః సర్వే నక్షత్రాణి చ భూషణమ్
పాతాళం ఆయన పాదాలు, సముద్రం ఆయన వస్త్రం, దేవతలు అన్నీ ఆయన భుజాలు, నక్షత్రాలు ఆయన ఆభరణాలు.
ప్రకృతిస్తస్య పత్నీ చ పురుషో లిఙ్గముచ్యతే వక్త్రాద్వై బ్రాహ్మణాః సర్వే బ్రహ్మా చ భగవాన్ప్రభుః
ప్రకృతి ఆయన భార్య, పురుషుడు లింగమని అంటారు. ఆయన నోటిలోంచి బ్రాహ్మణులు, బ్రహ్మ దేవుడు ఉద్భవించారు.
ఇన్ద్రోపేన్ద్రౌ భుజాభ్యాం తు క్షత్రియాశ్ చ మహాత్మనః వైశ్యాశ్చోరుప్రదేశాత్తు శూద్రాః పాదాత్పినాకినః
ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు ఆయన భుజాల నుండి, క్షత్రియులు మహాత్ముని నుండి, వైశ్యులు ఆయన తొడల నుండి, శూద్రులు పినాకధారి పాదాల నుండి పుట్టారు.
పుష్కరావర్తకాద్యాస్తు కేశాస్తస్య ప్రకీర్తితాః వాయవో ఘ్రాణజాస్తస్య గతిః శ్రౌతం స్మృతిస్ తథా
పుష్కరావర్తకాది వంటి జుట్టు ఆయనది అని అంటారు. వాయువులు ఆయన ముక్కు నుండి, కదలిక వినికిడి నుండి, స్మృతి కూడా అలాగే ఉద్భవించాయి.
అథానేనైవ కర్మాత్మా ప్రకృతేస్తు ప్రవర్తకః పుంసాం తు పురుషః శ్రీమాన్ జ్ఞానగమ్యో న చాన్యథా
ఇలా ఆయన కర్మాత్మ, ప్రకృతి నుండి ప్రేరేపించేవాడు. పురుషుడు జ్ఞానంతోనే తెలుసుకోవాలి, వేరే విధంగా కాదు.
కర్మయజ్ఞసహస్రేభ్యస్ తపోయజ్ఞో విశిష్యతే తపోయజ్ఞసహస్రేభ్యో జపయజ్ఞో విశిష్యతే
వెయ్యి కర్మయజ్ఞాలకంటే తపస్సు యజ్ఞం గొప్పది. వెయ్యి తపస్సు యజ్ఞాలకంటే జపయజ్ఞం ఉత్తమం.
జపయజ్ఞసహస్రేభ్యో ధ్యానయజ్ఞో విశిష్యతే ధ్యానయజ్ఞాత్పరో నాస్తి ధ్యానం జ్ఞానస్య సాధనమ్
వెయ్యి జపయజ్ఞాలకంటే ధ్యానయజ్ఞం శ్రేష్ఠం. ధ్యానయజ్ఞం కన్నా గొప్పది లేదు. ధ్యానం జ్ఞానానికి మార్గం.
యదా సమరసే నిష్ఠో యోగీ ధ్యానేన పశ్యతి ధ్యానయజ్ఞరతస్యాస్య తదా సంనిహితః శివః
యోగి సమభావంలో స్థిరంగా ధ్యానంతో దర్శిస్తే, ధ్యానయజ్ఞంలో నిమగ్నుడైనవానికి శివుడు సమీపంలో ఉంటాడు.
నాస్తి విజ్ఞానినాం శౌచం ప్రాయశ్చిత్తాది చోదనా విశుద్ధా విద్యయా సర్వే బ్రహ్మవిద్యావిదో జనాః
నిజమైన జ్ఞానం ఉన్నవారికి శౌచం, ప్రాయశ్చిత్తాది పనులు అవసరం ఉండవు. బ్రహ్మను తెలిసినవారు కానివారు అయినా, అందరిని జ్ఞానమే పవిత్రుల్ని చేస్తుంది.
నాస్తి క్రియా చ లోకేషు సుఖం దుఃఖం విచారతః ధర్మాధర్మౌ జపో హోమో ధ్యానినాం సంనిధిః సదా
వివేకంతో చూసేవారికి ఈ లోకంలో కర్మలు, సుఖం, దుఃఖం లేవు. ధ్యానంలో లీనమైనవారికి ధర్మం, అధర్మం, జపం, హోమం ఎప్పుడూ అంతరంగంలోనే ఉంటాయి.
పరానన్దాత్మకం లిఙ్గం విశుద్ధం శివమక్షరమ్ నిష్కలం సర్వగం జ్ఞేయం యోగినాం హృది సంస్థితమ్
పరమానంద స్వరూపమైన, నిర్మలమైన, శివుడైన, నశించని, భాగాలులేని, అన్నిచోట్ల ఉన్న లింగాన్ని యోగులు హృదయంలో స్థిరంగా ఉన్నదిగా తెలుసుకోవాలి.
లిఙ్గం తు ద్వివిధం ప్రాహుర్ బాహ్యమాభ్యన్తరం ద్విజాః బాహ్యం స్థూలం మునిశ్రేష్ఠాః సూక్ష్మమాభ్యన్తరం ద్విజాః
లింగం రెండు విధాలుగా ఉందని ద్విజులు చెబుతారు: బాహ్యమైనది, అంతరంగమైనది. మునిశ్రేష్ఠులు బాహ్య లింగం స్థూలమని, అంతరంగ లింగం సూక్ష్మమని చెబుతారు.
కర్మయజ్ఞరతాః స్థూలాః స్థూలలిఙ్గార్చనే రతాః అసతాం భావనార్థాయ నాన్యథా స్థూలవిగ్రహః
కర్మయజ్ఞాలలో నిమగ్నమైనవారు స్థూల లింగార్చనలో ఆసక్తి చూపుతారు. స్థూల రూపం అనర్హుల contemplation కోసం మాత్రమే, వేరే విధంగా కాదు.
ఆధ్యాత్మికం చ యల్లిఙ్గం ప్రత్యక్షం యస్య నో భవేత్ అసౌ మూఢో బహిః సర్వం కల్పయిత్వైవ నాన్యథా
ఎవరికి అంతరంగ లింగం ప్రత్యక్షంగా అనుభవించబడదో, వారు మాయలో పడి, అన్నిటినీ బాహ్యంగానే ఊహిస్తారు, వేరేలా కాదు.