లిఙ్గపురాణమ్

షడ్విధం లిఙ్గమిత్యాహుర్ ద్రవ్యాణాం చ ప్రభేదతః తేషాం భేదాశ్చతుర్యుక్తచత్వారింశదితి స్మృతాః

లింగాన్ని ఆరు విధాలుగా, దాని పదార్థాల ప్రకారం వేరు వేరు అని చెబుతారు. వాటి విభాగాలు నలుగురి ద్వారా చెప్పబడిన నలభై నాలుగు అని గుర్తించబడినవి.

శైలజం ప్రథమం ప్రోక్తం తద్ధి సాక్షాచ్చతుర్విధమ్ ద్వితీయం రత్నజం తచ్చ సప్తధా మునిసత్తమాః

మొదటిది శిలతో తయారైనదిగా చెప్పబడింది, అది నేరుగా నాలుగు విధాలుగా ఉంటుంది. రెండవది రత్నాలతో తయారైనదిగా, అది ఏడువిధాలుగా మునిశ్రేష్ఠులారా!

తృతీయం ధాతుజం లిఙ్గమ్ అష్టధా పరమేష్ఠినః తురీయం దారుజం లిఙ్గం తత్తు షోడశధోచ్యతే

మూడవది లోహంతో తయారైన లింగం, అది పరమేశ్వరుని ప్రకారం ఎనిమిది విధాలుగా ఉంటుంది. నాల్గవది చెక్కతో చేసిన లింగం, అది పదహారు విధాలుగా చెప్పబడింది.

మృన్మయం పఞ్చమం లిఙ్గం ద్విధా భిన్నం ద్విజోత్తమాః షష్ఠం తు క్షణికం లిఙ్గం సప్తధా పరికీర్తితమ్

ఐదవది మట్టి తో చేసిన లింగం, అది రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది, ద్విజశ్రేష్ఠులారా! ఆరోది క్షణికమైన లింగం, అది ఏడువిధాలుగా చెప్పబడింది.

శ్రీప్రదం రత్నజం లిఙ్గం శైలజం సర్వసిద్ధిదమ్ ధాతుజం ధనదం సాక్షాద్ దారుజం భోగసిద్ధిదమ్

రత్నలతో తయారైన లింగం శ్రీను ప్రసాదిస్తుంది; శిలతో తయారైనది అన్ని సిద్ధులను ఇస్తుంది; లోహంతో చేసినది నేరుగా ధనాన్ని ఇస్తుంది; చెక్కతో చేసినది భోగసిద్ధిని ఇస్తుంది.

మృన్మయం చైవ విప్రేన్ద్రాః సర్వసిద్ధికరం శుభమ్ శైలజం చోత్తమం ప్రోక్తం మధ్యమం చైవ ధాతుజమ్

మట్టి తో చేసిన లింగం, బ్రాహ్మణులారా, శుభకరం మరియు అన్ని సిద్ధులను ఇస్తుంది. శిలతో తయారైనది ఉత్తమమైనదిగా చెప్పబడింది; లోహంతో చేసినది మధ్యస్థంగా భావించబడింది.

బహుధా లిఙ్గభేదాశ్ చ నవ చైవ సమాసతః మూలే బ్రహ్మా తథా మధ్యే విష్ణుస్త్రిభువనేశ్వరః

లింగాల వేర్వేరు రూపాలు అనేకంగా ఉన్నాయి, వాటిలో తొమ్మిది ముఖ్యమైనవి. వాటి అడుగున బ్రహ్మ, మధ్యలో విష్ణువు, మూడు లోకాల అధిపతి ఉన్నారు.

రుద్రోపరి మహాదేవః ప్రణవాఖ్యః సదాశివః లిఙ్గవేదీ మహాదేవీ త్రిగుణా త్రిమయాంబికా

పైభాగంలో రుద్రుడు, మహాదేవుడు, ప్రణవంగా పిలవబడే సదాశివుడు ఉన్నారు. లింగ వేదిక మహాదేవి, మూడు గుణాలతో కూడిన త్రిమయాంబిక.

తయా చ పూజయేద్యస్తు దేవీ దేవశ్ చ పూజితౌ శైలజం రత్నజం వాపి ధాతుజం వాపి దారుజమ్

ఆ దేవితో కలసి ఎవరు పూజిస్తారో, వారు దేవిని, దేవుడిని రెండింటినీ పూజించినవారవుతారు; అది శిలతో అయినా, రత్నంతో అయినా, లోహంతో అయినా, చెక్కతో అయినా సరే.

మృన్మయం క్షణికం వాపి భక్త్యా స్థాప్య ఫలం శుభమ్ సురేన్ద్రామ్భోజగర్భాగ్నియమామ్బుపధనేశ్వరైః

మట్టితో అయినా, క్షణికమైనదైనా, భక్తితో ప్రతిష్ఠిస్తే, శుభమైన ఫలితం లభిస్తుంది; అది దేవేంద్రుడు, పద్మం, అగ్ని, జలం, ధనాధిపతులు అందరికీ వర్తిస్తుంది.

సిద్ధవిద్యాధరాహీన్ద్రైర్ యక్షదానవకిన్నరైః స్తూయమానః సుపుణ్యాత్మా దేవదున్దుభినిఃస్వనైః

సిద్ధులు, విద్యాధరులు, నాగరాజులు, యక్షులు, దానవులు, కిన్నరులు అందరూ స్తుతించే, పుణ్యాత్ముడైన వాడు, దేవతల డుండుభి ధ్వనులతో ప్రశంసించబడతాడు.

భూర్భూవఃస్వర్మహర్లోకాన్ క్రమాద్ వై జనతః పరమ్ తపః సత్యం పరాక్రమ్య భాసయన్ స్వేన తేజసా

భూ, భువ, స్వః, మహర్ లోకాలను క్రమంగా, జన లోకాన్ని, తపో లోకాన్ని, సత్య లోకాన్ని తన తేజస్సుతో ప్రకాశింపజేస్తూ, వాటిని మించిపోతాడు.

లిఙ్గస్థాపనసన్మార్గనిహితస్వాయతాసినా ఆశు బ్రహ్మాణ్డముద్భిద్య నిర్గచ్ఛన్నిర్విశఙ్కయా

లింగ ప్రతిష్ఠ యొక్క సన్మార్గాన్ని అనుసరించి, తన ఆయుధాన్ని పొడిగించి, వెంటనే బ్రహ్మాండాన్ని చీల్చి, నిర్భయంగా బయటకు వస్తాడు.

శైలజం రత్నజం వాపి ధాతుజం వాపి దారుజమ్ మృన్మయం క్షణికం త్యక్త్వా స్థాపయేత్సకలం వపుః

శిలతో అయినా, రత్నంతో అయినా, లోహంతో అయినా, చెక్కతో అయినా, మట్టితో అయినా, క్షణికమైనదైనా వదిలిపెట్టి, సంపూర్ణ రూపాన్ని ప్రతిష్ఠించాలి.

విధినా చైవ కృత్వా తు స్కన్దోమాసహితం శుభమ్ కున్దగోక్షీరసంకాశం లిఙ్గం యః స్థాపయేన్నరః

విధిగా స్కంద మాసంతో కలిపి శుభకార్యాన్ని చేసి, మల్లెపువ్వు, ఆవుపాలు వంటి తెల్లగా ప్రకాశించే లింగాన్ని ఎవరు ప్రతిష్ఠిస్తారో, వారు శుభఫలితాన్ని పొందుతారు.

నృణాం తనుం సమాస్థాయ స్థితో రుద్రో న సంశయః దర్శనాత్స్పర్శనాత్తస్య లభన్తే నిర్వృతిం నరాః

మనుష్యరూపంలో నిలిచి ఉన్న రుద్రుడు సందేహం లేకుండా మన మధ్యే ఉన్నాడు. ఆయనను దర్శించటం, ఆయనను తాకటం వలన మనుష్యులు పరిపూర్ణ ఆనందాన్ని పొందుతారు.

తస్య పుణ్యం మయా వక్తుం సమ్యగ్యుగశతైరపి శక్యతే నైవ విప్రేన్ద్రాస్ తస్మాద్ వై స్థాపయేత్ తథా

ఆయనకు ఉన్న పుణ్యాన్ని నేను వంద యుగాలు చెప్పినా పూర్తిగా వివరించలేను, మహర్షులారా. అందువల్ల, ఆయనను ఆ విధంగా ప్రతిష్టించాలి.

సర్వేషామేవ మర్త్యానాం విభోర్దివ్యం వపుః శుభమ్ సకలం భావనాయోగ్యం యోగినామేవ నిష్కలమ్

ప్రభువు యొక్క దివ్యమైన, మంగళకరమైన రూపం ప్రతి మనిషికీ ధ్యానానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది. కానీ యోగులకు మాత్రం అది రూపరహితంగా ఉంటుంది.

నిష్కలో నిర్మలో నిత్యః సకలత్వం కథం గతః వక్తుమర్హసి చాస్మాకం యథా పూర్వం యథా శ్రుతమ్

ఆయనకు రూపం లేదు, కలుషం లేదు, నిత్యుడు. ఆయనకు అన్ని రూపాలు ఎలా వచ్చాయి? మేము ముందుగా వినినట్టు, దయచేసి మాకు వివరించండి.

పరమార్థవిదః కేచిద్ ఊచుః ప్రణవరూపిణమ్ విజ్ఞానమితి విప్రేన్ద్రాః శ్రుత్వా శ్రుతిశిరస్యజమ్

పరమార్థాన్ని తెలిసిన కొందరు, ఆయనను ఓంకార స్వరూపుడిగా చెప్పారు. మహర్షులారా, వారు విని, అది జ్ఞానమని, శ్రుతులలో జన్మించినదని పేర్కొన్నారు.

శబ్దాదివిషయం జ్ఞానం జ్ఞానమిత్యభిధీయతే తజ్జ్ఞానం భ్రాన్తిరహితమ్ ఇత్యన్యే నేతి చాపరే

శబ్దాది విషయాలకు సంబంధించిన జ్ఞానాన్ని 'జ్ఞానం' అంటారు. ఆ జ్ఞానం తప్పులేని జ్ఞానం అని కొందరు చెబుతారు, మరికొందరు కాదు అంటారు.

యజ్జ్ఞానం నిర్మలం శుద్ధం నిర్వికల్పం నిరాశ్రయమ్ గురుప్రకాశకం జ్ఞానమ్ ఇత్యన్యే మునయో ద్విజాః

ఏదైతే నిర్మలమైన, శుద్ధమైన, భేదరహితమైన, ఆధారంలేని జ్ఞానం, గురువును ప్రకాశింపజేసేది, దానిని కొందరు మునులు, బ్రాహ్మణులు జ్ఞానమని అంటారు.

జ్ఞానేనైవ భవేన్ముక్తిః ప్రసాదో జ్ఞానసిద్ధయే ఉభాభ్యాం ముచ్యతే యోగీ తత్రానన్దమయో భవేత్

జ్ఞానంతోనే ముక్తి లభిస్తుంది. జ్ఞానాన్ని పొందేందుకు కృప అవసరం. ఈ రెండింటి ద్వారా యోగి బంధనాల నుంచి విముక్తుడై, ఆనందమయం అవుతాడు.

వదన్తి మునయః కేచిత్ కర్మణా తస్య సంగతిమ్ కల్పనాకల్పితం రూపం సంహృత్య స్వేచ్ఛయైవ హి

కొంతమంది మునులు, కర్మ ద్వారా ఆయనతో సంబంధం ఏర్పడుతుందని అంటారు. ఊహించిన రూపాన్ని తీసివేసి, ఆయన తన ఇష్టానుసారం కార్యాలు చేస్తాడు.

ద్యౌర్మూర్ధా తు విభోస్తస్య ఖం నాభిః పరమేష్ఠినః సోమసూర్యాగ్నయో నేత్రే దిశః శ్రోత్రం మహాత్మనః

ప్రభువు తల ఆకాశం, పరమేశ్వరుని నాభి ఖం (శూన్యం), చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని ఆయన కన్నులు, దిక్కులు ఆయన చెవులు.

చరణౌ చైవ పాతాలం సముద్రస్తస్య చాంబరమ్ దేవాస్తస్య భుజాః సర్వే నక్షత్రాణి చ భూషణమ్

పాతాళం ఆయన పాదాలు, సముద్రం ఆయన వస్త్రం, దేవతలు అన్నీ ఆయన భుజాలు, నక్షత్రాలు ఆయన ఆభరణాలు.

ప్రకృతిస్తస్య పత్నీ చ పురుషో లిఙ్గముచ్యతే వక్త్రాద్వై బ్రాహ్మణాః సర్వే బ్రహ్మా చ భగవాన్ప్రభుః

ప్రకృతి ఆయన భార్య, పురుషుడు లింగమని అంటారు. ఆయన నోటిలోంచి బ్రాహ్మణులు, బ్రహ్మ దేవుడు ఉద్భవించారు.

ఇన్ద్రోపేన్ద్రౌ భుజాభ్యాం తు క్షత్రియాశ్ చ మహాత్మనః వైశ్యాశ్చోరుప్రదేశాత్తు శూద్రాః పాదాత్పినాకినః

ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు ఆయన భుజాల నుండి, క్షత్రియులు మహాత్ముని నుండి, వైశ్యులు ఆయన తొడల నుండి, శూద్రులు పినాకధారి పాదాల నుండి పుట్టారు.

పుష్కరావర్తకాద్యాస్తు కేశాస్తస్య ప్రకీర్తితాః వాయవో ఘ్రాణజాస్తస్య గతిః శ్రౌతం స్మృతిస్ తథా

పుష్కరావర్తకాది వంటి జుట్టు ఆయనది అని అంటారు. వాయువులు ఆయన ముక్కు నుండి, కదలిక వినికిడి నుండి, స్మృతి కూడా అలాగే ఉద్భవించాయి.