బాహ్యే చాభ్యన్తరే చైవ మన్యే కర్తవ్యమీశ్వరమ్ ప్రతిజ్ఞా మమ విష్ణోశ్ చ దివ్యైషా సురసత్తమాః
బయటగా, లోపలగా కూడా నేను పరమేశ్వరుడిని గౌరవించాల్సినవాడిగా భావిస్తున్నాను. ఇది నా ప్రమాణం, విష్ణువు ప్రమాణం కూడా, దేవతలలో శ్రేష్ఠులారా!
మునీనాం చ న సందేహస్ తస్మాత్ సమ్పూజయేచ్ఛివమ్ సా హానిస్తన్మహచ్ఛిద్రం స మోహః సా చ మూకతా
మహర్షులకు ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అందువల్ల శివుని పూజించాలి. అలా చేయకపోతే అది నష్టమే, పెద్ద లోపమే, మాయే, మూగతనమే.
యత్క్షణం వా ముహూర్తం వా శివమేకం న చిన్తయేత్ భవభక్తిపరా యే చ భవప్రణతచేతసః
ఎప్పుడైనా ఒక్క క్షణం లేదా తక్కువ సమయం అయినా శివుని మాత్రమే ధ్యానం చేయని వారు, భవుడి భక్తిలో లీనమై, భవుడికి మనస్సు అర్పించినవారు,
భవసంస్మరణోద్యుక్తా న తే దుఃఖస్య భాజనమ్ భవనాని మనోజ్ఞాని దివ్యమాభరణం స్త్రియః
భవుని స్మరణలో నిమగ్నమైనవారు ఎప్పుడూ బాధలకు లోనవారు కారు. అందమైన ఇళ్ళు, దివ్యమైన ఆభరణాలు, స్త్రీలు,
ధనం వా తుష్టిపర్యన్తం శివపూజావిధేః ఫలమ్ యే వాఞ్ఛన్తి మహాభోగాన్ రాజ్యం చ త్రిదశాలయే తే ఽర్చయన్తు సదా కాలం లిఙ్గమూర్తిం మహేశ్వరమ్
సంతృప్తి వరకూ సంపద శివపూజ ఫలితం. ఎవరు గొప్ప భోగాలు, దేవతల లోకంలో రాజ్యాన్ని కోరుకుంటారో వారు ఎప్పుడూ మహేశ్వరుని లింగమూర్తిని పూజించాలి.
హత్వా భిత్త్వా చ భూతాని దగ్ధ్వా సర్వమిదం జగత్
ప్రాణులను హత్య చేసి, పగలు తీర్చి, ఈ ప్రపంచాన్ని కాల్చిన తర్వాత,
యజేదేకం విరూపాక్షం న పాపైః స ప్రలిప్యతే శైలం లిఙ్గం మదీయం హి సర్వదేవనమస్కృతమ్
ఒకనేత్రుడైన శివుని పూజించాలి; అలా చేసినవాడు పాపాలకు లోనవాడు కాడు. నా శిలాలింగాన్ని అన్ని దేవతలు పూజిస్తారు.
ఇత్యుక్త్వా పూర్వమభ్యర్చ్య రుద్రం త్రిభువనేశ్వరమ్ తుష్టావ వాగ్భిర్ ఇష్టాభిర్ దేవదేవం త్రియంబకమ్
ఇలా చెప్పి, ముందుగా మూడు లోకాల అధిపతియైన రుద్రుని పూజించి, దేవదేవుడైన త్ర్యంబకుని ఇష్టమైన మాటలతో స్తుతించాడు.
తదాప్రభృతి శక్రాద్యాః పూజయామాసురీశ్వరమ్ సాక్షాత్పాశుపతం కృత్వా భస్మోద్ధూలితవిగ్రహాః
ఆ సమయం నుండి ఇంద్రుడు మొదలుకొని ఇతర దేవతలు పాశుపత వ్రతాన్ని ఆచరించి, బస్మంతో శరీరాన్ని పూసుకొని, పరమేశ్వరుని పూజించడం ప్రారంభించారు.
లిఙ్గాని కల్పయిత్వైవం స్వాధికారానురూపతః విశ్వకర్మా దదౌ తేషాం నియోగాద్బ్రహ్మణః ప్రభోః
ప్రతి ఒక్కరి అధికారానికి అనుగుణంగా లింగాలను తయారు చేసి, విశ్వకర్మ బ్రహ్మ ఆజ్ఞతో వాటిని అందరికీ ఇచ్చాడు.
ఇన్ద్రనీలమయం లిఙ్గం విష్ణునా పూజితం సదా పద్మరాగమయం శక్రో హైమం విశ్రవసః సుతః
నీలమణితో చేసిన లింగాన్ని విష్ణువు ఎప్పుడూ పూజిస్తాడు; పద్మరాగంతో చేసినదాన్ని ఇంద్రుడు, బంగారంతో చేసినదాన్ని విశ్రవసుని కుమారుడు పూజిస్తాడు.
విశ్వేదేవాస్ తథా రౌప్యం వసవః కాన్తికం శుభమ్ ఆరకూటమయం వాయుర్ అశ్వినౌ పార్థివం సదా
విశ్వదేవతలు వెండితో చేసిన లింగాన్ని, వసువులు మెరిసే అందమైన లింగాన్ని, వాయువు అరకూటుతో చేసినదాన్ని, అశ్వినులు ఎప్పుడూ మట్టితో చేసిన లింగాన్ని పూజిస్తారు.
స్ఫాటికం వరుణో రాజా ఆదిత్యాస్తామ్రనిర్మితమ్ మౌక్తికం సోమరాడ్ ధీమాంస్ తథా లిఙ్గమనుత్తమమ్
వరుణుడు స్ఫటికంతో చేసిన లింగాన్ని, ఆదిత్యులు తామ్రంతో చేసినదాన్ని, సోముని ప్రభువు అపూర్వమైన ముత్యంతో చేసిన లింగాన్ని పూజిస్తాడు.
అనన్తాద్యా మహానాగాః ప్రవాలకమయం శుభమ్ దైత్యా హ్యయోమయం లిఙ్గం రాక్షసాశ్ చ మహాత్మనః
అనంతుడు మొదలైన మహానాగులు అందమైన ప్రవాళంతో చేసిన లింగాన్ని, దైత్యులు ఇనుముతో చేసిన లింగాన్ని, మహాత్ములైన రాక్షసులు కూడా పూజిస్తారు.
త్రైలోహికం గుహ్యకాశ్ చ సర్వలోహమయం గణాః చాముణ్డా సైకతం సాక్షాన్ మాతరశ్ చ ద్విజోత్తమాః
గుహ్యకులు మూడు లోహాలతో చేసిన లింగాన్ని, గణాలు అన్ని లోహాలతో చేసినదాన్ని, చాముండా ఇసుకతో చేసిన లింగాన్ని, మాతృదేవతలు కూడా పూజిస్తారు.
దారుజం నైరృతిర్ భక్త్యా యమో మారకతం శుభమ్ నీలాద్యాశ్ చ తథా రుద్రాః శుద్ధం భస్మమయం శుభమ్
నైరృతి భక్తితో చెక్కతో చేసిన లింగాన్ని, యముడు అందమైన పచ్చతో చేసినదాన్ని, నీలుడు మొదలైన రుద్రులు పవిత్రమైన బస్మంతో చేసిన లింగాన్ని పూజిస్తారు.
లక్ష్మీవృక్షమయం లక్ష్మీర్ గుహో వై గోమయాత్మకమ్ మునయో మునిశార్దూలాః కుశాగ్రమయమ్ ఉత్తమమ్
లక్ష్మీ లక్ష్మీవృక్షంతో చేసిన లింగాన్ని, గుహుడు గోమయంతో చేసినదాన్ని, మునులు, మునిశార్దూలా, ఉత్తమమైన కుశగ్రాసంతో చేసిన లింగాన్ని పూజిస్తారు.
వామాద్యాః పుష్పలిఙ్గం తు గన్ధలిఙ్గం మనోన్మనీ సరస్వతీ చ రత్నేన కృతం రుద్రస్య వాగ్భవా
వామాదులు పుష్పలింగాన్ని, మనోన్మనీ సుగంధ లింగాన్ని, సరస్వతీ రుద్రునికోసం రత్నంతో చేసిన లింగాన్ని పూజిస్తుంది, వాగ్భవా!
దుర్గా హైమం మహాదేవం సవేదికమనుత్తమమ్ ఉగ్రా పిష్టమయం సర్వే మన్త్రా హ్యాజ్యమయం శుభమ్
దుర్గా స్వర్ణపు మహాదేవుని, వేదికతో కూడినదాన్ని, ఉగ్రంగా ఉండే పిండి తో చేసినదాన్ని, అన్ని మంత్రాలను, ఆజ్యం తో చేసిన శుభమైన నైవేద్యాన్ని ఏర్పరిచింది.
వేదాః సర్వే దధిమయం పిశాచాః సీసనిర్మితమ్ లేభిరే చ యథాయోగ్యం ప్రసాదాద్బ్రహ్మణః పదమ్
అన్ని వేదాలు పెరుగు తో తయారయ్యాయి; పిశాచులు సీసంతో తయారయ్యారు; వీరందరికీ బ్రహ్మదేవుని కృపతో తగిన స్థానం లభించింది.
బహునాత్ర కిముక్తేన చరాచరమిదం జగత్ శివలిఙ్గం సమభ్యర్చ్య స్థితమత్ర న సంశయః
ఇక్కడ ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. జడజంగమమైన ఈ లోకమంతా శివలింగాన్ని పూజించి ఇక్కడ స్థిరంగా నిలిచింది — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
షడ్విధం లిఙ్గమిత్యాహుర్ ద్రవ్యాణాం చ ప్రభేదతః తేషాం భేదాశ్చతుర్యుక్తచత్వారింశదితి స్మృతాః
లింగాన్ని ఆరు విధాలుగా, దాని పదార్థాల ప్రకారం వేరు వేరు అని చెబుతారు. వాటి విభాగాలు నలుగురి ద్వారా చెప్పబడిన నలభై నాలుగు అని గుర్తించబడినవి.
శైలజం ప్రథమం ప్రోక్తం తద్ధి సాక్షాచ్చతుర్విధమ్ ద్వితీయం రత్నజం తచ్చ సప్తధా మునిసత్తమాః
మొదటిది శిలతో తయారైనదిగా చెప్పబడింది, అది నేరుగా నాలుగు విధాలుగా ఉంటుంది. రెండవది రత్నాలతో తయారైనదిగా, అది ఏడువిధాలుగా మునిశ్రేష్ఠులారా!
తృతీయం ధాతుజం లిఙ్గమ్ అష్టధా పరమేష్ఠినః తురీయం దారుజం లిఙ్గం తత్తు షోడశధోచ్యతే
మూడవది లోహంతో తయారైన లింగం, అది పరమేశ్వరుని ప్రకారం ఎనిమిది విధాలుగా ఉంటుంది. నాల్గవది చెక్కతో చేసిన లింగం, అది పదహారు విధాలుగా చెప్పబడింది.
మృన్మయం పఞ్చమం లిఙ్గం ద్విధా భిన్నం ద్విజోత్తమాః షష్ఠం తు క్షణికం లిఙ్గం సప్తధా పరికీర్తితమ్
ఐదవది మట్టి తో చేసిన లింగం, అది రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది, ద్విజశ్రేష్ఠులారా! ఆరోది క్షణికమైన లింగం, అది ఏడువిధాలుగా చెప్పబడింది.
శ్రీప్రదం రత్నజం లిఙ్గం శైలజం సర్వసిద్ధిదమ్ ధాతుజం ధనదం సాక్షాద్ దారుజం భోగసిద్ధిదమ్
రత్నలతో తయారైన లింగం శ్రీను ప్రసాదిస్తుంది; శిలతో తయారైనది అన్ని సిద్ధులను ఇస్తుంది; లోహంతో చేసినది నేరుగా ధనాన్ని ఇస్తుంది; చెక్కతో చేసినది భోగసిద్ధిని ఇస్తుంది.
మృన్మయం చైవ విప్రేన్ద్రాః సర్వసిద్ధికరం శుభమ్ శైలజం చోత్తమం ప్రోక్తం మధ్యమం చైవ ధాతుజమ్
మట్టి తో చేసిన లింగం, బ్రాహ్మణులారా, శుభకరం మరియు అన్ని సిద్ధులను ఇస్తుంది. శిలతో తయారైనది ఉత్తమమైనదిగా చెప్పబడింది; లోహంతో చేసినది మధ్యస్థంగా భావించబడింది.
బహుధా లిఙ్గభేదాశ్ చ నవ చైవ సమాసతః మూలే బ్రహ్మా తథా మధ్యే విష్ణుస్త్రిభువనేశ్వరః
లింగాల వేర్వేరు రూపాలు అనేకంగా ఉన్నాయి, వాటిలో తొమ్మిది ముఖ్యమైనవి. వాటి అడుగున బ్రహ్మ, మధ్యలో విష్ణువు, మూడు లోకాల అధిపతి ఉన్నారు.
రుద్రోపరి మహాదేవః ప్రణవాఖ్యః సదాశివః లిఙ్గవేదీ మహాదేవీ త్రిగుణా త్రిమయాంబికా
పైభాగంలో రుద్రుడు, మహాదేవుడు, ప్రణవంగా పిలవబడే సదాశివుడు ఉన్నారు. లింగ వేదిక మహాదేవి, మూడు గుణాలతో కూడిన త్రిమయాంబిక.
తయా చ పూజయేద్యస్తు దేవీ దేవశ్ చ పూజితౌ శైలజం రత్నజం వాపి ధాతుజం వాపి దారుజమ్
ఆ దేవితో కలసి ఎవరు పూజిస్తారో, వారు దేవిని, దేవుడిని రెండింటినీ పూజించినవారవుతారు; అది శిలతో అయినా, రత్నంతో అయినా, లోహంతో అయినా, చెక్కతో అయినా సరే.